(1994)21Ιανουαρίου,1994 [ΠΙΚΗΣ, ΧΑΤΖΗΤΣΑΓΓΑΡΗΣ, ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ, ΑΡΤΕΜΗΣ, ΚΩΝΣΤΑΝΠΝΙΔΗΣ, ΔΜές] ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ, ΜΕΣΩ ΓΕΝΙΚΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΑΡΧΗΣ ΛΙΜΕΝΩΝ ΚΥΠΡΟΥ, Εφεσείοντες, ν. SUNOILBUNKERINGLIMITED, Εφεσίβλητων. (Αναθεωρητική ΈφεσηΑρ. 1064.) Αρχή Λιμένων Κύπρον — Παραχώρηση άδειας στονς εφεσίβλητονς για σκοπούς πετρέλενσης πλοίων υπό τον όρο ότι αυτοί θα καταβάλλονν τα δικαιώματα πον καθορίζονται στονς σχετικούς κανο νισμούς — Οι Περί τηςΑρχής Λιμένων Κύπρου (Καταβλητέα Δι καιώματα) Κανονισμοί 1976- 77. 5 Πράξεις ή αποφάσεις μέσα στην έννοια τον Αρθρου 146 τον Συντάγ ματος — Εκτελεστή διοικητική πράξη — Κριτήριο εκτελεστότητας — Πράξη εκτελέσεως —Δεν προσβάλλεται βάσει του Αρθρον 146 όπως η εκτελεστή διοικητική πράξη — Κατά πόσο η απόφαση της Αρχής Λιμένων για καταβολή δικαιωμάτων από τονς εφεσίβλη- 10 τους yia μεταφόρτωση αγαθών σεπλοίο ήταν εκτελεστή διοικητική πράξη. Αναθεωρητική Δικαιοδοσία τον Ανωτάτον Δικαστηρίον —Μόνο εκτελεστές διοικητικές πράξεις υπόκεινται στο δικαστικό έλεγχο τον Άρθρου 146.1 τον Συντάγματος — θέματα πον άπτονται τον 15 θεμελίου της δικαιοδοσίας τουΔικαστηρίου μπορούν να εγερθούν σ' οποιοδήποτε στάδιο της δίκης ακόμα και αντεπάγγελτα. Λέξεις και Φράσεις — "Μεταφορτωμένα" στον Κ. 6
(1)των Κανονι σμών 1976-77. Το 1986 ηΑρχή Λιμένων, οι εφεσείοντες, με έγγραφουπότον 2 0 τίτλο συμφωνία,παραχώρησεάδειαστους εφεσίβλητουςγιαδιακί νηση των δεξαμενόπλοιων τους στα κυπριακάλιμάνια για σκο πούς πετρέλευσης άλλωνπλοίων έναντικαταβολήςτων δικαιωμά των πουπροβλέπουν οι πιοπάνωκανονισμοί.Ο Κ.6
(1)προβλέπει „ την καταβολή δικαιωμάτων για μεταφόρτωση αγαθών σε άλλο *•-* πλοίο. Δύο χρόνια μετά την έκδοση της πιο πάνωάδειαςοι εφεσείο ντες επικαλούμενοιτον Κ.6
(1)αξίωσαντην καταβολήτελών ίσων 26 3ΑΛΛ. Δημοκρατίαv. SunoilBunkering Ltd. με την ποσότητα του πετρελαίου που παραχωρήθηκεαπότοσκά φος των εφεσίβλητων σε άλλο σκάφοςγια σκοπούς πετρέλευσης. Σύμφωνα με τους εφεσείοντες ηδιεργασία της πετρέλευσης συνι στούσεμεταφόρτωσηαγαθών. 5 10 ΤοπρωτόδικοΔικαστήριο ακύρωσετηνφορολογίαπου επεβλήθηκεστους εφεσίβλητους. Στηνέφεσηεγέρθηκανδύοερωτήματα. Τοπρώτοαφορούσετη δυνατότητααναθεώρησηςτηςπράξηςτων εφεσειόντων καιτοδεύ τεροτηνερμηνείατουόρου "μεταφορτωμένα"στον Κ.6
(1)τωνπιο πάνωκανονισμών. Οι εφεσείοντες ισχυρίσθηκαν ότιηεπίδικηαπόφαση: (α)είναι πράξηεκτέλεσηςκαι όχι πράξη εκτελεστή υποκείμενη στοδικαστικόέλεγχοτουάρθρου 146.1και 15 (β) συνιστούσεεφαρμογήόρουτηςεκτελεστήςπράξηςτου 1986, δηλ. της άδειαςκαι επομένως ηόποια υποχρέωση των εφεσίβλη τωνγιακαταβολήτελών είχεκαθορισθείμετηνάδειατου
- ΗΟλομέλεια του Ανωτάτου Δικαστηρίου απέρριψετην έφεση καιαποφάνθηκεότι: 20 25 30 35 40
- Το κριτήριο για την εκτελεστότητα διοικητικής πράξης ή απόφασηςείναι ηγένεσηαπό αυτήδικαιωμάτωνκαι υποχρεώσε ων. Πράξη είναι εκτελεστή εφόσον επιβάλλει υποχρεώσεις στον διοικούμενο οιοποίεςδενυφίσταντοπριντηνέκδοσητης,ημη εκ πλήρωσητωνοποίωνπαρέχειτοδικαίωμαστηΔιοίκηση ναεπικα λεσθεί τα μέσα του δικαίου για την εκτέλεσητους. Πράξη εκτέλεσης είναι εκείνη που έχει ως λόγο την εφαρμογή εκτελεστής πράξης. Διοικητικά μέτρα για εφαρμογή εκτελεστήςπράξης συνι στούν πράξηεκτέλεσηςπουόπωςυποδηλώνει οόρος η πράξη δεν είναι αφ' εαυτής γενεσιουργός δικαιωμάτων και υποχρεώσεων αλλά μοχλός προςυλοποίηση της γενέτειρας πράξηςή απόφασης. Τοκριτήριο γιατηνεκτελεστότητα πράξηςή απόφασης παραμένει αμετάβλητοκαισυναρτάταιαποκλειστικά απόταέννομα αποτελέ σματατηςπράξης.
- Εάντατέληταοποίαέχουνεπιβληθεί στηνπροκείμενηπερί πτωση δεν προβλέπονταν από τους κανονισμούς καμιά εξουσία δεν θα μπορούσε να αντληθεί απότην αδείαγια επιβολή τους.Η συμφωνίατου 1986 μόνοκατ'ευφημισμό συνιστά συμφωνία. Πρό κειται για άδειαηοποία επενεργεί αποκλειστικά στο πεδίοδημο σίουδικαίου.
- Η μεταφόρτωσηπροϋποθέτει τημεταφοράφορτίουαπό ένα σκάφοςσεάλλο. Η πετρέλευση πλοίου δεν μπορεί ναθεωρηθεί με ταφόρτωσηγια τον λόγοότι δενσυνεπάγεται την φόρτωση πετρε λαίουγιασκοπούς μεταφοράςαλλάγιαχρήσηωςπηγής ενέργειας γιατηνδιακίνησητουπλοίου. Ηέφεσηαπορρίπτεταιμεέξοδα. 27 Δημοκρατίαv. Sunoil Bunkering Ltd.
(1994)Υποθέσειςποναναφέρθηκαν: PortsAuthorityνRepublic
(1983)3C.LJi. 385· Republic νCyprusPortsAuthority
(1986)3CLR. 117· ΑρχήΛιμένωνΚύπρου νΔημοκρατίας.Απόφασηημερ. 18/10/1989Ναυτικός Όμιλος Πάφου ν Αρχής Λιμένων Κύπρου
(1992)1 5 ΑΛΛ. 882. Έφεση. Έφεσηεναντίον της απόφασηςΔικαστή του Ανώτατου Δικαστηρίου (Παπαδόπουλος, Δ.) η οποία δόθηκε στις 3 Φεβρουαρίου, 1990 (Προσφυγή Αρ. 652/88)με την οποία 10 ακυρώθηκε η φορολογία που επιβλήθηκε στους εφεσίβλη τουςγιατηνκαταβολή τελώνίσων μετηνποσότηταπετρε λαίου το οποίο παραχωρήθηκεαπόσκάφοςτους σε άλλο σκάφοςγιασκοπούς πετρέλευσης. Ν. Πωιαενσταθίον και Α. Αλεξάνδρου, για τους εφε- 15 σείοντες. Ξ. Ξενόπουλοςκαι Α. Καλογήρον, για τους εφεσίβλη τους. Cur. adv. vult. ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ: Την απόφαση του Δικαστηρίου θα 20 δώσειοΔικαστής Γ.Μ. Πικής. ΠΙΚΗΣ, Δ.: Δύο είναι τα ερωτήματα τα οποία έχουν τεθεί καιχρήζουναπάντησηςσ'αυτή τηνέφεση, (α)Ηδυνατότητααναθεώρησης τηςπράξηςτηςΑρχής Λιμένων που αποτέλεσε το επίδικο θέμα της προσφυγής 25 και στη συνέχεια της πρωτόδικης απόφασης. Η πράξη κατά τους εφεσείοντες είναι πράξη εκτέλεσης και όχι πράξη εκτελεστή υποκείμενη στο δικαστικό έλεγχο που προβλέπει το Άρθρο 146.1.Τοθέμαάπτεται τουθεμελίου της δικαιοδοσίας του δικαστηρίου και επομένως η μη 30 28 3ΑΛΛ. Δημοκρατία v.SunoilBunkering Ltd. Πικής,Δ. έγερσητου σε προηγούμενο στάδιο δεν αποτελεί κώλυμα για την αντιμετώπιση του σ1 αυτότο στάδιοτης διαδικα σίας ακόμακαι αυτεπάγγελτα. Εφόσον κριθεί ότι η από φαση είναι εκτελεστήτοδεύτεροερώτημααφορά, 5 (β)Την ερμηνεία καιεφαρμογήτου όρου"μεταφορτωνόμενα" που απαντάται στον Κ. 6
(1)τωνΠερίΑρχής Λι μένων Κύπρου (Καταβλητέα Δικαιώματα) Κανονισμών 1976-77. ΗΑρχήΛιμένων, οι εφεσείοντες, μεέγγραφοημερομη10 νίας 21/5/1986 το οποίο τιτλοφορείται ως συμφωνία, όπως αναγράφεται στο κείμενο του, παραχώρησε άδεια στους εφεσίβλητους για διακίνηση των πλοίων τους στα κυπριακά λιμάνια για σκοπούς πετρέλευσης άλλων πλοίων,υπότονόρο: 15 "5.Οαδειούχοςέχειυποχρέωση: (α) Νακαταβάλλειτακαθορισμένα στους κανονι σμούς της Αρχής δικαιώματα τόσο για το σκάφος όσοκαι γιατοφορτίο του." Ηπετρέλευση είναι ηδιαδικασίαπρομήθειας απόδε20 ξαμενόπλοια των αιτητών πετρελαίου σε άλλα πλοίαγια ' χρήσηως καύσιμαγιαπαραγωγήενέργειας γιατηνπλοή γησητους. Παράτο χαρακτηρισμότου εγγράφουως συμφωνίας πρόκειταιουσιαστικάγιαάδεια τηνοποίαοι καθ' ων η αί25 τηση, οργανισμός δημοσίου δικαίου επιφορτισμένος με κρατικέςλειτουργίες (PortsAuthority v. Republic
(1983)3 C.L.R. 285,καιRepublic v.CyprusPortsAuthority
(1986)3 C.L.R. 117), παραχώρησε στους εφεσίβλητους για την εί σοδο των σκαφών τους στα κυπριακάλιμάνια και χρήση 30 τους για τον εφοδιασμό άλλων σκαφών με πετρέλαιογια χρήση ως καύσιμα. Ο όρος "συμφωνία" υποδηλώνει την αποδοχήεκ μέρους των εφεσίβλητων τωνόρων πουσυνο δεύουν την άδεια.Ο Κ. 6
(1)προβλέπει την καταβολήδι καιωμάτωνγιατηνμεταφόρτωσηεντόςτηςπεριοχήςλιμέ29 Πικής, Δ. Δημοκρατία v. Sunoll Bunkering Ltd.
(1994)να(λιμένας Λεμεσού) αγαθώνσεάλλοπλοίο. Στις21/5/1988, δυοχρόνια μετάτην έκδοση της προα ναφερθείσας άδειας στους εφεσίβλητους, οι εφεσείοντες επικαλούμενοι τιςδιατάξειςτουΚ.6
(1)αξίωσαναπόαυ τούς την καταβολή τελών ίσων με την ποσότητα του πε- 5 τρελαίου το οποίοπαραχωρήθηκεαπόσκάφοςτων εφεσί βλητων σε άλλο σκάφος για σκοπούς πετρέλευσης. Η φορολογία επιβλήθηκε επειδή σύμφωνα με τους εφεσείο ντες ηδιεργασία τηςπετρέλευσης συνιστούσε μεταφόρτω ση αγαθών από το σκάφος των εφεσίβλητων στο σκάφος 10 τοοποίο εφοδίασανμεπετρέλαιογιακαύσιμα. Οι εφεσείοντες υπέβαλανενώπιον μαςότιη φορολογία του 1988 δεσυνιστά εκτελεστήπράξηαλλά πράξη εκτέλε σης. Είναι ηθέσητους ότι ηεπίδικηδιοικητικήπράξη συ νιστούσε εφαρμογήόρουτης εκτελεστής πράξηςτου 1986, 15 δηλαδήτης άδειαςκαι επομένως ηόποιαυποχρέωση των εφεσίβλητων σεσχέση μετηνκαταβολή τελών είχε καθορι στεί από την άδειατου 1986·έτσι ησυγκεκριμένη πράξη συνιστούσε απλώς εφαρμογήπρογενέστερης και μη αμφισβητηθείσας εκτελεστής πράξης.Έρεισμα για την εισήγη- 20 σήτουςαντλήθηκε απότηναπόφαση τουΑνωτάτου Δικα στηρίου στην Αρχή ΑιμένωνΚύπρου ν. Δημοκρατίας(Υπ. αρ. 187/86, αποφασίστηκεστις 18/10/89) όπουκρίθηκε ότι η καταβολήδασμών για ελλειπή εμπορεύματα εισαχθέντα και μη τελωνισθέντα τα οποία φυλάγονταν σε αποθήκη 25 αδασμολόγητων ειδών (bonded warehouse)συνιστάπράξη εκτέλεσηςτων όρωντηςάδειαςγιατη φύλαξητωναγαθών μέχρι τον τελωνισμό τους. Επομένως αποφασίστηκεότι ο προσδιορισμός της υποχρέωσης γιατηνκαταβολή δασμού δεν αποτελούσε εκτελεστή αλλά πράξη εκτέλεσης των 30 όρων τηςάδειαςγιατηνκαταβολήδασμώνγιαμητελωνι σθέντα εμπορεύματα που ελλείπουν από τις αποθήκες. Εάν ηπροαναφερθείσααπόφασηερμηνεύεται καιέχει ως λόγοτηναποβολήαπότοπεδίοτων εκτελεστών αποφάσε ων εκείνων η έκδοση των οποίωνπροοιωνίζεται απότους 35 όρους της άδειας η οποία παρέχεται στο διοικούμενο η αρχήμαςευρίσκει αντίθετους. 30 3 ΑΛΛ. Δημοκρατία v. Sunoil Bunkering Ltd. Πικής, Δ. Το κριτήριο για την εκτελεστότητα διοικητικήςπράξης ή απόφασης είναι ηπαραγωγήέννομων αποτελεσμάτων, δηλαδήηγένεση εξαυτήςδικαιωμάτωνκαι υποχρεώσεων. Πράξη είναι εκτελεστή εφόσον επιβάλλει υποχρεώσεις στο 5 διοικούμενο,μη υφιστάμενες πριντηνέκδοσητης,η μη εκ πλήρωση των οποίων παρέχει το δικαίωμα στη Διοίκηση ναεπικαλεσθεί ταμέσατουδικαίουγιατηνεκτέλεση τους. Πράξηεκτέλεσηςείναι εκείνη πουέχει ως λόγοτηνεφαρ μογή εκτελεστής πράξης. Διοικητικά μέτρα για τηνεφαρ10 μογή εκτελεστής πράξης συνιστούν πράξη εκτέλεσης που όπως υποδηλώνει ο όρος ηπράξηδεν είναι αφ' αυτήςγε νεσιουργός δικαιωμάτων και υποχρεώσεων αλλά μοχλός για την υλοποίηση της γενέτειρας πράξης ήαπόφασης. (Βλ. ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΝΟΜΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥ15 ΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ, 1929-1959, σελ. 240, Τσά τσος - Η ΑΓΓΗΣΙΣΑΚΥΡΩΣΕΩΣ ΕΝΩΠΙΟΝ ΤΟΥ ΣΥΜ ΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ, σελ. 127 κ.επ., και Στασινόπουλος -ΔΙΚΑΙΟ ΤΩΝΔΙΟΙΚΗΤΙΚΩΝ ΠΡΑΞΕ ΩΝ,σελ. 125). Χρήσιμηαναφοράγια τη φύση και χαρα20 κτήρα των πράξεων της Αρχής Λιμένων μπορεί να γίνει στην Ναυτικός Όμιλος Πάφουν. ΑρχήςΛιμένων Κύπρου
(1992)1Α.Α.Δ.882 καθώςκαισταχαρακτηριστικά πράξε ων εξουσίας. Πράξη δε χάνει τον εκτελεστό της χαρακτήραόπου η 25 έκδοση της προοιωνίζεται από προγενέστερη εκτελεστή διοικητικήπράξη.Τοκριτήριογιατηνεκτελεστότητα πρά ξης ή απόφασης παραμένει αμετάβλητο και συναρτάται αποκλειστικά από τα έννομα αποτελέσματα της πράξης. Εάν η πράξη είναι παράγωγος εννόμων αποτελεσμάτων 30 αυτή είναι εκτελεστή. Στην προκείμενη περίπτωση το ερώτημα κατά πόσο η προσβληθείσα πράξη είναι εκτελεστή καταντάθεωρητικό εφόσον με τους όρους της άδειας δεν προοιωνιζόταν άμεσα ή έμμεσα η διοικητική πράξη ηοποία παράγειτα 35 έννομα αποτελέσματα τα οποία αμφισβητούν οι διοικού μενοι (εφεσίβλητοι). Μετον όρο 5 (α)απλώςδιακηρύττε ταιότι ηΑρχήέχειτοδικαίωμαναεισπράττει καιοι εφε σίβλητοι υποχρέωση να καταβάλλουνγια το σκάφοςκαι 31 Πικής, Δ. Δημοκρατία v. Sunoll Bunkering Ltd.
(1994)τοφορτίοτουτατέληπουκαθορίζονταιαπότουςκανονι σμούς της Αρχής. Εάν τα τέλητα οποία έχουν επιβληθεί στην προκείμενη περίπτωση δεν προβλέπονται από τους κανονισμούς καμιά εξουσία δεν μπορεί να αντληθεί από τηνάδειαγιατην επιβολήτους.Ησυμφωνία δεμπορεί να 5 αποτελέσει πηγή δικαιωμάτων παρά μόνο στο πεδίο του ιδιωτικού δικαίουσεσχέσημεταταμιευτικάσυμφέροντα του κράτους. Στην προκείμενη περίπτωση, όπως έχουμε εξηγήσει,ηπράξητης 21/5/86 μόνο κατ'ευφημισμό συνι στά συμφωνία. Πρόκειται για άδεια η οποία επενεργεί 10 αποκλειστικάστο πεδίοτουδημοσίουδικαίου. Το δεύτερο ερώτημα είναι ευκολότερο νααπαντηθεί. Όπως διαπιστώνεται στην πρωτόδικη απόφαση, η μετα φόρτωση προϋποθέτει τη μεταφοράφορτίου απότοσκά φος Α στο σκάφος Β. Ηέννοια της φόρτωσης στην καθο- 15 μιλουμένη ενέχει τη σημασία της αποθήκευσης αντικειμένων (οόροςπεριλαμβάνεικαιαγαθά)σεμεταφο ρικό μέσο για μεταφορά από το σημείο φόρτωσης στον τόπο εκφόρτωσης. 'Οτι αυτήείναι ηπρωταρχικήσημασία της λέξης βεβαιώνεται και απότον ορισμό της λέξης στο 20 Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας της Πρωίας, σελ. 2255,2οςτόμος: "φορτώνω (ρ), αόρ. εφόρτωσα, παθητ. αόρ. -ώθην (και φόρτωσα, -ώθηκα),μετχ.παθ. παρκ. φορτωμένος* (ως μετβ.), επιθέτω βάρος,φορτίον, ιδίαπρος μεταφο- 25 ράν,φορτίζω:'φορτώνωτοκαράβι, τοκάρρο..."" Η πετρέλευσηπλοίου δεσυνεπάγεται τηφόρτωσηπε τρελαίου για σκοπούς μεταφοράς αλλά για χρήση ως πηγής ενέργειας για τηδιακίνηση του πλοίου- μετον ίδιο τρόποπουη προμήθειααγαθών γιαβρώσηαπότοπλήρω- 30 μα κατά το ταξίδι του πλοίου δε συνιστά φορτίο αλλά προϋπόθεσηγιατηλειτουργία τουπλοίου. Η έφεσηαπορρίπτεταιμεέξοδα. 32