18Νοεμβρίου, 1994 [ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ,Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑΜΕΤΟΑΡΘΡΟ146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΑΝΔΡΕΑΣΔ.ΛΑΜΠΙΔΟΝΠΉΣ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ, Αιτητές, ν. ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΒΕΛΤΙΩΣΕΩΣΠΑΛΑΙΧΩΡΙΟΥ ΚΑΙ ΑΛΛΗΣ, Καθ' ων ηαίτηση. (ΥπόθεσηΑρ. 76/92) 5 ΑναγκαστικήΑπαλλοτρίωση—Άρθρο 235 τουΣυντάγματος—Επιστρο φή τον απαλλοτριωθέντος— Προϋποθέσεις— Χρησιμοποίησημέρος τον κτήματοςεκτόςτον οδοστρώματος για διευκόλυνση τηςκυκλοφο ρίαςτωνοχημάτωνεμπίπτειστο σκοπόγια τονοποίοαπαλλοτριώθηκε που ήτανηβελτίωσητο/νοδώνκαι ηδιάνοιξηδρόμων. 10 Οι αιτητέςπροσέβαλαν μετηνπροσφυγήτους τηνπαράλειψητωνκαθ' ωνηαίτησηνατους επιστρέψουνμέροςτου απαλλοτριωθέντος κτήματος τουςπουόπως ισχυρίστηκαν δενχρησιμοποιήθηκε γιατον σκοπό γιατον οποίοαπαλλοτριώθηκε. ΤοΑνώτατοΔικαστήριο απορρίπτονταςτηνπροσφυγήαποφάσισεότι: 15 20 25 Ηνομολογίαθέλειαντικειμενικό τοκριτήριο,ανσεσυγκεκριμένηυπόθέση εφαρμόζονταιοιδιατάξειςτουΑρθρου23.5 τουΣυντάγματος.Τούτο σημαίνειπωςηαπόφασηπάνωστοζήτημαδενυιοθετεί,κατ'ανάγκη,οποι οδήποτεαπότουςδιισταμένους ισχυρισμούς,αλλάστηρίζεταιστααντικει μενικάδεδομένα. Ηπαρεξήγησητων αιτητώνεδώδημιουργείται απότογεγονόςπωςτο επίδικο κτήμα δεν χρησιμοποιήθηκε ολόκληρο στο ασφαλτικό τμήμα του δρόμου.Ηθέσηόμωςαυτήαγνοεί τουςπραγματικούςσκοπούςτης απαλ λοτρίωσης πουήταν, όπωςαναφέρεταιστησχετικήγνωστοποίηση, η βελ τίωσητωνοδώνκαιηδιάνοιξηδρόμωνστοχωριό.Ανοίγματαπαραπλεύρως των δημοσίων δρόμων, ιδιαίτερασε ορεινέςπεριοχές χρησιμοποιού2265 Λαμπιδονίτηςκ.ά.ν. Συμβ. Βελτ. Παλαιχωρίουκ.ά.
(1994)νταιγιαστάθμευση οχημάτων,αλλαγήπορείαςήδιευκόλυνση τηςκίνησης καιαπότιςδυοκατευθύνσεις.Ηουσίατηςυπόθεσηςείναιπως,καιγιατους λόγουςπουαναφέρθηκανπιοπάνω,τοεπίδικοκτήμαχρησιμοποιήθηκεκαι είναιαναγκαίογιατουςσκοπούςπουαπαλλοτριώθηκε. Ηπροσφυγήαπορρίπτεταιχωρίςέξοδα. 5 Αναφερόμενεςυποθέσεις: 10 CyprusTanneryLtdv.Republic
(1977)3C.L.R. 75, Menikouv.Republic
(1973)3C.LR.
- Προσφυγή. 15 Προσφυγή εναντίον τηςαπόφασηςτων καθ' ων ηαίτηση μετην οποία απορρίφθηκε αίτηματων αιτητών για επιστροφή μέρουςτου κτήματος τουςπουαπαλλοτριώθηκε,καιτοοποίοδεν χρησιμοποιή θηκεγιατους σκοπούς της απαλλοτρίωσης. 20 Μ.Παπαπέτρσυ,γιατουςΑιτητές Ε.Οδυσσέαχ;, γιατους Καθ'ωνη αίτηση
- Μ Τσαγγαρίδης,ΔικηγόροςτηςΔημοκρατίας,γιχχτους Καθ'ωνη 25 αίτηση
- Cur.adv. vult. ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ, Δ.: Το κτήμα των αιτητών απαλλοτριώθηκε με 30 σχετικό διάταγμα,που δημιοσιεύθηκε στην επίσημη εφημερίδα της Δημοκρατίας,στις30.10.
- Τοδιάταγμααυτόεπηρέασε τηνακίνη τηπεριουσία καιάλλων ιδιοκτητών στο Παλαιχώρι. Οσκοπός της απαλλοτρίωσης, όπως αναφέρεται στη γνωστοποίηση, της28.7.82, ήτανηδιάνοιξηοδών στοχωριό. 35 Οι αιτητές ισχυρίζονται πωςτο μεγαλύτεροτμήματουκτήματος δε χρησιμοποιήθηκε για τους σκοπούς της απαλλοτρίωσης και γι' αυτό, μέσωτων δικηγόρων τους ζήτησαν την επιχττροφή του,σύμ φωνα με το άρθρο23.5 του Συντάγματος. Το αίτηματους απορρι- 40 φθηκε με επιστολή του Επαρχου Λευκωσίας, ημερ· 26.9.89, στην οποία αναφέρεταιπως δεν υπήρχε πλεόνασμα του επίδικουκτήμα τοςγιαεπιστροφή,γιατίολόκληροήταναπαραίτητογιατοοδικόδί κτυο. Στηνίδιαεπιστολήκαλούντανοιαιτητέςναμετακινήσουν διά2266 4 Λ.Α.Δ. Λαμπιδονίτης κ.ά. ν.Συμβ. Βελτ. Παλαιχωρίου κ.ά. Αρτεμίδης, Δ. φοράάχρηστααντικείμενα,ωςξύλακ.λππουείχαντοποθετήσειστο δημόσιο δρόμο, στο τμήμαδηλαδή τουκτήματοςπουοι ίδιοιαπαι τούννατουςεπιστραφεί. 5 Τοκτήμα,γιατοοποίομιλούμε,φαίνεταιστοτοπογραφικόσχέ διο,τεκμήριο 1 στηγραπτήαγόρευση τουδικηγόρου των καθ'ωνη αίτηση 1 και
- Μεχρώμακόκκινοξεχωρίζει τομέροςπουοιαιτητές ισχυρίζονται πως δεν χρησιμοποιήθηκε για τους σκοπούς της απαλλοτρίωσης, ενώ με μπλε δείχνεται αυτόπου χρησιμοποιήθηκε 10 γιαναδιαπλατυνθείτοασφαλτικόοδόστρωμα. Οι αιτητές,γιαναυποστηρίξουν τον ισχυρισμό τους,ότιδηλαδή δενχρησιμοποιήθηκε όλο τοκτήμαγιατους σκοπούς που απαλλο τριώθηκε,έφερανμαρτυρία,σύμφωναμετηνοποία,στοτμήμααυτό 15 υπάρχουνμόνιματοποθετημένα ξύλακαιάλλαάχρηστααντικείμε να,ταοποίαοιαρμόδιεςαρχέςδενενδιαφέρθηκανποτέναμετακι νήσουν. Κατέθεσε επίσηςοπρώηνκοινοτάρχηςτουχωριού,οοποί ος με επιστολή του προς τον Έπαρχο Λευκωσίας, ημερομηνίας 2.3.87, ζητούσεναεπιστραφεί στους ιδιοκτήτες τοτμήματουεπίδι20 κουκτήματος,πουδενχρησιμοποιήθηκε. Οικαθ'ωνηαίτησηεισηγούνται,απότηνάλλημεριά,πωςτοκτή μαπεριήλθε στην κυριότητα της ΚυπριακήςΔημοκρατίας,με από φαση τουΔικαστηρίου στις 17.1.86 καιολόκληρο χρησιμοποιήθηκε 25 γιατους σκοπούς της απαλλοτρίωσης. Τοάνοιγμαπου εφάπτεται στοασφαλτικόοδόστρωμα,καιπουαποτελεί τοεπίμαχοτμήματου κτήματος που οι αιτητές θέλουν να τους επιοτραφεί, εξυπηρετεί ακριβώςτηντροχαίακίνηση,γιατίδιευκολύνει τηστάθμευσηαυτο κινήτων,ήτηναλλαγήπορείαςήτηδιακίνησητουςκαιαπότιςδυο 30 κατευθύνσεις. Η ρύθμισηαυτήείναιαναγκαίαγιατίηπεριοχήείναι ορεινή,μεπολύστενούς δρόμους. Επισημάνθηκεεπίσηςτογεγονός πωςσε μικρήαπόστασηαπότο επίδικοκτήμαλειτουργούσετο δη μοτικόσχολείοτουχωριού,πουσημειώνεται στοτοπογραφικόσχέ διο μετηλέξη"school"ενώ απέναντιτουβρίσκεται το νοσοκομείο. 35 Γιατησυμπλήρωση των γεγονότων, μολονότι δεν έχει σημασία,το δημοτικόσχολείοέχειέκτοτε μετακινηθεί,τοκτίριο όμως θαχρησι μοποιηθείγιαάλλους πολιτιστικούς σκοπούς. Ηνομολογία μαςθέλειαντικειμενικό το κριτήριο,ανσε συγκε40 κριμένη υπόθεση εφαρμόζονται οι διατάξεις του άρθρου235 του Συντάγματος.Τούτοσημαίνει πωςη απόφαση πάνωστοζήτημαδεν υιοθετεί,κατ' ανάγκη,οποιοδήποτεαπό τους διισταμένους ισχυρι σμούς,αλλάστηρίζεται στααντικειμενικάδεδομένα. 2267 Αρτεμίδης,Δ. Ααμπιδονίτηςκ.ά.ν.Συμβ.Βελτ.Παλαιχωρίου κ.ά.
(1994)Εδώ,νομίζω πωςηπαρεξήγησητωναιτητώνδημιουργείταιαπό το γεγονός πωςτοεπίδικοκτήμα δενχρησιμοποιήθηκε ολόκληρο στο ασφαλτικότμήματουδρόμου. Ηθέση όμωςαυτήαγνοείτους πραγματικούςσκοπούςτηςαπαλλοτρίωσηςπουήταν,όπωςαναφέ ρεταιστησχετικήγνωστοποίηση,ηβελτίωσητωνοδώνκαιηδιάνοι- 5 ξηδρόμων στοχωριό.Όπωςέχωήδη πει ανοίγματα παραπλεύρως τωνδημοσίωνδρόμων, ιδιαίτερασεορεινέςπεριοχέςχρησιμοποιού νταιγιαστάθμευσηοχημάτων,αλλαγήπορείαςήδιευκόλυνσητηςκί νησηςκαιαπότιςδυοκατευθύνσεις. 10 Δεν αποδίδω καμιά σημασία στους ισχυρισμούς τωναιτητών πωςστοεπίμαχοτμήματουκτήματοςυπάρχουνξύλακαιάλλααντι κείμενα, και ταοποία οι αρμόδιες αρχές δενμετακινούν. Τοίδιο ισχύει καιγιατηθέσητων καθ'ων,πως αυτάτοποθετήθηκαν από τουςαιτητές,πουτουςκάλεσανεπανειλημμέναναταμετακινήσουν. 15 Ηουσίατηςυπόθεσηςείναιπως,καιγιατουςλόγουςπουαναφέρω πιοπάνω,τοεπίδικοκτήμαχρησιμοποιήθηκεκαιείναιαναγκαίογια τους σκοπούς πουαπαλλοτριώθηκε. (Σχετικές είναι καιοι υποθέ σεις CyprusTannery Ltd v.TheRepublic
(1977)3Α.Α.Δ.75 και Μενοίκονv.Δημοκρατίας
(1973)3Α.Α.Δ.73.) 20 Δεν θαασχοληθώ σχολαστικά μετηνπροδικαστικήένστασητων καθ' ωνπωςηπροσφυγήείναιεκπρόθεσμη. Απότηδιατύπωσητου αιτητικού, είμαι ικανοποιημένος πως οι αιτητές προσβάλλουντην παράλειψηεκτέλεσηςοφειλομένηςενέργειαςαπότιςαρμόδιεςαρχές, 25 σύμφωνα μετο άρθρο 235 τουΣυντάγματος,που είναι συνεχής. Καιτούτο ανεξάρτηταανηδιοίκησηαπέρριψετηναξίωσητωνaLτητών απότις26,9.89,γιατί αργότεραανέλαβε να επανεξετάσειτο ζήτημα. Μετάτηνπαρέλευσηόμως 11μηνώνδενδόθηκεοποιαδή ποτε απάντησηστους αιτητές,οι οποίοι και καταχώρισαντην πα- 30 ρούσαπροσφυγή. Ηαρνητικήπάλιναπάντησηακολούθησετηνκα ταχώριση. Ηπροσφυγήαπορρίπτεταιαλλάδενγίνεταιοποιαδήποτεδιατα γήγιαταέξοδα. Η προσφυγή απορρίπτεται χωρίς διαταγήγιαέξοδα. 2268