clr/1994/1994_4_1231.pdf

(1)των περί Βεβαιώσεο)ς και Εισπράξεως Φόρων Νόμων 1978-1989 — Κριτήριαπου εφαρμόζονται στηνέρεννατηςαρμόδιας αρχής για την διαπίστωση τηςεικονικότητας. 5 10 "~ Ο αιτητήςπροσέβαλεμετηπροσφυγήτουτην απόφασητουΔιευ­ θυντήΤμήματος Εσωτερικών Προσόδων νατου επιβάλλει φορολογία κεφαλαιουχικώνκερδώναναφορικάμεπώληση ακινήτουστοΣτρόβολο,θεωρώνταςτηδωρεάτων2/3τουακινήτου,πουείχεγίνειλίγεςμέρεςπριντηνπώληση,προςτονγιοτουκαιτησύζυγοτου,ωςεικονική ~δωρεά: — — — — _ ΤοΑνώτατοΔικαστήριοαπορρίπτονταςτηνπροσφυγή,αποφάσισε ότι: 15 20 Τελικά, όπως έχεινομολογηθεί,στόχος της έρευνας σε κάθεπερί­ πτωσηείναι ηαληθινήφύσητηςσυναλλαγής όπωςαυτήπροκύπτειως πραγματικόγεγονόςαπότοσύνολοτωνπεριστατικών. Οιπαράγοντες πουδιαδραματίζουν ρόλοδενείναι δυνατό,επομένως,ναπροκαθοριστούν. Από τηνάλλη, ησειράτωνπαραγόντωνπουαναγνωρίστηκαν ωςσχετικοίδενείναιαπόμόνοιτουςαποφασιστικήςσημασίας. Η ση­ μασίατουςποικίλλειανάλογαμεtoσύνολοτωνστοιχείωνπουσυνθέ­ τουντηνκάθεπερίπτωση. 1231 Κρονίδηςν. Δημοκρατίας

(1994)Οχρονικόςσυσχετισμόςτηςδιάθεσηςμετην πώλησηείναι σχετικός παράγοντας. Στηνπαρούσαυπόθεση ηκρίσητουΔιευθυντή ωςπρος τησημασία τουήταναναπόφευκτη. Οαιτητήςείχεεξαντλήσειαφορο­ λόγητοποσό£2,425 από τις£5,000που δικαιούτολόγωπροηγούμενων πωλήσεων. Ηδιάθεσημεριδίων τουακινήτουτουστησύζυγοκαιστον 5 υιό του, εξουδετερώνει το γεγονός αυτής της εξάντλησης και οδηγεί στην αποφυγήπληρωμής φόρου. Τοακίνητοπαρέμεινευπότηναπο­ κλειστική κυριότητα τουαιτητήεπίδεκαετίες και ενώ ήδηείχαναρχί­ σει τις σπουδέςτους ταπαιδιά. Γι' αυτόαλλάκαιγιατί, τουλάχιστον στην Κύπρο,κάθεάλλοπαράείναιόροςγιατηδιάθεσηχρημάτωναπό 10 τογονιό στοπαιδίκαιμάλισταγιατιςσπουδέςτουημεταβίβασηακί­ νητης ιδιοκτησίας. Οι αιτιάσεις του αιτητή εύλογα απερρίφθηκαν. Εξάλλου,ημεταβίβασητου 1/3στησύζυγοτουαιτητήαφαιρείκάθεεπί­ φασηγνησιότητας. Αν δενήτανοαποκλειστικός στόχος η αποξένωση μέρους τουακινήτουπροςαποφυγήτηςπληρωμής φόρουαπό τοναι- 15 τητή,φυσιολογικά το 1/3που υποτίθεταιπροοριζότανγιατηθυγατέρα τουςθαμπορούσε ναπαραμείνει στοδικότουόνομα. Αφούδενμπο­ ρούσενα μεταβιβαστεί στη θυγατέρατου λόγω της απουσίαςτης στο εξωτερικό, δενυπήρχελόγοςανήτανηειλικρινήςπρόθεσητουνατην καταστήσει ιδιοκτήτρια μεριδίουπουτηςυποσχέθηκε,ναμεταβιβαστεί 20 τομερίδιο πουυποτίθεταιτηςαναλογούσε στησύζυγοτου. Είναιορθό.πωςτοποιοςτελικάκαρπούταιτοπροϊόντηςπώλησης μπορεί ναείναισχετικό. Στηνπαρούσαυπόθεσητοδεδομένο τηςχρη­ σιμοποίησης των χρημάτων γιατις σπουδές των παιδιώντου αιτητή, 25 δενδιαφοροποιεί την κατάσταση. Τίποτε δεν εμπόδιζε τον αιτητή να πραγματοποιήσει την πώλησηπου ο ίδιος διαπραγματεύτηκε κρατώ­ νταςτο ακίνητοστην κυριότητατουκαιναχρησιμοποιήσει, αφού αυ­ τήήταν,όπως λέγει,ηπρόθεση του,ταχρήματαγια τις σπουδές των παιδιώντου. Ηδιαφοράήτανπως σ' αυτήτηνπερίπτωσηενώθατη- 30 ρούσετην υπόσχεσηπου επικαλείται, δεν θαπετύχαινε τηναποφυγή φόρου. Εύλογαθεωρήθηκεπωςηδιάθεσηπουπραγματοποιήθηκεμό­ λις οκτώμέρεςπριναπό τηνπώληση έγινεμε μόνο σκοπότηναποφυ­ γήφόρουκαιπωςήτανεικονική. 35 Ηπροσφυγήαπορρίπτεταιμεέξοδα. Αναφερόμενεςυποθέσεις: Kingsfieldv.Republic

(1966)3 CLR. 45, Hjieradisa.o. v.Republic

(1984)3CLR. 604, T.Z.GuaranteeDevelopment Co.Ltdv.Republic

(1986)3CLR. 381, 1232 40 4 ΑΛΛ. Κοονίδηςν.Δημοκρατίας Ιωνίδηςν.Δημοκρατίας

(1991)3ΑΛΛ.508, Panayiotouv. Republic

(1986)3CLR. 2311, 5 Μαρκονλλήν.Δημοκρατίας

(1990)3ΑΛΛ.1421, Πετρίδηςν.Δημοκρατίας

(1992)4ΑΛΛ.609, Εύζωναν.Δημοκρατίαςκ.ά.

(1992)4ΑΛΛ. 3197, 10 Χ" Ίζιονλήν.Δημοκρατίας, ΥπόθεσηΑρ. 930/91, ημερ. 30/9/92, Παπακωνσταντίνουκ.ά. ν.Δημοκρατίας

(1989)3ΑΛΛ.2365, 15 Γλυχαίνουν.Δημοκρατίας, ΥπόθεσηΑρ. 643/90, ημερ.22/11/92. Προσφνγη. Προσφυγή εναντίοντηςαπόφασηςτωνκαθ' ων ηαίτησημετην 20 οποίαεπιβλήθηκεστοναιτητήφορολογίακεφαλαιουχικώνκερδών σε σχέση με την πώληση του ακινήτου με στοιχεία Φυλ/Σχ. XXX/5W1,τεμάχιο43,Αρ. ΕγγραφήςG47,στοΣτρόβολο. Λ. Παπαδόπουλος,γιατονΑιτητή. 25 Λ.Δημητριάδου,ΔικηγόροςτηςΔημοκρατίας,γιατουςΚαθ'ωνη αίτηση. Cur. adv. wit. 30 ΚΩΝΣΤΑΜΊΝΙΔΗΣ/Δ:.: ΟΔιευθυντής-του-ΤμήματοςΕσωτερι-_ κών Προσόδων,με την απόφασητουημερομηνίας5Φεβρουαρίου 1993, επέβαλεστον αιτητήφορολογία κεφαλαιουχικών κερδών σε σχέση μετηνπώλησητουακινήτουμεστοιχείαΦύλ^Σχ.ΧΧΧ/5W1, 35 τεμάχιο43,Αρ. Εγγρ.G47στοΣτρόβολοπαράτοότι, κατάτοχρό­ νοτης πώλησης,δεν ήτανολόκληρο εγγεγραμμένοστο όνοματου. Θεώρησεσυναφώςότι ημεταβίβασητων2/3τουακινήτουστησύ­ ζυγοκαιστο ένααπόταπαιδιάτουήτανεικονική. Οαιτητήςυπο­ στηρίζειότι ηαπόφασηείναι άκυρη γιατίδενήτανεύλογαεπιτρε40 πτήηκρίσηως προςτην εικονικότηταστο πλαίσιοτηςεφαρμογής του άρθρου33

(1)των περί Βεβαιώσεωςκαι Εισπράξεως Φόρων Νόμων 1978-89ή,τουλάχιστον,γιατίήταντοαποτέλεσμαελλιπούς έρευναςκαιενδεχόμενηςπλάνηςπερίταπράγματα. 1233 Κωνσταντινίδης, Δ. Κφονίδηςν.Δημοκρατίας

(1994)Ταγεγονότα Ο αιτητής απέκτησε το ακίνητοαπότημητέρατου το

1. Το κράτησεολόκληρο υπότηνκυριότητατουμέχρι της27Σεπτεμβρί­ ου
2. Μεταβίβασετότε 1/3μερίδιοστησύζυγοτουκαιάλλχ>1/3 5 στον υιό του. Μερικές μέρες αργότερα, στις 4 Οκτωβρίου 1985, ολόκληρο τοακίνητοπωλήθηκεσετρίτο. Μετάτηνεξέτασητηςέν­ στασης του αιτητή,ηεπιβληθείσα φορολογία μειώθηκε από £4,105 σε£3,
3. Έγινεσυναφώςδεκτήηάποψητουπωςθαέπρεπεναεί­ χε ληφθεί υπόψηποσόπουκαταβλήθηκεσεεκτιμητήωςπρομήθεια 10 και πωςηαξίατουακινήτουτις 27 Ιουνίου 1978 ήταν μεγαλύτερη απόό,τιείχεαρχικά υπολογιστεί. Ηέρευνα 15 Μετά την υποβολή της ένστασης αποτον αιτητή, ο Διευθυντής ζήτησε στοιχεία μονόως προςτούψοςτηςφορολογίας. Δεν έκαμε το ίδιοσεσχέσημετοζήτηματηςεικονικότητας επειδή,όπωςειση­ γείταιοαιτητής,προφανώςτοπροαποφάσισε. Οαιτητήςεπικαλέ­ στηκε ως παρόμοιατην υπόθεσηΙωάννηςΠαραονναςν.Αημοχρα- 20 τίας

(1993)4 Α.ΑΑ 2380καιεισηγήθηκε πως,όπωςκαιεκεί, στοι­ χειοθετείται παράλειψηδιεξαγωγήςδέουσαςέρευνας, Είναιορθήηάποψητωνκαθ'ωνηαίτησηπωςηπιοπάνωυπό­ θεσηείναι εντελώςδιαφορετικήκαιπως ηπροσβαλλόμενη απόφα- 25 σηδενείναιτρωτήγιατέτοιολόγο. ΣτηνυπόθεσηΙωάννηςΠαρα­ ονναςν.Δημοκρατίας(ανωτέρω),οαιτητήςείχεπληροφορηθείγια την φορολόγηση τουκατ' εφαρμογήτουάρθρου33

(1)μόλιςμετην τελικήαπόφασητουΔιευθυντή. Δεντουείχεδοθείοποιαδήποτεδυ­ νατότητα προσκόμισης στοιχείων στην προσπάθειατου να πείσει 30 ως προςτηγνησιότητα τηςδιάθεσηςτουακινήτου. Στηνπαρούσα υπόθεσηήτανγνωστή στον αιτητήεξαρχήςηπροσέγγιση του Εφό­ ρου πάνωστο συζητούμενο ζήτημα. Αυτήτηγνώσητην αποκαλύ­ πτεικατάτρόποαναντίλεκτοηίδιαηένστασητουημερομηνίας 24 Μαρτίου

1. Διατυπώνεταιεκείηδιαφωνίατουγιατηναπόφα- 35 σηπουλήφθηκεκαιεκτίθενται οι λόγοιπου,κατάτηνάποψη του, θα έπρεπεναοδηγήσουν σε διαφορετικήκατάληξη. Επιπρόσθετα, ενώπράγματιοΔιευθυντής δενζήτησεπεραιτέρωστοιχείαωςπρος τοσκέλοςτηςαπόφασηςτουπουαφορούσεστηνεικονικότητα,οαιτητής,μετηναπάντησητουημερομηνίας27 Μαΐου 1992,δενπαρέ- 40 λειψέναεπανέλθει στο θέμαπαραθέτονταςκαιπάλινόσαυποστή­ ριζεότιαπεκάλυπταντηγνησιότητατηςδιάθεσηςτωνμεριδίωντου ακινήτουτου,προτείνονταςμάλιστακαισυμβιβασμό.Πέρααπόαυ­ τά, είναι σχετικό το σημείωμα λειτουργού τουΤμήματος Εσωτερι1234 4 ΑΛΛ. Κφονίδηςν.Δημοκρατίας Κωνσταντινίδης, Δ. κώνΠροσόδωνημερομηνίας2 Φεβρουαρίου
2. Αναφέρεται σε συνάντηση του μετον αιτητή κατάτηδιάρκειατηςοποίας,μεταξύ άλλων,του εξηγήθηκε ηθέσητουΔιευθυντήως προςτην εικονικό­ τητατηςδωρεάς. Τοσημείωμακαταλήγειωςεξής: 5 "Υποσχέθηκεότι θαξαναρχόταν. Σήμερατουτηλεφώνησα. Εί­ πεότιδενπρόκειταιναέλθεικαιπροτιμάνατου επικυρώσουμε τηφορολογίακαιθαπροσφύγει στοΔικαστήριο". 10 Μεαυτάταδεδομένα, οισχυρισμός γιαελλιπήέρευναδενέχειτεκ­ μηριωθείκαιαπορρίπτεται. Ηπροσβαλλόμενη απόφαση. 15 20 25 30 ΗαπόφασητουΔιευθυντήωςπροςτηνεικονικότηταήτανηακό­ λουθη: "Επίσης,όσον αφοράτον ισχυρισμό σας ότι ηπώληση των 2/3 μεριδίωντουχωραφιούέγινεαπότονγιοσαςΚωνσταντίνοκαι τηνσύζυγοσαςΔιονυσίακαιόχιαπόεσάς,έχωεξετάσειτοθέμα καιέχωδιαπιστώσει πέρανπάσηςαμφιβολίαςότιη πράξη έγινε εικονικά με σκοπό την μείωση του φόρου. Τούτο το βασίζω στουςπιοκάτωλόγους: (α) Στις27 Σεπτεμβρίου 1985 δωρίσατε τα2/3 μερίδιατουπιο πάνωχωραφιούστο γιο σας Κωνσταντίνο και στησύζυγο σας Διονυσία καιστις 4Οκτωβρίου 1985 καιοι τρεις μαζίπωλήσα­ τετοόλο μερίδιο(από 1/3μερίδιοοκαθένας). Ήτοιμεταξύδω­ ρεάςκαιπώλησης διέρρευσε πολύ μικρό χρονικό διάστημακαι ανλάβουμε υπόψητογεγονός ότι εχρειάζετο ορισμένοχρονικό ~"διάστημα για διαπραγματεύσεις τότε ο-χρόνος-μεταξύ δωρεάς καιπώλησης εκμηδενίζεται." Ο αιτητήςστήριξετην εισήγησητουωςπροςτοάκυροτηςαπό35 φάσηςστηθέσηότιοχρόνοςπουμεσολαβεί μεταξύτηςδιάθεσηςκαι πώλησης σε τρίτους είναι μόνο ένας απότους σχετικούς παράγο­ ντες καιοπωσδήποτεόχιαποφασιστικήςσημασίαςαπό μόνοςτου. Πρότεινε ως επίσης σχετικό παράγονταπουόμωςδεν συνυπολογί­ στηκε,τοποιοςκαρπούταιτοπροϊόν τηςπώλησης. Οαιτητήςείχε 40 εξηγήσειπωςεξαρχήςπροόριζετοακίνητογιαταπαιδιάτου. Τους τοείχευποσχεθεί "γ-taναμπορέσουν νασπουδάσουν". Η πραγμα­ τοποίηση της μεταβίβασης λίγες μέρεςπριν απότην πώληση, ήταν συμπτωματική. Το 1/3 μερίδιο μεταβιβάστηκε στη σύζυγο τουκαι όχιστηθυγατέρατουςγιατίηδεύτερηαπουσίαζετότεστο εξωτερι1235 Κωνσταντινίδης, Δ. Κοονίδηςν.Δημοκρατίας

(1994)κό. Είχε πράγματι διαπραγματευθείο ίδιος τηνπώληση αλλάτο έκαμεεκμέρουςτωνπαιδιώντου. Αντιτείνουνοικαθ'ωνηαίτηση πως μεγνώμονατοσύνολοτωνστοιχείων, κατ' εφαρμογήτωνδια­ τάξεωντουάρθρου33

(1)τουΝόμου(πουκαλύπτεικαιφορολογία κεφαλαιουχικών κερδών) υπότοφωςτηςνομολογίας στην οποία 5 αναφέρθηκαν σεέκταση,ηπροσβαλλομένη απόφασηείναιέγκυρη. ΤονίζουνπωςηκρίσηωςπροςτηνεικονικότηταανήκεικατάτοΝό­ μο στοΔιευθυντή και πως,κατάτιςθεμελιωμένεςαρχές,το Δικα­ στήριοπαρεμβαίνειμόνο ανδενήτανεύλογαεπιτρεπτή. 10 OLαρχέςπουδιέπουντοζήτημαέχουν εξηγηθεί επανειλημμένα. Δεν νομίζω onχρειάζεταιναμπωστηλεπτομέρεια τους στην πα­ ρούσαυπόθεση. Περιορίζομαισεπαραπομπήστις υποθέσειςKurt Kingsfield v.Republic

(1966)3 C.L.R.45,Georghios Hjieraclis and Another v. Republic

(1984)3 C.L.R. 604, T.Z.Guarantee 15 Development Co.Ltd.v.TheRepublic

(1986)3 CL.R. 381 καιNl· κοςΙωνίδηςv.Δημοκρατίας

(1991)3Α.Α.Δ.508. Παραπέμπωακό­ μαστημεγάλησειράτωνυποθέσεωνπουεπικαλέστηκανοικαθ' ων ηαίτησηειδικάσεό,τιαφοράτην εφαρμογήτους σεσχέσημε την επιβολή φορολογίας κεφαλαιουχικώνκερδών. [Βλ.Panayiotou ν. 20 Republic

(1986)3C.L.R. 2311,Μαρκονλλή ν.Δημοκρατίας

(1990)3 Α.Α.Δ. 1421,Πετρίδηςν. Δημοκρατίας

(1992)4Α.Α.Δ.609, Εύ­ ζωναν. Δημοκρατίαςκ.ά.

(1992)4Α.ΑΑ 3197,ΑνδρέαςΧ'Ύζιον· λή ν.ΔημοκρατίαςΠροσφυγή930/91ημερομηνίας 30Σεπτεμβρίου 1992, Παπακωνσταντίνον και Άλλοι ν. Δημοκρατίας

(1989)3 25 Α.ΑΑ 2365και ΜυροφόραΓλνκάίνονν.ΔημοκρατίαςΠροσφυγή 643/90ημερομηνίας22 Νοεμβρίου 1992. Τελικά,όπωςέχεινομολογηθεί, στόχος τηςέρευναςσεκάθεπε­ ρίπτωση είναι ηαληθινή φύσητης συναλλαγής όπως αυτήπροκύ- 30 πτειωςπραγματικόγεγονός απότοσύνολοτωνπεριστατικών. Οι παράγοντεςπουδιαδραματίζουνρόλοδενείναιδυνατό,επομένως, να προκαθοριστούν. Απότηνάλλη,ησειράτωνπαραγόντων που αναγνωρίστηκανωςσχετικοί δενείναιαπόμόνοιτουςαποφασιστι­ κήςσημασίας. Ησημασίατουςποικίλλει ανάλογαμετοσύνολοτων 35 στοιχείων πουσυνθέτουν τηνκάθεπερίπτωση. Ο χρονικός συσχετισμόςτηςδιάθεσης μετηνπώληση είναισχε­ τικός παράγοντας. Στηνπαρούσαυπόθεσηηκρίσητου Διευθυντή ως προς τησημασία του ήταναναπόφευκτη. Οαιτητής είχε εξα- 40 ντλήσειαφορολόγητοποσό£2.425απότις£5.000πουδικαιούτολό­ γω προηγούμενων πωλήσεων. Ηδιάθεση μεριδίων τουακινήτου του στησύζυγο και στον υιό του,εξουδετερώνει τογεγονός αυτής τηςεξάντλησης καιοδηγείστηναποφυγήπληρωμήςφόρου. Τοακί1236 4 ΑΛΛ. Κρονίδηςν.Δημοκρατίας Κωνσταντινίδης,Δ. νητοπαρέμεινευπότηναποκλειστική κυριότητατουαιτητήεπίδε­ καετίες και ενώ ήδηείχαν αρχίσει τις σπουδές τουςταπαιδιά. Γι' αυτόαλλάκαιγιατί,τουλάχιστον στην Κύπρο,κάθεάλλοπαράεί­ ναι όρος γιατηδιάθεσηχρημάτων απότο γονιό στο παιοΧκαιμά5 λίστα γιατις σπουδές του ημεταβίβασηακίνητης ιδιοκτησίας. Οι αιτιάσεις του αιτητήεύλογα απερρίφθησαν. Εξάλλου, ημεταβίβα­ σητου 1/3 στη σύζυγο του αιτητήαφαιρείκάθεεπίφασηγνησιότη­ τας. Αν δενήτανοαποκλειστικός στόχοςη αποξένωση μέρους του ακινήτουπρος αποφυγή τηςπληρωμής φόρουαπότον αιτητή, φυ10 σιολογικά το 1/3πουυποτίθεταιπροοριζότανγιατη θυγατέρατους θα μπορούσε ναπαραμείνει στο δικό του όνομα. Αφούδεν μπο­ ρούσεναμεταβιβαστείστηθυγατέρατουλόγωτηςαπουσίαςτηςστο εξωτερικό, δενυπήρχελόγοςανήτανηειλικρινήςπρόθεσητουνα τηνκαταστήσει ιδιοκτήτρια μεριδίου πουτηςυποσχέθηκε,ναμετα15 βιβαστείτομερίδιοπουυποτίθεταιτηςαναλογούσε στησύζυγοτου. Είναι ορθό πως το ποιος τελικά καρπούταιτο προϊόν τηςπώ­ λησηςμπορεί ναείναι σχετικό. Στηνπαρούσαυπόθεση το δεδομέ­ νοτηςχρησιμοποίησης τωνχρημάτωνγιατιςσπουδέςτωνπαιδιών 20 του αιτητή,δεν διαφοροποιείτην κατάσταση. Τίποτε δεν εμπόδιζε τον αιτητήναπραγματοποιήσει την πώλησηπου ο ίδιοςδιαπραγ­ ματεύτηκεκρατώνταςτοακίνητοστηνκυριότητατουκαιναχρησι­ μοποιήσει, αφούαυτή ήταν, όπωςλέγει,η πρόθεσητου, τα χρήματα γιατιςσπουδές τωνπαιδιώντου. Η διαφοράήτανπωςσ' αυτή την 25 περίπτωση ενώ θατηρούσετην υπόσχεσηπου επικαλείται, δενθα πετύχαινε την αποφυγή φόρου. Εύλογα θεωρήθηκε πωςηδιάθεση πουπραγματοποιήθηκεμόλιςοκτώμέρεςπριναπότηνπώλησηέγι­ νεμεμόνο σκοπότηναποφυγήφόρουκαιπωςήτανεικονική. 30 Ηπροσφυγή αποτυγχάνει και απορρίπτεται με έξοδα εναντίον τουαιτητή. Ταέξοδαναυπολογιστούν απότον Πρωτοκολλητή για— ναεγκριθούν απότοΔικαστήριο. Η προσβαλλόμενη απόφαση επι­ κυρώνεται. Ηπροσφυγήαπορρίπτεται μεέξοδα. 1237