4 Α.Λ.Δ. 12Αυγούστου,1994 [ΠΙΚΗΣ,Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ G.A.P.ESTATELIMITED, Αιτητές, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ,ΜΕΣΩ ΤΟΥ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ, Καθ'ων η αίτηση. (ΥπόθεσηΑρ. 395/93) 5 10 15 20 Προσφυγήβάσει τουΆρθρου 146 του Συντάγματος — Κατάργησητης δίκης— Ανάκληση τηςπροσβαλλόμενης πράξης — ΤοΆρθρο 146.6 του Συντάγματος ωςπρος τηζημίαπου τυχόνυπέστηο αιτητήςαπό την ανακληθείσα προσβαλλόμενη πράξη — Συγκρουόμενη νομολογία σχετικάμε τηνερμηνείακαιεφαρμογήτουΆρθρου 146.6—Πα ραδεκτότηςπροσφυγής σεσυνδυασμό μετηνανάκληση τηςεπίδικης απόφασης — Δικαιοδοσία του Ανωτάτου Δικαστηρίου βάσει του Άρθρου 146— Επίλυση τηςσύγκρουσης τωνπροηγουμένων και δε σμευτικών αποφάσεων στην κριθείσαπερίπτωση με επιλογή εφαρβογής της αρχής της μιας εκ των δύο — ο αιτητής δικαιούται να αξιώσειτηνακύρωσητηςπαράνομης προσβαλλόμενης πράξηςανε ξάρτητα από τογεγονός τηςανάκλησης τηςπριν από τηνολοκλήρω σητηςακρόασηςτηςπροσφυγής. ΣυνταγματικόΔίκαιο — Σύνταγμα— Άρθρο 146,παράγραφος 6— Ερ μηνεία τηςπαραγράφου 6 στα πλαίσια του όλου περιεχομένου της ρύθμισης τουΆρθρου 146. Οι ανωτέρω επικεφαλίδεςαναφέρονται στα νομικά ζητήματα η πραγμάτευσητωνοποίων καλύπτειτοσύνολοτουκειμένουτηςαπό φασης. Ηπροσφυγή επιτυγχάνειμεέξοδα. 1641 G.A.P.Estate Ltd v. Δημοκρατίας
(1994)Αναφερόμενεςυποθέσεις: Παπαδόπουλλος ν. Δημητριάδης
(1989)3Α.Α.Δ. 973, 5 Vakis v.Republic
(1985)3C.L.R,534, Christodouiidesv. CY.T.A
(1988)3C.L.R. 1162, Republic v. Louca a.o.
(1984)3C.L.R. 241, 10 Payiatas v. Republic
(1984)3C.L.R. 1239, Young v.BristolAeroplaneCo. [1946] 1 All E.R. 98. Προσφυγή. 15 Προσφυγή εναντίον της απόφασης των καθ'ων η αίτηση με την οποία απορρίφθηκε αίτηση των αιτητών για την παροχή άδειας για την πώληση οινοπνευματοδών. Λ. Χαβιαράς, για τους Αιτητές. 20 Μ. Τσαγγαρίδης, Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τους Καθ'ων ηαίτηση. Cur. adv. vult. 25 ΠΙΚΗΣ,Δ.: Οι καθ'ων ηαίτησηαπέρριψαν την αίτησητηςαιτήτριας εταιρείας (αιτητές) γιατην παροχήάδειαςγια την πώλη ση οινοπνευματωδών. Μετά την υποβολή των αγορεύσεων και πριν την ορισθείσα ημερομηνία για τηδιευκρίνισητων εκατέρω- 30 θεν θέσεων, που συνιστά το τελικό στάδιο ακρόασης της προ σφυγής, οι καθ*ων η αίτηση ανακάλεσαν στις 23/3/94 την εκκαλούμενηαπόφασηως ανυπόστατη. Ηπράξη ανακλήθηκε, όπως εισηγήθηκε ο δικηγόρος της Δημοκρατίας, επειδή κρίθηκε παρά νομηλόγωπαρέκλισης απόταθέσμια της χρηστήςδιοίκησης. Η 35 απόφαση λήφθηκε χωρίς να τηρηθούν πρακτικά,παράλειψη που καθιστούσε αδύνατη την άσκησηδικαστικού ελέγχουκαι προοι ώνιζε την ακύρωση της απόφασης. Μετά την ανάκληση λήφθηκε νέα απορριπτικήαπόφασηηοποίαδεναποτελεί αντικείμενοτης παρούσας διαδικασίας. Ό,τι θαμας απασχολήσει -και αυτό εί- 40 ναι το κρίσιμοθέμα - είναι ανη ανακλητική απόφασηαποστέρη σε την προσφυγή του αντικειμένου της. Οι λόγοιγιατους οποίους ανακλήθηκε η επίδικηαπόφασηευ1642 4 Λ.ΑΛ. 5 10 G.A.P. Estate Ltd v. Δημοκρατίας Πικής, Δ. ρίσκουν έρεισμα στο διοικητικό φάκελοκαικαθιστούν ολοσδιόλου άκυρη την προσβαλλόμενη απόφαση βάσει του Αρθρου 146.4(β)του Συντάγματος.Παράτηδιαπίστωση αυτή,πουσυνι στά κοινό έδαφος,οι καθ'ων η αίτηση υποστήριξαν ότι η ανάκλήση αποστέρησε την προσφυγή του αντικειμένου της επειδή δεν άφησε οποιοδήποτε κατάλοιποζημίαςπου θα μπορούσε να αποτελέσει τοαντικείμενοπολιτικής αγωγήςκάτωαπότοΑρθρο 146.6 του Συντάγματος.Τις θέσειςτουςυποστηρίζουν στην από φασητηςΟλομέλειας τουΑνωτάτου Δικαστηρίου στηνΠαπαδόπονλλοςν.Δημοκρατίας
(1989)3Α.Α.Δ.973,όπου αποφασίστη κε ou ηανάκλησηπράξηςήαπόφασηςαποστερεί την προσφυγή του αντικειμένου της,εκτός ανκαταφαίνεται, εκ πρώτης όψεως ότι παραμένει ζημία ήβλάβη,ηοποία δεν εξαλείφθηκε απότην ανάκληση.Το σχετικό απόσπασματηςαπόφασηςέχειως εξής: 15 20 25 30 35 40 "Αφού λάβαμε υπόψη μας τις πρόνοιες των σχετικών παρα γράφων " του Αρθρου 146 του Συντάγματος, τις βασικέςαρ χές του"Διοικητικού Δικαίουκαιτηνομολογία τουΔικαστη ρίου τούτου, "καταλήξαμε ότι το Ανώτατο Δικαστήριο δεν εξετάζει την έκταση "των ζημιών, αλλά ερευνά αν εκ πρώτης όψεως παραμένει ζημία ή "βλάβη,η οποία δεν εξαλείφθηκε απότην ανάκληση,γιανα"αποφασίσει ανη δίκη καταργείται ή συνεχίζεται." Διάφορηυπήρξε ηπροσέγγιση τουΔικαστηρίου σε δυο προη γούμενες πρωτόδικες αποφάσεις μου στην άσκηση τηςαναθεω ρητικής δικαιοδοσίαςτου Ανωτάτου Δικαστηρίου. Στην Vakis v. Republic
(1985)3 C.L.R. 534 και στη Christodouiides ν. CY.TA.
(1988)3 C.L.R. 1162, κρίθηκε ότι η διάρθρωση του Αρθρου 146 του Συντάγματοςγενικά και,το κείμενο της παρα γράφου 6 ειδικά,καθιστάτηδικαστικήακύρωση παράνομηςδι οικητικήςπράξης,προϋπόθεσηγιατηδιεκδίκησηαποζημιώσεων, οπότανοαιτητήςδικαιούταινααξιώσει σεκάθεπερίπτωση,ανε ξάρτητα απότηανάκλησητης επίδικης απόφασης,την ακύρωση της. Ηακύρωση είναι απαραίτητηπροςδιασφάλισητου δικαιώ ματοςπουδιαφυλάσσει στον επιτυχόντααιτητήτοΑρθρο 146.6. Το παραδεκτό της προσφυγής εξαρτάται από τη φύση του αντικειμένου της (εκτελεστήδιοικητικήπράξη,απόφασηήπαράλειψή) και τις επιπτώσεις που έχει στα δικαιώματα του προ σφεύγοντα (άμεσος δυσμενής επηρεασμός ενεστώτος συμφέρο ντος). Το αντικείμενο της αναθεωρητικής διαδικασίας είναι η αναθεώρησητης νομιμότητας της πράξης,απόφασηςή παράλει ψης,ηοποίαπροσβάλλεται. Οι θεραπείεςοι οποίες μπορούννα 1643 Πικής, Δ. G.A.P.Estate Ltd ν.Δημοκρατίας
(1994)αποδοθούν είναι αποκλειστικά εκείνες που προσδιορίζουν στην παράγραφο 4 του Αρθρου 146 του Συντάγματος.Πουθενά στο Αρθρο 146 συναρτάται η αναθεώρηση της πράξης με την ανά κλησητης. Εφόσον βέβαιαηπράξηανακληθείκαιο προσφεύγων εγκαταλείψει την προσφυγή,το ένδικο μέσογιατην αναθεώρηση 5 εκτελεστής διοικητικής πράξης, η δίκη καταργείται και τίθεται τέρμα στηδιαδικασία[βλ.Republic v.Louca and Others
(1984)3 C.L.R.241]. Ηδιαδικασίατου Δικαστηρίου βάσει του Αρθρου 146 περιορίζεται αποκλειστικά στην αναθεώρηση της νομιμότη ταςτηςπράξηςηοποίαπροσβάλλεται. ΣτερείταιτοΑνώτατο Δι- 10 καστήριοδικαιοδοσίαςδιερεύνησης τωνυλικών επιπτώσεων πα ράνομης διοικητικής πράξης αυτό εμπίπτει αποκλειστικά στη σφαίρα δικαιοδοσίας αρμόδιου πολιτικού δικαστηρίου όπως ορίζει το Αρθρο 146.
- Οι σφαίρες δικαιοδοσίαςτου Ανωτάτου Δικαστηρίου βάσει του Αρθρου 146.1 και του αρμόδιου πολιτι- 15 κού δικαστηρίου,βάσει του Αρθρου 146.6, διαχωρίζονται θεσμι κά. Οι δυοδικαιοδοσίες δεν εφάπτονταισε κανένα σημείο. Για τους πιο πάνω λόγους, διατηρώ επιφυλάξεις για την ορ θότητα της απόφασηςστην Παπαδόπονλλοςεφόσον ηδιαπίστω- 20 σηύπαρξηςζημίας,έστω εκπρώτηςόψεως,φαίνεταιναεκφεύγει του πεδίου της αναθεωρητικής δικαιοδοσίας του Ανωτάτου Δι καστηρίου,βάσει του Αρθρου 146.
- Εν τούτοις θατηνακολου θούσα στο πλαίσιο εφαρμογής της αρχής του δικαστικούπροη γούμενου (απόφαση ολομέλειας) αν δεν διαπίστωνα ότι συ- 25 γκρούεται στο επίμαχο σημείο με προηγούμενη απόφαση της ολομέλειας του Ανωτάτου Δικαστηρίου, την Payiatas ν. Republic
(1984)3C.L.R.
- ΣτηνPayiatasαποφασίστηκε ότι ηανάκλησητης επίδικηςδιοικητικήςπράξηςδεναποστέρησε την έφεση του αντικειμένου της. Η κατάληξητου Δικαστηρίου κατο- 30 πτρίζεται στο πιο κάτω απόσπασμα: "Unless we have an application by the applicant to withdraw or abandon the appeal, we consider ourselves dutybound to proceed with the delivery of thejudgment". (Σεελληνικήμετάφραση):"Εκτός ανέχουμε αίτηση εκ μέρους του αιτητή με την οποία να αποσύρει ή να εγκαταλείπει την έφεση,θεωρούμε καθήκονμαςναπροχωρήσουμε μετηνέκδο ση της απόφασης". Στη συνέχεια, το Ανώτατο Δικαστήριο, για τους λόγους που επεξηγούνται στην απόφαση, επέτρεψε την έφεση και ακύρωσε την επίδικη διοικητική απόφαση [με την οποία είχε τεθεί ο εφε1644 35 40 4 Α.Δ.Δ. G.A.P.Estate Ltd v. Δημοκρατίας Πικής, Δ. σείων (αιτητής στην προσφυγή) σε διαθεσιμότητα],ανεξάρτητα απότηνανάκλησητης. ΣτηνΠαπαδοπονλλον(ανωτέρω)γίνεται αναφορά στην Payiatas(ανωτέρω) ηαρχήόμως την οποίαν εν σωματώνει, δενακολουθήθηκε. 5 10 15 20 25 30 35 Όπου διαπιστώνεται σύγκρουση μεταξύ προηγούμενων απο φάσεωνδικαστηρίουαπότις οποίεςδημιουργείταιδέσμευση,πα ρέχεταιηδυνατότηταεπιλογής μεταξύτους,ανάλογαμετηνκρί σητουδικαστηρίου,γιατην ορθότητατους [βλ Youngv.Bristol Aeroplane Co. [1946] IAll E.R. 98 (H.L.)]. Μπορεί ναπροβληθεί η θέσηότι ηPayiatasδιακρίνεταιαπό τηνΠαπαδόπονλλοςεπειδήηδιοικητικήπράξητουαποτέλεσε το αντικείμενο της προσφυγής είχε επικυρωθεί πρωτόδικα. Η διάκρίση αυτήδεν μπορεί να ισχύσει εφόσον και στις δυοπεριπτώ σειςη ανάκλησηαφοράστην πράξηπουαποτελεί το αντικείμενο της αναθεώρησης, δηλαδή τη διοικητική πράξη ή απόφασηπου προσβάλλεται. Για τους λόγους που εκτίθενται παραπάνω, δε θαακολουθή σω την Παπαδόπονλλος. Κρίνω ότι η Payiatas, καθώς και η Vakisκαι η Christodouiides, βασίζονταισεσωστήθεώρηση του Αρθρου
- Οπροσφεύγων δικαιούταινααξιώσει, όπωςαξιώ νουν οι αιτητές σ' αυτή την προσφυγή, την ακύρωση της προσβαλλόμενης πράξης και το Δικαστήριο είναι υπέχρεος να την ακυρώσει εφόσον τηνκρίνει παράνομη,όπως κρίνεται ηεπίδικη διοικητικήαπόφασησ' αυτήτηνπερίπτωση. Τέλος,πρέπεινασημειώσωότικαισεδιαφορετικήαπόφαση αν κατέληγα,δηλαδήότιθαέπρεπενατύχειεφαρμογήςηαρχήηοποία υιοθετήθηκεστηνΠαπαδόπονλλος, θαέφθαναστο IOLOαποτέλεσμα υπότο φωςτης μαρτυρίαςπουέχειπροσαχθεί (ένορκος ομολογία Α. Βασιλοπούλου, διευθύνονται συμβούλου και μετόχου τηςαιτήτριας εταιρείας)και απότην οποίαπροκύπτει,εκ πρώτης όψεως, on οι αιτητέςυπέστησανζημίαηοποίαδεν έχειεξαλειφθεί μετην ανάκλησητηςεπίδικηςδιοικητικήςαπόφασης. Ηπροσφυγήεπιτυγχάνει μεέξοδα. 40 Η επίδικηδιοικητικήαπόφασηακυρώνεταιστην ολότητατης, βάσει του Αρθρου 146.4(β)τουΣυντάγματος. Ηπροσφυγή επιτυγχάνει μεέξοδα. 1645