clr/1994/1994_4_2053.pdf

(1994)δώσεο ΟργανισμόςΑναπτύξεωςΓηςπροκειμένουναστεγασθούνμέ­ τρια και χαμηλά αμοιβόμενα πρόσωπαχωρίςπρώτα να εξακριβωθεί αν υπάρχουν τέτοια πρόσωπα για να ωφεληθούν στη συγκεκριμένη περίπτωση. 5 Οικληρονόμοι ακίνητηςιδιοκτησίαςτουαποβιώσαντοςπροσέβαλαν μετηνπροσφυγήτοδιάταγμααπαλλοτρίωσηςτωνακινήτωνπουεξέδω­ σεοΟργανισμός Αναπτύξεως ΓηςμετηνέγκρισητουΥπουργικού Συμ­ βουλίου.Εξετάσθηκετοέννομοσυμφέροντωναιτητώνωςκληρονόμων, ηνομιμότητατηςσυνένωσης τηςΚυπριακήςΔημοκρατίαςωςκαθ'ωνη 10 αίτησηστοδικόγραφοκαθώς καιταζητήματατασυναρτώμεναμετους σκοπούςτηςεπίδικηςαπαλλοτρίωσης. ΤοΑνώτατο Δικαστήριο,ακυρώνονταςτην επίδικηαπόφαση,απο­ φάσισεότι:

1. Τοθέματηςύπαρξηςεννόμουσυμφέροντοςμπορείναεγερθείκαινα εξεταστεί ακόμακαιαυτεπαγγέλτωςσεοποιοδήποτεστάδιοτηςδια­ δικασίας.Η αναφερθείσαπροσφοράαποζημίωσηςαπ'ευθείαςπρος τουςκληρονόμους δενθαήτανδυνατόναχαλαρώσειτιςσυνταγμα­ τικέςπροϋποθέσεις.Τοθέμαπρέπειναπροσεγγισθείμεγνώμονατις διατάξειςτουΑρθρου 1462 τουΣυντάγματοςωςπροςτηδυνατότη­ ταπροσφυγής'"υπόπαντόςπροσώπουτουοποίουπροσεβλήθη ευ­ θέωςδιάτηςαπόφασης...ίδιονενεστώςέννομον συμφέρον..." 15 20 25 Οι αιτητές δεν επιδιώκουν αντιπροσώπευση της περιουσίας του αποβιώσαντος.Τααδιαμφισβήτητα κληρονομικά τους δικαιώματα αναμφίβολαεπηρεάζονταιμετηνέκδοσητουΔιατάγματοςκαιοκά­ θεέναςαπότουςκληρονόμους έχειδικότουάμεσοκαιενεστώς έν­ νομοσυμφέρον γιαπροσβολήτουκύρους.
2. ΤοεπόμενοθέμααφοράστησυνένωσητηςΚυπριακήςΔημοκρατίας ωςκαθ'ωνηαίτηση.Απαλλοτριούσα αρχήείναιοΚυπριακόςΟργα­ νισμός Αναπτύξεως Γης. [Βλ.Αρθρο30

(1)τουπερίΚυπριακούΟρ­ γανισμούΑναπτύξεως ΓηςΝόμουτου 1980 (Ν. 42/80όπωςτρόπο- 35 ποιήθηκε].Το Υπουργικό Συμβούλιο άσκησε αρμοδιότητες σεδύο στάδια. Πρώταενέκρινε την μέλλουσα να απαλλοτριωθεί ακίνητη ιδιοκτησία [βλ.Αρθρο 31

(2)(γ) του Ν.42/80] και μετάενέκρινε την ίδιατηναναγκαστικήαπαλλοτρίωση[βλ.τηνεπιφύλαξηστοΑρθρο 6

(3)τουπερί Αναγκαστικής Απαλλοτριώσεως Νόμουτου 1962 (Ν. 40 15/62)όπα>ςτροποποιήθηκεκαιτοΑρθρο30

(3)τουΝόμου42/80]. Η ενδιάμεση εγκριτική απόφαση δεν αποτελεί αυτοτελές αντικείμενο της προσφυγής εν πάσηπερυττώσει ηδε τελικήέγκριση δενμετα­ βάλλειτογεγονόςότι ηαπόφασητηςέκδοσηςτουδιατάγματοςπρο2054 30 4 Λ.Α.Δ. Κισσοπόδα κ.ά. ν.Δημοκρατίας κ.ά. (Αρ. 2) έρχεταιαπότονΟργανισμό ωςτη μόνηαπαλλοτριούσααρχή. 5 10 15 20 25 30 35 40 ΣημειώνεταιότιστηνυπόθεσηΝορβάνΧαηάν ν.Δημοκρατία ηκα­ τάληξηήτανδιαφορετική.Η ένστασητωνκαθ'ωνηαίτηση 1 είναιβάσιμηκαιπρέπειναδιαγραφούνωςδιάδικοιστηνπροσφυγή.

1. ΟΟργανισμός μετοέγγραφοτουτης 7Ιανουαρίου 1992 που απο­ τέλεσετηβάσηγιατηνμετέπειταπορεία,πληροφόρησε πωςιιηεπη­ ρεαζόμενη γηθαχρησιμοποιηθεί αποκλειστικά για τηστέγασημέτρίακαιχαμηλάαμοιβομένων".Οιαιτητέςυποστήριξανπωςηπρο­ σβαλλόμενηαπόφασηείναιάκυρηγιατίδενδιεξάχθηκεέρευναπρος διαπίστωση του κατά πόσο πράγματι υπήρχαν μέτρια ή χαμηλά αμειβόμενοι. Ο Οργανισμός δεν υποστήριξε πως δεν χρειαζόταν έρευνα.Ισχυρίστηκε πως,"έκαμεέρευνακαιδιεπίστωσε ότιυπήρχε ζωηρόενδιαφέρονγιααγοράοικοπέδων ιδιαίτερααπόνεαρά ζευ­ γάρια μετρίων και χαμηλών εισοδημάτων. Παρέπεμψε συναφώς στο έγγραφοτης7Ιανουαρίου
2. Διαπιστώνεται ότι αυτόςο ισχυρισμός στη γραπτήαγόρευσητων καθ'ωνηαίτησηδεναποδίδειτηνπραγματικότητα.ΟυδέποτεοΟρ­ γανισμός αναφέρθηκεσε τέτοια διαπίστωσηκαι ημελέτητου φα­ κέλουαποκαλύπτειπωςουδέποτεδιεξάχθηκετέτοιαέρευνα.Γίνε­ ται αναφοράσεζήτηση οικοπέδων απόνεαράζευγάριααλλάδεν υπάρχειοτιδήποτεστοφάκελοπουναδείχνει ανκάποιααπόαυτά πληρούσαντακριτήριαγιαεξασφάλισηπαροχήςαπότονΟργανι­ σμό. Περιέχεται στη γραπτήαγόρευση του Οργανισμού ο ισχυρισμός πως "ηπλειοψηφία της Κύπρου ανήκει στην τάξητου μετρίου ή χαμηλού εισοδήματος". Δεν μπορεί να προσδοθεί οποιαδήποτε σημασία σ'αυτήτηνπρόταση.Οι μέτριακαιχαμηλά αμοιβόμενοι είναι τεχνικός όρος. Ορίζονται με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου δυνάμει των διατάξεωντου Αρθρου2 του Ν. 42/
3. Οι Κ.Δ.Π. 203/82 (Διάταγμαημερ.9/7/82) και ΚΔΠ 266/87(Διάτάγμα ημερ. 16/10/87)καθορίζουν ως μέγιστο ετήσιο εισόδημα τους το ποσό των ΛΚ10.000και θέτουν επιπρόσθετα κριτήρια. άσχεταπροςτοετήσιο εισόδημα. Μεαυτάταδεδομένα το ερώτημαείναι ανσυνιστά λόγο ακυρότητας το γεγονός ότι εκδόθηκε διάταγμα απαλλοτρίωσης γης προς στέγαση μέτριακαιχαμηλάαμοιβόμενων προσώπωνχωρίςπρώτα να εξακριβωθεί αν τα πρόσωπα υπέρ των οποίων διενεργήθηκαν πράγματιυπήρχαν.Η απάντησηδενμπορείπαράναείναικαταφα­ τικήκαιτοΔικαστήριο συμφωνεί μετηναπόφασητουΔικαστή Α. 2055 Κισσοιτόοακ.ά.ν. Δημοκρατίαςκ.ά.(Αρ.2)

(1994)Κούρρη πάνωσε παρόμοιοθέμαστηνυπόθεσηΑ.Ι.Διχηγορόπονλος καιΆλλοιν. ΚυπριακήςΔημοκρατίας. Ηδημόσιαωφέλειαπουαπέβλεπεναεξυπηρετήσειη συγκεκριμένη απαλλοτρίωσηείναισυναρτημένηόχιπροςτιςανάγκεςτηςκοινότη- 5 τας αλλά προς τις ανάγκεςκατοίκωνήμελώντης κοινότηταςπου εμπίπτουν στην κατηγορία των μέτρια και χαμηλά αμοιβομένων. Στησυγκεκριμένηπερίπτωσηολόγοςτηςαπαλλοτρίωσηςσυνίστα­ τοστηεξασφάλισηστέγηςσεκατοίκουςήσεμέλητηςκοινότηταςτης Αγίας Μαρίνας Ξυλιάτουεφόσονβέβαιααυτοίπληρούσαντακρι- 10 τήριατουΝόμου.Τίποτεδενθαήτανδυνατόνααποκλείσειτοενδε­ χόμενο,εφόσονθαεπικυρωνότανηαπαλλοτρίωση,νααποκαλυφθεί εκτωνυστέρωνότιτανεράζευγάριατηςκοινότηταςυπέρτωνοποί­ ωνλήφθηκετομέτροδενικανοποιούσαντακριτήριαήότιηέκταση πουαπαλλοτριώθηκεήταντελικάμεγαλύτερηαπόεκείνηπουθααρ- 15 κοΰσεγιαόσουςθαδιαπιστωνότανότιτα ικανοποιούσαν. Ηπροσφυγήεπιτυγχάνειχωρίςέξοδα. 20 Αναφερόμενεςυποθέσεις: Emin v.Turkish Bank ofNicosia

(1963)2 C.L.R. 74, Heirsof theLateTheodoraPanayiv.AdministratorsoftheEstateofthelate StylianosGeorghiMandrioti

(1963)2 C.LR. 167, 25 Crysostomides v.Greek CommunalChamber

(1964)C.LR. 397, Kontoyiannis v.Greek Communal ChamberandAnother

(1966)3 C.LR. 313, 30 Georghiou v.Republic

(1984)3C.LR. 1571, HjiVassiliou v.CyprusAthleticOrganisation

(1987)3 C.LR. 2142, 35 Tryfonosao. v.MunicipalityofNicosiaandtheCouncilofMinisters

(1988)3 C.LR.901, ΚτηνοτροφικήΕταιρεία Τίμιος ΣταυρόςΑνμπιών Ατό κ.ά.ν. Οργανι­ σμούΚυπριακήςΓαλακτομικήςΒιομηχανίας

(1990)3ΑΛΛ. 852, ΧατζηΒασιλείουν. Κ.ΟΛ. κ.ά.

(1993)4ΑΛΛ. 981, Χανιάνν.Δημοκρατίαςκαι/ήΆλλων

(1994)4ΑΛΛ. 1873. 2056 40 4Α.Α.Δ. Κισσοπό&ακ.ά. ν.Δημοκρατίας κ.ά. (Αρ. 2) Δικηγορόπουλοςκ.άν.Δημοκρατίας

(1994)4ΑΛΛ.

1. Προσφυγή. 5 ΠροσφυγήμετηνοποίαπροσβάλλεταιτοκύροςτουΔιατάγματος Απαλλοτρίωσηςτωνκτημάτωνυπ' αρ.312 και321 Φ/Σχ. ΧΧΕΧ/51 στο χωρίο Αγ. ΜαρίναΞυλιάτου πουδημοσιεύτηκε στην Επίσημη ΕφημερίδατηςΔημοκρατίαςΑρ.2750,ημερομηνίας20.11.
2. 10 Αρ. Αεφαδιώτον,y\aτουςΑιτητές. Γ.Πακα'ιωάννον,Δικηγόρος τηςΔημοκρατίας,γιατους Καθ' (αν ηαίτησηΑρ.
3. 15 Ρ.Μιχαηλίδης,γιατουςΚαθ'ωνηαίτησηΑρ.
4. Cur. adv. vult. 20 ΚΩΝΓΓΑΝΤΙΝΙΔΗΣ,Δ.:ΠροσβάλλεταιτοκύροςτουΔμχτάγματος Απαλλοτρίωσης των κτημάτων υπ' αρ.312 και 321 Φ/Σχ. ΧΧΓΧ/51 στο χωριό Αγ.ΜαρίναΞυλιάτου πουδημοσιεύθηκε στην ΕπίσημηΕφημερίδατηςΔημοκρατίαςΑρ.2750ημερομηνίας20Νο­ εμβρίου
5. 25 Τααπαλλοτριωθένταείναιεγγεγραμμέναστοόνοματουαποβιώ­ σαντος Παπανικόλα Κωνσταντή. Οιαιτητέςείναικληρονόμοιτου. Οικαθ'ωνηαίτησηεισηγούνταιπωςδενέχουνέννομοσυμφέρονκαι πρέπει,πρίναπόοτιδήποτεάλλο,ναεξεταστείαυτότοζήτημα. 30 Ηεισήγηση στηρίζεται στιςδιατάξειςτουπερί Διαχειρίσεως Πε­ ριουσιών Νόμου Κεφ.
6. Προτείνεταιπωςοιαιτητέςδενδικαιού­ νται να εκπροσωπούν την περιουσία του αποβιακταντος.Παραπέ­ μπουνστιςυποθέσειςEminv.TurkishBankofNicosia

(1963)2CUR. 74καιHeirsof the LateTheodoraPanayiv. TheAdministratorsof theEstateofthelateStytianosGeorghiMandrioti

(1963)2C.LR. 167. Υποστηρίζουνπως,αντίθεταπροςό,τισυμβαίνεισεάλλεςχώρες,όπως γιαπαράδειγμαστηνΕλλάδα,μετοθάνατοηπεριουσίαπεριέχεταιόχι στουςκληρονόμουςαλλάστοδιαχειριστήήενδεχομένωςστονΠρόεδρο του Δικαστηρίου. Εκτός αν συντρέχουν προϋποθέσεις,ανύπαρκτες στηνπαρούσαυπόθεση. 35 40 Οιαιτητέςυποστηρίζουνπωςδενδικαιούνταιοικαθ' ωνη αίτη­ σηναεγείρουν τέτοιαένστασημετηναγόρευσητουςκαιπως,ενπά­ σηπεριπτώσει,κωλύονταιναπροβάλουντέτοιο ισχυρισμόαφούοι 2057 Κωνσταντινίδης,Δ. Κισσοπόϋακ.ά.ν.Δημοκρατίαςκ.ά.(Αρ. 2)

(1994)ίδιοι τους κατέστησαν "δικαιούχους καιεπηρεαζόμενα πρόσωπα στην παρούσαυπόθεση μετοναπροτείνουν ειςαυτούςτους ίδιους ταςπροτεινόμενος αποζημιώσεις". Ωςπροςτηνουσίατουθέματος είναιηθέσητουςπωςδεναναζητούμεεδώδικαίωματωναιτητώναλ­ λάέννομο συμφέρον πουείναιέννοια ευρύτερη. Υποστηρίζουν OXL 5 το Κεφ. 189και ηνομολογία που αναφέρθηκε είναι άσχετα γιατί αφορούνσερυθμίσεις στησφαίρατουιδιωτικούδικαίουπου υπερ­ καλύπτονται απότοΑρθρο 146του Συντάγματος. Οιαιτητές, ως αδιαμφισβήτητοικληρονόμοι τουαποβιώσαντος,έχουνκατάτονπε­ ρίΔιαθηκώνκαιΔιαδοχήςΝόμο, Κεφ.195,δικαίωμαστηνπεριουσία 10 ηαπαλλοτρίωση της οποίας, επομένως, πλήττει ίδιον, ενεστώςκαι άμεσο έννομο συμφέρον τους,ανεξάρτητα απότοανδιορίστηκε ή δενδιορίστηκε διαχειριστής. ΠαρέπεμψανσταΠορίσματαΝομολο­ γίας του Συμβουλίου Επικρατείας (1929-1959)σελ.257κ. επ. στις Παραδόσεις Διοικητικού Δικαίου Επαμεινώνδα Π. Σπηλιωτόπου- 15 λου,2αέκδοσησελ. 75,289κ. επ. καιστιςυποθέσεις Crysostomides v. The Greek Communal Chamber

(1964)C.L.R. 397, Michael Kontoyiannisv. The Greek Communal Chamber and Another

(1966)3C.L.R. 313,Georghiou v.Republic

(1984)3C.L.R. 1571. 20 Toθέματηςύπαρξηςεννόμουσυμφέροντος μπορείναεγερθείκαι να εξεταστεί ακόμακαι αυτεπαγγέλτως σεοποιοδήποτε στάδιο της διαδικασίας. Ηαναφερθείσαπροσφορά αποζημίωσης απ'ευθείας προς τους κληρονόμους δενθα ήταν δυνατό ναχαλαρώσει τις συ­ νταγματικέςπροϋποθέσεις. Συμφωνώόμως πωςτοθέμαπρέπεινα 25 προσεγγισθεί με γνώμονα τιςδιατάξεις του Αρθρου 146.2τουΣυ­ ντάγματοςωςπροςτηδυνατότηταπροσφυγής "υπόπαντόςπροσώ­ πουτουοποίουπροσεβλήθηευθέως διάτηςαποφάσεως...ίδιονενε­ στώςέννομον συμφέρον...". Οιυποθέσειςστιςοποίεςπαρέπεμψανοι καθ'ων ηαίτηση2 αφορούσαν,ιδιαίτεραηπρώτη,(η δεύτερηείναι 30 διαδικαστικής περισσότερο σημασίας) σεπροσπάθειαάσκησης των καθηκόντων του διαχειριστή αντίθεταπρος το άρθρο34

(7)σύμφω­ να μετοοποίο κανένα πρόσωπο άλλο απότον"προσωπικό αντι­ πρόσωπο" δεναντιπροσωπεύει τηνπεριουσία του αποβιώσαντος. Είναιαξιοσημείωτη εδώηλεπτομέρεια πωςτοάρθρο34αναφέρεται 35 σεαιτίεςαγωγήςκαιπωςτοάρθρο34

(7)σενομικές διαδικασίες δυ­ νάμει τουάρθρουαυτού. Οι αιτητές δεν επιδιώκουν αντιπροσώπευση τηςπεριουσίας του αποβιώσαντος. Τααδιαμφισβήτητακληρονομικά τουςδικαιώματα' 40 αναμφίβολαεπηρεάζονταιμετηνέκδοσητουΔιατάγματοςκαιδέχο­ μαι ότι οκάθεέναςαπότους κληρονόμους έχειδικότουάμεσοκαι ενεστώς έννομο συμφέρον για προσβολή του κύρους του.Τοακό­ λουθο απόσπασμααπό το Εγχειρίδιο Διοικητικού ΔικαίουτουΕ.Π. 2058 4 Α.Α.Δ. Κισσοπόδα κ.ά. ν.Δημοκρατίας κ.ά. (Αρ.2) Κωνσταντινίδης, Δ. Σπηλιωτόπουλου436 στησελ.437,είναι σχετικό: 5 10 15 20 25 30 35 40 "Η έννοιατουεννόμου συμφέροντος, στηνπερίπτωσητηςάσκη­ σης αιτήσεως ακυρώσεως,είναιευρύτερηαπό τηνέννοιατουδικαιώματος,τοοποίοαναγνωρίζεταιαπότουςκανόνεςτουδιοι­ κητικούδικαίουκαιπαρέχειαξίωσηγιαμιαπαροχήήπαράλειψη από έναδημόσιο νομικό πρόσωπο.Τοέννομο συμφέροναφορά κάθενομικήήπραγματικήεξουσίαπουαναγνωρίζεταιαπότοδί­ καιο,απότηνοποίαοαιτών,βάσει ενός ειδικού δεσμού αντλεί 'οφέλεια η οποίαθίγεταιαμέσωςήεμμέσωςαπό τηνπροσβαλλό­ μενη πράξηή παράλειψη,δηλαδή μεταβλήθηκεήδεν ρυθμίστηκε, μεσυνέπειατηνπρόκλησηυλικήςήηθικήςβλάβηςσ' αυτόν". Επίσης,οιυποθέσεις στιςοποίεςαναφέρθηκανOL αιτητές, ανκαι δεν είναι όπως δέχθηκανκαιοι ίδιοι άμεσασχετικές, φανερώνουν προσανατολισμό προς την πιο πάνωκατεύθυνση. Αναφέρονται η κάθεμ\χχ στο τομέαπουκαλύπτει σε έννομο συμφέρον των κληρο­ νόμων. ΤοεπόμενοθέμααφοράστησυνένωσητηςΚυπριακήςΔημοκρα­ τίαςωςκαθ'ωνη αίτηση. Απαλλοτριούσα αρχή είναιοΚυπριακός ΟργανισμόςΑναπτύξεως Γης.[Βλ.άρθρο30

(1)τουπερίΚυπριακού Οργανισμού Αναπτύξεως Γης Νόμουτου 1980 (Ν42/80 όπωςτρο­ ποποιήθηκε].ΤοΥπουργικό Συμβούλιοάσκησεαρμοδιότητεςσεδυο στάδια.Πρώτα ενέκρινε την μέλλουσα να απαλλοτριωθεί ακίνητη ιδιοκτησία [βλ. άρθρο 31

(2)(γ)του Ν.42/80] και μετά ενέκρινετην ίδιατηναναγκαστικήαπαλλοτρίωση [βλ.τηνεπιφύλαξηστοάρθρο 6

(3)τουπερί Αναγκαστικής Απαλλοτριώσεως Νόμου του 1962 (Ν.15/62)όπωςτροποποιήθηκεκαιτοάρθρο30

(3)τουΝόμου42/80]. Ηενδιάμεσηεγκριτικήαπόφασηδεναποτελείαυτοτελές αντικείμενο της προσφυγής ενπάσηπεριπτώσει ηδε τελικήέγκρισηδεν μετα­ βάλλειτογεγονόςότιη απόφασητηςέκδοσης τουδιατάγματοςπρο­ έρχεται απότον Οργανισμό ως τη μόνη απαλλοτριούσα αρχή. [βλ. HjiVassiliou v.CyprusAthleticOrganisation

(1987)3C.LR. 2142, Toulla Tryfonos and Othersv.The Municipalityof Nicosia and the Councilof Ministers

(1988)3C.L.R.901 Κτηνοτροφική Εται­ ρεία ΤίμιοςΣταυρόςΑνμπιώνΑτ6και Άλλοι ν.Οργανισμού Κυ­ πριακήςΓαλακτοκομικήςΒιομηχανίας

(1990)3Α.ΑΛ. 852,Ανδρέα Χ'Έασιλείου ν.Κυπριακού Οργανισμού Αθλητισμού και Άλλος

(1993)4Α.ΑΑ 981]. Οφείλω νασημειώσωότι στην υπόθεση ΝορβάνΧανιάνν.Δημοκρατίαςκαι/ήΆλλων(\994)4Α.ΑΑ 1873,ηκα­ τάληξηήταν διαφορετική. Ηένσταση των καθ'ωνηαίτηση 1 είναι βάσιμηκαιπρέπειναδιαγραφούνωςδιάδικοιστηνπροσφυγή. 2059 Κωνσταντινίδης,Δ. Κισσοπόϋακ.ά.ν.Δημοκρατίας κ.ά.(Αρ. 2)

(1994)Το εναρκτήριο σημείο είναι η επιστολή του Προέδρου και των ΜελώντηςκοινότηταςΑγίας ΜαρίναςΞυλιάτουπροςτον'Επαρχο Λευκωσίας, ημερομηνίας29 Ιουλίου 1991. Αναφέρεται στα σοβαρά καιεπείγονταπροβλήματαπουαντιμετωπίζειηκοινότηταεξαιτίας τηςυποχρεωτικήςεγκατάλειψηςτηςαπότονπληθυσμότηςλόγωτης 5 έλλειψης οικιών. Αποδίδει την έλλειψηστην απροθυμίατων ιδιο­ κτητώντηςοικοπεδοποιήσιμηςγηςπουυπάρχεισταόριαανάπτυξης τηςκοινότηταςνατηδιαθέσουνγιατέτοιο σκοπόκαιεισηγείταιτην διενέργειααπαλλοτριώσεωνπροςικανοποίησητηςζήτησηςκαιανα­ κοπήτηςαστυφιλίας. ΟΈπαρχοςπρόσθεσεκαιτιςδικέςτουδιαπι- 10 στώσειςπροςτηνίδιακατεύθυνσηκαιμετηνεπιστολήτουημερομη­ νίας 5 Αυγούστου 1991 προςτον ΚυπριακόΟργανισμό Αναπτύξε­ ωςΓης,σύστησεικανοποίησητουαιτήματος.ΟΟργανισμός ενστερ­ νίστηκε τηνιδέα. Βρίσκουμετοσκεπτικότουστοέγγραφοημερομη­ νίας 7 Ιανουαρίου 1992 πουαπέστειλε προς τον Γενικό Διευθυντή 15 τουΥπουργείου Εσωτερικών μετοοποίοζήτησεπροώθησητηςεξα­ σφάλισης της αναγκαίας έγκρισης του Υπουργικού Συμβουλίου σύμφωνα με το άρθρο 30

(2)(γ)του Νόμου. Θααναφερθώστοου•σιώδες μέρος του εγγράφου στη συνέχεια. Δόθηκε η έγκριση του Υπουργικού Συμβουλίου, δημοσιεύθηκε η γνωστοποίηση απαλλο- 20 τρίωσης, εξετάστηκαν οι ενστάσεις που υποβλήθηκαν καιαπορρί­ φθηκαν. Λήφθηκε ηπροσβαλλόμενη απόφασηκαιεγκρίθηκεηέκδο­ σηδιατάγματοςαπαλλοτρίωσης απότο Υπουργικό Συμβούλιοδυ­ νάμειτουάρθρου30

(3)τουΝόμου. Αφορούσεσεέκταση7δεκαριών και320τ.μ.στηνοποίαπεριλαμβάνονταντατεμάχια312και321. 25 Προβλήθηκανισχυρισμοί γιπσυνύπαρξησειράςλόγωνακυρότη­ τας.Θασταθούμε σε εκείνους πουαγγίζουντηρίζα. Αναφέρονται στους σκοπούς της απαλλοτρίωσης όπως τους εξειδικεύει η Γνω­ στοποίηση ο^ταλλοτρίωσης, στην πράγματιένταξητους στην αρμό- 30 διότητα του Οργανισμού όπως τηνκαθορίζει ο Νόμος,στο ανεπι­ διώχθηκεσκοπός ενταγμένος σ' αυτήτην αρμοδιότητακαι, ακόμα, στοανσυντρέχουν οι προϋποθέσειςγιατηνπροώθησητωνσκοπών τουΟργανισμού στηνπροκείμενηπερίπτωση. 35 Τοάρθρο 17τουΝόμου42/80μετονοποίοσυστήθηκεοΟργανι­ σμός,καθορίζειτιςαρμοδιότητεςκαιτιςεξουσίεςτου.EivaLευρείες αλλάόλεςπεριστρέφονταιγύρωαπότοβασικόσκοπότηςστέγασης προσώπων μέτριου ή χαμηλού εισοδήματος. Περιλαμβάνεται στις εξουσίεςτουΟργανισμούηαπόκτησηκιοδιαχωρισμόςγηςπροςτο 40 σκοπό προσφοράς οικοπέδων προς τέτοιο: πρόσωπα ή προς εξα­ σφάλιση προϋποθέσεων αναγκαίωνγια την εξυπηρέτηση τους στη συγκεκριμένη περμ>χή. ΟΟργανισμόςείναι"απαλλοτριούσααρχή" σύμφωναμετοάρθρο2

(1)(δ)τουΝόμου15/62.Τοάρθρο30τουΝό2060 4Α.ΑΛ. Κισσοπόδακ.ά.ν.Δημοκρατίαςκ.ά. (Αρ. 2) Κωνσταντινίδης,Δ. μου 42/80περιλαμβάνει τις ιδιαίτερες ρυθμίσεις ως προς αναγκα­ στικέςαπαλλοτριώσεις διενεργούμενες απότον Οργανισμό. 5 ι0 15 20 25 30 35 40 Τοάρθρο3

(2)τουΝόμου15/62απαριθμείσκοπούςπουπεριλαμβάνονται στους "σκοπούς δημοσίας ωφελείας" για τους οποίους ιδιοκτησία"δύναταινααπαλλοτριχοθήαναγκαστικώς"όπωςορίζει το άρθρο23.4 του Συντάγματοςκαι επαναλαμβάνειτο άρθρο 3

(1)τουΝόμου 15/62. Μεταξύάλλων αναφέρεταιηπολεοδομία χωρονομίαήοικιστική (θ),ηκαλύτερηγιατηδημόσιαωφέλειαχρήσιμο­ ποίησηκαιανάπτυξηιδιοκτησίας(λ),καιηεπίτευξηήπροαγωγήτων σκοπών, μεταξύ άλλων, "νομικών προσώπων δημοσίου δικαίουή κοινήςωφελείαςοργανισμώνειδικώςπροβλεπομένωνυπότινόςνόμου"(π). Η Γνωστοποίηση Απαλλοτρίωσης αναφέρεται σ' αυτούς τουςτρεις σκοπούς. Τοάρθρο30

(1)του Νόμου42/80παρέχεικατ' ευθείαν εξουσιοδότηση για απαλλοτρίωση για τέτοιους σκοπούς. ΔενμπορείναυπάρξειαμφιβολίαωςπροςτηνεξουσίατουΟργανι­ σμού για απαλλοτρίωση προς επίτευξη των σκοπών που αναφέρο­ νταιστη Γνωστοποίηση. Σύμφωνα με το άρθρο 30

(2)(α) "ουδεμία αναγκαστική απαλλοτρίωσις ακινήτου ιδιοκτησίας θαενεργείται υπό του Οργανισμού εκτός εάν η τοιαύτη αναγκαστικήαπαλλοτρίωσις ενεργείται απο­ κλειστικώς προςτοσκοπόν στεγάσεως προσώπων μετρίου ή χαμη­ λού εισοδήματος". Η Χωριτική Αρχή, βλέποντας το θέμα από τη σκοπιά των ιδιαίτερωνπροβλημάτωνπουαντιμετώπιζε η κοινότη­ τα,συγκεκριμέναεκείνοτηςαστυφιλίας,εισηγήθηκε απαλλοτριώσεις για να κρατηθεί ο πληθυσμός της υπαίθρουκαι για να βοηθηθεί η ανάπτυξητης κοινότητας. Αυτόςο σκοπός βρίσκεται καθαρά έξω από τις αρμοδιότητες του Οργανισμού και ορθά δεν δηλώθηκε ως στόχος τηςαπαλλοτρίωσης. Αναφέρθηκε βέβαιο: ο Οργανισμός στο έγγραφοτουτης 7 Ιανουαρίου 1992 καιστο πρόβληματης εγκατά­ λειψης της κοινότητας από νεαρά ζευγάρια αλλά το έκαμε, όπως προκύπτει,γιαναεπισημανθείηένταξητουσκοπούτηςπαροχήςοι­ κοπέδων στο πλαίσιο της "δεδηλωμένης πολιτικής της κυβέρνησης γιαδιατήρησηπληθυσμού στην ύπαιθρο". Ησυνύπαρξητωνιδιαί­ τερωνσκοπώντουΟργανισμούμεευρύτερουςκοινωνικούς στόχους δεν ενέχειοτιδήποτε το αντιφατικό ήτο ασυμβίβαστο.Αντίθετα θα ήταν ίσως σφάλμαηπροώθηση των στόχων του Οργανισμού ανε­ ξάρτητααπόγενικότερους σχεδιασμούς καισίγουραδενείναιχωρίς σημασίακαιαπό αυτήτηνάποψηη νομοθετικήαπαίτησηγιαέγκρι­ σηαπότοΥπουργικό Συμβούλιοκαιτηςπεριοχής αλλάτελικάκαι της ίδιαςτηςαπόφασηςγιααπαλλοτρίωση. Ο Οργανισμός με το έγγραφο του της 7 Ιανουαρίου 1992 που 2061 Κωνσταντινίδης,Δ. Κισσοπόδακ.ά.ν.Δημοκρατίαςκ.ά.(Αρ. 2)

(1994)αποτέλεσετηβάσηγια την μετέπειταπορεία,πληροφόρησε πως"η επηρεαζόμενηγηθαχρησιμοποιηθείαποκλειστικάγιατηστέγασημέ­ τριακαιχαμηλάαμειβομένων". Οιαιτητέςυποστήριξανπωςηπρο­ σβαλλόμενηαπόφασηείναιάκυρηγιατίδενδιεξάχθηκεέρευναπρος διαπίστωσητουκατάπόσοπράγματιυπήρχανμέτριαήχαμηλάαμει- 5 βόμενοι. ΟΟργανισμός δενυποστήριξε πωςδενχρειαζόταντέτοια έρευνα. Ισχυρίστηκε πως, "έκαμεέρευνακαιδιεπίστωσε ότιυπήρχε ζωηρόενδιαφέρονγιααγοράοικοπέδωνιδιαίτερααπόνεαράζευγά­ ρια μετρίων και χαμηλών εισοδημάτων. Παρέπεμψεσυναφώς στο έγγραφοτης7Ιανουαρίου

1. 10 Διαπιστώνεταιότιαυτόςοισχυρισμόςστηγραπτήαγόρευσητων καθ'ωνηαίτησηδεναποδίδειτηνπραγματικότητα. ΟυδέποτεοΟρ­ γανισμός αναφέρθηκεσε τέτοιαδιαπίστωσηκαιημελέτη του φακέ­ λου αποκαλύπτειπως ουδέποτε διεξάχθηκε τέτοια έρευνα. Γίνεται 15 αναφοράσεζήτησηοικοπέδωναπόνεαράζευγάριααλλάδενυπάρ­ χειοτιδήποτεστο φάκελοπουναδείχνειανκάποιααπόαυτάπλη­ ρούσαντακριτήριαγιαεξασφάλισηπαροχής απότονΟργανισμό. Περιέχεται στηγραπτήαγόρευση τουΟργανισμού οισχυρισμός 20 πως "ηπλειοψηφίατηςΚύπρουανήκειστηντάξητου μετρίουή χα­ μηλούεισοδήματος". Δενμπορείναπροσδοθεί οποιαδήποτεσημα­ σίασ' αυτή την πρόταση. Οιμέτριακαιχαμηλάαμοιβόμενοι είναι τεχνικός όρος. Ορίζονται μεαπόφασητουΥπουργικούΣυμβουλί­ ου δυνάμει τωνδιατάξεωντου άρθρου2 τουΝ.42/
2. OL ΚΛ.Π. 25 203/82και266/87καθορίζουνωςμέγιστο ετήσιο εισόδημα τουςτο ποσότωνΑΚ10.000καιθέτουνεπιπρόσθετακριτήρια,άσχεταπρος τοετήσιοεισόδημα. Μεαυτάταδεδομένατοερώτημαείναιανσυνιστά λόγοακυρό- 30 τητας τογεγονός ότι εκδόθηκε διάταγμα απαλλοτρίωσης γηςπρος στέγαση μέτρια και χαμηλάαμειβόμενων προσώπων χωρίςπρώτα να εξακριβωθεί αν τα πρόσωπα υπέρ των οποίων διενεργήθηκε πράγματιυπήρχαν. Η απάντησηδενμπορείπαράναείναικαταφα­ τικήκαισυμφωνώ μετην απόφασητουΔικαστήΑ. Κούρηπάνωσε 35 παρόμοιοθέμαστηνυπόθεσηΑ.Ι.ΔικηγορόπονλοςκαιΆλλοιν.Κυ­ πριακήςΔημοκρατίας

(1994)4Α.ΑΛ. 1847]. Ηδημόσιαωφέλειαπουαπέβλεπεναεξυπηρετήσει ησυγκεκριμέ­ νηαπαλλοτρίωση είναι συναρτημένη όχιπροςτις ανάγκεςτης κοι- 40 νότητας αλλά προς τιςανάγκεςκατοίκων ή μελών τηςκοινότητας πουεμπίπτουνστηνκατηγορίατωνμέτριακαιχαμηλάαμοιβομένων. Στησυγκεκριμένηπερίπτωσηολόγοςτηςαπαλλοτρίωσης συνίστατο την εξασφάλιση στέγηςσεκατοίκουςήσεμέλητης κοινότητας της 2062 4 ΑΛΛ. 5 10 15 Κισσοιϊόδα κ.ά.ν.Δημοκρατίαςκ.ά.(Αρ. 2) Κωνστανανίδης, Λ. Αγίας Μαρίνας Ξυλιάτου εφόσον βέβαιααυτοί πληρούσαν τακρι­ τήριατουΝόμου. Τίποτε δενθαήτανδυνατόνααποκλείσει τοεν­ δεχόμενο, εφόσον θαεπικυρωνόταν ηαπαλλοτρίωση, να αποκαλυ­ φθείεκτωνυστέρωνότιτανεαράζευγάριατηςκοινότηταςυπέρτων οποίων λήφθηκε το μέτρο δεν ικανοποιούσαν τα κριτήρια ή ότι η έκτασηπουαπαλλοτριώθηκεήταντελικάμεγαλύτερηαπόεκείνηπου θααρκούσε γιαόσουςθαδιαπιστωνότανότι ταικανοποιούσαν. Ενόψειτηςπιο πάνωκατάληξης δενθαεπεκταθώστηνεξέταση τωνυπόλοιπων ισχυρισμώντωναιτητών. Η προσφυγή επιτυγχάνει καιη προσβαλλόμενη απόφαση ακυρώνεται. Ενδιάμεση αίτηση των αιτητών απορρίφθηκεχωρίς διαταγή για έξοδα. Γι'αυτό,καιυπότοφωςτουσυνόλουτωνστοιχείωνθααποφύγωτηνέκδοση τέτοιαςδιαταγήςτώρα. Η προσφυγήεπιτυγχάνει. 2063