(1994)8Σεπτεμβρίου,1994 [ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ, Π., ΚΟΥΡΡΗΣ,ΠΟΓΙΑΤΖΗΣ.ΝΙΚΗΤΑΣ, ΑΡΤΕ ΜΗΣ. Δ/στές] ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΓ. ΔΟΜΕΤΙΟΥ, Εφεσείοντες, ν. ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ Α. ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥΚΑΙ ΑΛΛΩΝ, Εφεσφλήτων. (Αναθεωρητικές Εφέσεις Αρ. 748, 755). Οδοί και Οικοδομές — Ο περί Ρυθμίσεως Οδών και Οικοδομών Νόμος. Κεφ. 96 — Αίτηση για απόκτηση άδειας οικοδομής — Ποιο είναι το νομικό χαθεστώς μεβάση το οποίο εκδίδεται απόφα ση σε τέτοια αίτηση. Συνταγματικό Δίκαιο — Σύνταγμα Άρθρο 29 — Κατοχυρώνει το δι- 5 καίωμα τον "αναφέρεσθαι προς τας αρχάς" — Ερμηνεία και εφαρ μογή του πιο πάνω Άρθρου αναφορικά με αίτηση για απόκτηση άδειας οικοδομής και γενικότερα αναφορικά με αιτήσεις πον προ νοούνται από νόμο για έκδοση κάποιας άδειας. Λέξεις και Φράσεις— "Απόφαση" στο Άρθρο 29.1 τον Συντάγματος 10 — Πρέπει να ερμηνευθεί ως "απόφαση" που είναι εφικτό να λη φθεί, λαμβανομένων υπόψη των περιστάσεων της κάθε ειδικής υπόθεσης, μέσα στην προθεσμία των30 ημερών. Λέξεις και Φράσεις — "Αιτήσεις ή παράπονα" στο Άρθρο 29.2 τον Συντάγματος. 15 Χρηστή Διοίκηση — ΗΔιοίκηση έχει υποχρέωση να ενεργεί το ταχύ τερο δυνατό μέσα στα πλαίσια τηςχρηστής διοίκησης. Συνταγματικό Δίκαιο — Σύνταγμα Άρθρο 32— Ατομικά δικαιώματα — Ανήκουν και στους αλλοδαπούς εκτός αν υπάρχει διαφορετική πρόβλεψη. Διοικητικό Δίκαιο —Διοικητική πράξη — Το κύρος της κρίνεται με βάση το νομικό καθεστώς που ίσχυε κατά την έκδοση της, εκτός όπου υπάρχει καθυστέρηση για την οποία ευθύνη φέρει η Διοίκη ση. Οι εφεσίβλητοι στην Αναθεωρητική'ΕφεσηΑρ. 748, ήταν εγ- 25 γεγραμμένοι συνιδιοκτήταιοικοπέδουστην περιοχήΑγίου Δομε- 434 20 3 ΑΛΛ. 5 10 15 20 25 30 35 40 Δημοτική Επ.Αγ. Δομετίον ν.Χριστόφορουκ.α. τίου. Στις4.11.1985υπέβαλαναίτησηστην Αρμόδια Αρχή γιαέκ δοση άδειαςοικοδομής πενταόροφηςπολυκατοικίαςδυνάμει του Άρθρου 3
(2)(β)τουπερίΡυθμίσεως ΟδώνκαιΟικοδομώνΝόμου, Κεφ.
- Η περιοχήστην οποίαβρισκόταν τοπιοπάνωοικόπεδο εκσλύπτετο απότις πρόνοιες της Γνωστοποίησης Κ.Δ.Π.640/
- Στις22.1.1986,καιενώηυπόθεσηεξετάζετοαπότοΤμήμαΠολεο δομίας και Οικήσεως, εξεδόθη η Γνωστοποίηση Κ.Δ.Π. 10/86 η οποία περιόρισε τον αριθμότων επιτρεπομένων ορόφων σε 4και επέφερε επίσης αλλαγή στο συντελεστή δομήσεως και το ύψος, πρόνοιες πουδεν ικανοποιούντοαπότηνπροτεινόμενηοικοδομή, μεαποτέλεσμαηαίτησηγιαέκδοσητηςάδειαςοικοδομήςνααπορ ριφθεί. Ο εφεσίβλητος στην Αναθεωρητική 'Εφεση Αρ.755,ήταν εγγε γραμμένος ιδιοκτήτης οικοπέδου στην περιοχή Αγλαντζιάς. Στις 6.12.1985υπέβαλεαίτησηστην ΑρμόδιαΑρχή γιαανέγερση δεκαόροφης οικοδομής που περιλάμβανε αποθήκες, εργαστήρια,γρα φείακαιπερίφραγμα. Συμφωνά μετην Γνωστοποίηση μεΑρ. 700/ 55, στο πιο πάνωοικόπεδο δεν μπορούσε να ανεγερθεί οικοδομή αποθήκηςή εργαστηρίου. Στις22.1.1986και ενώη υπόθεσηεξετάζετο στο Αρμόδιο Τμήμα δημοσιεύθηκε η Γνωστοποίηση ΚΛ.Π. 11/86 η οποία περιόρισε τον ανώτατοεπιτρεπόμενο αριθμόορό φων σε δύο και άλλαξε το ύψος,το ανώτατοποσοστό καλύψεως ανάόροφοκαιτονανώτατοσυντελεστή δομήσεως,μεαποτέλεσμα η αίτησητωνεφεσίβλητων νααπορριφθεί. Καιστις δύο πιο πάνωυποθέσεις ηΑρμόδια Αρχή δήλωσεότι δεν θαήτανδυνατόνασυμπληρωθεί ηαναγκαία έρευναπριντην 22.1.1986έστωκαιανοι αιτήσεις εμελετοϋντο μετονπιογρήγορο ρυθμόαπότιςσυμβουλευτικές επιτροπέςτηςΑρμόδιας Αρχής. ΟιαποφάσειςτηςΑρμόδιας Αρχήςπροσβλήθηκαν μετιςπροσφυγέςΑρ.378/86 και377/
- ΤοπρωτόδικοΔικαστήριοακύρωσε και τις δύο αποφάσειςγια πλάνηνόμου επειδή το νομικό καθε στώς πουέπρεπενα εφαρμοστεί είναι εκείνο πουίσχυεσεεύλογο χρόνο απότην ημέρα υποβολής της αίτησης, αλλά εν πάσηπερι πτώσει,δυνάμειτου Άρθρου 29 τουΣυντάγματος,οι αιτήσειςδεν ήταν δυνατό να κριθούν σύμφωνα με κανόνες δικαίου που εισή•χθησανμετάπαρέλευση 30ημερώναπότηνυποβολή τους. Οι εφέσεις εγείρουν σανκοινόνομικό ζήτηματονομικό καθε στώς μεβάση το οποίοεκδίδεταιαπόφασησεαίτησηγιαάδεια οι κοδομήςκαιη ερμηνείακαιεφαρμογήτουΆρθρου 29του Συντάγματος,αναφορικάμετοζήτημααυτό. •Οιεφεσείοντες ισχυρίστηκανότι:
- Το Άρθρο29 τουΣυντάγματοςδεν εφαρμόζεταιστην πα ρούσαυπόθεση.
- Η απόφασητουπρωτόδικουΔικαστηρίουαναφορικάμετο 435 Δημοτική Επ.Αγ. Δομετίον ν.Χριστόφορου ΗΛ.
(1994)εύλογοτουχρόνου έκδοσηςδιοικητικήςπράξηςήαπόφασηςσε αί τησηδιοικούμενου είναιεσφαλμένη.
- Οεύλογος χρόνος είναιπραγματικόγεγονός που κρίνεται απότιςπεριστάσειςτηςκάθευπόθεσης.
- Οχρόνοςστιςπαρούσεςυποθέσειςήτανεύλογος. 5
- Στην Αναθεωρητική 'Εφεση Αρ. 755 προβλήθηκε επίσης ο ισχυρισμός ότιτοπρωτόδικοΔικαστήριοδενέλαβευπόψητουότι κατά το χρόνο υποβολής της σχετικής αίτησης και της λήψης της επίδικης απόφασηςη αίτηση ήταν αντίθετη με τις πρόνοιες της Κ.Δ.Π. 700/55 που απαγόρευετην ανέγερση αποθηκώνκαι έργα- 10 στηρίων στηνπεριοχή. ΗΟλομέλεια τουΑνωτάτουΔικαστηρίουεπέτρεψετις εφέσεις γιατουςπιοκάτωλόγους: Τοκρίσιμο νομικόκαθεστώςγιατηννομιμότητατωνδιοικητι κών πράξεων είναι αυτόπουισχύεικατάτοχρόνο έκδοσης τους. 15 Ηαρχήαυτή,που είναι καλάεμπεδωμένη στο Διοικητικό Δίκαιο, υιοθετήθηκε από το Ανώτατο Δικαστήριο και αναφορικά με τις άδειεςοικοδομής.Εξαίρεσηαποτελείη περίπτωσηκατάτην οποία υπάρχει·καθυστέρηση, για την οποία ευθύνεται η Διοίκηση σε βαθμό που επιβάλλει την λήψηαπόφασης με βάσητο προϊσχύον 20 δίκαιο. ΤοΆρθρο29τουΣυντάγματοςδενέτυχεδικαστικήςερμηνείας και εξέτασης και,ειδικά,αναφορικάμεαιτήσειςπουπρονοούνται απόνόμογιαέκδοσηκάποιαςάδειας. Το Άρθρο 29 του Κυπριακού Συντάγματοςπροήλθε απότο 25 Ελλαδικό Σύνταγμα.Όπως περιλήφθηκε στο Σύνταγματης Κυ πριακής Δημοκρατίας, δημιουργεί το νομικό ατομικό δικαίωμα του "αναφέρεσθαι προς τας αρχάς",και δεν περιορίζεται μόνο στους πολίτες της Κυπριακής Δημοκρατίας. Ηαναφορά πρέπει ναγίνεταιπροςτηναρμόδιααρχήηοποίαέχειυποχρέωσηνααπο- 30 φασίσει ταχέως και να δώσει αιτιολογημένη απάντηση η οποία γνωστοποιείται εγγράφως αμέσως εις τον υποβάλλοντα την αίτη ση, ή τα παράπονα εν πάση περιπτώσει, εντός προθεσμίας μη υπερβαίνουσαςτις 30ημέρες. ΤοΆρθρο29 τουΣυντάγματοςεισήγαγεστοΣύνταγματηςΚύ- 35 προυτη γνωστήστην Ηπειρωτική Ευρώπηως"διοικητικήπροσφυ γή". Ηλέξη"αιτήσεις"έχειτηνέννοιατουαιτήματοςκαιόχιτηνέν νοια τωναιτήσεων πουο πολίτης είναι υποχρεωμένος ναυποβά λει στηΔιοίκηση,σύμφωναμετιςδιατάξειςτηςισχύουσαςνομοθε- 40 σίας, για να τύχει κάποιας άδειας όπως π.χ. άδεια οικοδομής, ανόρυξηςφρέατος,λατόμευσης κλπ. Η λέξη "παράπονα"είναιαυ- 436 3 ΑΛΛ. ΔημοτικήΕπ.Αγ. Δομετίουν.Χριστόφορουχ.α. τονόητη. ΤοΆρθρο29δεν εφαρμόζεταιστιςπαρούσεςυποθέσεις. 5 Το Άρθρο 4
(1)του περί Ρυθμίσεως Οδών και Οικοδομών Νόμου δεν καθορίζει χρονοδιάγραμμα για εξέταση της αίτησης απότηνΑρχήκαιέκδοσητηςσχετικήςαπόφασηςτης. ΗενέργειατηςΑρχήςπρέπει ναλαμβάνεται σε εύλογοχρόνο. Ο εύλογοςχρόνος εξαρτάται απόταπεριστατικά της κάθευπόθε σης. Τοκριτήριοτουευλόγουχρόνουείναιαντικειμενικόκαιοτε λικόςκριτήςτούτου το Δικαστήριο. 10 Στην παρούσα υπόθεση δεν υπάρχουν στοιχεία ότι ο χρόνος μέχριτην22.1.1986,δενήτανεύλογος. Οι εφεσείοντεςορθά ενήργησαν με βάσητο νομικόκαθεστώς πουίσχυεμετηδημοσίευσητωνΚΛ.Π. 10/86 και11/86. 15 Οι αναθεωρητικές εφέσεις επιτρέπονται. Οι προσβαλλόμενες διοικητικέςαποφάσ&ς επικυρώνονται. Η αναθεωρητική έφεση Αρ. 755 επιτυγχάνει επίσηςκαιγιατον λόγοέφεσηςυπ'αρ.5 ανωτέρω. Δεν εκδίδεται διαταγήγιαέξοδα. Οι εφέσειςεπιτρέπονταιχωρίςέξοδα. 20 Υποθέσειςπουαναφέρθηκαν: Lordou & Others ν The Republic (Council of Ministers AAnother)
(1968)3C.LM. 427Loiziana Hotels Ltd ν The Municipality of Famagusta
(1971)3 C.L.R.46625 PanayiotopouVoU'Toumazi ν Nicosia Municipality
(1986)3 C.L.R. 35Lemi &Others ν District Administration of Nicosia
(1986)3 C.L.R. 2226MunicipalCommittee ofLamaca νGeorghiou
(1988)3C.LR. 123' 30 Kolakkides νMunicipalityofAglandjia
(1988)3C.L.R. 1193Kyriakides νTheRepublic(MinisterofInterior) 1R.S.CC.66Xenophontos νTheRepubuc(Ministerof Interior)2R.S.CC 89ΠρωτοπαπάνΚνπριακήςΔημοκρατίας. Απόφασηημερ. 31.3.1992. 437 ΔημοτικήΕπ.Αγ.Δομετίουν.ΧριστόφορουΧΛ.
(1994)Εφέσεις. Εφέσεις εναντίον της απόφασηςΔικαστή τουΑνώτα του Δικαστηρίου Κύπρου (Πικής,Δ.) πουδόθηκεστις 18 Οκτωβρίου, 1989 (Προσφυγή αρ.378/86) με τηνοποία ακύρωσε τις αποφάσειςτων εφεσειόντων, μετις οποίες 5 αντίστοιχες αιτήσεις τωνεφεσίβλητων γιαέκδοση άδειας οικοδομήςδενεγκρίθηκανκαιαπορρίφθηκαν. Ε.Οδυσσέας,γιατουςεφεσείοντεςστηνΑ. Ε.
- Α. Σχορδήζ, γιατουςεφεσείοντεςστηνΑ. Ε.
- Ν.Ιωάννου(κα), γιατουςεφεσίβλητους στηνΑ. Ε.
- 10 Χρ. Κληρίδης, γιατονεφεσίβλητο στηνΑ.Ε.
- ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ, Π.ανάγνωσετηνακόλουθη απόφαση. Οι εφεσείοντες είναι οιΔήμοι των προαστίωνΑγίουΔο μετίου καιΑγλαντζιάς. Ταδυοπροάστιαήταν Συμβούλια Βελτιώσεως και ανακηρύχθηκαν μέσα στο 1986 σε Δή- 15 μους, μεβάσητονπερί Δήμων Νόμοτου 1985, (Αρ. 111/ 85). Οι εφέσειςαυτέςστρέφονται εναντίον ΑποφάσεωνΔι καστήτουΔικαστηρίου τούτου, που,στην άσκηση πρωτο βάθμιας Αναθεωρητικής Δικαιοδοσίας,ακύρωσετιςαπο- 20 φάσεις των εφεσειόντων, με τις οποίες αντίστοιχες αιτήσεις των εφεσίβλητων για έκδοση άδειας οικοδομής δενεγκρίθηκανκαιαπορρίφθηκαν. Οι εφέσεις συνεκδικάστηκαν,γιατί εγείρουν κοινόνο μικόζήτημα-τονομικό καθεστώς μεβάσητοοποίο εκδί- 25 δεται απόφασησεαίτησηγιαάδειαοικοδομήςκαιη ερμη νεία και η εφαρμογή του Άρθρου 29 του Συντάγματος, αναφορικά μετοζήτημα τούτο. Οι εφεσίβλητοι στην Αναθεωρητική Έφεση Αρ. 748 είναι συνιδιοκτήτες του Τεμαχίου 1843, Φύλλο/Σχέδιο 30 XXI/45.W.2,στην οδόΔημοκρατίας,περιοχήΑγίουΔομε438 3 AAA. ΔημοτικήΕπ.Αγ. Δομετίουν.Χριστόφορουχ,α. Στυλιανώης,Π. τίου,μεΤίτλο Αρ. Β
- Στις4Νοεμβρίου, 1985,υπέβαλανστο τότε Συμβούλιο ΒελτιώσεωςΑγίουΔομετίου -Αρμόδια Αρχήμε απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου,σύμφωνα μετο Άρθρο 3
(2)5 (β) του περί Ρυθμίσεως Οδών και Οικοδομών Νόμου, (Κεφ.96,ΝόμοιΑρ. 14/59, 67/63,6/64, 65/64,12/69, 38/69, 13/74, 28/74,24/78,25/79,80/82,15/83),(ο "Νόμος")- την αίτησηΒ1806/85, για έκδοσηάδειας οικοδομής πενταόροφης πολυκατοικίας, που θαπεριλάμβανε 3 καταστήματα, 10 χώροστάθμευσηςκαι21 διαμερίσματα. Ο φάκελοςτηςαίτησηςστάληκεγιαεξέτασηστοΤμήμα ΠολεοδομίαςκαιΟικήσεως καιστουςΤεχνικούςΣυμβού λουςτηςΑρμόδιας Αρχής. Ηπεριοχή,στην οποίαβρίσκεταιτοπιοπάνω οικόπε15 δο, καλυπτόταν από τις πρόνοιες της Γνωστοποίησης, που εκδόθηκεσύμφωναμετο Άρθρο 14
(1)τουΝόμου και δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα τηςΔημοκρατίας ως ΚανονιστικήΔιοικητικήΠράξη 640/69. Στις22 Ιανουαρίου,1986, δημοσιεύτηκε στην Επίσημη 20 ΕφημερίδατηςΔημοκρατίαςΑρ. 2107, ΠαράρτημαΤρίτο, Μέρος Ι,δυνάμειτουΆρθρου 14
(1)τουΝόμου,μετηνέγ κριση του Υπουργικού Συμβουλίου, η Γνωστοποίηση ΚΑΠ. 10/86, σελ.
- Το οικόπεδο των αιτητών, σύμφωνα με τη Γνωστο25 ποίηση αυτή, βρίσκεται στην περιοχή της ζώνης Η3,στην οποία ο ανώτατοςαριθμός επιτρεπόμενων ορόφων είναι 4,το ανώτατο ύψος 47 πόδια,το ανώτατοποσοστόκάλυ ψης ανάόροφο 0.50:1καιο ανώτατοςσυντελεστήςδομή σεως, προκειμένου για οικοδομές που θααναγερθούν σε 30 εγκεκριμένο οικόπεδο,1.40:
- Η εξέταση της αίτησης δε συμπληρώθηκε μέχρι τις 22 Ιανουαρίου, 1986, ημερομηνία δημοσίευσης και έναρξης ισχύος τηςΚ.Δ.Π.10/
- 439 Στυλιανίδης,Π. ΔημοτικήΕπ.Αγ. Δομετίουν.Χριστόφορουκ.α.
(1994)Η προτεινόμενη οικοδομή δεν ικανοποιεί τις πρόνοιες της Γνωστοποίησης - Κ.Δ.Π. 10/86,αναφορικάμε το συ ντελεστή δομήσεως,τοναριθμόορόφωνκαιτούψος. Οι εφεσείοντες, ως εκ τούτου,δενενέκριναν και απέρ ριψαν την αίτηση,γιατί κρίθηκε ότι,καιαν ακόμαεξετα- 5 ζόταν αυτήμετονπιογρήγορορυθμό, δεθαμπορούσενα ολοκληρωθεί η μελέτηώστεναφθάσεισετελικόστάδιοεγ κρίσεως με βάσητονομικό καθεστώςπου ίσχυεπριν από τις22 Ιανουαρίου,
- Η απόφαση,που κοινοποιήθηκε στους εφεσίβλητους 10 με επιστολή ημερομηνίας 9 Απριλίου, 1986, προσβλήθηκε μετηνΠροσφυγή Αρ.378/
- Ο εφεσίβλητος στην Αναθεωρητική Έφεση Αρ. 755 είναι ιδιοκτήτης του Τεμαχίου 3033,Φύλλο/Σχέδιο ΧΧΙ/ 55.W.2, περιοχήΑγλαντζιάς, μεΤίτλο Αρ. Β
- 15 Στις 6Δεκεμβρίου, 1985, υπέβαλεστο ΣυμβούλιοΒελ τιώσεως Αγλαντζιάς, Αρμόδια Αρχή σύμφωνα με το Νόμο, την αίτηση Β2016/85για ανέγερση δεκαόροφηςοι κοδομής, που περιλάμβανε αποθήκεςκαι εργαστήρια στο ισόγειο,γραφείαστουςορόφουςκαιπερίφραγμα. 20 Στις 11 Δεκεμβρίου, 1985, η αίτηση του στάληκε για εξέτασηστοΤμήμαΠολεοδομίαςκαι Οικήσεως. Ηπεριοχή,στηνοποίαβρισκόταντοοικόπεδοτουεφε σίβλητου, καλυπτόταν απότις πρόνοιες της Κ.Δ.Π. 640/ 69,ανωτέρω,μόνοαναφορικά μετούψος,συντελεστήδο- 25 μήσεωςκαιγωνίαδομήσεως. Σύμφωνα με τη Γνωστοποίηση που δημοσιεύτηκε στο Παράρτημα Τρίτο της Επίσημης Εφημερίδας της Δημο κρατίας με Αρ. 700/55, στο οικόπεδο των αιτητών δεν μπορούσε να ανεγερθεί οικοδομή αποθήκης ή εργαστη- 30 ρίου.Τολεκτικό στοπρωτότυποΑγγλικόκείμενοέχει:"...,I,theCommissioner ofNicosia, as the appropriate 440 3 AAA. Δημοτική Επ.Αγ. Δομετίου ν.Χριστόφορου χ.α. Στυλιανίδης,Π. authority ..., do hereby, with the approval of the Governor, define:(a)thearea described intheFirstScheduleheretoas a zonewithin which buildings for thespecial tradesand industries specified in the Third Schedule hereto may notbeerected; THIRDSCHEDULE.
- Thewarehousing of any kindof goods. 10 15 20
- Any trade or business in which articles are manufactured, altered, cleaned, washed, repaired, ornamented, finished, packed, canned, adapted for sale, broken up or demolished or in which materials are transformed, including thegeneration, transformation of electricity and motive power of any kind which, by reason of any process, carried on, machinery installed, traffic, noise, vibration, smell, fume, smoke, soot, ash, dust or grit made, caused or produced is detrimental to theamenities of any areaotherthan anindustrial area." Στις 22 Ιανουαρίου, 1986,δημοσιεύτηκε στηνΕπίσημη Εφημερίδα τηςΔημοκρατίας Αρ. 2107, ΠαράρτημαΤρίτο, Μέρος Ι,δυνάμει τουΆρθρου 14
(1)τουΝόμου, μετηνέγ κριση του Υπουργικού Συμβουλίου, η Γνωστοποίηση Κ.Δ.Π. 11/86,σελ.
- 25 Το οικόπεδοτου εφεσίβλητουβρίσκεταιστη ζώνηΗ7 με ανώτατοεπιτρεπόμενοαριθμό ορόφων δύο, ανώτατο ύψος 24 πόδια -("Νοείταιότι ηαρμοδία Αρχή δύναταινα επιτρέψη εις τμήματης ανεγερθησομένηςοικοδομής ανώτατον ύψος μέχρι 27 πόδας διά την δημιουργίαν ημιυπο30 γείου και/ή ισογείου χώρουσταθμεύσεως")-ανώτατοπο σοστό καλύψεως ανά όροφο 0.50:1 και ανώτατο συντελεστήδομήσεως0.90:
- 441 Στυλιανίδης,Π. Δημοτιχή Επ.Αγ. Δομετίουν.Χριστόφορουκ,α.
(1994)Στις 28 Φεβρουαρίου, 1986, ο Επαρχιακός Λειτουργός Τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως Λευκωσίας έστειλε τηνΈκθεσητουστηνΑρμόδια Αρχή. Η Αρμόδια Αρχή, στις 12 Μαρτίου, 1986, αποφάσισε να μην εγκρίνει την έκδοση της αιτούμενης άδειας, για 5 τουςπιοκάτωλόγους:"(α)Σταυποβληθέντασχέδιαπρονοούνται αποθήκες και εργαστήριαπουαντιβαίνουν προςτις πρόνοιεςτης Κ.Δ.Π.700/10.
- (β)ηαίτησηέστω καιανεμελετάτο μετον πιογρή- 10 γορο ρυθμό απ'όλες τις υπηρεσίες που συμβουλεύουν τηναρμόδιαΑρχή,δε θαήτανδυνατόνα συμπληρωθεί ηαναγκαία έρευνα για εξέταση της αιτήσεως πριναπό τις22.1.1986ημερομηνίαπουέχεικαθοριστεί νέο νομι κό καθεστώς με τη δημιουργία Πολεοδομικών Ζωνών. 15 Η παρούσααίτηση θαπρέπει να ικανοποιεί πλέον και τις πρόνοιες της νέας Κ.Δ.Π. 11/86 η οποίακαθόρισε το υπό αναφορά τεμάχιο στη Ζώνη Η7 που προνοεί σαν ανώτατο επιτρεπόμενο συντελεστή δομήσεως 0.90:1,ανώτατοαριθμόορόφωνδύοκαιανώτατούψος 20 24'-0"." Η απόφασηκοινοποιήθηκε στον αιτητή με επιστολή ημερομηνίας 11 Απριλίου, 1986, και προσβλήθηκε μετην ΠροσφυγήΑρ.377/
- Το πρωτόδικο Δικαστήριο ακύρωσε και τις δύο πιο 25 πάνωαποφάσειςγιαπλάνη νόμου,επειδήεφαρμόστηκετο νομικό καθεστώς που δημιουργήθηκε και ίσχυε απόκαι μετά τις 22 Ιανουαρίου, 1986, ενώ, όπως ανέφερε στην Απόφασητου,το νομικόκαθεστώςπρέπεινα είναι εκείνο που ίσχυε σε εύλογο χρόνο απότην ημέρα υποβολής της 30 αίτησης αλλά,εν πάσηπεριπτώσει, όχι μετάτηνπαρέλευ σητριάνταημερών,γιατί έτσι επιτάσσει το Άρθρο29 του Συντάγματος. Είπε ότι το νομικό καθεστώς, που διέπει, τόσο την έκδοση,όσοκαιτον έλεγχοτηςδιοικητικήςπρά ξης,είναι εκείνο πουισχύει τοχρόνοτηςέκδοσης της,νο- 35 442 3ΑΛΛ. ΔημοτιχήΕπ.Αγ. Δομετίουν.Χριστόφορουκ,α. Στνλιανίοης, Π. ουμένου ότι η απόφασηεκδίδεται σε εύλογο χρόνο από την ημέραυποβολήςτηςαίτησης.Αναφέρθηκε στο Άρθρο 29τουΣυντάγματοςκαιείπεότι αυτόκαθορίζειότιτονο μικό καθεστώς για την απόφαση σε request or petition 5 είναι εκείνο που ισχύει μέσαστις τριάνταημέρες από την υποβολή τους. Για κανένα λόγο δεν μπορεί να κριθεί request orpetition σύμφωνα μεκανόνεςδικαίουπουεισή χθηκανμετάτηνπαρέλευσητριάνταημερών απότην υπο βολή τους. Στις παρούσες υποθέσεις, η προθεσμία των 10 τριάνταημερών εξέπνευσε πριν τις 22 Ιανουαρίου, 1986, και, ως εκτούτου,οι Αρμόδιες Αρχές εσφαλμέναενήργη σαν με βάση το καθεστώς που δημιουργήθηκε με τις Κ.Δ.Π. 10/86 και 11/86, αντίστοιχα. Οιεφεσείοντες καιστις δυοεφέσεις εγείρουν ότι:15 20 1.ΤοΆρθρο29 του Συντάγματος δεν έχειεφαρμογή στιςπαρούσεςυποθέσεις.
- Εσφαλμένα το Δικαστήριο έκρινε ότι ο χρόνος που πρέπει να εκδοθεί ηδιοικητικήπράξηή απόφαση σε αίτηση διοικούμενου τότε μόνο είναι εύλογος όταν δενέχειπαρέλθειηπροθεσμίατων 30ημερώνπου προ βλέπειτοΆρθρο29του Συντάγματος. 3.Οεύλογος χρόνος είναιπραγματικόγεγονός,που κρίνεταιαπότιςπεριστάσειςτηςκάθευπόθεσης- και 4.Στιςπαρούσεςυποθέσειςοχρόνοςήταν εύλογος. 25 ' ΣτηνΑναθεωρητική ΈφεσηΑρ. 755 προβάλλεται,επί σης,ότιτοπρωτόδικοΔικαστήριοδενέλαβευπόψη τουτο πραγματικόγεγονός, πουδεν αμφισβητείταιαπότονεφε σίβλητο - ότικατάτοχρόνοτηςυποβολήςτηςαίτησηςγια άδεια οικοδομήςκαιτης λήψης της προσβαλλόμενης διοι30 κητικήςαπόφασηςηαίτηση δενπληρούσεκαιήταναντίθε τη με τις πρόνοιες της Κ.Δ.Π. 700 της 10ης Νοεμβρίου, 1955,πουαπαγόρευεκαιαπαγορεύειτηνανέγερσηαποθη κώνκαι εργαστηρίων στηνπεριοχή. 443 Στυλιανίόης, Π. ΔημοτικήΕπ.Αγ. Δομετίουν.Χριστόφορουκ,α.
(1994)Ο πρώτος λόγος, στον οποίο στηρίχτηκε-η απόφαση τουΔήμουΑγλαντζιάς, αναφέρεταιστοπρακτικότηςΑρ μόδιας Αρχής, στην επιστολή προς τον εφεσίβλητο, στην ένσταση στην προσφυγή καιστο γραπτόυπόμνημα- αγό ρευση. Ο πρωτόδικος Δικαστής, όμως, δεν έκαμε καμιά 5 αναφοράσ'αυτότολόγο. Οκ.Κληρίδης δεναμφισβήτησεότιη προτεινόμενηοι κοδομή περιλάμβανε,όπως φαίνεταιαπό το Φάκελοτης υπόθεσης ενώπιον μας,αποθήκεςκαιεργαστήρια.Εισηγή θηκεότι ηΑρμόδια Αρχήμπορούσε ναεκδώσει τηνάδεια 10 οικοδομήςκαιναεπιβάλειόρογιατηχρήση-ναμηχρησι μοποιούνταιως αποθήκεςκαιεργαστήρια. Έχουμε παραθέσει το λεκτικό της Κ.Δ.Π. 700/55.Δεν είναι απαγόρευσηχρήσης. Είναι απαγόρευσηανέγερσης "may not be erected". Η Κ.Δ.Π. 700/55 αποτελούσε ανυ- 1 5 πέρβλητο εμπόδιο στην έγκριση της αίτησης για τηνανέ γερση. Η Κ.Δ.Π. 700/55 ίσχυε σε όλους τους ουσιώδεις χρόνους στην υπόθεση και από την πλευρά αυτή ηπρο σβαλλόμενη διοικητική απόφαση ήτανάτρωτη. Γιαμόνο αυτό τολόγοη Αναθεωρητική Έφεση Αρ.755 2 ^ επιτυγχάνει. Το νομικό ζήτημα πουηγέρθηκαισυζητήθηκεσεέκτα ση ενώπιον μας είναι η ερμηνεία και εφαρμογήτου Άρ θρου29 του Συντάγματος,αναφορικά μετο νομικόκαθε στώς που ισχύει για την έκδοση και αναθεώρηση των 25 διοικητικώνπράξεωνήαποφάσεων. Είναι καλά εμπεδωμένο στο Διοικητικό Δίκαιο ότι το κρίσιμο νομικό καθεστώςγιατηνομιμότητατωνδιοικητι κώνπράξεων είναι αυτόπουίσχυεκατάτο χρόνο τηςέκ δοσης τους. Εάν,όμως,ηΔιοίκηση δεν ενήργησε μέσα σε 30 εύλογο χρόνο,τότετοισχύον δίκαιοείναιεκείνο τοοποίο ίσχυε κατά το χρόνο που έπρεπεναληφθεί ηπροσβαλλό μενηαπόφαση. Αναφορικά μετιςάδειεςοικοδομής, τοΑνώτατοΔικα444 3 ΑΛΛ. Δημοτιχή Επ.Αγ. Δομετίου ν.Χριστόφορουκ,α. Στυλιανίοης, Π. στήριο υιοθέτησε την ίδια αρχή, δηλαδή, το κύρος της διοικητικήςπράξης κρίνεται μεβάση τονομικό και πραγ ματικό καθεστώς που ίσχυε κατά το χρόνο της έκδοσης της. Εξαίρεση αποτελεί η περίπτωση κατά την οποία 5 υπάρχεικαθυστέρηση, γιατηνοποίαφέρει ευθύνηηΔιοί κησησεβαθμόπουεπιβάλλει τηνλήψηαπόφασης με βάση το προϊσχύον δίκαιο - (βλ., μεταξύ άλλων, Andriani G. Lordou and Others v. Republic (Council of Ministers and Another
(1968)3 C.L.R. 427· Loiziana HotelsLtd. v.The 10 Municipality of Famagusta
(1971)3 C.LR. 466· PanayiotopouHou-Toumaziv.Nicosia Municipality
(1986)3 C.L.R. 35· Lemi and Others v. District Administration Nicosia
(1986)3 C.L.R. 2226· Municipal Committeeof Lamaca v. Ceorghiou
(1988)3 C.L.R. 123* Kolakkides v. 15 MunicipalityofAglandjia
(1988)3C.L.R.1193.) To Άρθρο 29 του Συντάγματοςδεν έτυχε δικαστικής ερμηνείαςκαιεξέτασηςκαι,ειδικά, αναφορικάμεαιτήσεις πουπρονοούνταιαπόνόμογιαέκδοσηκάποιαςάδειας. Αναφορά στο Άρθρο 29 του Συντάγματοςέγινε στις 20 υποθέσεις Phedias Kyriakides v. TheRepublic (Ministerof Interior) 1R.S.C.C. 66 και Charilaos Xenophontos v.The Republic(MinisterofInterior)2R.S.C.C.89. Στην τελευταία υπόθεση, το Ανώτατο Συνταγματικό Δικαστήριο παρατήρησεότι "απόφαση", ηοποία απαιτεί25 ταιναδοθείαπότη δημόσιααρχήμέσασετριάνταημέρες, σύμφωνα με την παράγραφο 1του Άρθρου 29 τουΣυν τάγματος,πρέπει να ερμηνευθεί ως "απόφαση" που είναι εφικτόναληφθεί,λαμβανομένων υπόψητωνπεριστάσεων της κάθε ειδικής υπόθεσης, μέσα στην προθεσμία των 30 30 ημερών:-(Σελ. 93) 35 "The Court considers it useful to observe in this 1 connection that a ' decision which a public authority is required to reach within thirty days in paragraph 1 of Article 29 of the Constitution must be interpreted as being a ' decision' which is capable of being reached, having regard to the circumstances of each particular 445 Στυλιανίδης,Π. ΔημοτιχήΕπ. Αγ. Δομετίουν.Χριστόφορουκ.α.
(1994)case,withintheaforesaidperiod of thirty days." To Αρθρο 29 του Κυπριακού Συντάγματος προήλθε από το Ελλαδικό Σύνταγμα.Η Ελλαδική Αντιπροσωπεία στη Μεικτή Συνταγματική Επιτροπή παρουσίασε Σχέδιο Συντάγματος. Το Άρθρο 11,παράγραφος 8, του Σχεδίου 5 Συντάγματος είχε:"Έκαστος ή και πολλοί ομού έχουσι το δικαίωμα, τηρούντες τους νόμους του Κράτους, ν' αναφέρονται εγγράφως προς τας αρχάς,υποχρεούμενος εις ταχείαν ενέργειαν και έγγραφον απάντησιν εις πασαν αναφο- 10 ράν γενομένην συμφώνως προς τας διατάξεις του νόμου." Η παράγραφοςαυτήείναι αντίγραφο του πρώτου και ουσιαστικού μέρους του Άρθρου 9 του Συντάγματος της Ελλάδος του
- 15 ΗΠροπαρασκευαστική ΕπιτροπήτηςΜεικτήςΣυνταγ ματικής Επιτροπής, στη συνεδρία της στις 29 Μαΐου, 1959, εξέτασε το Άρθροαυτό. Τοσχετικό πρακτικόέχει:'The Preparatory Committee then continued its discussion by considering Articles of the Greek draft on 20 Human Rights which had no correspondingprovision in theTurkish draft andmade thefollowingobservations:III. Article 11 paragraph 8 of the Greek draft is recommended for adoption with the change of theword 'state' to read ' Republic' and modification of the 25 phraseology of the Article so as to make obligatory for the authorities to furnish a reply other than mere acknowledgementtotheapplicant, as soon as possibleor at the latest within a time limit of one month." (Βλ. Αρ χείο φυλαττόμενο στο Ανώτατο Δικαστήριο). 25 Μεβάσητα πιο πάνω,το Άρθρο29, όπως περιλήφθη κεστο Σύνταγματης ΚυπριακήςΔημοκρατίας, δημιουργεί νομικό ατομικόδικαίωμα.Είναι τοδικαίωματου"αναφέ446 3 ΑΛΛ. ΔημοτικήΕπ.Αγ. Δομετίουν.Χριστόφορον χ.α. Στυλιανίδης,Π. ρεσθαι προς τας αρχάς". Αυτό έχει μια μακρά ιστορία στην εξέλιξη τωνανθρωπίνων δικαιωμάτων.ΣτηνΑγγλία, The Bill of Rights Act του 1689 εξήγγελλε,μεταξύ άλλων, "therightof thesubjectstopetition theKing".ΗΙΤροποίη5 σητουΣυντάγματοςτων Η.Π.Α. αναφέρει:"Το δικαίωματων πολιτών ...νααναφέρονταιπρος την Κυβέρνησιν ζητούντες επανόρθωσιν αδικημάτων." Το Γαλλικό Σύνταγματου 1791 εγγυάται, μεταξύ των φυσικών καιαστικών δικαιωμάτων, "la liberied'addresser 10 aux autorites publiques des petetions ..." To δικαίωμα τούτο βαθμιαίααναγνωρίστηκε καιδιασφαλίστηκε από τα Συντάγματαπολλών άλλων Ευρωπαϊκών χωρών. Είναι καθαρό ότι το Άρθρο 29 προέρχεται από το Άρθρο9 του Ελληνικού Συντάγματος του 1952 μετη δια15 φοροποίηση που εισηγήθηκε η Προπαρασκευαστική Επι τροπήπουέχει προεκτεθεί. Το δικαίωμα του "αναφέρεσθαι προς τας αρχάς"ανή κει σε όλαταφυσικάκαινομικά πρόσωπα.Δεν περιορίζε ται στους πολίτες της Κυπριακής Δημοκρατίας. Επεκτεί20 νεται και στους αλλοδαπούς. Το Άρθρο αρχίζει "Έκαστος". Τα ατομικά δικαιώματα, από το χαρακτήρα τους, ανήκουν και στους αλλοδαπούς, εκτός εάν υπάρχει διαφορετική πρόβλεψη -(βλ. Άρθρο 32 του Συντάγματος μας). Ηαναφοράπρέπει ναγίνεται προς την αρμόδια δη25 μόσια αρχή. Εάνο παραλήπτηςδεν είναι ηαρμόδια αρχή, τότε αυτός τη διαβιβάζει στην αρμόδια αρχή.Το Άρθρο 29 δημιουργεί δικαίωμαστον πολίτη και υποχρέωση στην αρχή να αποφασίσει ταχέως και να δώσει αιτιολογημένη απάντηση. Έτσι ανυψώνεται νομικά και ηθικά ο πολίτης, 30 γιατί, με συνταγματική επιταγή,τυγχάνει έμπρακτασεβα σμού απότις δημόσιες αρχές. Το δικαίωμααυτόπεριλήφθηκε στο Ελληνικό Σύνταγ ματου 1952 απότο Σύνταγματου
- Η Επιτροπείατης Β' Αναθεωρητικής Βουλής εισηγήθηκε στην Έκθεση της 35 "προς πληρεστέραν δ' εξασφάλισιν του τοιούτου δικαιώ447 Στυλιανίδης,Π. ΔημοτικήΕπ.Αγ. Δομετίουν. Χριστόφορουκ.σ~
(1994)ματος ορθόν εκρίθη το μεν να ταχθή και προθεσμία διά την απάντησιν,το δενα επιβληθή όπως ηαύτηητιολογημένη",πρότεινε δε ένα μήναπροθεσμία για απάντησητης αρχής. Ο Πρωθυπουργός Ελευθέριος Βενιζέλος πρότεινε να μηνορισθεί στο Σύνταγμαπροθεσμία,αλλά μενόμο. Η 5 πρόταση έγινε δεκτή από την Αναθεωρητική Βουλήκαι, συνεπακόλουθα,θεσπίστηκε οΝόμος 149/
- ΤαΆρθρα 1 και2 τουΝόμου αυτού,πουδημοσιεύτηκε στην Εφημε ρίδα της Κυβερνήσεως, Τεύχος Α, Αριθμός Φύλλου 34, ημερομηνίας 10Φεβρουαρίου, 1914,προβλέπουν:10 "Άρθρον
- Αναφοραί υπαγόμεναι εις τας διατάξεις του παρό ντος νόμου εισίν αιδιαλαμβάνουσαιαιτιάσειςκατάτης ενεργείας ήπαραλείψεως αρχήςτινός, μηαποτελούσαι δε ειδικόν εκ του νόμου ένδικον μέσον κατά της προ- 15 σβαλλομένης πράξεως, και απευθυνόμενοι προς την κατά νόμον αρμοδίαν αρχήν, εις ης την αρμοδιότητα υπάγεταιτοαντικείμενον τηςαναφοράςαμέσωςή εμμέ σως, ως καλούμενης κατά νόμον εις ενέργειαν, ήπροϊ σταμένης τουαρμοδίουυπαλλήλου. Εξαιρούνται ιδίως 20 πάσαι αιπρος δικαστικός αρχάςαιτήσεις, αι φέρουσαι τον χαρακτήραδιαδικαστικών πράξεων της αστικής ή ποινικήςδικαιοδοσίας. Άρθρον
- Πάσα δημοσία αρχή, προς ην υποβάλλεται τις εκ 25 των ανωτέρω αναφορών παρ' ιδιώτου ή νομικού προ σώπου, νομίμως συντεταγμένη, οφείλει εντός τριάκο ντα ημερών από της λήψεως αυτής ν*απάντηση ταχυ δρομικώς γνωστοποιούσα τω αναφερομένωτην επίτης αιτήσεως αυτούληφθείσαν απόφασινήγενομένην ενέρ- 30 γειαν. Ενη περιπτώσει διάτηςγνωστοποιηθείσης ενερ γείας δεν τερματίζεται ηυπόθεσις ηαυτήαρχή οφείλει ν' ανακοίνωση την οριστικήν έκβασιν εντός είκοσιημε ρών,αφ'ηςήθελεν επακολούθησηαύτηκαιπεριέλθη εις τηνυπηρεσίαναυτής. 35 448 3ΑΛΛ. ΔημοτικήΕπ.Αγ. Δομετίουν. Χριστόφορουκ,α. ΣτυλιανΙοης,Π. Προςτούτο οι αναφερόμενοιδέοννασημειώσουν εν τη αιτήσει αυτώντην διεύθυνσιν, εις ην ήθελεσταλήη απάντησις." Η ίδιαπρόνοιαεπαναλήφθηκεστο Άρθρο 10τουΣυν5 τάγματος της Ελλάδος του
- Μεταφέρθηκε επίσημα στηδημοτικήκαιηπρώτηπαράγραφοςέχει:"ΆρθροΙΟ. 10 1.Καθέναςή πολλοί μαζίέχουντοδικαίωμα, τηρώ νταςτουςνόμουςτουΚράτους, νααναφέρονταιεγγράφως στις αρχές,οι οποίες είναι υποχρεωμένες ναενερ γούν σύντομα κατά τις κείμενες διατάξεις και να απαντούν αιτιολογημένα σε εκείνον που υπέβαλε την αναφορά, σύμφωναμετονόμο." ΤοΆρθρο29τουΚυπριακούΣυντάγματοςέχει:- 15 20 25 30 "ι. Έκαστοςέχειτο δικαίωμαατομικώς ήομού μετ' άλλων να υποβάλλη εγγράφους αιτήσεις ή παράπονα προς οιανδήποτεαρμοδίανδημοσίαναρχήν δικαιούμε νος ν' απαίτηση, όπως αύτηεπιληφθήαυτώνκαι αποφασίσηταχέως.Η απόφασιςτηςαρχήςταύτης,δεόντως ητιολογημένη, γνωστοποιείται εγγράφως αμέσως εις τον υποβαλόντα την αίτησιν ή τα παράποναεν πάση περιπτώσει εντός προθεσμίας μη υπερβαινούσης τας τριάκοντα ημέρας.
- Εφ' όσον ο ενδιαφερόμενος δεν ικανοποιείταιεκ της αποφάσεως ή οσάκις ουδεμία απόφασις γνωστοποιήται προς αυτόν εντός της καθοριζομένης εν τη πρώτη παραγράφω του παρόντος άρθρουπροθεσμίας δύναται ο ενδιαφερόμενος ν' αγάγηενώπιοναρμοδίου δικαστηρίουδιάπροσφυγήςτηνυπόθεσιν, ειςηναφορά η αίτησιςή τοπαράπονοναυτού." Ουσιαστική φράση είναι "αιτήσεις ή παράπονα" που μεταφράστηκε στο Αγγλικό κείμενο "requests or complaints" καιστο Τουρκικό ηλέξη"αιτήσεις"μεταφρά449 Στυλιανίδης,Π. Δημοτική Επ.Αγ. Δομετίουν.Χριστόφορουκ.α.
(1994)στηκε "muracaat", που σημαίνει "διάβημα". Οι δικηγόροι επιχειρηματολόγησαν καιπάνωστο λεκτικό αυτόκαιτην προέλευση του.Δεν είναι,όμως, ηπερίπτωση στην οποία πρέπει ναγίνει ετυμολογική ερμηνεία των λέξεων,ενόψει τηςανάλυσηςπουπροηγήθηκε. 5 Οι συντάκτες του Συντάγματος,λαμβανομένης υπόψη καιτης προέλευσης τουΆρθρου 29,εισήγαγαν το δικαίω μα του "αναφέρεσθαι προς τας αρχάς", όπως τούτοήταν και είναι γνωστό στην Ελλάδακαι σε άλλες χώρες.Τοδι καίωμα τούτο περιλαμβάνει το δικαίωμα του "αναφέρε- 10 σθαι" γενικά,πουδιακρίνεται στο δικαίωμαπαραπόνου("droit de plainte") - καιτοδικαίωμαυποβολής αιτήσεως("droitdepetition"). Το Άρθρο29τουΣυντάγματοςεισήγαγε στοΣύνταγμα της Κύπρου τη γνωστή στην Ηπειρωτική Ευρώπη ως 15 "διοικητικήπροσφυγή". Στο σύγγραμμα του Ε.Π.Σπηλιωτοπούλου - "Εγχειρί διο Διοικητικού Δικαίου", Πέμπτη Έκδοση, παράγραφος 251,κάτωαπότον τίτλο "Οι διοικητικές προσφυγές" δια βάζουμε:- 20 "
- Σύμφωνα με το άρθρο 10 του Συντάγματος (το οποίο κατοχυρώνει το δικαίωματων διοικούμενων να αναφέρονται προςτις αρχές),οι διοικούμενοι έχουν το δικαίωμα να υποβάλουν στις διοικητικές αρχές έγγρα φες αναφορές,πουπεριέχουν αιτιάσεις κατάενεργειών 25 ήπαραλείψεων τους και περιέχουν αμέσως ήεμμέσως αίτημα για την επανόρθωση ή την αποτροπή ηθικής ή υλικής βλάβης. Οι αναφορές αυτές, εφόσον έχουν ως αίτηματηνανάκλησηήακύρωσηήτροποποίησηδιοικη τικήςπράξης,ονομάζονταιδιοικητικές προσφυγές." 30 Έχουμε μελετήσει αριθμό Ελληνικών συγγραμμάτων πάνω στο θέμα,μεταξύ άλλων, Ν.Ν.Σαριπόλου-"Σύστη μα του Συνταγματικού Δικαίου της Ελλάδος", Τέταρτη Έκδοση, Τόμος Γ, σελ. 281-295·Α.Ι. Σβώλου -Γ.Κ. Βλά χου - "Το Σύνταγμα τηςΕλλάδος",Μέρος Ι,Τόμος Β',σελ. 35 450 3 ΑΛΛ. Δημοτική Επ.Αγ. Δομετίου ν.Χριστόφορου κ.α. Στυλιανίδης, Π. 151-185- Χρ. Γ. Σγουρίτσα - "Συνταγματικόν Δίκαιον", Τόμος Β',Τεύχος Β',σελ. 150-158* Θ.Δ. Τσάτσου-"Μελέται ΣυνταγματικούΔικαίου", 1958,σελ. 32-68* Α.Γ.Τσούτσου - "Διοίκησις και Δίκαιον", 1979, σελ. 59-69* Π.Δ. 5 Δαγτόγλου- "ΓενικόΔιοικητικόΔίκαιο", 1984,β' Έκδοση, σελ. 115, 116, 356 και επέκεινα* Π. Παραρά - "Σύνταγμα 1975 -Corpus" σχόλια στο Άρθρο 10,καιτους ρυθμιστι κούςΝόμους για την άσκησητου δικαιώματοςτου"αναφέρεσθαι"στηνΕλλάδα-149/1914 και 796/
- 10 Λάβαμε υπόψη μας το λεκτικό του Κυπριακού Άρ θρου, όπως τελικά διαμορφώθηκεκαι έχει προεκτεθεί. Η λέξη "παράπονα" δε χρειάζεται ερμηνεία. Ηλέξη "αιτή σεις" έχει την έννοια του αιτήματος και όχι την έννοια τωναιτήσεωνπουοπολίτης είναι υποχρεωμένος να υπο15 βάλειστηΔιοίκηση,σύμφωναμετιςδιατάξειςτηςισχύου σας νομοθεσίας, για να τύχει κάποιαςάδειας,όπως π.χ. άδειαοικοδομής, ανόρυξηςφρέατος, λατόμευσης,κ.λ.π. Συμφωνούμεστο σημείο αυτό μετηνερμηνείαπου δό20 θηκεαπότον ΔικαστήΑρτεμίδη στησελ. 7τηςΑπόφασης στην Υπόθεση Αρ. 835/90-Γεώργιος Πρωτοπαπά ν. Κυ πριακής Δημοκρατίας - που δόθηκε στις 31 Μαρτίου, 1992,καιδεδημοσιεύτηκεακόμα. ΤοΆρθρο 29 δενέχει εφαρμογή στις παρούσες υποθέ25 σεις. ΤοΆρθρο 4
(1)τουΝόμουπροβλέπει:- 30 "4
(1)Nopermit shall be granted under section 3 of this Law unlessthe appropriate authority is satisfied that the contemplated work or other matter in respect of which the permit is sought is in accordance with the provisions of this Law and the Regulations in force for thetime being." Ο Νόμος δεν καθορίζει χρονικό διάστημα εντός του οποίου ηΑρχήπρέπει να εξετάσει την αίτηση,ναικανο35 ποιηθεί και να εκδώσει την απόφαση της. Ο νομοθέτης 451 Στυλιανίδης, Π. Δημοτιχή Επ.Αγ. Δομετίουν.Χριστόφορουκ.α.
(1994)επιβάλλει στην Αρχή υποχρέωση να εξετάσει την αίτηση και,ανικανοποιηθείότιηπροβλεπόμενηεργασίαήοποιο δήποτε άλλο ζήτημα σχετικό με την άδεια που ζητείται είναισύμφωνο μετιςδιατάξειςτουΝόμουκαιτωνΚανο νισμών, ναεκδώσει τηνάδεια. 5 Η ενέργεια πρέπει να λαμβάνεται σε εύλογο χρόνο.Ο εύλογος χρόνος εξαρτάται από τα περιστατικά της κάθε υπόθεσης. Ηέκτασητηςοικοδομής,η έκτασητηςαναγκαί ας έρευνας,οι Αρχές οι οποίες είναιαναγκαίοναερευνή σουν, είναι μερικά απόταστοιχεία ταοποίαλαμβάνονται 10 υπόψη. Το κριτήριο του ευλόγου χρόνου είναι αντικειμε νικό.Οτελικός κριτήςτούτουείναιτοΔικαστήριο. Τονίζουμε όμως την υποχρέωση της Διοίκησης να ενεργείτοταχύτεροδυνατόμέσασταπλαίσιατης χρηστής διοίκησης. 15 Στις παρούσες υποθέσεις, οι αιτήσεις υποβλήθηκαν στις 4 Νοεμβρίου, 1985 καιστις 6Δεκεμβρίου, 1985,αντί στοιχα. Από ταενώπιον μαςστοιχεία,δενέχουμε ικανοποιηθεί ότι οχρόνος πουδιέρρευσε μέχρι τηνκρίσιμη ημερομηνία 20 της22ας Ιανουαρίου, 1986,δενήτανεύλογος. Οι εφεσείοντες ορθάενήργησαν μεβάση το νομικόκα θεστώς που ίσχυε μετηδημοσίευση των Κ.Δ.Π. 10/86 και Π/86. Γιαόλους τουςπιοπάνωλόγους,οιεφέσεις επιτρέπο- 25 νται. Οιπροσβαλλόμενες διοικητικέςαποφάσειςεπικυρώνο νται. Κάτω από τα περιστατικά των υποθέσεων, δεν εκδί δουμεδιαταγήγιαέξοδα. Οιεφέσειςεπιτρέπονταιχωρίςέξοδα. 452 30