4Α.Α.Δ. 25 Μαΐου, 1994 [ΚΩΝΣΤΑΝΠΝΙΔΗΣ, Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΑΝΔΡΕΑΣΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ, Αίτητής, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ,ΔΙΑ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΩΝ &ΕΡΓΩΝ, Καθ' ων ηαίτηση. (ΥπόθεσηΑρ. 698/93) 5 ΜηχανοκίνηταΟχήματα— Εξουσιοδότηση του Περί Μηχανοκινήτων ΟχημάτωντηςΤροχαίαςΚινήσεωςΝόμου(Ν. 86/72)για έκδοσηΚανο νισμών για τη ρύθμισηεγγραφήςμηχανοκινήτων οχημάτων (Άρθρο 5
(1)) — Ο Κανονισμός 54 των Περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και ΤροχαίαςΚινήσεωςΚανονισμώντου 1984(ΚΔΠ66/84)δενείναιultra viresτον εξοναιοδοτούντοςΝόμου. ΜηχανοκίνηταΟχήματα— Αριστεροτίμονοόχημα— Κανονισμός54 της ΚΔΠ 66/84—ΔιακριτικήευχέρειατουΕφόρουναθέτειόρουςσεεξαι10 ~ 'ρετικές περιπτώσειςγια εγγραφήαριστεροτίμονουοχήματος— Οκα θορισμόςπολιτικήςγια απόρριψηςτέτοιουαιτήματοςότανυποβάλλε ται από πρόσωπαπου έρχονται γιαμόνιμηεγκατάστασηστηνΚύπρο, αποκλείει τηνδυνατότηταάσκησηςδιακριτικήςεξουσίαςτουΕφόρου. 15 Οαιτητήςπροσέβαλεμετηνπροσφυγήτουτηναπόφασητωνκαθ* ων ηαίτηση σύμφωνα μετην οποίατέθηκεόρος γιατην εγγραφήτου αριστεροτίμονου αυτοκινήτουτου,ημετατροπήτου συστήματος οδή γησηςτουσεδεξί, 20 ΤοΑνώτατοΔικαστήριο ακυρώνονταςτηνεπίδικηαπόφαση,απο φάσισε ότι:
(1)Η ερμηνευτική προσέγγιση του όρου "ρύθμιση" στην υπόθεση Γιαννάχης Ξυδιάςκαι Άλλη ν.Αστυνομίαςκαλύπτει καιτηνπα1135 Κωνσταντίνου ν.Δημοκρατίας
(1994)ρούσα υπόθεση. Γίνεται αποδεκτό ότι a fortiori ο Κανονισμός 54
(1)δενείναιultraviresτουεξουσιοδοτούντος Νόμουαφού,αντί θετα προς ό,τι συμβαίνει στην περίπτωση του, ο Κανονισμός 4
(2)(α)(ιιι) που εξετάστηκε στην υπόθεση Ξνόιάςαπαγορεύει την εγγραφή λεωφορείων τα οποία είναι ηλικίας μεγαλύτερης των τριών χρόνων χωρίς αναγνώριση στον Εφοροοποιασδήποτεδια κριτικής εξουσίας Ο πρώτος απότους δυο λόγους ακυρότητας δενείναιβάσιμος. 5
(2)Στηνπαρούσαυπόθεση,οκαθορισμόςτουτιθαθεωρείταιωςεξαι- 10 ρετική περίπτωση και τι όχι είτε από το Γενικό Διευθυντή του Υπουργείου είτεαπότηνευρείασύσκεψηείτετελικάαπότοίδιοτο ΤμήμαΟδικών Μεταφορών,συνιστά ανεπίτρεπτηπαρέμβασηστο διοικητικό έργοπουοΚανονισμός αναθέτειστον Έφορο. Ούτως ήάλλως,ηπροαπόφασηπωςστιςπεριπτώσειςπροσώπων"πουέρ- 15 χονται για μόνιμη εγκατάσταση στην Κύπρο δεν θα χορηγείται άδεια αριστερής οδήγησης", πράγματι αποκλείει τη δυνατότητα άσκησηςδιακριτικήςεξουσίαςαπότονΈφοροπάνωστηβάσητων ιδιαίτερων περιστατικών της κάθε περίπτωσης. Μεδοσμένη την πολιτικήπουκαθιερώθηκε,ηδιαπίστωσηπωςοαιτητήςήλθεστην 20 Κύπρο για μόνιμη εγκατάσταση,δεν άφησεπεριθώρια άλλης διε ρεύνησης ωςπροςτοαν,παράταπιοάνω,ηπερίπτωσητουαιτητήήτανεξαιρετική. Κάτωαπόαυτέςτις συνθήκες δενήτανκαθό λου παράξενοτογεγονός ότι στάληκε στον αιτητήτοπολυγραφημένοκείμενοπουαναφέρθηκεμετοοποίοαπαιτείταιναγίνειημε- 25 τατροπή σύμφωνα μετιςπροδιαγραφέςτωνκατασκευαστών ενώ, μεβάσηταστοιχείαπουυπήρχαν,αυτόήταναδύνατο.Επιπρόσθε τα,ηαντίληψηωςπροςτοτι είναιεξαιρετικήπερίπτωσηδεναντι μετωπίστηκε ωςόροςδιαχρονικά σταθερόςαλλάτουπροσδιδόταν εναλασσόμενο περιεχόμενοκατάεποχήωςεάνναήτανδυνατόδιά 30 μέσου της καθιέρωσης πολιτικής να διαφοροποιείται η έννοια όρου πουυιοθετούν οι Κανονισμοί. Ηπροσβαλλόμενη απόφασηείναιάκυρηγιατί στηνπραγματικότη ταδενδιερευνήθηκεκαιδενκρίθηκεαπότοαρμόδιοόργανοανηπερί- 35 πτώσητουαιτητήείναιήδενείναι εξαιρετική. Ηπροσφυγή επιτυγχάνει με έξοδα 40 Αναφερόμενεςυποθέσεις: Χ" Μηνάςν. Δημοκρατίαςκ.ά.
(1993)4ΑΛΛ. 2798, Ξυδιάςκ.ά. ν.Αστυνομίας
(1993)2ΑΛΛ 174, 1136 4 Α.ΑΛ. Κωνσταντίνουν.Δημοκρατίας Kynakouv. Republic
(1986)3C.L.R. 1845. Προσφυγή. 5 Προσφυγήεναντίοντουόρουπουτέθηκεστηνεγγραφήτουαρι στεροτίμονουαυτοκινήτου τουαιτητήκαι μετονοποίο θαέπρεπε να μετατρέψει τοσύστημα οδήγησης τουπιο πάνωαυτοκινήτουσε δεξί. 10 Λ.Κληρίδης,γιατον Αιτητή. Λ.Μαππονρίδης, Δικηγόρος τηςΔημοκρατίας,γιατους Καθ' ων η αίτηση. 15 Cur. adv. wit ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ, Δ.:Τοαίτηματουαιτητήγιαεγγραφήτου αριστεροτίμονου αυτοκινήτου του εγκρίθηκε υπότον όροότι θα "μετατραπεί το σύστημα οδήγησης τουσε δεξί", σύμφωνα μετις 20 προδιαγραφέςτωνκατασκευαστών. Βρίσκονταν ενώπιον τηςδιοί κησης στοιχεία πουκαταδείκνυανπως ημετατροπήήταν τεχνικώς αδύνατη. Οιεισαγωγείςστην Κύπροτων αυτοκινήτων τουτύπου εκείνουβεβαίωσανεγγράφωςότιτέτοιοαυτοκίνητοουδέποτεκατα σκευάστηκε ωςδεξιοτίμονο, δεν υπήρχαν εξαρτήματαγια τημετα25 τροπήτουσυστήματος οδήγησης και,τελικά,οποιαδήποτεαπόπει ραμετατροπήςθαήταναντίθετηπροςτιςπροδιαγραφέςκαιταεπί πεδατων κατασκευαστών. Ο αιτητής προσβάλλει τοκύρος τουόρου που τέθηκε γιατους 30" άκολουθουςλόγους: - - - - - - — _ . _ _ _ 35
(1)ΟΚανονισμός 54τωνπερί Μηχανοκινήτων Οχημάτωνκαι Τροχαίας Κινήσεως Κανονισμών του 1984 (ΚΔΠ66/84) πουδιέπειτο θέμα,είναιultraviresτουομώνυμου εξουσιοδοτούντος Νόμουτου 1972(Ν. 86/72). 40
(2)Ο προσβαλλόμενος όρος τέθηκε κατά συμμόρφωση προς πολιτική πουκαθορίστηκε ηοποίαδενέχεινομικόυπόβα θροαλλάαντίθετακαταργείκαιαφαιρείαπότοαρμόδιοόργανοτηδιακριτικήευχέρεια πουτουπαρέχειο Κανονισμός.
(3)Οόρος τέθηκεκατάπαράβασητηςαρχήςτης ισότηταςγιατί σεάλλη περίπτωση,κάτωαπόπαρόμοιες συνθήκες,εκδόθη κε άδεια κυκλοφορίας γιααυτοκίνητο με αριστερό τιμόνι 1137 Κωνσταντινίοης,Δ. Κωνσταντίνουν.Δημοκρατίας
(1994)επειδήημετατροπήτουήταντεχνικάαδύνατη. Τοάρθρο5
(1)τουΝόμουεξουσιοδοτεί τηνέκδοση Κανονισμών, μεταξύ άλλων, προς ρύθμισητηςέγγραφηςμηχανοκινήτωνοχημά των [άρθρο5
(1)(α)]καιτωντης"κατασκευής,τωνδιαστάσεων, βά- 5 ρους,σχεδίων, εξαρτημάτων,συσκευών καιλοιπόν ειδώνμηχανο κινήτων οχημάτων" [άρθρο5
(1)(β)]. Ο Κανονισμός 54
(1)έχει ως ακολούθως. "ΕκτοςδυνάμειαδείαςτουΕφόρου,ειςεξαιρετικόςπεριπτώσεις 10 χορηγούμενης καιτηρουμένων τωνόρων,τουςοποίουςοΈφο ροςήθελεν εκάστοτε επιβάλει,απαγορεύεταιηεγγραφήήοδήγησις μηχανοκινήτων οχημάτων μετ' αριστερού συστήματος οδη γήσεως εντηΔημοκρατία...." 15 Ο αιτητής υποστηρίζει ότι ηεξουσία για ρύθμιση δεν σημαίνει εξουσία γιααπαγόρευσηήπεριορισμό τηςκυκλοφορίαςοχημάτων. Οι καθ'ων ηαίτηση παρέπεμψανστο ακόλουθο απόσπασμα από την υπόθεση Αντρέας Χ"Μίηνάςν. Δημοκρατίας
(1993)4 Α.ΑΑ 2798. "ΣτηνυπόθεσηΓιαννάκηςΞνδιάςκαιΆλλη ν.Αστυνομίας
(1993)2Α.Α.Δ. 174,τοΑνώτατο Δικαστήριαερεύνησετονόρο"ρύθμι σητηςεγγραφής"στοάρθρο5
(1)(α)τουΝόμουστοπλαίσιοτης εισήγησης πωςο Κανονισμός 3(α)πουαπαγορεύειτηνεγγραφή 25 σεορισμένεςπεριπτώσεις είναιultravires. Ανεφέρθηστιςαρχές πουδιέπουντο θέμακαιαποφάσισε, κατάπλειοψηφία,πωςεκ δόθηκεστο πλαίσιο τηςεξουσιοδότησης τουΝόμουαφούσυνι στούσεόχισαρωτικόαλλάλογικόπεριορισμόήαπαγόρευση χά ριν της επίτευξης του σκοπού της ασφάλειας της κυκλοφορίας 30 οχημάτωνπουκαλυπτόταναπότηνεξουσίαγιαρύθμισητηςεγ γραφής." Εισηγούνταιότιηαπαγόρευσηδενείναισαρωτικήσεβαθμόπου ναυπερβαίνειτηνομοθετική εξουσιοδότηση γιαρύθμισητηςεγγρα- 35 φήςκαιτωνάλλων αλλά μετατρέπεταιστην ουσία σε ρύθμισηαπό τηστιγμήπουοέφοροςαποκτάδιακριτικήεξουσίαναεγγράφειτέ τοιαοχήματασεεξαιρετικές περιπτώσεις. Συμφωνώ ότι η ερμηνευτική προσέγγιση του όρου "ρύθμιση" 40 στηνυπόθεσηΓιαννάκηςΞνδιάςκαιΆλλη ν.Αστννο^ΜΕ^(ανωτέρω) καλύπτεικαιτηνπαρούσαυπόθεση. Δέχομαι ότιafortiori ο Κανο νισμός 54
(1)δεν είναι ultra vires του εξουσιοδοτούντος Νόμου αφού,αντίθεταπροςό,τισυμβαίνειστηνπερίπτωσητου,οKavovL1138 20 4 ΑΛΛ. 5 Κωνσταντίνουν.Δημοκρατίας Κωνσταντινίδης,Δ. σμός4
(2)(α)(ιιι) που εξετάστηκε στην υπόθεση Ξνδιάςαπαγορεύει την εγγραφήλεωφορείων ταοποίαείναι ηλικίας μεγαλύτερης των τριών χρόνων χωρίς αναγνώριση στον Έφοροοποιασδήποτεδια κριτικήςεξουσίας.Οπρώτοςαπότουςδυολόγους ακυρότηταςδεν είναιβάσιμος. Από ταγεγονότα,όπωςσυνοψίζονται στηνένστασητωνκαθ' ωνη αίτηση,προκύπτουνταακόλουθα: 10 15 20 (α) Το 1984, μετάτηθέσπιση τωνΚανονισμών, ο Γενικός Διευ θυντήςτουΥπουργείου Συγκοινωνιών καιΈργωνκαθόρι σετακριτήριαπουθαέπρεπεναπληρούνταικατάτηνάσκη ση της διακριτικής εξουσίας του Εφόρου για να θεωρηθεί ορισμένη περίπτωση ως "εξαιρετική". Ως προς πρόσωπα πουθαεπανέρχοντανστηνΚύπρογιαμόνιμηεγκατάσταση, ηεγγραφήθαήτανδυνατήεφόσοτοπρόσωποαυτό διέμενε για τουλάχιστον δυοχρόνια σε χώραόπου ίσχυε αριστερό σύστημα οδήγησηςνοουμένου ότι ηκατάστασητουοχήμα τοςήταντέτοιαπουταέξοδαμετατροπήςθαήτανσημαντικάψηλάσεσχέσημετητελικήαξίατουοχήματος. (β) Το 1990, ευρείασύσκεψητωναρμοδίωντμημάτωνκαι υπη ρεσιών υπό την Προεδρία του Γενικού Διευθυντή του Υπουργείου Συγκοινωνιών και Έργων,καθόρισε εκ νέου 25 τις"εξαιρετικές" περιπτώσεις καιτιςπροϋποθέσεις που θα έπρεπεναπληρούνταισεσχέσημεπρόσωπαπουέρχονταν στην Κύπρο για μόνιμη εγκατάσταση. Θα έπρεπε ναήταν στοεξωτερικό γιαδυοχρόνιατουλάχιστον,ναήτανκάτοχοι του οχήματοςγιαδώδεκαμήνεςκαι ναφαινότανότιήταν 30 ~ " τεχνικώς ασύμφορηη-μετατροπή του_οχήματός τους σεδε^ ξιοτίμονο. 35 40 (γ) Στις 5 Μαρτίου 1992, με σημείωμα του Τμήματος Οδικών Μεταφορών,ηπολιτικήτροποποιήθηκεξανά. Σύμφωναμε την παράγραφο 2(a) του σημειώματος, "στις περιπτώσεις μόνιμης εγγραφήςοχημάτωνσεπρόσωπαπουέρχονταιγια μόνιμη εγκατάστασηστην Κύπρο δεν θαχορηγείταιάδεια αριστερήςοδήγησηςγιαταοχήματα αυτά". (δ) Ο αιτητήςδιέμενε στις HJ1A. απότο 1980 μέχρι το 1992. ΕδικαιούτοναεισάξειστηνΚύπρο αυτοκίνητοχωρίςνακαταβάλειτελωνειακόδασμόκαιστις25Μαΐου 1993,μετάτην έγκρισησχετικής αίτησηςτου,εισήξεστην Κύπροτοαυτοκί νητοτουπουείχεαριστερό σύστημα οδήγησης. Σεαπάντη1139 Κωνσταντινίδης,Δ. Κωνσταντίνουν.Δημοκρατίας
(1994)σητουαιτήματοςτουγιαεγγραφήτουαυτοκινήτουτου, του στάληκε,πρέπειναυποθέσουμεεκμέρουςτουΕφόρου,ηεπι στολήημερομηνίας6 Ιουλίου 1993 μετηνοποίαπληροφορή θηκεότι εγκρίθηκεηεγγραφή τουοχήματοςυπότοσυζητού μενοόρο. Η επιστολή,μετηνεξαίρεσητωνστοιχείωντουαι- 5 τητήκαιτουαυτοκινήτουτου,ήτανπολυγραφημένη. Ηδυνατότητα εγγραφήςαριστεροτίμονου αυτοκινήτου, εφόσον η περίπτωση είναι εξαιρετική, σημαίνει ανάγκηεξέτασης τηςκάθε περίπτωσης ξεχωριστά. Ενώηεκτων προτέρων διαμόρφωση ορι- 10 σμένης πολιτικής μπορεί γενικά να αποτελεί όχι μόνοπαραδεκτή αλλά και επιθυμητή μέθοδο άσκησης διοίκησης αφούπροάγει την αντικειμενικότερη προσέγγισητηςκάθεπερίπτωσης πάνωστηβάση κριτηρίων πουτίθενταιαπρόσωπακαισεχρόνοανύποπτοενώταυ τόχρονα παρέχει στον πολίτη τηδυνατότητα για έγκαιρηπροσαρ- 15 μογήεφόσον δημοσιοποιείται κατάλληλα, αυτήηπολιτικήοφείλει να διακινείται στο υφιστάμενο νομοθετικό πλαίσιο και να μην το διαφοροποιείήνατοπαρακάμπτει. Καιανθαήτανποτέδυνατόνα καθοριστεί προκαταβολικάτιείναικαιτι δενείναι εξαιρετική περί πτωση,ταόποιακριτήρια προκρίνονται ναυιοθετηθούν ως συνθέ- 20 τοντα την πολιτική πουθαακολουθείται δεν μπορεί παρά να προ έρχονται απότοδιοικητικό όργανο στο οποίο,κατάτοΝόμο, ανή κει η αποφασιστικήαρμοδιότητα. Στην παρούσαυπόθεση, ο καθορισμός του τι θαθεωρείται ως 25 εξαιρετική περίπτωση και τι όχι είτεαπότο ΓενικόΔιευθυντή του Υπουργείουείτεαπότηνευρείασύσκεψη είτετελικάαπότο ίδιοτο Τμήμα Οδικών Μεταφορών,συνιστά ανεπίτρεπτη παρέμβαση στο διοικητικό έργοπουοΚανονισμός αναθέτειστονΈφορο. Ούτωςή άλλως, ηπροαπόφασηπως στις περιπτώσεις προσώπων "που έρ- 30 χονταιγιαμόνιμηεγκατάστασηστηΚύπροδενθαχορηγείταιάδεια αριστερής οδήγησης", πράγματι αποκλείει τηδυνατότητα άσκησης διακριτικής εξουσίας απότον Έφοροπάνωστη βάσητων ιδιαίτε ρων περιστατικών τηςκάθεπερίπτωσης. Μεδοσμένη την πολιτική πουκαθιερώθηκε,ηδιαπίστωσηπωςοαιτητήςήλθεστηνΚύπρογια 35 μόνιμη εγκατάσταση, δεν άφησε περιθώρια άλλης διερεύνησης ως προς το αν,παρά ταπιο πάνω,ηπερίπτωση τουαιτητήήτανεξαι ρετική. Κάτωαπόαυτέςτις συνθήκες δενήτανκαθόλουπαράξενο τογεγονόςότι στάληκεστοναιτητήτοπολυγραφημενοκείμενοπου αναφέρθηκεμετο οποίοαπαιτείται ναγίνειη μετατροπήσύμφωνα 40 μετιςπροδιαγραφέςτωνκατασκευαστών ενώ,μέβάσητα στοιχεία που υπήρχαν, αυτό ήταν αδύνατο. Επιπρόσθετα, η αντίληψη ως προςτοτιείναιεξαιρετικήπερίπτωσηδεναντιμετωπίστηκε ωςόρος διαχρονικά σταθερός αλλά τουπροσδιδόταν εναλασσόμενοπεριε1140 4 Α.ΑΛ. Κωνσταντίνουν.Δημοκρατίας Κωνσταντινίδης, Δ. χόμενο κατάεποχήως εάνναήτανδυνατόδιάμέσου τηςκαθιέρω σης πολιτικής ναδιαφοροποιείταιηέννοια όρου πουυιοθετούν οι κανονισμοί. 5 Πριν από τη λήψη της προσβαλλόμενης απόφασης, απεστάλη στο Διευθυντή του Τμήματος Οδικών Μεταφορών επιστολή από τονΑρχηγό τηςΑστυνομίας πουαναφερότανστουςκινδύνους στην οδική ασφάλειααπότην οδήγηση αριστεροτίμονων οχημάτων και κατέληγε μετηνάποψη πωςδενπρέπειναεπιτραπείη εγγραφήκαι 10 κυκλοφορία τους. Οι κίνδυνοι είναι προφανείςκαισίγουρα είναι ωςεκτηςαναγνώρισης τουςπουθεσμοθετήθηκε οκανόναςαναφο ρικά μετη μηεγγραφήτέτοιων οχημάτων εκτός αν διαπιστώνεται ότιηπερίπτωσηείναιεξαιρετική. Ηπροσβαλλόμενη απόφασηείναι άκυρηγιατίστηνπραγματικότηταδενδιερευνήθηκεκαιδενκρίθηκε 15 απότοαρμόδιοόργανοανηπερίπτωσητουαιτητήείναιήδενείναι εξαιρετική. Οικαθ'ωνηαίτησηεπικαλέστηκαντοπιοκάτωαπόσπασμααπό την απόφαση του δικαστή Γ. Μ. Πική στην υπόθεση Vassos 20 Kyriakouv.Republic
(1986)3C.L.R.σελίδα 1845: 25 -30 "An administrative authority cannot in the exercise of its administrativepowersoverridethelaw by theevolution of criteria other than those laiddown in the relevant statute. The one thing they cannot do is to neutralize their discretion to respond to the merits of theindividualcase. The sweepingnature of the directives laiddown in this cases are designedtointroduce abodyof rulesoutsidethecontext ofthe law andinsomeareasinoppositiontoit". Σεμετάφραση: 35 40 "Δεν μπορεί διοικητική αρχήστην άσκηση των διοικητικών της εξουσιών ναυπερακοντίζειτοΝόμομετηδημιουργίακριτηρίων άλλων απόεκείνων πουτίθενται στο σχετικό νόμο. Εκείνο που δεν μπορούν νακάμουνείναι ναεξουδετερώσουν τηδιακριτική τους εξουσία να ανταποκριθούν σταδεδομένα της συγκεκριμέ νηςυπόθεσης. Η σαρωτικήφύσητωνκατευθυντήριων γραμμών πουχαράχθηκανστηνπαρούσαυπόθεσηαποβλέπουνστην εισα γωγή δέσμης κανόνων έξω απότο πλαίσιο του Νόμου και ως προςορισμένους τομείς κατ' αντίθεσηπροςαυτόν". Αντιλαμβάνομαι ταπιοπάνω,μεταοποίαμεόλοτοσέβαςσυμ1141 Κωνσταντινίδης, Δ. Κωνσταντίνουν.Δημοκρατίας
(1994)φωνώ,ναενισχύουντηνυπόθεση τουαιτητή. Ενόψει τηςκατάλη ξηςστηνοποίαέχωαχθεί,δενεγείρεταιγιαεξέτασητοζήτηματης παράβασηςτηςαρχήςτης ισότητας. Ηπροσφυγήεπιτυγχάνεικαιη προσβαλλόμενηαπόφαση ακυ- 5 ρώνεται μεέξοδαυπέρτουαιτητή. Ηπροσφυγή επιτυγχάνειμεέξοδα. 1142