(1994)7 Φεβρουαρίου, 1994 [ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ,Δ/οτής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΣΠΥΡΟΣ ΣΤΑΥΡΙΝΙΔΗΣ ΛΙΜΓΓΕΔ, Αιτητής, ν. ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΥΔΑΤΟΠΡΟΜΗθΕΙΑΣΛΕΥΚΩΣΙΑΣ, Καθ' ων ηαίτηση. (ΥπόθεσηΑρ. 655/92) Προσφορές—Δ ιακήρυξηκαιόροιπροσφοράς—Αποτελούν πράξηκανο νιστικούπεριεχομένου — Παράβαση ουσιώδους όρου, συνιστά παρά βασηχανό\>αδι<αίου—Ηδιάκρισημεταξύόρωνουσιωδώνκαιμηου σιωδών, εξαρτάται από ταγεγονότακαι τουςόρουςπροσφοράςσεκά θεσυγκεκριμένηπερίπτωση. 5 Ηαιτήτρια εταιρεία προσέβαλεμετην προσφυγή τηςτηναπόφαση των καθ' ωνηαίτηση,νακατακυρώσουν τηνπροσφοράγιαπρομήθεια σιδερένιωνσωλήνων,προσαρτημάτων καιβαλβίδωνγιατο σωληναγίογόΑγΪΛίντζιάς-Καϊμακλίου, στοενδιαφερόμενο μέρος,αντίστηνίδια. 10 Ένας απότους κυριότερους ισχυρισμούς που πρόβαλε η αιτήτρια εταιρεία,ήτανηπαράβασηουσιωδών όρωντωνεγγράφωνΠροσφοράς, στηνπροσφοράτουενδιαφερόμενου μέρους. 15 ΤοΑνώτατοΔικαστήριο, ακυρώνοντας την επίδικηαπόφαση,απο φάσισε ότι:
(1)Ηδιακήρυξηπροσφοράς καιοι όροι αυτής αποτελούν πράξη κα νονιστικούπεριεχομένου, πουδεσμεύειτόσοτηδιοίκησηόσο και 20 τους διαγωνιζόμενους, ηδε παράβασηουσιωδών διατάξεων της, συνιστά παράβασηκανόνα δικαίου που επιφέρει ακυρότητα. Οι όροιτηςδιακήρυξηςθαπρέπειναερμηνεύονται στενάκαιαυστηρά.
(2)Ηδιάκριση μεταξύ ουσιωδών και μηουσιωδών όρων εξαρτάται 268 4ΑΛΛ. Σπ.ΣτανρινίδηςΛτδν. Συμβ. Υδατοπρ.Λ/σίας απόταγεγονότακαιτουςόρουςπροσφοράςσεκάθεσυγκεκριμέ νηπερίπτωση. 5 1ο Οδικηγόροςτωνκαθ' ωνη αίτησηυπέβαλεότιοιπαρατυπίεςτης προσφοράςτουενδιαφερόμενουμέρουςδενήτανουσιώδουςσημα σίας. Το Δικαστήριο διαφώνησε μετηθέση αυτήτουδικηγόρου των καθ' ωνηαίτηση. Εξέτασετιςενλόγω παρατυπίεςκαικατέληξε ότιτοενδιαφερόμενομέροςέχειπαραβιάσειουσιώδειςόρουςτων εγγράφωνπροσφοράς. Ηπροσφυγή επιτυγχάνει χωρίς έξοδα. 15 Αναφερόμενες υποθέσεις: Αουκής Αουκαΐδης Ατδ ν. Υπουργού Οικονομικώνκ.ά.
(1990)3 Α.Α.Δ. 862, 20 Ζούκωφ κ.ά.ν.Δημοκρατίας
(1990)3ΑΛΛ. 2609, Medcon Construction a.o. v.Republic
(1968)3C.L.R. 535, Papadopoulos v.Republic
(1985)3C.L.R. 154, 25 J.N. Christofides Trading Ltd v.Republic
(1985)3C.L.R. 546, Ηλιάδης Γεώργιος και Κύπρος (Διανομείς) Λτδ ν. Δημοκρατίας,
(1990)3ΑΛΛ. 1165. 30 Προσφυγή. 35 Προσφυγή εναντίον τηςαπόφασηςτωνκαθ' ωνηαίτησηνα κατακυρώσουν στο ενδιαφερόμενο μέρος PONT-A-MOUSSON S.A., την προσφορά για την προμήθεια σιδερένιων σωλήνων, προσαρτημάτων και βαλβίδων για το σωληναγωγό ΑγλαντζιάςΚαϊμακλίου. Κ.Αιμιλιανίδης, για τονΑιτητή. 40 Γ. Τριανταφυλλίδης, για τους Καθ' ωνη αίτηση. Cur.adv. vult. 269 Σπ. ΣταυρινίδηςΛτδ ν.Σνμβ. Υδατοπρ.Λ/σίας
(1994)ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ,Δ.: ΜετηνπροσφυγήαυτήοιαιτητέςΣπύ ροςΣταυρινίδηςΛτδ προσβάλλουν τηναπόφασητωνκαθ'ωνηαί τηση να κατακυρώσουν στο ενδιαφερόμενο μέρος PONT-AMOUSSON S.A., μέσωτωναντιπροσώπωντους στην Κύπρο Νεό φυτος Δημητρίου Λτδ, την προσφορά για την προμήθεια σιδερέ- 5 νιων σωλήνων, προσαρτημάτωνκαιβαλβίδωνγιατο σωληναγωγό Αγλαντζιάς - Καϊμακλίου. Μεδημοσίευση στον ημερήσιο τύπο ημερομηνίας 29/4/1992το Συμβούλιο Υδατοπρομηθείας ζήτησε προσφορές για την προμή- 10 θεια σωλήνων Ductile Iron, εξαρτημάτων Ductile Iron και Sluice Valves και Air Valves γιατο σωληναγωγό Αγλαντζιάς - Καϊμα κλίου. Υποβλήθηκαν συνολικά τρεις προσφορές απότους αιτητές,το 15 ενδιαφερόμενομέροςκαιτονΟίκοPHANOSEPIPHANIOULTD-η προσφορά του Οίκου Phanos Epiphaniou, λόγω του ότι ήτανκατά πολύακριβότερηαπότιςάλλεςδύο,6ε μελετήθηκε σεβάθος. Η ΕπιτροπήΠροσφορώντουΣυμβουλίουπουσυνήλθεσεσυνε- 20 δρίασηστις 8/7/1992, αποφάσισεομόφωνανα εισηγηθεί στην Ολο μέλεια του Συμβουλίου την εξολοκλήρου ανάθεσητηςπροσφοράς στην ΕταιρείαPONT-A-MOUSSON S.A., γιατους λόγους πουανέ πτυξεστο σχετικό πρακτικότηςσυνεδρίασης της. (ΒλέπεΤεκμήριο 2 στην ένσταση) 25 ΗΟλομέλειατουΣυμβουλίουΥδατοπρομηθείας στησυνεδρίαση της μεημερομηνία22/7/1992 (Τεκμήριο 3),αφούμελέτησεκαιαξιο λόγησε τις εισηγήσεις της Επιτροπής Προσφορών, αποφάσισετην κατακύρωση της προσφοράς στην Εταιρεία PONT-A-MOUSSON 30 SΛ. γιατουςακόλουθους λόγους: α) Τηνάριοτηπροττ/^μενηπολύχρονη πολλά και μεγάλα έργα,στα οποίαηγαλλική Εταιρείααπο δείχτηκεαπόλυτασυνεπής. 35 β) Τηνποιότητατων προσφερόμενων υλικών,πουσύμφωνα με τις διαβεβαιώσεις του Τμήματος Αναπτύξεως Υδάτων ήταν άριστη. 40 γ) Στα πλεονεκτήματα της εξασφάλισης όλων των προϊόντων απότον ίδιοκατασκευαστή. δ) Στογεγονός ότι ητιμήτηςπροσφοράςτωναιτητών,μεβάση 270 4 ΑΛΛ. 5 Σπ.ΣταυρινίδηςΛτδ ν.Συμβ.Υδατοπρ.Λ/σίας Παπαδόπουλος,Δ. τις επίσημες τιμές συναλλάγματος κατάτην 22/7/1992, ήταν £153.948,35 έναντι αυτής των £164.208,86 του ενδιαφερόμε-τ νουμέρουςκαιηδιαφοράτηςτάξηςτου6,5%δενήτανικανή να εξουδετερώσει ταυπόλοιπαπλεονεκτήματα πουπροσέφερεη Εταιρείατουενδιαφερόμενου μέρους. Με επιστολή τους ημερομηνίας 18/8/1992(βλέπε Τεκμήριο 4),οι καθ'ωνη αίτησηπληροφόρησαν την Εταιρεία PONT-A-MOUSSON S.A., μέσωτων αντιπροσώπων τους στην Κύπρο Νεόφυτος Δημη10 τρίουΛτδ.,ότιη προσφοράκατακυρώθηκεσ' αυτούς. Ο δικηγόρος τωναιτητών στις γραπτέςτουαγορεύσεις πρόβαλε σειράνομικών επιχειρημάτωνγιατηνακύρωσητηςεπίδικηςαπόφα σης,ταοποίαμπορούν νασυνοψισθούν ως ακολούθως: 15 α) OL καθ' ων ηαίτησηκατακύρωσαντην προσφορά τουενδια φερόμενου μέρους πουήτανκατά£10.260,51ακριβότερη από αυτήτωναιτητών,κατάπαράβασητωναρχώντηςχρηστήςδι οίκησης. 20 β) Η αιτιολογία που έδωσαν αναφορικά με τα πλεονεκτήματα τηςπροσφοράςτουενδιαφερόμενου μέρους ήτανπεπλανημέ νηκαιβρισκότανεκτόςτωνόρωνκαιπροδιαγραφώντωνΕγ γράφωνΠροσφοράς. 25 γ) Η προσβαλλόμενη απόφαση ήταναντίθετηπροςτηναρχή της ισότητας,για τολόγοότι οι αιτητές δεν κρίθηκαν με ταίδια κριτήριαόπωςτοενδιαφερόμενο μέρος. 30 δ) Ηπροσφορά του ενδιαφερόμενου μέρους παραβίαζεουσιώ δεις όρους των Εγγράφων Προσφοράς καιως εκτούτου δεν έπρεπεναείχεληφθείυπόψη. Αναπτύσσοντας τοτελευταίο επιχείρημα οδικηγόρος των αιτη35 των,υπέβαλεότιηπροσφοράτουενδιαφερόμενου μέρουςήταναντί θετημερητούςόρους τωνπροδιαγραφώνγιατουςεξής λόγους: 40 α) Καθόριζε χρόνο έναρξης κατασκευής και περίοδο παράδο σηςτων εμπορευμάτων διαφορετικόαπό τον προβλεπόμενο στο ΠαράρτημαV των ΕγγράφωνΠροσφοράς. β) Δεν εσυνοδεύετο από το απαραίτητο πληρεξούσιο ότι το πρόσωποτοοποίουπέγραφετηνπροσφορά,ήταν εξουσιο δοτημένο ναδεσμεύειτην Εταιρείατου ενδιαφερόμενου μέ271 Παπαδόπουλος, Δ. Σπ. ΣταυοινίδηςΛτδ ν.Συμβ. Υδατοπρ.Λ/σίας
(1994)ρους, κατά παράβαση της παραγράφου 17.2 των Οδηγιών προςτους Προσφοροδότες. γ) Δεν εσυνοδεύετο απότα απαιτούμενα έγγραφα προσδιορι σμού τηςκαταλληλότητας καισυμφωνίας των προσφέραμενων υλικών και υπηρεσιών προς τα Έγγραφα Προσφοράς (Documentary Evidence of the Goods' and Services' Conformity to the BiddingDocuments), κατάπαράβασητων παραγράφων 9.1(c) και 14.12,3 και 4 των Οδηγιών προς τους Πρχχτφοροδότες. 5 10 δ) Ήταν ελλιπής καιδενκατονόμαζε το Ανεξάρτητο Πρακτο ρείο Ελέγχου (Independent Inspection Agency),το οποίοθα εξέδιδε ταπιστοποιητικά καταλληλότητας πριναπότηφόρ τωσητων εμπορευμάτων, κατάπαράβασητης παραγράφου 15 9
(2)(α) των Οδηγιών. ε) Ηπροσφοράέγινεσεγαλλικάφράγκααντίσεκυπριακές λί ρες, κατά παράβαση των παραγράφων 10
(1)και 26
(5)(α) των Οδηγιών. 20 στ) Ορισμένα απόταπροσφερόμενα προϊόντα ήταν εκτός των απαιτούμενωνπροδιαγραφών. Οδικηγόρος των αιτητώνυποστήριξε πως όλεςοισημειωθείσες παρατυπίες ήταν ουσιώδεις γιατην αξιολόγηση της επίδικης προ σφοράς, ενώ ο δικηγόρος των καθ'ωνη αίτηση υπέβαλε πως αυτές ήτανεντελώςτυπικής φύσεως,δεν επηρέαζανμεοποιοδήποτε τρό ποτοπεριεχόμενο τηςπροσφοράςκαιενπάση περιπτώσει, η παρά γραφος 24.6 των Εγγράφων Προσφοράς έδινε απόλυτη διακριτική ευχέρεια στους καθ'ων ηαίτησηνααποφασίσουν OLίδιοι κατά πό σον οιπαρατυπίεςήτανουσιώδεις ή μη. Έχει επανειλημμένα νομολογηθεί πως ηδιακήρυξη προσφοράς και οι όροι αυτής αποτελούν πράξη κανονιστικού περιεχομένου, 35 πουδεσμεύειτόσο τηδιοίκηση όσο καιτους διαγωνιζόμενους, ηδε παράβασηουσιωδών διατάξεων της συνιστά παράβασηκανόναδι καίουπου επιφέρει ακυρότητα. Οι όροι τηςδιακήρυξης θαπρέπει να ερμηνεύονται στενά και αυστηρά. (Βλέπε Πορίσματα Νομολο γίας του Συμβουλίου της Επικρατείας (1929-1959),σ. 431,Λονχής 40 ΛονκαΐδηςΛτδ ν.Υπουργού Οικονομικώνκ,α.
(1990)3 ΑΛΛ. 862 και Νίτσα Γεωργίου Ζονκωφκ,ά. ν.Δημοκρατίας
(1990)3Α.Α.Δ. 2609.) 272 25 30 4 ΑΛΛ. Σπ.Σταυρινίδης Λτδ ν.Συμβ.Υδατοπρ.Λ/σίας Παπαδόπουλος,Δ. 5 Ηδιάκριοημεταξύουσιωδώνκαιμη ουσιωδώνόρωνεξαρτάται απόταγεγονότακαιτουςόρουςπροσφοράςσεκάθε συγκεκριμένη περίπτωση. (ΒλέπεMedcon Construction &Othersv.R.
(1968)3 C.L.R. 535, Papadopoulos v. «.
(1985)3 C.L.R. 154, 160, JJV. ChristofidesTrading Ltd v. R.
(1985)3 C.L.R.546, 549-550και Ηλιάδης Γεώργιος και Κύπρος (Διανομείς) Λτδ ν. Δημοκρατίας
(1990)3ΑΛΑ 1165.) Σύμφωνα με την παράγραφο 9.1(a)των Οδηγιών προς τους 10 Προσφοροδότες (Instructions to Bidders), Παράρτημα II των Εγγράφων Προσφοράς,ηπροσφορά έπρεπεναπεριλαμβάνει τον Τύπο της Προσφοράς (Bid Form) και το Παράρτηματων Τιμών (Price Shedule), συμπληρωμένο σύμφωνα με τις παραγράφους 10, 11και 12. 15 ΟΤύποςτης Προσφοράςπουυπεβλήθηαπό το ενδιαφερόμενο μέρος αφέθηασυμπλήρωτος σε τρίακενάσημεία. Μεταξύ αυτών, ηπαράγραφος
(2)ηοποίααφορούσετην ημερομηνία έναρξηςκα τασκευήςκαιπερίοδοπαράδοσηςτων εμπορευμάτων στονκαθ'ου 20 η αίτηση. 25 Ηπαράγραφος
(2)τουΤύπουτηςΠροσφοράςόριζε ότι ουπο λογισμός της περιόδου έναρξης κατασκευής και παράδοσης των εμπορευμάτων άρχιζεαπότηνημερομηνίαγνωστοποίησης τηςκατακύρωσης. Περαιτέρω, το Διάγραμμα των Προαπαιτούμενων (Shedule of Requirements), ΠαράρτημαV στα ΕγγραφαΠροσφο ράς,όριζε ότι ηπαράδοσηόλων των εμπορευμάτων θαέπρεπενα συμπληρωθεί εντός τριών μηνών. 30 Όσον αφορά τη μεταφορά, η παράγραφος 12.1 των Ειδικών Όρων του Συμβολαίου(Special Conditions of Contract), Παράρτη μα IV όριζε ότι ο προμηθευτής όφειλε να παραδώσει (deliver)τα αγαθάστις αποθήκεςτουαγοραστούστην Κύπρο,ότι η μεταφορά απότο λιμάνι εκφόρτωσης μέχρι τις αποθήκεςθαδιευθετείτο και 35 θαεπληρώνετο απότονπρομηθευτή,ηδεσχετική δαπάνη θαπεριλαμβάνετο στην τιμήτουΣυμβολαίου. Σχετική μετην υποχρέωση παράδοσηςτωνεμπορευμάτωνστις αποθήκεςτουαγοραστούστην Κύπροήτανκαιηπαράγραφος9.2(β)τωνΟδηγιώνπροςτουςΠρο σφοροδότες. 40 Στηνεπιστολήτηςμεημερομηνία3/6/1992η ΕταιρείαPONT-AMOUSSONS.A. πληροφορούσε τουςκαθ'ων ηαίτησηταακόλου θασχετικά μετοντρόποπαράδοσηςτων εμπορευμάτων: 273 Παπαδόπουλος, Δ. Σπ.ΣταυρινίδηςΛτδ ν.Συμβ. Υδατοπρ.Λ/σίας
(1994)"3-Delivery The enforcement of the delivery period will be at the date of notification by ourBankinFranceof theletter of credit whichwill be opened inourfavour. 5 Fromthedateof notification of theletter of credit deliverywillbe 3 months on FOBbasis. TheB/Ldateswillbeconsidered astheevidenceofthecompletion ίο of thedelivery period." Σύμφωνα μεταόσαδιελάμβανεηπιοπάνωεπιστολή,η ημερο μηνίαέναρξηςτηςπεριόδουπαράδοσηςτωνεμπορευμάτωνάρχιζε απότηλήψητης ειδοποίησης απότηνΤράπεζαστη Γαλλίαότι είχε 15 ανοιχθείπιστωτικήεπιστολή απότηνΚυπριακήΔημοκρατίαπρος όφελος της ΕταιρείαςPONT-A-MOUSSON S.A. Σύμφωναμε τον ΤύποτηςΠροσφοράς,ηπερίοδοςπαράδοσης θαέπρεπενααρχίζει από την ημερομηνία κατακύρωσης της προσφοράς στον επιτυχό νταπροσφοροδότη. 20 Οδικηγόροςτωνκαθ'ωνηαίτησηυπέβαλεότιη παρατυπίααυ τήδεν ήτανουσιώδους σημασίας για το λόγο ότι η γνωστοποίηση κατακύρωσηςθαέπρεπεκανονικάνασυμπίπτει μετοάνοιγματης πιστωτικήςεπιστολής προςόφελοςτουεπιτυχόνταπροσφοροδότη. 25 Διαφωνώ με τηθέση αυτήτου δικηγόρου των καθ'ων ηαίτηση για τολόγο ότι οι προσφορές εμπίπτουνστησφαίρατου δημόσιου και όχι του ιδιωτικού δικαίουκαιαφορούντην ίδιατηνΚυπριακή Δημοκρατία,τηςοποίαςηφερεγγυότηταθεωρείταιαδιαμφισβήτητη. 30 Περαιτέρω,όσον αφορά τηνπαράδοση,ηεπιστολή τηςPONTA-MOUSSON S.A. ανέφερε ότι αυτήθαήταντρεις μήνες στηβάση Free on Board (FOB),οι δε ημερομηνίες των φορτωτικών εγγρά φων (Bills of Lading), θαεθεωρούντο ως αποδείξεις ότι είχεγίνει 35 παράδοση. Είναι φανερόότι στην εν λόγω επιστολή εκαθορίζετο διαφορε τικός τρόποςκαιχρόνος παράδοσης,πουθαμπορούσε ναήτανεί τε οι ημερομηνίες πούέφερανταφορτωτικάέγγραφαότι ταεμπο- 40 ρεύματα είχαν πράγματι φορτωθεί στο πλοίο στο λιμένα φόρτω σης,είτεοιημερομηνίες πουθαέφερανταέγγραφααυτάότιηαξία του φορτίουείχεπληρωθεί απότοναγοραστήώστεαυτόςναμπο ρεί νόμιμαναταδιεκδικήσει μετηνάφιξητουςστην Κύπρο. 274 4 Α.Α.Λ. Σπ. Σταυρινίδης Λτδ ν.Συμβ. Υδατοπρ. Λ/σίας Παπαδόπουλος, Δ. Γιατουςπιοπάνωλόγους έχωκαταλήξειότιτο ενδιαφερόμενο μέροςέχειπαραβιάσειουσιώδεις όρουςτωνεγγράφωνπροσφοράς. 5 Λόγωτηςπιοπάνωκατάληξηςδεν θαυπεισέλθω στην εξέτασητωνυπόλοιπων λόγων ακύρωσης. Ηπροσφυγήεπιτυγχάνει καιηεπίδικηαπόφασηακυρώνεται. Δεν εκδίδεται διάταγμα ως προς ταέξοδα. 10 Η προσφυγή επιτυγχάνει χωρίς έξοδα. 275