(1994)24 Νοεμβρίου, 1994 [ΠΙΚΗΣ,Δ/στης] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΜΕΝΕΛΑΟΣ ΑΝΤΩΝΗ ΣΠΥΡΟΥ, Αιτητής, ν. ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΤΩ ΠΟΛΕΜΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ, Καθ' ων η αίτηση. (Υπόθεση Αρ. 295/93) Προσ(ρνγήβάσει τον Αρθρον 146 τον Συντάγματος — Συνάφεια — Πότε νφίσταται — Μεταξύ των σνμπροσβληθέντων διαταγμάτων απαλλο τρίωσης και επίταξης της αυτής ακίνητης ιδιοκτησίας δεν υφίστατο συ νάφεια — Η προσφυγή περιορίστηκε στην πρώτη προσβαλλόμενη πρά ξη. 5 Αναγκαστική Απαλλοτρίωση—Διάταγμα απαλλοτριώσεως—Εγκατάλειψη της απαλλοτρίωσης — Επενεργεί από την ημέραπου λαμβάνειχώρα — Δεν αναιρεί την πράξη απαλλοτριώσεως. 10 Αναγκαστική Απαλλοτρίωση — Αρμοδιότητα — Αρμοδιότητα τ<ανδημοτι κών αρχών να προβαίνουν σε αναγκαστική απαλλοτρίωση — Κατοχύ ρωση — Ηεξουσία που παρέχεταιαπό τοΆρθρο 85τον περί Δήμων Νό μου (Ν.111/85) είναι πρόσθετη. -.15 Οργανισμοί Τοπικής Αντοδιοίκησης — Δήμοι — ΤοΔημοτικό Σνμβονλιο ταντίξεται με τοΔήμο και αποτελεί το εκφραστικό του όργανο. Διοικητικό Δίκαιο—Α ναγκαστική απαλλοτρίωση — Ένσταση—Εκπρόθε σμη ένσταση — Μπορεί νααγνοηθεί. Προσφυγή βάσει τον Άρθρου 146 τον Συντάγματος — Προθεσμία Αναγκα στική Απαλλοτρίωση — Η καθυστερημένηαπόρριψη ενστάσεως δικαιο λογεί την παράταση της προθεσμίας για προσφυγή — Παράλειψη απά2310 20 4 Α.Α.Δ. Σπύρουν.Δημοτ. Συμβ. Κάτω Πολεμιδιώνκ.ό. ντησηςεπίτηςενστάσεωςνομιμοποιείπροσφυγήβάσειτονΆρθρου29του Συντάγματος. 5 10 15 ΑναγκαστικήΑπαλλοτρίωση—Προϋποθέσεις—Αναγκαιότητα τουέργον —Πρέπει νακαταδεικνύεταιαπόδιερεύνησητονθέματος—Στηνπερί πτωσησκοπούμενηςοικοδόμησηςκτιρίωναπαιτείταιοσχεδιασμόςτους. ΑναγκαστικήΑπαλλοτρίωση—Σκοπός— Ηεπιλογήτωνμέσων για την εκπλήρωση τωνσκοπώντηςαπαλλοτρίωσης ανάγεταιστη διακριτική ευχέρεια,τηςαπαλλοτριούσαςΑρχής. Ο αιτητήςπροσέβαλεμετηνπροσφυγήτόσοτοδιάταγμα απαλλο τρίωσηςόσοκαιτοδιάταγμα επίταξηςκτήματος τουστα ΚάτωΠολεμίδιαεπικαλούμενος λόγουςεξωτερικήςνομιμότηταςτωνδιαταγμάτων αλλάκαιλόγουςουσίας. ΤοΔικαστήριο εξέτασεπρώτατηνύπαρξησυ νάφειαςμεταξύτωνδύοπροσβαλλόμενωνπράξεωνσυνεπείασχετικής ένστασηςτωνκαθ' ωνηαίτηση. ΤοΑνώτατοΔικαστήριο,απορρίπτονταςτηνπροσφυγή,αποφάσισε 20 ότι: 1. Συνάφειαμεταξύδύοή περισσότερων πράξεων πουκαθιστάεπι τρεπτήτηνπροσβολήτουςστην ίδιαπροσφυγή,υφίσταται: 25 30 35 40 (α) Ότανηέκδοσητηςμιαςπράξηςαποτελείπροϋπόθεσηγιατηνέκ δοσητηςάλληςκαι, (β)όπουοιδυοπράξειςβασίζονταιστις ίδιεςπρόνοιες τηςνομοθε σίας, εκδόθηκαναπότοίδιο όργανο,φέρουν ταυτόσημηαιτιολογίακαιεκδόθηκανστοπλαίσιοτης ίδιαςδιαδικασίας. Στην προκείμενη περίπτακτηταδύοδιατάγματαεκδόθηκαν βάσει ξεχωριστήςνομοθεσίας καιέχουνδιαφορετικήαιτιολογία [βλ.Χριστοόονλίδονκ,ά. ν.Δημοκρατίας,Aspri v.Republic4R.S.CC.57]. Τογεγονόςότιταδύοδιατάγματααφορούντην ίδιαπεριουσίακαι η έκδοσητουςανάγεταιστονίδιοβασικόσκοπό,δενταεξομοιώνει ούτεμεταβάλλειτηνξεχωριστήκαιαυτοτελήυπόστασητους. Υπότοφωςτωνπιοπάνωδιαπιστώσεων, τοεπίδικο θέμαπεριορίζεται στην αναθεώρηση τηςπρώτης πράξης που προσβάλλεται, του διατάγματοςαπαλλοτρίωσης. Ηπροσφυγή κατάτου διατάγ ματοςεπίταξηςκαταπίπτειωςαπαράδεκτη. 2. Η εγκατάλειψητηςαπαλλοτρίωσης δεναναιρείτηνπράξηαπαλλο2311 Σπύρουν.Δημοτ. Σνμβ.Κάτω Πολεμιδιώνχ.ά.
(1994)τρίωοηςη οποίααποτελείτοαντικείμενοτηςπροσφυγής. Η εγκα τάλειψηεπενεργείαπότηνημέραπουλαμβάνειχώρα. ΗεξουσίαπουπαρέχεταιαπότιςδιατάξειςτουΑρθρου85τουπε ρί ΔήμωνΝόμου(Ν.111/85) είναιπρόσθετηπροςεκείνη πουπαρέχεταιστιςδημοτικέςΑρχέςναπροβαίνουνστηναναγκαστικήαπαλ λοτρίωση γης, εξουσία που κατοχυρώνεται από το Σύνταγμα (Αρθρο23.4), εξειδικεύεται στο Αρθρο 2 του Περί Αναγκαστικής Απαλλοτριώσεως Νόμου (Ν. 15/62) και διαφυλάσσεται από το Αρθρο 11
(1)του(Ν.111/85). 5 10 ΕίναιορθήηθέσηότιοΔήμοςείναιηΑρχήηοποίαπεριβάλλεταιμε τις εξουσίεςπου εναποτίθενταιστη δημοτικήΑρχή. Ηέκδοση του διατάγματοςαπότοΔημοτικόΣυμβούλιοδενυποδηλώνειοποιαδή ποτεατέλειαστηνέκδοσητουεφόσοντοΔημοτικόΣυμβούλιοταυτί- 15 ζεταιμετοΔήμοκαιαποτελείτοεκφραστικότουόργανο. Ηνομολογία αναγνωρίζει ότι ένστασηηοποίαυποβάλλεταιμετά τηνεκπνοήτηςκαθοριζόμενηςπροθεσμία, μπορείνααγνοηθεί. Εί ναι σαφές στην προκειμένη περίπτωση ότι το εκπρόθεσμο της έν- 20 στάσηςδενήτανομόνιμοςλόγοςγιατονοποίοαπορρίφθηκε. Παρόλοπουηδιερεύνησητηςένστασηςδεναποτελείπροϋπόθεσηγια τηνέκδοσηδιατάγματοςαπαλλοτρίωσης,ηκαθυστερημένηαπόρριψη τηςδικαιολογείτηνπαράτασητηςπροθεσμίαςγιατηνυποβολήπρο- 25 σφυγής βάσει του Αρθρου 146.3 [βλ. Bakkaliaou v. Municipality Famagusta
(1969)3C.LR. 19]. Ονόμος επιβάλλει θετικό καθήκον στην Απαλλοτριοΰσα Αρχή ναεπιληφθείκαιναδώσειαπάντηση σ* ένστασηη οποίαεγείρεται σεγνωστοποίησηαπαλλοτρίωσης. Παρά λειψη εκπλήρωσης αυτούτου καθήκοντος,νομιμοποιεί προσφυγή 30 βάσειτουΑρθρου29 [βλ.DemetriouandOthersv.Republic
(1986)3C.LR.634]παρόλοπουηένστασησυναρτάταιμετηγνωστοποίηση απαλλοτρίωσηςπουδενσυνιστάεκτελεστήδιοικητικήπράξη. Στέρησηήπεριορισμός τουδικαιώματοςιδιοκτησίαςπουκατοχυ- 35 ρώνειτοΑρθρο23,μπορείναεπιβληθείμόνογιατουςσκοπούςπου προβλέπειτοΑρθρο23τουΣυντάγματοςκαισύμφωναμετιςπρο ϋποθέσεις που θέτει ο Νόμος. Η αναγκαιότητατου μέτρου της απαλλοτρίωσης αποτελεί προϋπόθεση για την επίκληση των συ νταγματικώνδιατάξεωνκαινομοθετικών ρυθμίσεων γιατηστέρη- 40 σητουδικαιώματοςιδιοκτησίας. Ηαναγκαιότητατουέργουπρέ πει νακαταδεικνύεταιαπό διερεύνηση τουθέματοςηοποία,στην περίπτωσηαπαλλοτρίωσης γιατην οικοδόμηση κτιρίωνδημόσιας χρήσης,προϋποθέτεικαιτοσχεδιασμότους. 2312 4Α.Α.Δ. 5 10 15 Σπύρουν. Δημοτ. Συμβ. Κάτω Πολεμιδιώνκ.ά. 7. Ηεπιλογήτωνμέσωνγιατηνεκπλήρωσητωνσκοπώντηςαπαλλο τρίωσης ανάγεται στη διακριτική ευχέρεια της Απαλλοτριούσαν Αρχής. Στηνπροκείμενη περίπτωσηη απόφασηείχεδιπλόσκοπό. Την κατασκευήδημοτικού μεγάρου και πολιτιστικούκέντρουκαι τηναναμόρφωσητουχώρουστο εμπορικόκέντροτηςκοινότητας. Η επιλογήτου εμπορικού κέντρουτης κοινότητας για την κατα σκευή τωνδυοκτιρίων,παρείχεπλεονεκτήματα ταοποίαδενπρο σφέρεικαμιάαπότιςπροταθείσεςυπαλλακτικέςεπιλογές. Δενέχει καταδειχθείοποιαδήποτεάλληπεριοχή τηςκοινότητας ηοποία να παρέχει τα ίόια πλεονεκτήματα. Ως προς τηδημιουργίαπρασίνου καιχώρουστάθμευση,το έργοείναι συνυφασμένο μετην αναμόρ φωση αυτούτούτουτουχώρουπουεξαντικειμένουφαίνεται επ(οφελής. Κρίνεταιότιηεπιλογήτουεμπορικούκέντρουγιατηνκα τασκευήτων έργων ήτανεύλογη. Τούτουδοθέντος, στο εμπορικό κέντρο δεν παρέχονταν διαζευκτικές λύσεις ούτε έχει υποδειχθεί στο χώροεκείνοοποιαδήποτελύσησυνεπαγόμενημικρότερη επάχθειαγιατον ιδιοκτήτησεσύγκρισημετοναιτητή. Ηπροσφυγήαπορρίπτεταιχίορίςέξοδα. 20 Αναφερέμενεςνποθέσεις: Σνμεωνίόονκ.ά. ν.Δημοκρατίας(Αρ. 2)
(1993)3Α.ΑΛ. 258, 25 Διαονρηςκ.ά. ν.ΓενικούΕισαγγελέα
(1993)4ΑΛΛ. 64, Χριστοδονλίδονκ.ά. ν.Δημοκρατίας
(1990)3ΑΛΛ. 2766, Aspriv. Republic4R.S.C.C.57, 30 Demetrioua.o. v.Republic
(1988)3C.L.R. 91, Agrotis v. ElectricityAuthority
(1981)3C.LR. 503, 35 Κολοκασίδουκ.ά. v.Δημοκρατίας
(1990)3ΑΛΛ. 427, Χ"Ιωάννου ν. Δημοκρατίας
(1990)3ΑΛΛ. 2877, Bakkaliaou v.MunicipalityFamagusta
(1969)3C.L.R. 19, 40 Demetnoua.o. v.Republic
(1986)3CLR. 634, Αονκάκ.ά. v.Δημοκρατίας
(1990)3ΑΛΛ. 812, 2313 Σπύρου ν.Δημοτ. Συμβ. Κάτω Πολεμιδιών κ.ά.
(1994)Σταυρίδηςκ.ά. ν.Δημοκρατίας
(1992)3ΑΛΛ.303, Glykiv. Republic
(1967)3C.L.R. 677. 5 Σκορδή&ΒραχίμηίνβέστμεντςΑτδκ.ά. ν.Δημοκρατίας
(1992)4ΑΛΛ.
- Προσφυγή. Προσφυγή με την οποία ο αιτητής προσβάλλει την εγκυρότητα 10 διαταγμάτωναπαλλοτρίωσηςκαιεπίταξηςτηςακίνητηςιδιοκτησίας του έκτασης 2 στρεμμάτων και 1προσταθίου (χωράφι)στα Κάτω Πολεμίδια. /.ΦαίδωνοςκαιΧρ. Λεφαδιώτον,γιατονΑιτητή. 15 /.ϊωαννίδηςγιαΓ. Αγαπίου,γιατους Καθ'ωνηαίτηση 1 και
- Cur. adv. vult. 20 ΠΙΚΗΣ,Δ.: Η προσφυγήαποσύρθηκεκαιαπορρίφθηκεεναντίον τωνκαθ'ωνηαίτηση
- Μεξεχωριστά αιτήματαοαιτητήςπροσβάλλει τηνεγκυρότητα- 25 (α) Διατάγματος απαλλοτρίωσης ακίνητης ιδιοκτησίας του έκτασης 2 στρεμματαη- και 1 προσταθίου(χωράφι)σταΚά τωΠολεμίδιακαι, (β) διατάγματοςεπίταξηςτουίδιουκτήματος. 30 Τοδιάταγμααπαλλοτρίωσηςδημοσιεύθηκεστις 19.2.93κιεκείνο τηςεπίταξηςστις5.2.93.ΗπρόθεσητουΔημοτικού Συμβουλίουτης κοινότητας να προβεί στην απαλλοτρίωση του κτήματος, γνωστο ποιήθηκεμεκοινοποίησηστηνΕπίσημη ΕφημερίδατηςΔημοκρατίας 35 στις23.10.
- Οι καθ'ων ηαίτησηαμφισβητούν το παραδεκτότης προσβολής των δυο διαταγμάτων στην ίδιαπροσφυγή,υποστηρίζοντες ότιδεν υφίσταταιη απαραίτητησυνάφειαμεταξύτωνδυοπράξεωνώστενα 40 δικαιολογείται ηπροσβολήτους μετο ίδιο ένδικο μέσο.Η ένσταση ευσταθεί. Συνάφεια μεταξύδυοή περισσότερωνπράξεωνπουκαθι στάεπιτρεπτήτηνπροσβολήτουςστην ίδιαπροσφυγή,υφίσταται: 2314 4 Α.Α.Λ. Σπύρου ν.Δημοτ. Συμβ. Κάτω Πολεμιδιών χ.ά. Πικής,Δ. (α) Όταν ηέκδοση της μιας πράξηςαποτελεί προϋπόθεσηγια τηνέκδοσητηςάλληςκαι, 5 (β) όπουοιδυοπράξειςβασίζονταιστις ίδιες πρόνοιες τηςνομοθεσίας, εκδόθηκαναπότοC6LOόργανο,φέρουνταυτόσημη αιτιολογίακαιεκδόθηκανστοπλαίσιοτηςίδιαςδιαδικασίας [βλ.Σνμεωνίδονκ.ά. ν.Δημοκρατίας(Αρ. 2,)
(1993)3Α.Α.Δ. 258, Αιαονρης κ.ά. ν.Γενικού Εισαγγελέα
(1993)4Α.Α.Δ. 64]. 10 Στηνπροκειμένηπερίπτωσηταδυοδιατάγματαεκδόθηκανβάσει ξεχωριστής νομοθεσίας και έχουν διάφορηαιτιολογία [βλ. Χρίστο· όονλίοονκ.ά. ν.Αιρίοκρατίας(\990)3ΑΛΑ 2766,Aspriv.RepublicΑ R.S.C.C.57].Τογεγονός ότιταδυοδιατάγματααφορούντηνίδιαπε15 ριουσία καιηέκδοση τουςανάγεταιστον ίδιο βασικόσκοπό,δεν τα εξομοιώνειούτεμεταβάλλειτηξεχωριστήκαιαυτοτελήυπόστασητου. Είμαι ενήμερος ότι στη Demetnou and Others v. Republic
(1988)3C.LR. 91,έτυχεαναθεώρησηςστη ίδιαδιαδικασίαχωρίςεν20 στάσητόσοτοδιάταγμααπαλλοτρίωσηςόσοκαιτοδιάταγμαεπίτα ξηςτηςπεριουσίας τουαιτητή. Ησυνάφειαμεταξύτωνδυο πράξε ωνγιατηνομιμοποίησητουαιτητήνατιςπροσβάλει μετοίδιοένδι κο μέσο,δεν εξετάστηκε ούτε απασχόλησε,όπως προκύπτει,το Δι καστήριο.Είναιαξιοσημείωτο όμωςότιτονίστηκε καισ'εκείνητην 25 υπόθεσηοξεχωριστός χαρακτήραςτωνδυοπράξεων. Υπό τοφως των πιο πάνωδιαπιστώσεων, τοεπίδικο θέμαπε ριορίζεται στη αναθεώρηση της πρώτης πράξηςπου προσβάλλεται τουδιατάγματος απαλλοτρίωσης. Η προσφυγήκατάτουδιατάγμα30 τοςεπίταξηςκαταπίπτειωςαπαράδεκτη. Οι αιτητές,εξάλλου,υπέβαλανότιηπροσφυγήαπώλεσετοαντι κείμενο τηςλόγωπαράλειψηςτωνΑρχώννακάμουνπροσφοράγια την αποζημίωσητων αιτητών μέσα στην προθεσμία των 10 μηνών 35 πουτάσσει το Αρθρο 7
(2)του περί Αναγκαστικής Απαλλοτρίωσης Νόμου, Ν. 15/62 (όπωςδιαμορφώθηκεαπότοΑρθρο2 τουΝ84/88). Το άρθροαυτόπροβλέπει ότι όπουηαπαλλοτριούσα Αρχήπαρα λείπει ναπροβεί στην προβλεπόμενη προσφορά,ηαπαλλοτρίωση λογίζεταιωςεγκαταλειφθείσα. 40 Ηπρώτηδιαπίστωσηείναιότιηεγκατάλειψητηςαπαλλοτρίωσης δεναναιρείτηνπράξηαπαλλοτρίωσηςη οποίααποτελείτοαντικεί μενο της προσφυγής. Ηεγκατάλειψη επενεργεί απότην ημέραπου λαμβάνειχώρα.Ηδεύτερηδιαπίστωσηείναιότιηειδοποίησηγιατην 2315 Πικής,Δ. Σπύρουν.Δημοτ.Συμβ.ΚάτωΠολεμιδιώνκ.ά.
(1994)καταβολή αποζημιώσεως που έχει κατατεθεί, φέρει ημερομηνία 13.10.93που υποδηλώνει ότι ηπροσφορά έγινε μέσα στην περίοδο των 10 μηνών. Κατάπόσο αυτόείναι σωστόήόχι, δε θαμαςαπα σχολήσειεφόσον δεναποτελεί αντικείμενο τηςπροσφυγής. 5· Αλληεισήγησητουαιτητή είναιότιδενπαρέχεταιεξουσίασεδημο τικήαρχήναπροβείσεαναγκαστικήαπαλλοτρίωσηγης.Η εξουσίατης περιορίζεται, όπως υπέβαλε,στην απόκτησηγης αναγκαίαςγιατους σκοπούς τουΔήμου με ιδιωτική σύμβαση βάσει του Αρθρου 85
(2)(β) τουπερίΔήμωνΝόμου,Ν.111/85.Όπωςορθάεπισημαίνουνοικαθ'ων 10 ηαίτηση,ηεξουσίαπουπαρέχεταιαπότιςδιατάξειςτουΑρθρου85 είτ ναι ηπρόσθετη προς εκείνη που παρέχεται στις δημοτικές Αρχέςνα προβαίνουνστην αναγκαστική απαλλοτρίωση γης, εξουσίαπου κατο χυρώνεται απότο Σύνταγμα(Αρθρο23.4), εξειδικεύεται στοΑρθρο 2 τουΝ.15/62 καιδιαφυλάσσεταιαπότοΑρθρο 11
(1)τουΝ.111/85. 15 Ο αιτητής υποστήριξε ότι το διάταγμαεκδόθηκε απόαναρμόδιο όργανο,θέσηπουτοαποστερείπαντελώςκύρους.Αρμόδιοόργανο,ει σηγήθηκε,γιατηνέκδοσηδιαταγμάτωναπαλλοτρίωσης γιατουςσκο πούςδημοτικής Αρχήςείναιο ίδιος οΔήμος. Τοδιάταγμαεκδόθηκε 20 απότοΔημοτικό Συμβούλιο τουΔήμου ΚάτωΠολεμιδιών. Τογεγο νόςόη τοΔημοτικό Συμβούλιοείναιτοόργανοστοοποίοεναποτίθε νταιοι εξουσίεςτουΔήμουκαιηπροαγωγήτων σκοπών του, δεμε ταβάλλει,κατάτοναιτητή,τη νομικήυπόστασητουδιατάγματος που εκδόθηκε.Οικαθ'ωνηαίτηση,αντίθετα,υποστήριξανότιτοδιάταγμα 25 ορθάεκδόθηκεαπότοΔημοτικόΣυμβούλιοπουσυνιστά,σύμφωναμε τοΆρθρο11
(1)τουπερίΔήμωνΝόμου,Ν.111/85,τοναποκλεισμόφο ρέατων εξουσιών τουΔήμου. Είναιορθήη θέση όη οΔήμος είναιη Αρχήηοποίαπεριβάλλεται μετιςεξουσίεςπουεναποτίθενταιστηδη μοτικήΑρχή. Η έκδοσητουδιατάγματοςαπότοΔημοτικό Συμβούλιο 30 δενυποδηλώνει οποιαδήποτεατέλειαστην έκδοσητουεφόσοντοΔη μοτικό ΣυμβούλιοταυτίζεταιμετοΔήμοκαιαποτελείτοεκφραστικό του όργανο. Δε δημιουργείται οποιαδήποτε αμφιβολία ως προς την αρχήηοποίαεξέδωσετο διάταγμα ούτε αφήνονταιερωτηματικά ως προςτηνπηγήπροέλευσης τουδιατάγματοςηοποίακαθορίζεταιστο 35 ίδιοτοδιάταγμα,δηλαδή τοΔημοτικό ΣυμβούλιοτωνΚάτωΠολεμι διών.Ηδιαπίστωσηαυτήεπιστρώνει καιτοέδαφοςγιατηδιερεύνηση τηςουσίαςτηςπροσφυγήςπουθαμαςαπασχολήσει πιοκάτω. Οι ουσιαστικοί λόγοι για τους οποίους επιδιώκεται ηακύρωση 40 τηςαπόφασηςείναι,συνοπτικά,οι ακόλουθοι: (Α) Απόρριψη Ένστασης στην Απαλλοτρίωσηγια Ανεδαφικούς Λόγους: 2316 4 Α.Α.Δ. Σπύρου ν. Δημοτ. Συμβ. Κάτω Πολεμιδιών κ.ά. Πικής, Δ. Στις 23.11.92 γνωστοποιήθηκε η πρόθεση της Απαλλοτριουσας Αρχήςνα προβεί στην απαλλοτρίωση του κτήματος με δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας. Υποβλήθηκε ένσταση από τον αιτητήμετάτην παρέλευση της καθορισθείσαςπροθεσμίας 5 των 15ημερών,την 1.2.
- Ηένστασηαπορρίφθηκεσεσυνεδρίατης 4.3.93,όπωςσημειώνεται σ' επιστολήτουΔημάρχουπροςτοδικηγό ροτουαιτητήτης 10.3.93, αφούτοΔημοτικόΣυμβούλιο"...έλαβευπ' όψητουςπροβαλλόμενους λόγους ενστάσεως καιόλεςτιςπεριστά σειςτηςυποθέσεως και ιδίωςτογεγονός ότι ηένστασηυποβλήθηκε 10 εκπρόθεσμα,αποφάσισενααπορρίψει την ένσταση του πελάτησας καιναπροχωρήσει στην απαλλοτρίωσητουακινήτουγιατουςσκο πούςπουαναφέρονταιστηνγνωστοποίηση απαλλοτριώσεως.". Στο μεταξύ,είχεεκδοθείτοδιάταγμααπαλλοτρίωσης στις 19.2.
- 15 Είναιηθέσητουαιτητήότι(α) Ηκαθυστέρηση στην υποβολή της ένστασης οφείλεται στην παράλειψητωνκαθ'ωνη αίτησηνακαθορίσουνταονόματα τωνεπηρεαζόμενων ιδιοκτητώνστηγνωστοποίηση. 20 (β) Ηέκδοσητουδιατάγματοςαπαλλοτρίωσηςπριντηδιερεύνη σητηςένστασηςκαθιστάτοδιάταγμαάκυρο. Και," 25 (γ) τοεκπρόθεσμοτηςένστασης συγχωρήθηκε μετηνκοινοποίησητωναρχώνστοδικηγόροτουπροσφεύγοντοςότιηαίτηση τουθα εξεταστεί. (Β) ΈγκρισητουΈργουχωρίςΠροηνούιιενηΜελέτηκαιΣχεδιασιιούτουΈργου: 30 Ηαπαλλοτρίωση,σύμφωναμετοναιτητήαποφασίστηκεχωρίςνα προηγηθείμελέτηκαισχεδιασμός τουέργουώστενακαταφανούνοι δυνατότητες επιτυχούς εκτέλεσηςτουστο συγκεκριμένο χώρο. Σκο πόςτηςαπαλλοτρίωσης,σύμφωναμετηγνωστοποίησηκαιμεταγενέ35 στερατοδιάταγμααπαλλοτρίωσης,ήτανηαπόκτησητουγιατηνανέ γερσηΔημοτικού Μεγάρου,Πολιτιστικού Κέντρουκαιηδημιουργία χώρουγιατηστάθμευση οχημάτωνκαιγιαπράσινοσεκεντρικόση μείοτηςκοινότηταςόπουβρισκόταντοκτήματουαιτητή. 40 (Γ) Επιλογή του Κτήματος του Αιτητήπαρά την ΎπαρξηΔιαΕ£υκτικώνΧώρων στην Κοινότητα των Κάτω Πολεαιδιών και Συ γκριτικάΟλιγότερο ΕπαχθώνΜέσωνγιατηνΥλοποίησητωνΔεδηλωιιένων Στό/ωντηςΑπαλλοτοιούσας Αρχής: 2317 Πικής,Δ. Σπύρου ν. Δημοτ. Συμβ. Κάτω Πολεμιδιών κ.ά.
(1994)Στηνουσία,οαιτητήςεισηγήθηκεότιυπήρχανάλλακαταλληλότερα κτήματαγιατηνεπίτευξητουστόχουτωνκαθ'ωνηαίτηση,προοπτική ηοποίαδεδιερευνήθηκεούτεεξετάστηκε μέσαστοσωστόπλαίσιο. Θαπροχωρήσω μετηνεξέτασητων λόγων πουέχουν προβληθεί γιατηνακύρωσητουεπίδικου διατάγματος. 5 Η νομολογία αναγνωρίζει ότι ηένσταση ηοποίαυποβάλλεται μετάτην εκπνοήτηςκαθοριζόμενηςπροθεσμίας,μπορείν'αγνοη θεί [βλ. μεταξύ άλλων, Agrotis v. ElectricityAuthority
(1981)3 10 C.L.R. 503,Κολοκασίδονκ.ά.ν.Δημοκρατίας
(1990)3Α.Α.Δ.427 και Χ'Ίωάννον ν.Δημοκρατίας
(1990)3Α.Α.Δ.2877]. Είναισα φές στην προκείμενη περίπτωση ότι το εκπρόθεσμο της ένστασης δενήτανομόνοςλόγοςγιατονοποίοαπορρίφθηκε.Προςτηνίδια απόφασηκατέτειναν,όπωςαποφασίστηκε,καιταπεριστατικάτης 15 υπόθεσης συνυφασμένα μετους σκοπούς της απαλλοτρίωσης και τις επιλογές για την επίτευξη των στόχων της Απαλλοτριούσας Αρχής. Συνεπώς,δε θα είναι απαραίτητονα διερευνήσουμε τους λόγους πουπροβλήθηκανγιατην καθυστέρηση στην υποβολήτης ένστασης καικατάπόσο ηπαράλειψητηςΑρχήςνακοινοποιήσει, 20 εκτός απόταεπηρεαζόμενατεμάχιακαιταονόματατωνιδιοκτη τών τους,καθιστούσε τηγνωστοποίηση ατελή. Παρόλοπουηδιερεύνησητηςένστασηςδεναποτελείπροϋπόθεση για τηέκδοσηδιατάγματοςαπαλλοτρίωσης,ηκαθυστερημένη απόρ- 25 ριψήτηςδικαιολογεί τηνπαράτασητηςπροθεσμίαςγιατηνυποβολή προσφυγήςβάσειτουΑρθρου 146.3 [βλ.Bakkaliaouv.Municipality Famagusta
(1969)3 C.LR. 19]. Ονόμος επιβάλλει θετικό καθήκον στην Απαλλοτριούσα Αρχή ναεπιληφθεί καιναδώσει απάντησησ' ένσταση ηοποίαεγείρεται σεγνωστοποίηση απαλλοτρίωσης. Παρά- 30 λειψήεκπλήρωσηςαυτούτουκαθήκοντος,νομιμοποιείπροσφυγήβά σει τουΑρθρου29 [βλ.Demetriouand Othersv.Republic
(1986)3 C.LR. 634] παρόλοπουηένσταση συναρτάταιμετη γνωστοποίηση απαλλοτρίωσηςπουδεσυνιστάεκτελεστήδιοικητικήπράξη[βλ.Λου κάκ.ά.ν.Δημοκρατίας
(1990)3ΑΛΛ. 812,Στανρίδηςκ,ά ν.Αημο- 35 κρατίας(\992)3ΑΛΛ. 303 (απόφασηΟλομέλειας)]. Στέρηση ήπεριορισμός τουδικαιώματος ιδιοκτησίας που κατο χυρώνει το Αρθρο23, μπορεί να επιβληθεί μόνο για τους σκοπούς που προβλέπει το Αρθρο23 του Συντάγματοςκαι σύμφωνα με τις 40 προϋποθέσεις που θέτει ο νόμος. Ηαναγκαιότητατου μέτρου της απαλλοτρίωσηςαποτελείπροϋπόθεσηγιατηνεπίκλησητωνσυνταγ ματικώνδιατάξεωνκαινομοθετικών ρυθμίσεων γιατηστέρηση του δικαιώματος ιδιοκτησίας. Η αναγκαιότητατουέργουπρέπεινα κα2318 4 Α.Α.Δ. Σπύρου ν.Δημοτ. Συμβ. Κάτω Πολεμιδιών κ.ά. Πικής,Δ. ταδεικνύεταίαπόδιερεύνηση τουθέματοςη οποία,στην περίπτωση απαλλοτρίωσης γιατηνοικοδόμησηκτιρίωνδημόσιαςχρήσης,προ ϋποθέτεικαιτοσχεδιασμότους[βλ.μεταξύάλλων Glykiv.Republic
(1967)3C.LR. 677, Skordi& VrahimiInvestments Ltd. v.Δημο5 κρατίας(\992)4ΑΛΛ. 2882)καιΚολοχασίδονχ.ά ν.Δημοκρατίας
(1990)3ΑΛΛ. 42η. Ο αιτητής υπέβαλε ότι αποφασίστηκε η απαλλοτρίωση χωρίς προηγούμενη μελέτηείτεγιατο αναπόφευκτο της δημιουργίαςτου 10 έργουήτηδυνατότητακατασκευήςτου στο συγκεκριμένο χώρο. Σ' ένορκηομολογία τουαιτητή,αναφέρεταιότι ότανοιδικηγόροι του ερεύνησαν τοδιοικητικόφάκελοοοποίοςέχεικατατεθεί,δενυπήρ χεσ' αυτόνοποιαδήποτεμελέτηδυνατοτήτωνήσχέδια γιατην κα τασκευήτουέργου.Αυτόδεναμφισβητείται.Οικαθ'ωνηαίτησηυπε15 στήριξαν ότι της απόφασηςγιατηναπαλλοτρίωση προηγήθηκεμε λέτητουΔημοτικούΜηχανικούκαθώςκαισχεδιασμόςτουέργου,τα οποία τεκμηρίωσαν τόσο την αναγκαιότητα του έργου, όσο και τη δυνατότηταεκτέλεσηςτουστοσυγκεκριμένο χώρο. 20 ΜεένορκηδήλωσητουΔημοτικού Μηχανικούβεβαιώνεταιότιη μελέτη γιατηναναγκαιότητατουέργουκαιοσχεδιασμός του,υπο βλήθηκανστις255.92.0ΔήμαρχοςτουΔήμουΚάτωΠολεμιδιώνβε βαιώνειτογεγονόςσεδικήτουένορκηδήλωσηκαιυποστηρίζειότιη μελέτη καιτασχέδιαμελετήθηκανκαιλήφθηκανυπόψητόσοσεσχέ25 σημετηναπόφασηγιατηναπαλλοτρίωσητουκτήματος,όσοκαιγια τηναπόρριψητης ένστασης τουαιτητή. ΗμαρτυρίατουΔημοτικού ΜηχανικούκαιτουΔημάρχουδεναμφισβητήθηκαν,όπωςδεναμφι σβητήθηκεημαρτυρίατουαιτητήωςπροςτηναπουσίατηςμελέτης καιτουσχεδίου από τοδιοικητικόφάκελοόταναυτός επιθεωρήθη30 κεαπό τους δικηγόρους του αιτητή.Οι καθ'ωνηαίτηση απέδωσαν τηναπουσίατηςμελέτηςκαιτωνεγγράφωναπότοφάκελοστηνατα ξίαπουεπικρατείστσ Δήμοστηναρχειοθέτησητωνεγγράφων. Δέχομαι ότιέγινεμελέτηγιατηναναγκαιότητακαιτοσχεδιασμό 35 τουέργουαπότοΔημοτικόΜηχανικόκαιότιαυτήυποβλήθηκεστις 25.5.92και εξετάστηκε απότο Δημοτικό Συμβούλιο πριν ληφθείη απόφασηγιατηναπαλλοτρίωσητουκτήματος. ΣτημελέτητουοΔημοτικός Μηχανικόςπαραθέτειτέσσεριςλό40 γουςγιατηεπιλογήτουσυγκεκριμένου χώρουγιατηνεκτέλεσητων προγραμματισθέντωνέργων.Αυτοίείναι: "0 είναι τα μόνα κενά χωράφιαπου βρίσκονται στομέσο του εμπορικούκέντρουτουΔήμου. 2319 Πικής, Δ. Σπύρου ν.Δημοτ. Συμβ. Κάτω Πολεμιδιών κ.ά.
(1994)ιι) βρίσκονταιαπέναντιαπόταυφιστάμεναγραφείατουΔήμου. ιιι) βρίσκονταιπλησίοντηςΕκκλησίας. ιν) είναι δίπλα από την Περιοχή Ειδικού Χαρακτήρα (ΠΕΧ), 5 όπωςαυτήκαθορίζεταιαπότοΤοπικόΣχέδιοΛεμεσούκαιγια την οποίαγίνονται μελέτεςαπότοΤμήμα Πολεοδομίαςκαι Οικήσεως γιατηνπεζοδρομοποίησηδρόμωνκαιτη δημιουρ γίαΛαϊκής Γειτονιάς.". 10 ΌπωςπροκύπτειαπότημελέτητουΔημοτικούΜηχανικού,οβα σικός λόγοςγιατηνεπιλογήτουσυγκεκριμένου χώρουγιατηνεκτέ λεσητουέργου είναιη τοποθεσίατουστοεμπορικόκέντρο τηςκοι νότητας.Η επιλογήχώρουστοκέντροτηςκοινότηταςγιατηνκατα σκευή του σκοπούμενου έργου, έχει αντικειμενικά ερείσματα τα 15 οποίαδύσκολαμπορείνααμφισβητηθούν.Η μελέτητων Αρχιτεκτόνων-Πολεοδόμων-Οικονομολόγων κ.κ. Phedonos Consultants Ltd., προσάχθηκε απότον αιτητήγια να καταδείξει,(α)το επαχθέςτης απαλλοτρίωσης για τον αιτητή, (β) τις αντικειμενικές δυσκολίες ένταξηςτουέργουστοστενόχώροτουοποίουσκοπείταιη απαλλο- 20 τρίωση,(γ)τηνανεπάρκειατουχώρουγιατηνεκτέλεσητουπροτει νόμενου έργουκαι,(δ)τηνύπαρξηδιαζευκτικώνκαισυγκριτικά λι γότερο επαχθώνλύσεων. Καμιά απότις προταθείσες διαζευκτικές λύσειςδεν παρέχει τη 25 δυνατότηταεκτέλεσηςτουέργουστο εμπορικόκέντρο τηςκοινότη τας.Ηεπιλογήτωνμέσωνγιατηνεκπλήρωσητωνσκοπώντηςαπαλ λοτρίωσης ανάγεται στη διακριτικήευχέρεια της Απαλλοτριούσας Αρχής. Στηνπροκείμενη περίπτωση η απόφασηείχε διπλό σκοπό. Την κατασκευή δημοτικού μεγάρου και πολιτιστικού κέντρου και 30 τηναναμόρφωσητουχώρουστοεμπορικόκέντροτηςκοινότητας. Η επιλογή του εμπορικού κέντρου τηςκοινότητας για τηνκατασκευή των δυο κτιρίων, παρείχε πλεονεκτήματα τα οποία δεν προσφέρει καμία απότις προταθείσες υπαλλακτικές επιλογές. Δεν έχεικατα δειχθείοποιαδήποτεάλληπεριοχήτηςκοινότηταςη οποίαναπαρέ- 35 χειταίδιαπλεονεκτήματα.Ωςπροςτηδημιουργίαπρασίνουκαιχώ ρουστάθμευσης,τοέργοείναισυνυφασμένομετηναναμόρφωσηαυ τούτούτουτουχώρουπουεξαντικειμένουφαίνεταιεπωφελής. Κρί νωότι ηεπιλογήτουεμπορικούκέντρουγιατηνκατασκευήτωνέρ γωνήτανεύλογη.Τούτοδοθέντος,στοεμπορικόκέντροδενπαρέχο- 40 ντανδιαζευκτικέςλύσειςούτεέχειυποδειχθείστοχώροεκείνοοποι αδήποτελύσησυνεπαγόμενη μικρότερη επάχθειαγια τον ιδιοκτήτη σεσύγκριση μετοναιτητή. 2320 4 Α.Α.Δ. 5 10 15 20 25 Σπύρου ν.Δημοτ.Συμβ. Κάτω Πολεμιδιών κ.ά. Πικής, Δ. Τοκτήματουαιτητήείναιεγγεγραμμένο ωςχωράφι,γιατοοποίο εκδόθηκετο 1972άδειαυποδιαίρεσηςτουσεοικόπεδα.Ηάδειαανα νεωνόταν μέχρι το 1974, οπόταν ηυλοποίηση της εγκαταλείφθηκε λόγω της επιβολής, όπως αναφέρεται από τον αιτητή, δυσμενούς όρου για την κατασκευή οχετού στη διοχέτευση όμβριων υδάτων. Καιανκρινόταναμφισβητήσιμη,πουδεν είναιηπερίπτωση,ηεπι λογή τουεμπορικούκέντρουγιατηνκατασκευή τουέργου,ταστοι χείαπουέχουνκατατεθείδεναποδεικνύουνότιηαπαλλοτρίωσηθα έχειοποιεσδήποτεπρόσθετεςσυνέπειεςγιατοναιτητή,άλλεςαπότη στέρηση της ιδιοκτησίας του.Επομένως,δεν έχεικαταδειχθείότι η στέρηση θαενείχεγια τον αιτητή μεγαλύτερες δυσμενείς συνέπειες απ'ό,τιθαείχεηστέρησηγιαοποιουδήποτεαπότουςιδιοκτήτεςτων ακινήτωνταοποίαέχουνπροταθείωςυπαλλακτικέςλύσειςγιατην εκπλήρωσητουέργου.Στημελέτη τουοΔημοτικός Μηχανικόςεπισημαίνει την αναγκαιότηταεξασφάλισης και γειτονικού κτήματος πουανήκεισεΤουρκοκύπριογιατηνεκτέλεσητουέργου.Οαιτητής υπέβαλε ότι το γεγονός αυτό δημιουργεί ρήγμα στις δυνατότητες εκτέλεσης τουέργρυ.ΤοΔημοτικό.Συμβούλιοείχευπόψητουόλατα γεγονότακαθώςκαιτηναναγκαιότηταγιατηχρήσητουπαρακείμενουκτήματοςκι έκρινε εφικτήτηνυλοποίηση του έργου.Δενκατα τέθηκεο,τιδήποτε ενώπιον μουτοοποίονακαταδεικνύειότιηυλο ποίησητουέργουήτανήκατέστηεξαντικειμένουαδύνατη. Ηκατάληξηστηνοποίαάγομαι,είναιότιυπότοφωςτωνδεδομένων της παρούσαςυπόθεσης, δεν έχα θεμελιωθεί οποιοσδήποτε λόγος ο οποίοςναθέτειυπόαμφιβολίατηναναγκαιότητατουέργουκαιτηνεπι λογή τουσυγκεκριμένου χώρουγιατηνεκπλήρωση τουέργουήότιη έρευναγιατηδιερεύνησητωνπροϋποθέσεωνγιατην συγκεκριμένουκτήματοςυπήρξεσεοποιοδήποτεσημείοπλημμελής. 30 Ηπροσφυγήαπορρίπτεται. Δεν εκδίδεταιδιαταγήγιαέξοδα. 35 Το διάταγμα απαλλοτρίωσης επικυρώνεται βάσει του Αρθρου 146.4(a) τουΣυντάγματος. Ηπροοφνγή απορρίπτεται χωρίςέξοδα. 2321