clr/1994/1994_3_199.pdf

(2)και Αρθρο 6. Η έφεσηστρέφεταιεναντίον της απόρριψης από το πρωτόδικο Δικαστήριο της προσφυγής γιαακύρωση τηςάρνησης τουΥπουρ­ γού Εμπορίουκαι Βιομηχανίας ("ο Υπουργός") να παραχώρησα στους εφεσείοντεςάδεια εισαγωγής50τόνων ραφιναρισμένου πυ- 199 ΕλαιονργίαΠεττεμερί&η Λτδ.ν.Δημοκρατίας

(1994)ρηνελαίουκαι20τόνωνπαρθένουελαιολάδου. Με το περί Κανονισμού Εισαγωγών (Έλεγχος και Ρύθμισις Εμπορευμάτων)Διάταγμα του 1983,όλα ταπροηγούμενα Διατάγ­ ματα ανακλήθηκανκαι τα εμπορεύματα που καθορίστηκαν στον Πρώτο Πίνακα τουΔιατάγματοςαυτού υπόκεινταισε άδειαεισα- 5 γωγής-Ταπροϊόντααυτά είναι: "'Ελαιαφυτικάμόνιμα,ρευστάή στερεά,ακαθάριστα,ή εξηυγενισμένα ήκεκαθαρμέναεξαιρέσει του λινελαίου καιρετσινελαίου." Οι αιτητές διατηρούν ελαιοτριβείο - συσκευαστήριο στην Ερημη Λεμεσού και είναι αδειούχοι παραγωγοί και εμφιαλωτές 10 ελαιολάδου.Τον Ιούνιοτου 1986,ζήτησαντηνέκδοσηάδειαςεισα­ γωγής 50 τόνων ραφιναρισμένουπυρηνελαίουκαι20 τόνων παρ­ θένου ελαιολάδου απότο Υπουργείο Εμπορίου και Βιομηχανίας από την Ισπανία,χώρα μέλος της Ε.Ο.Κ.Σεδύοσυσκέψεις κατά τη διάρκειατου Ιουνίου του 1986, ο αρμόδιος Υπουργός δήλωσε 15 ότι η εισαγωγή παρθένου ελαιολάδου είναι αποκλειστικό προνό­ μιοτηςΣΕΚΕΠκαιότιδενθαδοθούνστουςαιτητέςοι άδειεςπου ζητήθηκαν. Οι αιτητές ζήτησαν με επιστολή την απάντηση του Υπουργού μέσα σε δέκα μέρες. Επειδή δεν τους δόθηκεκαμμιά απάντηση,τονΑύγουστοτου 1986 καταχώρησανπροσφυγήμετην 20 οποίαπρόσβαλλαντηνπαράλειψητουΥπουργού ναεκδώσει από­ φασηστις αιτήσειςτους. Ζητήθηκε νομικήγνωμάτευση στις αρχές Ιουλίου του 1986 η οποία δόθηκε στις 6 Οκτωβρίου 1986 όταν ήδηοι αιτητές είχαν προσφύγει στο Δικαστήριο. Το θέμα παρέμεινε σε εκκρεμότητα μέχρι τις 26 Ιανουαρίου, 1987 που εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση. " Οι αιτητέςυπέβαλαν ότι ηπροσβαλλόμενη απόφασηεκδόθηκε με πλάνη περί το νόμο, με την έννοια ότι οι περί Εμπορίας Κυ- „ πριακώνΕλαιοκομικών ΠροϊόντωνΝόμοιτου 1968(Αρ.24/68και ^ 60/68)δημιουργούν αποκλειστικό δικαίωμα εισαγωγής παρθένου ελαιολάδουκαιραφιναρισμένουπυρηνελαίουστο ΣΕΚΕΠ. Οικαθ'ωνη αίτησηισχυρίστηκαν ότι οΥπουργός είχετηγνω­ μάτευση του Γραφείου του Γενικού Εισαγγελέα από τις αρχές Οκτωβρίου του 1986 καιβάσει τουτεκμηρίου της κανονικότητας, 35 πρέπειναθεωρηθεί ότιενήργησε σύμφωνα μετο Νόμο καιτηγνω­ μάτευση. Η Ολομέλεια τουΑνωτάτου Δικαστηρίου επέτρεψε την έφεση γιατουςπιοκάτωλόγους: 1.Από το Φακελλοτης Διοίκησης είναι φανερό ότι κατάτην 40 κρίσιμη για την υπόθεση περίοδο η παραγωγή ελαιολάδου στην Κύπρο ήτανπτωχήκαιεπίσης ότι δενυπήρξε συγκέντρωση όλων τωνστοιχείων γιαναγνωρίζειτοΥπουργείοποιαήτανη παραγω­ γήσεελαιόλαδοκαιπυρήνα. 200 3 Α.ΛΛ. ΕλαιονργίαΠεττεμε^ίδηΛτδ.ν.Δημοκρατίας 2.Το μέρος Γ.τουκαθορισμένου εντύπουγιαάδεια εισαγωγής στιςδύοαιτήσειςτωναιτητώνείναιλευκόκαιασυμπλήρωτο. 5 10 15 3. 'Οπως φαίνεται στους φακέλλους της Διοίκησης,δόθηκαν την ίδιαπερίοδο άδειες εισαγωγής σε μεγάλακιβώτιακαι σε μικρέςφιάλες,γιατοραφιναρισμένοπυρηνέλαιοκαιπαρθένοελαιό­ λαδο, στο ΣΕΚΕΠ και στις Ηνωμένες Κυπριακές Ελαιουργίες Λτδ. 4.Τοτεκμήριουπέρτηςορθότηταςτηςπραγματικήςδιαπίστω­ σηςαπότηΔιοίκηση κάμπτεται ότανοαιτητήςκατορθώσει να6ημιουργήσειαμφιβολίες στο Δικαστήριο γιατηνορθότητατηςδια­ πίστωσηςτουπραγματικούαπότηΔιοίκηση. 5. Το Δικαστήριο δεν είναι ικανοποιημένο ότι ο Υπουργός έκαμε τη δέουσα έρευνα για την ορθότητα της διαπίστωσης των πραγματικώνγεγονότωναναφορικάμετηνανάγκηέκδοσηςάδειας εισαγωγήςτωνεμπορευμάτωνπουζήτησανοιαιτητές.Γι'αυτόκαι ηπροσβαλλόμενη πράξη είναιτρωτήγιαπλάνη περίταπράγματα. Είναιεπίσηςπροϊόνυπέρβασηςκαικατάχρησηςεξουσίας. 20 6. Ηδιακριτικήευχέρεια πουδίδεταιστον Υπουργό, μεβάση τον Νόμο, πρέπειναασκείταιμενόμιμοτρόπο,εύλογακαιπρέπει να λαμβάνονται υπόψη όλα τα ουσιώδη στοιχεία, στα οποίανα αποδίδεταιηανάλογηβαρύτητακαιναμηβασίζεταισεπλάνη περί τονόμοήταπράγματα. 25 7. Η αιτιολογίαπουπεριέχεταιστην επιστολήημερομηνίας 26 Ιανουαρίου, 1987, είναι ασαφής,αόριστηκαιδενδίδει την πραγματικήκαι νομική βάσηστην οποία στηρίχτηκε η προσβαλλόμενη απόφαση, ηοποία ως εκ τούτου πάσχει απόέλλειψηνόμιμης αι­ τιολογίας. 30 8. ΜεβάσηαπόφασηπρωτόδικουΔικαστηρίου τοΔιάταγμα του 1983δενείναιαντίθετοπροςταΆρθρα23και25 του Συντάγματος. 9.ΤοΔιάταγμα του 1983δενείναιαντίθετοήασύμφωνο μετο 'Αρθρο3

(2)καιτηνπρώτηπαράγραφοτου'Αρθρου6τουΠαραρ­ τήματος Πτης Συμφωνίας Συνδέσεως Κύπρου και Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητοςτου 1973. 35 Ηέφεσηεπιτρέπεταιμεέξοδα. Ηπρόσβαλλαμένηδιοικητικήαπόφασηακυρώνεται εξ ολοκλήρου. Υποθέσειςπουαναφέρθηκαν: 40 bnpaiex Agencies Ltdν The Republic (Minister of Commerce and Industry)

(1970)3C.LJR. 36V EliadesLtdν TheRepublic

(1979)3C.LJt. 259- 201 ΕλαιουογίαΠεττεμερίδηΛτδ. ν.Δημοκρατίας

(1994)Sawides ν TheRepublicof Cyprus

(1988)3C.L.R. 1359Ο.Ghalanos&SonLtd νΚυπριακήςΔημοκρατίας. Απόφαση ημερ. 9/9/1989MeridianTrading νMinisterofCommerce

(1987)3C.L.R. 1930· Meridian Trading CoLtdν Του ΥπουργούΕμπορίουκαιΒιομηχα- 5 νίας. Α.Ε. ημερ. 12.7.1990Hussein Irfan & Others ν The Republic (Minister of Commerce & Industry), 3R.S.CC

1. 'Εφεση. Έφεση εναντίον της απόφασηςΔικαστή του Ανώτατου 10 Δικαστηρίου Κύπρου (Πικής, Δ.) που δόθηκε στις 15 Οκτωβρίου, 1988 (Προσφυγές 494/86και224/87) με την οποία απορρίφθηκαν οι προσφυγές των εφεσειόντωνενα­ ντίον της άρνησης τουΥπουργού Εμπορίουκαι Βιομηχα­ νίας νατουςπαραχωρήσει άδεια εισαγωγής 50 τόνων ρα- 15 φιναρισμένου πυρηνελαίου και 20 τόνων παρθένου ελαιολάδου. Χρ. Κληρίόης, γιατουςεφεσείοντες. Γ. Φράγκου (χα) Ανώτερος Δικηγόρος της Δημοκρα­ τίας, γιατους εφεσίβλητους. 20 Cur. adv. vuit. ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ,Δ.: Ηέφεση αυτήστρέφεται εναντίον Απόφασης Δικαστή του Δικαστηρίου τούτου, που, στην άσκηση Πρωτοβάθμιας Αναθεωρητικής Δικαιοδοσίας, απέρριψε την προσφυγή των εφεσειόντων, με την οποία 25 ζητούσαν ακύρωση τηςάρνησης του Υπουργού Εμπορίου και Βιομηχανίας, (ο "Υπουργός"), να τους παραχωρήσει άδεια εισαγωγής 50 τόνων ραφιναρισμένου πυρηνελαίου και20 τόνων παρθένουελαιολάδου. Οι λόγοι ακυρώσεως που αναπτύχθηκαν στην έφεση 30 είναι:- 202 3 ΑΛΛ. ΕλαιουργίαΠεττεμερίδηΛτδ. ν.Δημοκρατίας Στυλιανίδης,Δ. 1.Ο Υπουργός ενήργησε μεπλάνηπερίτονόμο.
2. Έλλειψη δέουσας έρευνας καιπλάνηπερί τα πράγ­ ματα. 5
3. Ελαττωματική άσκησηδιακριτικήςεξουσίας και,ως εκτούτου, κατάχρηση και/ή υπέρβαση εξουσίας. 4.Έλλειψηνόμιμηςαιτιολογίας. 10
4. Το Διάταγμαμε βάσητο οποίο ενήργησε ο Υπουρ­ γός καισυνεπακόλουθακαιηπροσβαλλόμενηδιοι­ κητική απόφαση είναιαντίθεταμετοΆρθρο23του Συντάγματος.
5. Η προσβαλλόμενη απόφαση είναι αντίθετη με τη ΣυμφωνίαΣυνδέσεωςτηςΚύπρουμετην Ευρωπαϊ­ κήΚοινότητα. Το Άρθρο 3 του περί Κανονισμού Εισαγωγών Νόμου 15 (Αρ.49/62 και7/67), (ο"Νόμος")προνοεί:- 20 25 30 "

(1)Ο Υπουργός δύναται,οσάκις καθίσταται αναγκαίονεντωδημοσίωσυμφέροντι όπωςπεριορισθήκαι ρυθμισθή ηεισαγωγή εμπορευμάτων ίνα ενθαρρυνθήη τοπικήπαραγωγήκαιβιομηχανία,βελτιωθή το εμπορικόν ισοζύγιον, τηρηθώσιν αι διεθνείς υποχρεώσεις ή αναπτυχθή η οικονομία της Δημοκρατίας,διάΔιατάγ­ ματοςδημοσιευομένου εντηεπισήμω εφημερίδιτης Δη­ μοκρατίας, να περιορίζη και ρυθμίζη την εισαγωγήν τωνεντωΔιατάγματικαθοριζομένωνεμπορευμάτων.

(2)Παν Διάταγμα δύναται να εμπεριέχη τοιαύτας δευτερεύουσας, επακόλουθους και συμπληρωματικός διατάξεις, ως ο Υπουργός ήθελε κρίνει αναγκαίαςή σκόπιμους διά την εφαρμογήν του Διατάγματος και άνευ επηρεασμού της γενικότητος της προμνησθείσης διατάξεως, παντοιούτον Διάταγμαδύναταιναπρονοή την προηγουμένην εκ του Υπουργού παροχήναδείας διάτηνεισαγωγήν τωντοιούτωνεμπορευμάτων." 203 ΣτνλιανΙδης»Δ. ΕλαιονργΙα ΠεττεμερίδηΛτδ. ν.Δημοκρατίας

(1994)Μεβάσητο Άρθρο4,ότανάδεια είναι αναγκαία,δυνά­ μει των διατάξεωνοποιουδήποτε Διατάγματος,ο Υπουρ­ γός έχει διακριτικήεξουσία ναπαραχωρεί,ήνααρνείται, ήναεκδίδει άδειαμεόρους,κατάτηνκρίσητου. Μεβάσητο Νόμο,ο Υπουργός εξέδωσεταπερί Κανό- 5 νισμού Εισαγωγών ('Ελεγχος και Ρύθμισις Εμπορευμά­ των)Διατάγματατου 1968 έως

1. ΜετοΔιάταγμαπουδημοσιεύτηκε στην ΕπίσημηΕφη­ μερίδα τηςΔημοκρατίαςΑρ. 898, ημερομηνίας 24 Σεπτεμ­ βρίου, 1971, Παράρτημα Τρίτον, Αρ. 755, σελ. 679: 10 "'Ελαια φυτικά μόνιμα, ρευστά ή στερεά, ακαθάριστα, εξηυγενισμένα ή κεκαθαρμένα ..., εξαιρέσει του ρετσινελαίου", έγιναν ελεγχόμενα για σκοπούς περιορισμού και ρύθμισης της εισαγωγήςτους. Μετοπερί Κανονισμού Εισαγωγών ('ΕλεγχοςκαιΡύθ- 15 μισις Εμπορευμάτων) Διάταγματου 1983, που δημοσιεύ­ τηκε στην Επίσημη ΕφημερίδατηςΔημοκρατίας Αρ. 1831, ημερομηνίας 20 Ιανουαρίου, 1983, Παράρτημα Τρίτο, Μέρος Ι, Τόμος Ι,Κ.Δ.Π. 7/83,σελ. 13, όλαταπροηγούμε­ ναΔιατάγματαανακλήθηκαν καιταεμπορεύματαπουκα- 20 θορίστηκαν στον Πρώτο Πίνακατου Διατάγματοςαυτού υπόκεινται σεάδειαεισαγωγής. ΟΠρώτοςΠίνακας,Κεφάλαιον8, Κλάση 15.07,έχει:"Έλαια φυτικά μόνιμα, ρευστά ή στερεά,ακαθάρι­ στα, εξηυγενισμένα ήκεκαθαρμένα εξαιρέσει του λινέ- 25 λαίουκαι ρετσινελαίου." Οι αιτητές είναι αδειούχοι παραγωγοί και εμφιαλωτές ελαιολάδου, δυνάμει της σχετικής νομοθεσίας, και διεξά­ γουν τις εργασίες τους στην Ερημη της Λεμεσού, όπου διατηρούνελαιοτριβείο - συσκευαστήριο. Στις31 Μαΐου, 1986,απέστειλανστο Υπουργείο Εμπο­ ρίου και Βιομηχανίας επιστολή, στην οποίαανέφερανότι αυτοί, το ΣΕΚΕΠ και οι Ηνωμένες Κυπριακές Ελαιουργίες Λτδ. έχουν όλατατυπικάπροσόνταγιαεισαγωγήκαι 204 30 3ΑΛΛ. ΕλαιουργίαΠεττεμερίδηΛτδ. ν.Δημοκρατίας Στυλιανίδης,Δ. εμφιάλωση ελαιολάδου. Ζήτησαντην έκδοση άδειαςεισα­ γωγήςπυρηνελαίουκαιπαρθένουελαιολάδου. Την 1η Ιουνίου,1986, υπέβαλαντυπικέςαιτήσειςπάνω στα καθορισμένα έντυπα για έκδοση άδειας εισαγωγής 5 20 Μ.Τ. παρθένου ελαιολάδου και 50 Μ.Τ. ραφιναρισμέ­ νου πυρηνελαίου - από την Ισπανία, χώρα μέλος της Ε.Ο.Κ. Σεσύσκεψηπουέγινεστις 9Ιουνίου,1986, στο Υπουρ­ γείο,γιατααιτήματατουΣυνδέσμου Εμφιαλωτών Ελαιο10 λάδου, ο Υπουργός δήλωσε ότι η εισαγωγή παρθένου ελαιολάδου είναι αποκλειστικό προνόμιο του ΣΕΚΕΠ, σύμφωνα μετιςπρόνοιες τηςΝομοθεσίας,αλλά,όσοαφο­ ρούσε το αίτημα για την εμφιάλωση παρθένου ελαιολά­ δου,θα μελετούσε το θέμαύστερα απόνομική γνωμάτευ15 ση- (βλ.κόκκινα255-254 στοΦάκελο26 ΑII). Σεπαρόμοιασύσκεψηστις 11Ιουνίου, 1986, ο Υπουρ­ γόςδήλωσε απερίφρασταστον κ.Πεττεμερίδη,μέτοχοκαι Διευθυντή των αιτητών, ότι δεν θαδοθούν στους αιτητές οιάδειεςπουζητήθηκαν. 20 Στις 14 Ιουνίου, 1986, γράφτηκε με μελάνι πάνωστην επιστολή των αιτητών ημερομηνίας 31 Μαΐου, 1986 (κόκκινο252 στοΦάκελο26 ΑII):"Π.Νικολάου 25 Οι απόψεις του Υπουργείου έχουν γνωστοποιηθεί στους κ. Πεττεμερίδη σε σύσκεψη που έγινε υπό την προεδρία του κ. Υπουργού την 11.6.
2. Με βάση τις αποφάσειςτηςσύσκεψης για ενέργεια..." Στις4 Ιουλίου, 1986, οδικηγόρος των αιτητών,με επι­ στολή, ζήτησε να δοθεί απάντηση στην αίτηση μέσα σε 30 δέκα μέρες, άλλωσπως θα καταχωρούσε προσφυγή στο Ανώτατο Δικαστήριο. Στις 5 Ιουλίου, 1986, καταχωρίστηκε με μελάνι πάνω στην επιστολή της 31ης Μαΐου, 1986 -(κόκκινο 252) -το 205 Στνλιανίδης, Δ. Ελαιονργια ΠεττεμερίδηΛτδ. ν.Δημοκρατίας

(1994)ακόλουθοσημείωμα:Σημ.Το θέμασυζητήθηκε σεσύσκεψη πουέγινε στις 11/6/86 υπότηνπροεδρίατουκ. Υπουργού στηνοποία περευρίσκετοκαιοκ.Πεττεμερίδηςκαικατάτην οποία τουςδηλώθηκεότιδενθατουςπαραχωρηθείάδεια. 5 Το θέμαηγέρθηκεκαιαπότηνΠΟΒΕΚ με επιστολή τηςημερ.17/6/86..." Επειδήκαμιάαπάντηση δεδόθηκε,στις 4 Αυγούστου, 1986, οι αιτητές καταχώρισαντην ΠροσφυγήΑρ.494/86, με την οποία πρόσβαλλαν την παράλειψητου Υπουργού ίο ναεκδώσει απόφασηστις αιτήσειςτους. Στις 2 Ιουλίου, 1986, ο Γενικός Διευθυντής του Υπουργείου ζήτησε, με επιστολή, γνωμάτευση απότο Γε­ νικό Εισαγγελέα πάνω σε διάφοραθέματα που σχετίζο­ νταν με την εισαγωγή, εμπορία και εμφιάλωση ελαιολά- 1 5 δου. Στις 6 Οκτωβρίου, 1986, το Γραφείο του Γενικού Ει­ σαγγελέα έστειλε στο Μόνιμο Υφυπουργό -Γενικό Διευ­ θυντή του Υπουργείου -τη γνωμάτευση του,στηνοποία, μεταξύάλλων,αναφέρεται:- 2 ^ "(γ) Σύμφωναμε τα πιο πάνωέχω την γνώμη ότι η παραχώρηση άδειας εισαγωγής παρθένου ελαιολάδου και πυρηνελαίου ελέγχεται από τις διατάξεις του Νόμου49/62και επομένως εμπίπτειστην αποκλειστική αρμοδιότητατουΥπουργείου σας." 25 Ηγνωμάτευση λήφθηκεστο Υπουργείο στις 10Οκτω­ βρίου, 1986. Δόθηκεαντίγραφοστον Υπουργό. Στις 21 Οκτωβρίου, 1986, σημειώθηκε με μελάνι στο κάτωμέροςτηςδεύτερηςσελίδαςτηςγνωμάτευσης:"Οποιαδήποτεαπόφασηπιστεύωότιπρέπειναλάβει ^0 σοβαρά υπόψη το ΣΕΚΕΠ και το γεγονός ότι έχει χρέη." 206 3 ΑΛΛ. Ελαιονργια ΠεττεμερίδηΛτδ. ν.Δημοκρατίας Στνλιανίδης, Δ. Στις 22 Οκτωβρίου, 1986, ηΠΟΒΕΚ, με επιστολή της προς τον Υπουργό, αναφέρθηκεστηνπροεκτεθείσαδήλω­ σητουΥπουργού - ότι δενμπορεί ναδοθείάδειαεισαγω­ γής παρθένουελαιολάδουκαιταμέλητης ΠΟΒΕΚ,μέλη 5 του Συνδέσμου Εμφιαλωτών Ελαιολάδου,έπρεπε να κά­ μουν διευθετήσεις για ναπρομηθεύονται απότοΣΕΚΕΠ όλη την ποσότητα που χρειάζονται - και ζήτησε όπως δοθείάδειαεισαγωγήςπαρθένου ελαιολάδου. Στις 12 Νοεμβρίου, 1986, ο Μόνιμος Υφυπουργός 10 απάντησε:- 15 "Έχω οδηγίες νααναφερθώστην επιστολή σαςπρος τον Υπουργό Εμπορίου και Βιομηχανίας μεημερομη­ νία 22 Οκτωβρίου, 1986 σχετικά με διάφορα αιτήματα του Συνδέσμου σας και να σας πληροφορήσω ότι το ΣΕΚΕΠ πιστεύει πως πρέπει να αναμένουμε πρώτα την απόφαση της προσφυγής μέλους σας στοδικαστή­ ριο για την μη παραχώρησηάδειας εισαγωγής ελαιολά­ δουκαιμετάναεξετάσει τοαίτημα σας." Μάταια ηδικηγόρος πουενεργούσε για το Γενικό Ει20 σαγγελέα ζητούσε επίμονα,μεεπιστολές, λεπτομερήέκθε­ σηγεγονότων,γιαναυποβάλειτηνένστασητηςστηνΠρο­ σφυγή Αρ. 494/86 - (βλ. επιστολές ημερομηνίας 30 Οκτωβρίου, 1986, 24 Νοεμβρίου, 1986, 8 Δεκεμβρίου, 1986). 25 Στις 21 Ιανουαρίου,1987, η ίδια δικηγόρος της Δημο­ κρατίας,μεεπιστολή προςτο ΜόνιμοΥφυπουργό,ζήτησε να απαντήσουνστους αιτητές,για να μπορεί να καταχω­ ρίσει ένσταση,άλλως τοΑνώτατο Δικαστήριο θα αναγκα­ ζόταννακακίσειτη συμπεριφοράτουΥπουργείου καιπα30 ρακάλεσε όπως μέσα σε πέντε μέρες κοινοποιήσουν την απάντηση- απόφασητουςστους αιτητέςκαιτηνενημερώ­ σουνσχετικά- (βλ.κόκκινα7και6στοΦάκελο26ΑIII). Στις 24 Ιανουαρίου,1987, δόθηκανοδηγίες για άμεση ενέργεια. 35 Ο κ. ΠαναγιώτηςΝικολάου,Λειτουργός του Υπουρ207 Στυλιανίδης,Δ. Ελαιονργια Πεττεμερίδη Λτδ. ν.Δημοκρατίας

(1994)γείου, ετοίμασε προσχέδιο απαντητικής επιστολής στους αιτητές και ζήτησε από τη δικηγόρο της Δημοκρατίας να ελέγξει το προσχέδιο της επιστολής. Αυτή απέρριψε την παράκληση με τις λέξεις:- "Δεν μπορώ να διορθώνω τις επιστολές σας,λυπούμαι,ό,τιαπάντησηθέλετεδώστε". 5 Στις 26 Ιανουαρίου, 1987, υπογράφτηκε και στάληκε στους αιτητέςη πιοκάτωεπιστολή:"Έχω οδηγίες να αναφερθώ στην επιστολή σας με ημερομηνία 313.1986, σχετικά με τις αιτήσεις σας για εισαγωγή 50 τόνων ραφιναρισμένου πυρηνελαίου και 10 20 τόνων παρθένου ελαιολάδου από την Ισπανίακαι σαςπληροφορήσω:

1. Η εισαγωγή παρθένου ελαιολάδου περιορίζεται για αρκετάχρόνια με σκοπό την προστασία καιενθάρ­ ρυνσητηςντόπιαςπαραγωγήςκαιβιομηχανίας. 15
2. Περιορισμένες άδειες για εισαγωγή παρθένου ελαιολάδου παραχωρούνται γιαανάμιξη τουμετοντό­ πιο παρθένο ελαιόλαδο, με σκοπό τη βελτίωση της ποιότηταςτουκαιυποβοήθησητηςδιάθεσηςτου. 3.Ηεισαγωγήραφιναρισμένουπυρηνελαίουαπαγο­ ρεύεται με σκοπό την προστασία της ντόπιαςβιομηχα­ νίας,που αγοράζει και επεξεργάζεται τηντόπια ελαιοπυρήνα. Όταν η παραγωγή ελαιοπυρήνα είναι περιωρισμένη καιηπαραγωγήπυρηνελαίου δεν ικανο­ ποιεί τις ανάγκες της ντόπιας αγοράςπαραχωρούνται περιωρισμένες άδειες για εισαγωγή ουδέτερου πυρηνε­ λαίου μεσκοπό τοραφινάρισματουκαιτηνπαραγωγή πυρηνελαίου.
3. Εν όψειτωνπιο πάνω,το αίτημασαςδεν μπορεί να εγκριθεί για σκοπούς προστασίας και ενθάρρυνσης 30 της ντόπιαςπαραγωγήςκαιβιομηχανίας." Στις28 Ιανουαρίου,1987, σεσημείωμα μεμελάνι προς το Μόνιμο Υφυπουργό - (βλ.κόκκινο 11στο Φάκελο 26Α III),αναφέρεται:208 3ΑΛΛ. Ελαιονργια ΠεττεμερίδηΛτδ. ν.Δημοκρατίας Στνλιανίδης, Δ. "...Δενζητήθηκεαπότηνκα...ναδιορθώσει τηνεπι­ στολή αλλά να μας συμβουλεύσει κατά πόσο υπήρχε οτιδήποτεπουθααποδυνάμωνετηνθέση μας. 5 10 15 Αναφέρω ότι ο Υπουργός σε συνάντηση του με εμφιαλωτέςελαιολάδουστις 9.6.86 δήλωσε ότιδεν μπορεί ναεπιτραπείη εισαγωγή αλλάθα εζητείτοΝομική γνω­ μάτευση η οποία ζητήθηκε στις 2.7.
4. Η γνωμάτευση μαςδόθηκε στις 6.10.86αλλά στο μεταξύοκ. Πεττεμερίδηςείχεπροσφύγει στοδικαστήριο." Την ίδια ημέρα - 28 Ιανουαρίου, 1987 - ο Μόνιμος Υφυπουργός, σε επιστολή του προς το Σύνδεσμο Εμφια­ λωτών Ελαιολάδου-ΠΟΒΕΚ, έγραψε:"
5. Στη συνάντηση πουέγινεστις 9.6.86, οκ. Υπουρ­ γός σας δήλωσε ότι η εισαγωγή παρθένου ελαιολάδου είναιαποκλειστικό προνόμιο του ΣΕΚΕΠ,σύμφωνα με< τιςπρόνοιες τηςΝομοθεσίας.
6. Όσοναφοράτοαίτημασαςγιαεμφιάλωσηπαρθέ­ νου ελαιολάδου αναφέρθηκεότι θαμελετηθεί αφού ζη­ τηθεί νομικήγνωμάτευση. 20
7. Επειδήστο μεταξύ ένα μέλοςτου Συνδέσμου σας κατέφυγε στο Δικαστήριο πριν να έχουμε οποιαδήποτε νομική γνωμάτευση, πιστεύουμε ότι δεν είναι ορθό να ληφθεί οποιαδήποτε απόφασητώρα γιατί έτσιπροκα­ ταβάλλεταιη απόφαση τουΔικαστηρίου." 25 Ο δικηγόρος των αιτητώνυπέβαλεότι ηπροσβαλλόμε­ νη απόφασηεκδόθηκε με πλάνη περί το νόμο, με την έν­ νοια ότι οι περί Εμπορίας Κυπριακών Ελαιοκομικών Προϊόντων Νόμοι του 1968, (Αρ. 24/68 και 60/68),δη­ μιουργούν αποκλειστικό δικαίωμα εισαγωγής παρθένου 30 ελαιολάδου και ραφιναρισμένου πυρηνελαίου στο Συμ­ βούλιο ΕμπορίαςΚυπριακών Ελαιοκομικών ΠροϊόντωνΣΕΚΕΠ. ΑυτόαποδεικνύεταιαπότηδήλωσητουΥπουργού τον Ιούνιο του 1986, απότα διάφορασημειώματα σταοποία 209 Στνλιανίδης, Δ. Ελαιονργια ΠεττεμερίδηΛτδ. ν.Δημοκρατίας

(1994)έχει γίνει αναφορά πιο πάνωκαι την επιστολή προς την ΠΟΒΕΚ, ημερομηνίας 28 Ιανουαρίου, 1987, δύο μέρες μετά την ημερομηνία επιστολής κοινοποίησης τηςαρνητι­ κήςαπάντησηςπροςτους αιτητές. Η δικηγόρος των καθ' ων η αίτηση ισχυρίστηκε ότι ο Υπουργός είχε τηγνωμάτευση του Γραφείουτου Γενικού Εισαγγελέα από τις αρχές Οκτωβρίου του 1986. Ως εκ τούτου,πρέπει ναθεωρηθεί, με βάσητο τεκμήριο τηςκα­ νονικότητας, ότι ενήργησε σύμφωνα με το Νόμο και τη γνωμάτευση. Πριν τις 10 Οκτωβρίου, 1986, είναι φανερό ότι ο Υπουργός ενεργούσεμεπλάνη περίτο νόμο.Είναι, όμως, γεγονός ότι, μετά τηλήψητης γνωμάτευσης του Γενικού Εισαγγελέα, όπως αποδεικνύεταιαπότα διάφοραέγγρα­ φα στο Φάκελοτης Διοίκησης, στα οποία έχει γίνει ανα- 15 φορά, δεν ακολουθήθηκε η γνωμάτευση του Γενικού Ει­ σαγγελέα, γιατί αναμενόταναυθεντικότερηγνωμάτευσηδικαστική απόφαση.Το θέμα παρέμεινε σε εκκρεμότητα μέχρι τις 26 Ιανουαρίου, 1987, που εκδόθηκε ηπροσβαλ­ λόμενηαπόφαση,όπωςέχειπροεκτεθεί. 20 Ερευνήσαμε το Φάκελοτης Διοίκησης και μελετήσαμε τα διάφορα σημειώματακαιτις άδειεςπουεκδόθηκανστο ΣΕΚΕΠ και στις Ηνωμένες Κυπριακές Ελαιουργίες Λτδ. Είναι πασιφανές ότι η παραγωγή ελαιολάδου στην Κύπρο,στην κρίσιμη γιατην υπόθεσηαυτήπερίοδο, ήταν 25 πτωχή. Περαιτέρω, από τα διάφορασημειώματα και τις εκθέσεις, είναι φανερόότι δενυπήρξε συγκέντρωση όλων των στοιχείων για ναγνωρίζει το Υπουργείο ποιαήταν η παραγωγήσε ελαιόλαδο καιπυρήνα-(βλ., μεταξύάλλων, κόκκινα 183, 186, 271,280, 281 και305 στο Φάκελο26 Α 30 II και σημείωμα ημερομηνίας 17 Φεβρουαρίου, 1987, στο Φάκελο26ΑIII). Το μέρος Γ.τουκαθορισμένου εντύπουγιαάδειαεισα­ γωγής στις δυο αιτήσεις των αιτητών: "ΕΓΚΡΙΝΕΤΑΙ/ ΔΕΝ ΕΓΚΡΙΝΕΤΑΙη εισαγωγήτωνεμπορευμάτων..."και 35 '"Αλλοιόροι/Λόγοι αρνήσεως:" είναι λευκό και ασυμπλή­ ρωτο. Έγινε μόνο παραπομπήμε τα στοιχεία "SR 296", 210 5 10 3 ΑΛΛ. ΕλαιονργιαΠεττεμερίδη Λτδ. ν.Δημοκρατίας Στυλιανίδης,Δ. δηλαδή "see red 296" στο Φάκελο26 Α II,που είναι αντί­ γραφο της Προσφυγής Αρ. 494/86,που επιδόθηκε στους καθ'ωνη αίτηση. Στους Φακέλουςτης Διοίκησης ενώπιον του Δικαστη5 ρίου φαίνεταιπως την ίδιαπερίοδο δόθηκανάδειες εισα­ γωγής.σε μεγάλακιβώτιακαισεμικρές φιάλες,γιατο ρα­ φιναρισμένο πυρηνέλαιο και παρθένο ελαιόλαδο, στο ΣΕΚΕΠκαιστις Ηνωμένες ΚυπριακέςΕλαιουργίες Λτδ. Τοτεκμήριο υπέρτηςορθότηταςτηςπραγματικής δια10 πίστωσης απότη Διοίκησηκάμπτεται όταν ο αιτητήςκα­ τορθώσει νακαταστήσει πιθανήτηνπλάνη,ναδημιουργή­ σει, δηλαδή,αμφιβολίες στο Δικαστήριο γιατηνορθότητα τηςδιαπίστωσηςτουπραγματικούαπότηΔιοίκηση. Στο Σύγγραμματου Μ.Στασινόπουλου -"Δίκαιον των 15 Διοικητικών Πράξεων", 1951,σελ. 305, διαβαζουμε:- 20 25 30 35 "Το τεκμήριον όμως τούτο είναι ιδιόρρυθμον, διότι κάμπτεταιαφ'ηςστιγμής η χαρακτηριστικήειςτοσυζητητικόν σύστημα δραστηριότης του διαδίκου κατορθωσηνακαταστήσηπιθανήντηνπλάνην,ήτοι ναδημιουργήση παρά τω δικαστή απλώς αμφιβολίας περί της ορθότητος της διαπιστώσεως του πραγματικού.εκ μέ­ ρους της Διοικήσεως. Εν τοιαύτη περιπτώσει, οδικα­ στής,ευρισκόμενος εν αμφιβ ολ ία, δενκλίνειπρος το τεκμήριον, αλλά τρέπεται προς μίαν των δύο οδών: ήδηλαδήα)διατάσσει αποδείξεις ήβ)άκυροι την πράξιν, ίνα η Διοίκησις διαπίστωση τα πραγματικάπερι­ στατικά κατά τρόπον μηκαταλείποντααμφιβολίας.Η ακύρακκς όμως δεν επέρχεται διότι τεκμαίρεται πλάνη της Διοικήσεως (τότε η πράξις θα ηκυρούτο άνευ ετέρου λόγω της πλάνης),αλλά διότι κρίνεταιαναγκαίον όπως απαλλαγή η πράξις της υπόνοιας της πλάνης, χωρίς να απαγορεύηται η επανάληψις αυτής υπό το αυτό περιεχόμενον. Τοιαύτη επανάληψις θα εσήμαινεν ότι η Διοίκησις αποδεικνύει ήδη το μη πεπλανημενον τϊ 1ζ διαπιστώσεως τωνπραγματικώνπεριστατικών." Το Δικαστήριο δεν είναι ικανοποιημένο ότι ο Υπουρ211 Στνλιανίδης, Δ. ΕλαιουργίαΠεττεμερίδη Λτδ. ν.Δημοκρατίας

(1994)γός έκαμετηδέουσα έρευνα. Έχει ισχυρές αμφιβολίες γιο την ορθότητα της διαπίστωσης των πραγματικώνγεγονό­ των απότηΔιοίκηση, αναφορικάμε την ανάγκη έκδοσης άδειας εισαγωγής των εμπορευμάτων που ζήτησαν οι αιτητές. 5 ΟΝόμοςήδη απονέμειστον Υπουργόδιακριτική εξου­ σίαναεκδώσειή νααρνηθείτηνέκδοσηάδειαςεισαγωγής. Η διακριτικήευχέρεια, όμως,πρέπει ναασκείται με νόμι­ μο τρόπο, εύλογα καιπρέπει ναλαμβάνονται υπόψηόλα τα ουσιώδη στοιχεία, σταοποίανααποδίδεταιηανάλογη 10 βαρύτητα,καιναμηβασίζεταισεπλάνηπερίτονόμοή τα πράγματα - (βλ. Impalex Agencies Ltd. v. Republic (Minister of Commerce andIndustry)

(1970)3 CL.R. 361* Vassos Eliades Ltd. v. Republic

(1979)3 CL.R. 259· ThomasSawidesv.TheRepublicof Cyprus

(1988)3CL.R. 15 1359*O. Ghalanos & SonLtd. v.ΚυπριακήςΔημοκρατίας, Υπόθεση Αρ. 678/87, (Απόφαση δόθηκε στις 9 Σεπτεμ­ βρίου, 1989, δεδημοσιεύτηκε ακόμα)). Από ταστοιχεία ενώπιοντουΔικαστηρίου,είναι φανε­ ρό ότι ο Υπουργός δεν έλαβε υπόψη του γεγονότα και 20 στοιχεία τα οποία έπρεπε να λάβει και έλαβε υπόψη του εξωγενή στοιχεία. Δεν έγινε η δέουσα έρευνα και ηπρο­ σβαλλόμενηπράξηείναιτρωτήγιαπλάνη περίταπράγμα­ τα. Είναι, επίσης, προϊόν υπέρβασης και κατάχρησης εξουσίας. 25 Η αιτιολογία που περιέχεται στην επιστολήημερομη­ νίας 26 Ιανουαρίου, 1987, είναι ασαφής,αόριστη και δε δίδει την πραγματικήκαι νομική βάσηστην οποία στηρί­ χτηκεηπροσβαλλόμενη απόφαση. 30 Ηπροσβαλλόμενη απόφαση,ως εκτούτου, πάσχειαπό έλλειψη νόμιμης αιτιολογίας. Η συνταγματικότητα του Διατάγματος του 1983 απο­ φασίστηκε στην υπόθεση Meridian Trading v. Minister of Commerce

(1987)3 CL.R. 1930. To πρωτόδικο Δικαστή­ ριο είπε ότι τοΔιάταγματούτοδεν είναιαντίθετοή ασύμ- 35 φωνομεταΆρθρα 23και25τουΣυντάγματος.Το'Αρθρο 212 3ΑΛΛ. Ελαιουογία ΠεττεμεβϋηΛτδ.ν.Δημοκρατίας Στνλιανίόης,Δ. 23 τουΣυντάγματοςδεδιασφαλίζει δικαίωμα εισαγωγής εμπορευμάτων στηχώρα. ' Η Απόφαση στην υπόθεση Meridian εφεσιβλήθηκε για 5 άλλους λόγους - (βλ. Meridian Trading Co. Ltd.v. Του Υπουργού Εμπορίου και Βιομηχανίας, Αναθεωρητική ΈφεσηΑρ.825, (Απόφαση δόθηκε στις 12Ιουλίου,1990, δε δημοσιεύτηκε ακόμα).Βλ., επίσης, Hussein Man& 4 Others and The Republic (Minister of Commerce & 10 Industry) 3R.S.C.C 39-ImpalexAgencies Ltd. v. Republic (MinisterofCommerceandIndustry),(ανωτέρω)). Ο ευπαίδευτος δικηγόρος των εφεσειόντων ισχυρίστη­ κεότιτοΔιάταγματου 1983, μετοοποίοταφυτικά έλαια κηρύχθηκαν ελεγχόμενα εμπορεύματα και χρειάζονται 15 άδειαεισαγωγής,είναιαντίθετοκαιασύμφωνομετιςπρό­ νοιες τουΆρθρου 3

(2)καιτουΆρθρου 6τουΠαραρτήμα­ τος IIτηςΣυμφωνίας Συνδέσεως μεταξύ τηςΚυπριακής Δημοκρατίαςκαιτης Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότη­ τος, που έχει υπέρτερη ισχύ έναντι τηςεσωτερικής έννο20 μης τάξης,γιατί συνομολογήθηκε μεβάσητο Άρθρο 169 του Συντάγματος. Η Συμφωνία Συνδέσεως δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας Αρ. 1012, ημερομηνίας 22 Μαΐου, 1973, Αρ.921, σελ.381. Παρέμεινε σε ισχύ μέχρι 25 την31ηΔεκεμβρίου, 1987,οπότε αντικαταστάθηκε με το Πρωτόκολλο Εφαρμογήςτου Δεύτερου Σταδίου Εφαρμο­ γήςτηςΣυμφωνίαςΣυνδέσεως,πουκυρώθηκε μετοΝόμο 321/87: Το Άρθρο 3

(2)της Συμφωνίας Συνδέσεως του1973 30 πρόβλεπε:"2.Ταπροερχόμενα εκτης Κοινότητος προϊόντα θα ωφελώνται επί'τηεισαγωγήτωνεις ΚύπροντωνενΠαραρτήματιIIεκτιθεμένωνδιατάξεων." Ηπρώτηπαράγραφοςτου Άρθρου 6τουΠαραρτήμα35 τος IIπρόβλεπεότι:213 Στνλιανίδης, Δ. Ελαιονργια ΠεττεμερίδηΛτδ. ν.Δημοκρατίας

(1994)"Η Κυπριακή Δημοκρατία θα απέχη της εισαγωγής νέων ποσοτικών περιορισμών καιεπιβαρύνσεων ισοδυ­ νάμου αποτελέσματος κατά την εισαγωγήν προϊόντων προερχομένων εκτης Κοινότητος." Το Διάταγματου 1983 δενέχει νέαπρόβλεψη αναφορι- 5 κά μεταέλαια,αλλάεπαναλαμβάνειτηνπρόνοιαπουπε­ ριέχεται στο Διάταγματου 1971,στο οποίο αναφοράέχει γίνει πιο πάνω. Δεν εισήχθη με το Διάταγμα του 1983 οποιοσδήποτε νέος ποσοτικός περιορισμός ή επιβάρυνση για την εισαγωγή προϊόντων απότην Κοινότητα.ΤοΔιά- 10 τάγμα του 1983 δεν είναι αντίθετο ή ασύμφωνο με το Άρθρο 3

(2)καιτηνπρώτηπαράγραφοτουΆρθρου 6του Παραρτήματος II της Συμφωνίας Συνδέσεως, τα οποία προνοούν γιατο μέλλονκαιδεν επηρέασαντις υφιστάμε­ νες πρόνοιες. 15 Για τους πιο πάνω λόγους, η έφεση επιτρέπεται. Η προσβαλλόμενη διοικητική απόφασηακυρώνεται εξ ολο­ κλήρου. Οι εφεσίβλητοι να πληρώσουν τα έξοδα των εφεσειό­ ντων. Η έφεσηεπιτρέπεταιμεέξοδα. 214 20