(1994)31 Ιανουαρίου, 1994 [ΠΙΚΗΣ, ΧΑΤΖΗΤΣΑΓΓΑΡΗΣ, ΠΟΠΑΤΖΗΣ, ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ.ΑΡΤΕ ΜΗΣ.Δ/σχές] ΘΕΚΛΑ ΚΓΓΓΟΥ. Εφεσείονοα, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ. Εφεσίβλητων. (Αναθεωρητική ΈφεσηΑρ. 1056). Έννομο σνμφέρον — Για να νομιμοποιείται η εφεσείονοα να προ σφύγει στο Ανώτατο Δικαστήριο κάτω από το άρθρο 146.2τον Σνντάγματος απαιτείται, εκτός των άλλων, να θίγεται με την προ σβαλλόμενη πράξη το σνμφέρον της, είτε νλιχό, είτε ηθικό — Το βάρος αποδείξεως βρίσκεται στην εφεσείονσα. 5 Οι εφεσίβλητοι απέρριψαναίτηματης εφεσείουσας για έκδοση νέου διαβατηρίου στην ελληνική γλώσσα και/ή στην ελληνική γλώσσα (μεδεύτερηγλώσσα τηναγγλική). Η πιο πάνω διοικητική απόφαση προσβλήθηκε από την εφεσείουσα γιατους πιοκάτωλόγους: 10 1) ήταν αυθαίρετη, παράνομη,καθ' υπέρβαση εξουσίας και αντισυνταγματική, δηλαδή παραβίαζε τα άρθρα 3 και 13 του Συ ντάγματος και ταΚεφ.107 και 105 και 2)δεν ήτανεπαρκώςαιτιολογημένη. Ηπροσφυγήαπορρίφθηκε απότο πρωτόδικοΔικαστήριο. 15 Στην έφεση που ακολούθησε,οι εφεσίβλητοι ήγειρανπροδικα στική ένσταση ισχυριζόμενοι ότι η εφεσείουσα στερείται του απα ραίτητου έννομου συμφέροντος, που καθιστά την προσφυγή της απαράδεκτη. Η Ολομέλεια του Ανωτάτου Δικαστηρίου απέρριψε την έφεση 20 και αποφάνθηκε ότι:
- Το βάρος της αποδείξεως για βλάβη συμφέροντος υλικού ή ηθικούαπότην προσβαλλόμενη απόφασηβρίσκεται στην εφεσείου- 42 3 ΑΛΛ. Κίττουν.Δημοκρατίας σαλόγωτηςειδικήςσχέσηςπουτησυνδέει μεαυτή. 5 2.Οιεφεσίβλητοι ουδέποτεαρνήθηχανναεκδώσουνστηνεφεσείουσα το σύνηθες διαβατήριο που εκδίδουν σ"όλους τους πολί τεςτηςΔημοκρατίαςτοοποίοικανοποιείτηνπροϋπόθεσητουάρθρου3(α)τουπερίΡυθμίσεωςτηςΑναχωρήσεως Ημεδαπώνεκτης Χώρας ΝόμουΚεφ. 107,στονοποίοαναφέρθηκεηεφεσείουσα. 10 3.Η βλάβηπου-κατάτονισχυρισμό τηςεφεσείουσας- μπορεί να προκληθεί απόταλαιπωρία λόγω τυχόν αδυναμίαςτωνΑρχών στα ελληνικά λιμάνια και αεροδρόμια να διαβάσουν τα στοιχεία τηςταυτότηταςτηςσταΑγγλικά, δενσυνιστά τηβλάβη πουαπαι τείταιαπό τοάρθρο 1462 τουΣυντάγματος,ώστενακαθιστά την επίδικη απόφασηυποκείμενη σε δικαστικό έλεγχο κάτω από το άρθρο 146του Συντάγματος. 15
- Ηεπιδίκασητουποσού των ΛΚ50.-απότο πρωτόδικο Δικαστήριο έναντι τωνεξόδων τωνεφεσίβλητων ασκήθηκεμέσαστα πλαίσιατηςορθήςάσκησηςτηςδιακριτικήςτουεξουσίας. Ηέφεσηαπορρίπτεται.Δεν εκδίδεταιδιαταγή γιαέξοδα. Έφεση. 20 Έφεση εναντίον της απόφασης Δικαστή του Ανώτατου Δικαστηρίου Κύπρου (Σαββίδης, Δ.) που δόθηκε στις 28 Δεκεμβρίου, 1989 (Προσφυγή αρ. 742/88) με την οποία απορρίφθηκε η προσφυγή της εφεσείουσας εναντίον της άρνησης των καθ' ων η αίτηση να εκδώσουν στην εφε25 σείουσα νέο διαβατήριο στην ελληνική γλώσσα. Χρ. Μελίδης, για την εφεσείουσα. Λ. Καοντζάνη (χα), Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τους εφεσίβλητους. Cur. adv. vult. 30 ΠΙΚΗΣ, Δ: Την ομόφωνη απόφαση του Δικαστηρίου θα δώσει ο Δικαστής Ι.Πογιατζής. ΠΟΠΑΤΖΗΣ, Δ: Το παράπονο της Εφεσείουσας Θέ κλας Κίττου, Αιτήτριας στην προσφυγή αρ. 742/88 ενα ντίον της Κυπριακής Δημοκρατίας, μέσω του Υπουργού 43 Πογιατζήζ, Δ. Κίττονν.Δημοκρατίας
(1994)Εσωτερικών, αφοράτην απόφασηΔικαστή του Δικαστη ρίουαυτού,οοποίος,κατάτηνάσκησητηςπρωτοβάθμιας αναθεωρητικήςτουδικαιοδοσίας, απέρριψετηνπροσφυγή τηςωςαπαράδεκτη,αφούδέχτηκεωςβάσιμη τηνπροδικα στική ένσταση των εφεσίβλητων ότι,μετηνπροσβαλλόμε- 5 νηδιοικητικήαπόφαση,δεν είχεθιγεί δυσμενώςοποιοδήπτε ενεστώς έννομο συμφέρον της εφεσείουσας, όπως απαιτείται απότοάρθρο 146.2 τουΣυντάγματος. Μετηνπροσφυγήτηςαρ. 742/88 ηΕφεσείουσα ζητού σετηνπιοκάτωθεραπεία: 10 "'Οπως κηρύξει σαν άκυρηκαι στερημένη από κάθε νομικόαποτέλεσματηναπόφαση και/ή τηνάρνηση και/ ή τηνπαράλειψητων Καθ'ωνηΑίτηση όπωςεκδώσουν στην Αιτήτρια νέο διαβατήριοστην ελληνική γλώσσα και/ή και στην ελληνική γλώσσα (με δεύτερη γλώσσα 15 την αγγλική) καιηοποίααπόφασηκαι/ήάρνηση και/ή παράλειψηπεριέχεται και/ήεξυπακούεταιαπό τηνεπι στολή των Καθ' ων η Αίτηση, ημερ. 24.6.88 ληφθείσα στις30.6.88." Η επιστολή, ημερομηνίας 24/6/1988,είχεσταλεί εκ μέ- 20 ρους του Λειτουργού Μεταναστεύσεως προςτο δικηγόρο της Εφεσείουσας,σ'αυτήνδεαναφέρονταιταεξής: "Σε συνέχεια της προς εσάς επιστολής μου με τον ίδιοπιό πάνωαριθμόΦακέλλουκαιημερ.28/11/1987, σχετικά με το αίτημα της πελάτιδάς σας κας Θέκλας 25 Κίττου, για την έκδοση σ' αυτήτου Κυπριακούδιαβα τηρίουτηςστην Ελληνικήγλώσσα και/ήκαιστην Ελλη νικήγλώσσα μεδεύτερηγλώσσα τηνΑγγλική λυπούμαι νασαςπληροφορήσωότι το ενλόγω αίτημαγιαευνόη τουςλόγους δενμπορείναικανοποιηθείδιότιηπαρού- 30 σατακτικήπου ακολουθείται στην έκδοσηΚυπριακών διαβατηρίων απότοΓραφείοτούτο, εξυπηρετείτόσοτο συμφέρον της πελάτιδάςσας όσο και το δημόσιο συμ φέρον." Όπως έχει διευκρινιστεί τόσο στην πρωτόδικηδιαδι- 35 44 3ΑΛΛ. Κίττονν. Δημοκρατίας Πογιατζής,Δ. κασία όσο καιενώπιον μας,οι Εφεσίβλητοι ουδέποτε αρ νήθηκαν να εκδώσουν στην Εφεσείουσα διαβατήριοτου τύπου και στην γλώσσα που,σύμφωνα με τηνκρατούσα πρακτική, εκδίδεται σ' όλους τους πολίτες τηςΔημοκρα5 τίας.'Οπως μαςέχει λεχθεί από την ευπαίδευτη δικηγόρο των Εφεσίβλητων, δεν υπάρχει ρητή νομοθετικήδιάταξη πουκαθορίζει τον τύποήτημορφήτου διαβατηρίουπου εκδίδουν οι Αρχές της Δημοκρατίας, ή τη γλώσσα στην οποία θα αναγράφονταιτα διάφοραστοιχεία που περι10 λαμβάνονται στο κείμενο του διαβατηρίου. Σύμφωνα, όμως, με την κρατούσαπρακτική,οτιδήποτε είναιτυπω μένο πάνω στο διαβατήριοκαι αφοράτα στοιχεία ήτην ταυτότητα του κατόχου, δηλαδή το όνομα, επάγγελμα, τόπο και ημερομηνία γέννησης, χώρα διαμονής, χρώμα 15 ματιών, και ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, είναι τυπωμένο στις δυοεπίσημες γλώσσεςτης Δημοκρατίας,δηλαδή, την Ελληνική καιτηνΤουρκική,καθώςκαιστην Αγγλική. Το γεγονός αυτό ικανοποιεί την Εφεσείουσα ηοποία,εντού τοις, επέμενε και εξακολουθεί να επιμένει ότι οι Αρχές 20 είχαν επίσης υποχρέωση να συμπληρώσουν με μελάνι τα δικά της στοιχεία όχι μόνο στην Αγγλική γλώσσα, όπως συνήθως συμβαίνει, αλλά και στην Ελληνική γλώσσα. Αντικείμενο της προσφυγής αρ. 742/88 ήταν ηαπόφαση και/ήάρνησητων Εφεσίβλητων νασυμμορφωθούν μετην 25 πιο πάνωαπαίτησητης Εφεσείουσας και να εκδώσουν σ' αυτήν διαβατήριοσυμπληρωμένο κατά τρόποδιαφορετι κό, στηνέκτασηπουέχωπροαναφέρει,απόεκείνοπουεκ δίδονταιταδιαβατήριατηςΔημοκρατίας, σύμφωναμετην πάγιατακτικήπου ακολουθείται. 30 Ηπιοπάνωδιοικητικήαπόφαση προσβλήθηκεαπότην Εφεσείουσα για το λόγο ότι- (α) "είναι αυθαίρετη, παρά νομη,καθ'υπέρβασηεξουσίαςκαιαντισυνταγματική,ήτοι παραβιάζει και^ήείναι αντίθετημεταάρθρα 3και 13του Συντάγματος και του άρθρου 2 του Κεφ. 107 και με το 35 Κεφ. 105",και(β)"πάσχει απόπλημμελήαιτιολογία και/ή δενείναιαιτιολογημένηκαι/ή επαρκώς αιτιολογημένη". Με την προδικαστική τους ένσταση οι Εφεσίβλητοι ισχυρίστηκαν ότι η Εφεσείουσα στερείται του απαραίτη45 Πογιατζής,Δ. Κίττονν.Δημοκρατίας
(1994)του έννομου συμφέροντος, γεγονός πουκαθιστάτην προ σφυγήτης απαράδεκτη. Οσυγκεκριμένος ισχυρισμόςτων Εφεσίβλητων επί τουπροκειμένου είναι ότι, για να νομι μοποιείται η Εφεσείουσα ναπροσφύγει στοΔικαστήριο κάτω από το άρθρο 146 του Συντάγματος, απαιτείται, 5 εκτόςτωνάλλων,ναθίγεταιμετηνπροσβαλλόμενηπράξη τοσυμφέρον της,είτευλικόείτεηθικό. Εναπόκειται στην Εφεσείουσα να ικανοποιήσει το Δι καστήριο ότιτοσυμφέρον της,υλικό ή ηθικό, υφίσταται βλάβη απότην έκδοση της προσβαλλόμενης απόφασης 10 λόγω της ειδικής σχέσης πουτησυνδέει με αυτή. Η προ σφυγή είναι απαράδεκτηανηεπιδιωκόμενη ακύρωση της απόφασης που προσβάλλεται μεαυτήν δεν πρόκειται να ωφελήσειτην Εφεσείουσα μετηνάρσητων δυσμενών επι πτώσεων που τυχόν προκάλεσε σ'αυτήνηέκδοση της εν 15 λόγωαπόφασης. Απαντώντας στον πιο πάνω προδικαστικό ισχυρισμό τωνΕφεσίβλητων,οευπαίδευτος δικηγόροςτηςΕφεσείου σας αναφέρθηκε στη γραπτήτουαγόρευση ενώπιοντου πρωτόδικουΔικαστηρίου,στηνπρόνοιατουάρθρου3(a)* 20 του περί Ρυθμίσεως της Αναχωρήσεως Ημεδαπώνεκ της ΧώραςΝόμου,Κεφ.107,καιστοδικαίωματηςνα εγκατα λείπει το εδάφοςτηςΔημοκρατίας,σύμφωνα μετο άρθρο 13.2**του Συντάγματος,καιισχυρίστηκε ότι, μετην προ σβαλλόμενη απόφαση εμποδίζεται να ασκήσει το πιο25 πάνω συνταγματικάκατοχυρωμένο δικαίωματης. Οι δυ σμενείςαυτέςεπιπτώσεις μπορούνκαιπρέπεινα αρθούν, λέγειη Εφεσείουσα,μετηνακύρωσητης προσβαλλόμενης πράξης. Το πιο πάνω επιχείρημα παραγνωρίζειτογεγονός ότι 30 *3.Nopersonshall depart from theRepublic by sea or airfor the purpose ofproceeding to anycountryoutside theRepublic unlesssuch personisinpossession(a)of apassport, valid for the country to which such person is proceeding. **13.2 'Εκαστος έχειτοδικαίωμα ναεγκαταλείψημονίμως η προσω ρινώς το έδαφος τηςΔημοκρατίας νποκείμενοςεις τονς νπότον νόμοντεθειμένονςενλόγονςπεριορισμούς. 46 35 3ΑΛΛ. Κίττονν.Δημοκρατίας Πογιατζής,Δ. οι Εφεσίβλητοι ουδέποτε αρνήθηκαν να εκδώσουν στην Εφεσείουσα το σύνηθες διαβατήριο πουεκδίδουνσ' όλους τους πολίτες της Δημοκρατίας, το οποίο ικανοποιεί την προϋπόθεσητουάρθρου3(α)τουΚεφ. 107.Αναφορικά με 5 τοεπίμαχοθέματηςβλάβηςπουπροκαλεί στην Εφεσείου σαηπροσβαλλόμενη πράξη,οευπαίδευτοςδικηγόρος της υπέβαλε ενώπιον μας τηδιαζευκτικήεισήγησηότι, σεπε ρίπτωσηπουηΕφεσείουσα θελήσειναταξιδέψει στην Ελ λάδα, υπάρχει πιθανότητα να ταλαιπωρηθεί από τυχόν 10 αδυναμίατωνΑρχώνσταΕλληνικά λιμάνιαή αεροδρόμια να διαβάσουνστην Αγγλικήγλώσσα τα στοιχεία της ταυ τότητας της, ιδιαίτερατις καταχωρήσεις που αφορούν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της. Ηβλάβηπου σκιαγραφεί ται στην πιο πάνωεισήγησητης Εφεσείουσας είναι τόσο 15 αόριστηκαιαπίθανη πουδεν μπορεί εύλογα ναλεχθείότι συνιστά τηβλάβηπουαπαιτείταιαπότοάρθρο 146.2 του Συντάγματος,ώστενακαθιστάτην επίδικηαπόφαση υπο κείμενη σε δικαστικό έλεγχοκάτωαπότο άρθρο 146 του Συντάγματος. 20 ΕνόψειτηςαδυναμίαςτηςΕφεσείουσας ναμας υποδεί ξει μεποιοτρόποη επίδικηαπόφασηεπηρεάζει δυσμενώς και άμεσα οποιοδήποτε έννομο συμφέρον της και, κατ' ακολουθία, να μας ικανοποιήσει ότι είναι πρόσωπο που εμπίπτει στην πρόνοια της παραγράφου2* του άρθρου 25 146 του Συντάγματος, ηπροσφυγή τηςκρίνεται απαράδε κτηκαιορθάαπορρίφθηκε,γιατολόγοαυτό, από το πρω τόδικοΔικαστήριο. Αναφορικά μετομικρόποσότων£50πουτοπρωτόδι κο Δικαστήριο επεδίκασε έναντι των εξόδων των Εφεσι30 βλήτων, δεν έχει προβληθεί οποιοσδήποτε λόγος που να οδηγεί στο συμπέρασμα ότι το πρωτόδικο Δικαστήριο άσκησε κακώς την επί του προκειμένου διακριτική του εξουσία ή που να δικαιολογεί τη δική μας επέμβαση *146.2 Η προσφυγή ασκείταινπό παντόςπρόσωπον, τον οποίον 35 προσεβλήθη ευθέως δια τηςαποφάσεως, τηςπράξεωςή τηςπαραλεί ψεωςίδιον, ενεστώς έννομον σνμφέρον, όπερ κέκτηταιτοντοείτεως άτομονείτεωςμέλοςκοινότητοςτινός. 47 Πογιατζής, Δ. Κίττουν.Δημοκρατίας
(1994)και ανατροπήτουμέρους αυτού τηςπρωτόδικης απόφα σης. Η έφεση, ως εκ τούτου, απορρίπτεται. Δεν εκδίδουμε διαταγή αναφορικάμεταέξοδατης έφεσης. Η έφεσηαπορρίπτεταιχωρίςέξοδα. 48