4A.A^. 31 Μαΐου, 1994 [ΠΙΚΗΣ,Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ METOΑΡΘΡΟ 146TOY ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ARTIN BAHADOURIAN(SUCCESSORS) LIMITED, Αιτητές, v. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ, Καθ' ων ηαίτηση. (ΥπόθεσηΑρ. 681/92) Προσφυγή βάσει του Άρθρου 146 του Συντάγματος— Προσβολήμε το ίδιο δικόγραφοπερισσότερωναυτοτελών διοικητικώνπράξεων — Συνάφεια —Χαρακτηριστικά. ΦορολογίαΕισοδήματος—Δαπάνες για τηνκτήση τουεισοδήματος—Η τεκμηρίωση των δαπανώναποτελεί υποχρέωση τουφορολογούμενου — Στηναπουσίααπαραίτητης τεκμηρίωσης ηφορολογικήΑρχήμπο ρεί ναπαραγνωρίσει τηδαπάνη. Ηποοσφυγή της αιτήτριας εταιρείας στράφηκε κατά της νομιμό τηταςσειράς αποφάσεων του Εφόρου Φόρου Εισοδήματος αναφορι— κάμετις φορολογικές .υποχρεώσεις τηςγιαταέτη 1988 και
- Συ γκεκριμένα η αιτήτρια εταιρεία αμφισβήτησε την απόφασητου Εφό ρου να απορρίψει ποσά που αναφέρονταν στους λογαριασμούς της, ως δαπανηθεντα για την κτήση του εισοδήματος της και αφορούσαν ποσάπουκαταβλήθηκαν σεκάποιον Ernesto Besilγιαπαροχήυπηρε σιώνστο εξωτερικό. ΤοΑνώτατο Δικαστήριο, απορρίπτονταςτην προσφυγή,αποφάσι σε ότι:
- Οιαποφάσεις εδράζονται στην ίδιααιτιολογία, εκδόθηκαν απότην ίδιαΑρχήκαιστο πλαίσιο της ίδιαςδιοικητικής διαδικασίας. Επο μένωςυφίσταταιηαπαραίτητησυνάφειαμεταξύτων προσβαλλόμε νων αποφάσεων ώστεναχωρεί ηπροσβολή τους μετο ίδιο ένδικο 1265 ArtinBahadourian (Successors)Ltdv.Δημοκρατίαςχ.ά.
(1994)μέσοκαι,κατ*επέκταση,ηπαράλληληαναθεώρησητους, 2. Αποτελείυποχρέωση τουφορολογουμένου ητεκμηρίωση τωνδα πανώνπουείναιαναγκαίεςγιατηκτήσητουεισοδήματοςτουπου αποτελεί τοαντικείμενο φορολογίας. Ο ίδιοςοφορολογούμενος 5 είναιοκαλύτεροςγνώστηςτωνλόγωνπουεπέβαλαντηδαπάνηκαι αποδεικνύουν την καταβολή της. Ηνομολογία αναγνωρίζειότι στην απουσία της απαραίτητηςτεκμηρίωσης η φορολογική Αρχή εύλογα μπορεί να παραγνωρίσει τηδαπάνηγιασκοπούς καθορι σμούτουεισοδήματος τουφορολογουμένου. 10 Στηνπροκειμένηπερίπτωσηηέλλειψητεκμηρίωσης τηςυποχρέωσης καιηαπουσίααποδεικτικώνστοιχείων γιατηνκαταβολή της δαπά νης,καθιστούσε εύλογητηναπόρριψητης. Η πρόσκληση στουςφο ρολογουμένους γιατηνπαροχήαποδεικτικώνστοιχείωναποτελούσε 15 τοπλέονπρόσφορομέσογιατηδιίοεύνησητηςδαπάνης. Ενόψειτης άρνησης ήπαράλειψης τηςαιτήτριας εταιρείας,άμεσαήμέσωτων Ελεγκτώντης,ν'ανταποκριθείστηνπρόσκληση,εύλογαμπορούσενα οδηγηθείο Εφοροςστοσυμπέρασμαότιηδαπάνηδενείχεκαταβλη θεί. Η απόφασητου Εφόρου θαμπορούσε εύλογα να ληφθεί στα 20 πλαίσια των εξουσιών του,δε διαπιστώνεται οποιοσδήποτε λόγος πουθαδικαιολογούσε επέμβασημετηναπόφασητου. Ηπροσφυγήαπορρίπτεταιμεέξοδα. 25 Αναφερόμενεςυποθέσεις: Πολυδώρουν.Δημοκρατίαςκ,ά.
(1993)4ΑΛΛ. 371, Rainbowv.Republic
(1984)3C.LR.846, 30 Tryfonos v.Republic
(1984)3C.LR. 884, Σκαρπάρηςv.Δημοκρατίας
(1990)3AAA. 1004, 35 ΖαχαροπλαστικέςΕπιχειρήσεις'ΌΚΑΠΓΛτδ ν.Δημοκρατίας
(1990)3 AAA. 2312, ΕταιρείαΝίκος Ψαράςκαι YtotΚέντρα ΑναψυχήςΑτδ ν.Δημοκρατίας
(1991)4AAA.
- Προσφυγή. Προσφυγή εναντίον αποφάσεων του Εφόρου Φόρου Εισοδήμα- 1266 40 4Α.ΑΛ. Artin Bahadourian (Successors)Ltdv.Δημοκρατίαςκ.ά. τοςπουαφορούντιςφορολογικές υποχρεώσεις των αιτητώνγιατην καταβολή φόρου εισοδήματος, έκτακτης εισφοράς καιέκτακτηςει σφοράςγιατηνάμυναγιαταφορολογικάέτη1988και
- 5 Α.ΑργνρίδηςγιαΑ. Ευτυχίου,γιατουςΑιτητές. Γ.Λαζάρου,ΔικηγόροςτηςΔημοκρατίαςΑ',γιατουςΚαθ'ωνηαί τηση. Cur. adv. vult. 10 ΠΙΚΗΣ, Δ.: Η προσφυγήστρέφεται εναντίονσειράςαποφάσεων τουΕφόρουΦόρουΕισοδήματος καθοριστικών γιατις φορολογικές υποχρεώσεις τηςαιτήτριαςεταιρείαςγιαταέτη1988και1989γιατην καταβολή φόρου εισοδήματος, έκτακτης εισφοράς καιέκτακτης ει15 σφοράς γιατηνΑμυνα. Οιαποφάσειςπεριέχονται σεαριθμόειδο ποιήσεωνφορολογίαςπουαποστάληκανστουςαιτητέςμετηνίδιασυ νοδευτικήεπιστολήτης 1/7/92 καιέχουνωςυπόβαθροτηνκοινή εκτί μησητωνΑρχώνγιατοφορολογητέο εισόδηματωναιτητώνκαικοι νόπαρονομαστήτη διαγραφή δαπανώνπουαφορούντηνανταμοιβή 20 καιταέξοδα κάποιου Ernesto Besilγιατηνπροσφορά υπηρεσιών (στην αιτήτρια εταιρεία) στο εξωτερικό. Οι αποφάσεις εδράζονται στην ίδιααιτιολογία,εκδόθηκαναπό την ίδιαΑρχή καιστο πλαίσιο τηςίδιαςδιοικητικήςδιαδικασίας. Επομένωςυφίσταταιηαπαραίτη τησυνάφειαμεταξύτωνπροσβαλλόμενων αποφάσεωνώστεναχωρεί 25 ηπροσβολήτουςμετο ίδιοένδικομέσοκαι,κατ'επέκταση,ηπαράλ ληλη αναθεώρηση τους: Βλ. ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΝΟΜΟΛΟΓΙΑΣΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ 1929-59,σ.
- Βλ. επίσης Πολυδώρουν.Δημοκρατίας
(1993)4AAA. 371. 30 Ηπροσβολήτων επίμαχων διοικητικών αποφάσεων εστιάζεται στηναπόφασητουΕφόρου-νααπορρίψειποσάταοποίααναφέροντας στουςελεγμένουςλογαριασμούςτωναιτητώνωςδαπανηθενταγιατη κτήσητουεισοδήματος τουςγιαταέτη 1988 και 1989(ΛΚ5.331,- και ΛΚ11.979,-,γιαταδυοέτη, αντίστοιχα). Οιδαπάνεςαφορούσανπο35 σάταοποία καταβλήθηκαν,σύμφωνα μετους Λογαριασμούς, στον ErnestoBesilγιατηνπαροχήυπηρεσιών στοεξωτερικόκαιέξοδαγια τηδιακίνησητου. Οιυπηρεσίεςτουαφορούσαντηνσλτιπροσώπευση τωναιτητώνστο εξωτερικόγιατηνπρόσληψηκαλιτέχνιδων γιαυπη ρεσίαστηνΚυπρί). 40 ΣτουςΛογαριασμούς δενπεριέχεταιο,τιδήποτεπουνατεκμηριώ νειτηδαπάνηούτεπροσάπτονταιοποιαδήποτεστοιχεία ταοποίανα αποκαλύπτουντηφύσητωνσχέσεωνμεταξύτης αιτήτριαςεταιρεί αςκαιτουErnestoBesil. 1267 Πικής, Artin Bahadourian (Successors)Ltdv.Δημοκρατίαςκ.ά.
(1994)Στοαίτηματου Εφόρουπροςτηναιτήτριαεταιρεία, της16/10/91, γιατηνπροσκόμιση αποδεικτικώνστοιχείων γιαταέξοδαπουπλη ρώθηκανστονπροαναφερθένταΕ. Besil,δενυπήρξεανταπόκριση.Σε επιστολή των Ελεγκτών της αιτήτριαςεταιρείας,της 14/1/92, με την οποίαήγειρανένσταση στηντροποποίησητουφορολογητέου εισοδή- 5 ματοςτωναιτητών, αναφέρεταιαπλώςότιη εργοδότησητου Ernesto Besilήταναναγκαίαγιατίεγνώριζεξένεςγλώσσεςκαιεπομένωςμπο ρούσεναείχεάμεσηεπαφήμετουςκαλιτέχνες,δεδόθηκανόμωςστοι χείαταοποίαναεπιμαρτυρούντηδιευθέτησηωςπροςτηνεργοδότη σητουBesilήτηνκαταβολήο'αυτόνστοεξωτερικότωνδιεκδικούμε- 10 νωνποσών. Τοαίτηματουςγιατηνπαροχήστοιχείωνσεσχέσημετην εργοδότηση του Besil, οιφορολογικές Αρχέςεπανέλαβανμετηνεπι στολήτης23/1/92,ζητώνταςαπότουςαιτητέςόπωςτουςεφοδιάσουν μετοσυμβόλαιοεργοδότησης τουErnestoBesil,αποδείξειςγιαταμε ταφορικά του έξοδα καινατους γνωστοποιήσουν τηδιεύθυνση και 15 τον αριθμό διαβατηρίουτουεργοδοτουμένου τους.Ούτεσ' αυτή την πρόσκληση για τεκμηρίωση τηςδαπάνηςανταποκρίθηκεη αιτήτρια εταιρείαάμεσαή μέσωτωνΕλεγκτώντους. Την 1/7/92 βεβαιώθηκανοιφορολογικές υποχρεώσεις των αιτη- 20 τών χωρίς να ληφθεί υπόψη η δαπάνη γιατην εργοδότηση του Ernesto Besil καιταέξοδαδιακίνησηςτουστο εξωτερικό. Η ένορ κηδήλωσητουΚώσταΝικολαίδη,μέλουςτουελεγκτικού οίκουπου είχετηνευθύνηγιατηνετοιμασίατωνΛογαριασμών τηςαιτήτριας εταιρείας,δενπληρώνει τοκενόωςπροςτηναπουσίαστοιχείων για 25 την τεκμηρίωση τηςαναγκαιότητας και τηςκαταβολής τηςδιεκδικούμενηςδαπάνηςγιατηκτήσητουεισοδήματοςτωναιτητών. Ορι σμένες λεπτομέρειες γιατηνεργοδότηση τουErnesto Besil παρα σχέθηκαν μετάτηνεπίδικηδιοικητικήαπόφαση,γεγονός που αφή νει αμετάβλητοτοκαθεστώςπραγμάτωνσεσχέσημετην εγκυρότη- 30 τατηςεπίδικηςδιοικητικήςαπόφασης. Ο ΝεόφυτοςΝεοφύτου,ΑνώτεροςΦοροθέτηςΑ', οοποίοςεπί σης υπέβαλεένορκηδήλωσησεσχέσημεταγεγονότα ταοποίαπε ριστοιχίζουν τηνεπιβολήτων επίμαχωνφορολογιών, αναφέρειστη 35 δήλωσητουότι OLδαπάνεςσεσχέσημετονErnestoBesilδεντεκμη ριώθηκαν σεκανένα στάδιο,γεγονός που,όπως επισημαίνει, ανα γνωρίζεται καιαπό τους ίδιους τους Λογιστές τωναιτητών στην επιστολήτουςτης27/7/92,μετάτιςεπίδικεςαποφάσεις,πουαναφέ ρεταιστην εργοδότηση τουΕ.Besil. Στηνεπιστολή εκείνη αναγνω- 40 ρίζεταιOTLδεδόθηκαντασχετικάστοιχείακαιεξηγούνταιοιλόγοι γιατηνπαράλειψη.Ηπρώτηπαράγραφοςτηςεπιστολήςτης27/7/92 αναφέρει: 1268 4Α.ΑΛ. Artin Bahadourian (Successors)Ltdv.Δημοκρατίας χ.ά. Πιχής,Δ. "Αναφερόμενοι στην επιστολή σαςτης 1 Ιουλίου, 1992 παρακα λούμενασημειωθεί ότιλυπούμεθαγιατίοιπελάτεςμαςδεν μπό ρεσαν να μαςδώσουν τααποδεικτικάστοιχεία εγκαίρως λόγω τηςμακράςαπουσίαςτουκ.ERNESTOBESIL στο εξωτερικό." 5 Οι επεξηγήσεις πουδόθηκανμετάτηνέκδοσητων επίδικωνδιοικη τικώναποφάσεωναφήνουναμετάβλητοτονομικόκαθεστώςσεσχέ σημετηνεγκυρότητα τους. 10 Αποτελεί υποχρέωση τουφορολογουμένου ητεκμηρίωση των δαπανών που είναι αναγκαίες για τη κτήση τουεισοδήματοςτου πουαποτελεί τοαντικείμενο φορολογίας. Οίδιοςο φορολογούμε νος είναι οκαλύτερος γνώστης των λόγων που επέβαλαν τηδαπά νηκαιαποδεικνύουν την καταβολήτους. Η νομολογία αναγνωρί15 ζει ότι στην απουσίατης απαραίτητηςτεκμηρίωσης η φορολογική Αρχή εύλογα μπορεί να παραγνωρίσει τηδαπάνη γιασκοπούςκα θορισμού του εισοδήματος τουφορολογουμένου: Βλ.Rainbow ν. Republic
(1984)3C.L.R. 846. Tryfonosv.Republic
(1984)3C.LR. 884.Σκαρπάρηςv.Δημοκρατίας
(1990)3Α.Α.Δ.1004, Ζαχαροπλα20 στιχέςΕπιχειρήσεις"ΟΚΑΠΓΆτδ. ν.Δημοκρατίας(\990)3 ΑΛΛ. 2312 καιΕταιρείαΝίκοςΨαράςκαι ΥιοίΚέντραΑναψυχήςΑτδ ν. Δημοκρατίας(\99\)4ΑΛΛ. 1319. Στηπροκειμένη περίπτωση ηέλλειψη τεκμηρίωσης τηςυποχρέ25 ώσης και ηαπουσίααποδεικτικών στοιχείων για τηκαταβολήτης δαπάνης,καθιστούσε εύλογητηναπόρριψητης.Η πρόσκληση στους φορολογουμένους γιατην παροχήαποδεικτικών στοιχείων αποτε λούσε το πλέον πρόσφορο μέσογιατηδιερεύνηση τηςδαπάνης. Ενόψει τηςάρνησηςήπαράλειψηςτηςαιτήτριαςεταιρείας,άμεσαή 30 μέσω των Ελεγκτών της,ν' ανταποκριθεί στην πρόσκληση, εύλογα μπορούσεναοδηγηθείοΈφοροςστοσυμπέρασμα ότιηδαπάνηδεν είχεκαταβληθεί. Ηαπόφασητου Εφόρουθαμπορούσε εύλογα να ληφθεί σταπλαίσιατωνεξουσιών του,δεδιαπιστώνεταιοποιοσδή ποτελόγοςπουθαδικαιολογούσε επέμβασημετηναπόφαση του. 35 Ηπροσφυγήαπορρίπτεταιμεέξοδα. Οι επίδικες φορολογικές αποφάσεις επικυρώνονται βάσειτων προνοιών τουάρθρου 146.4(a) τουΣυντάγματος. 40 Ηπροσφυγή απορρίπτεταιμεέξοδα. 1269