(1994)23Φεβρουαρίου, 1994 [ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ,Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΒΥΡΙΔΗΣ, Αιτητής, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩΓΕΝΙΚΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ, Καθ'ων ηαίτηση. (Υπόθεση Αρ. 347/93) Προσφυγή βάσει τον Άρθρον 146 τον Συντάγματος — Αντικείμενο — Παράλειψη οφειλόμενης ενέργειας — Τοζήτημα συνεχιζόμενηςπα ράλειψης,λόγω μη συμμορφώσεωςτης διοίκησηςπρος ακνρωτνκή απόφαση — Δικαιοδοσία τον άικαστηρίον να επιληφθεί προσφυγής κατά της συνεχιζόμενηςπαράλειψης, υπό το φως τωνπαραγράφων 6 5 και5 του Άρθρου
- ΜεαπόφασητουΑνωτάτουΔικαστηρίου(στηνπρωτόδικηδικαι οδοσίατου)ακυρώθηκεη"άρνησηκαι/ηπαράλειψητωνκαθ'ωνηαί τησηνασυστήσουν τοναιτητήκαι/ήνααποστείλουντηβεβαίωση-συ- 10 στάσηπουπρονοείταιαπότηνΕγκύκλιο 750της 11 Ιανουαρίου 1986 προς την ΕπιτροπήΔημόσιας Υπηρεσίας, για προαγωγήτουαιτητή στη συνδυασμένη θέση Συμβούλου ή Γενικού Προξένου Α' από 1 Οκτωβρίου
- ΚατάτοΑρθρο 146.4(γ) τουΣυντάγματοςδηλώθη κε,πωςό,τιπαραλείφθηκεθαέπρεπεναδιενεργηθεί. 15 Μετηνπαρούσαπροσφυγήοαιτητήςεπεδίωξεδεύτερη ακυρωτι κήαπόφασησεσχέσημετηνίδια "παράλειψη/άρνηση". ΤοΑνώτατο Δικαστήριο,απορρίπτονταςτηνπροσφυγή,αποφά- 20 σισεότι:
- Δεν συνιστά θέμαπουείναιδυνατόνα εξεταστεί η απροσχημάτι στηάρνησητηςδιοίκησηςνασυμμορφωθεί ενεργώςμεδεσμευτική 420 4ΑΛΛ. ΒυςίΑης ν.Δημοκρατίας απόφασητου Δικαστηρίου, όπως είναι ηυποχρέωση της σύμφω να μετην επιταγήτου Αρθρου 1465 τουΣυντάγματος. 5
- Δεν έχει καταδειχθείο,τιδήποτε που θαμπορούσε να στοιχειοθετησει αντικείμενο που δεν έχει ήδη καλυφθεί δεσμευτικά με την απόφασηστην πρώτηπροσφυγή. ΤοΑρθρο 1465 του Συντάγματος επιτάσσει: 10 "Ηκατάτηντετάρτηνπαράγραφοντουπαρόντοςάρθρου απόφασις δεσμεύει πανΔικαστήριον, όργανον ή αρχήν εν τη Δημοκρα τία,καιταπερί ωνπρόκειταιόργανα,αρχαίήπρόσωπαυποχρε ούνται εις ενεργόν συμμόρφωσιν προςταύτην." 15 Τίποτε δεν αμβλύνει την απόλυτη υποχρέωση της διοίκησης προς συμμόρφωση μετην απόφασητου Δικαστηρίου ή μειώνει την ευθύνη τηςγιατηπαραβίασητουΣυντάγματος. Η προσφυγή απορρίπτεται χωρίς έξοδα. 20 Αναφερόμενες υποθέσεις: Ορφανίδηςκ.ά.ν.Δημοκρατίας
(1990)3Α.Α.Δ.2207, 25 Δημοκρατία ν. Θαλασσινού
(1991)3ΑΛΛ. 203, Γεο)ργίουν ΔήμονΑεμεσού
(1992)4ΑΛΛ. 1055, Δημοκρατία ν.Γιωργαλλή
(1993)3ΑΛΛ. 590, 30 JusticeParty v.Republic
(1986)3 C.L.R. 187, Γεωργίου v.Δήμου Αεμεσού (Αρ. 2)
(1992)4ΑΛΛ. 1548, 35 40 Γεωργίου ν.Δήμου Αεμεσού (Αρ.3)
(1992)4ΑΛΛ. 1687. Προσφυγή. Προσφυγή εναντίον άρνησης και/ήπαράλειψης τα>νκαθ' ων η αίτηση να συστήσουν τον αιτητήκαι/ήνα αποστείλουν τηβεβαίω ση- σύσταση για προαγωγήτου στη συνδυασμένη θέση Συμβούλου ή Γενικού Προξένου Α ' . Α. Κωνσταντίνου, γιατονΑιτητή. 421 Βνρώηςν.Δημοκρατίας
(1994)Π.Κληρίδης,ΑνώτεροςΔικηγόρος τηςΔημοκρατίας,γιατους Καθ' ων η αίτηση. Cur. adv. vult. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ,Δ.:ΜεαπόφασητουΑνωτάτουΔικαστη ρίου (στην πρωτόδικη δικαιοδοσία του) ακυρώθηκε η "άρνηση και/ηπαράλειψητων καθ' ων η αίτησηνα συστήσουν τον αιτητή και/ή νααποστείλουν τηβεβαίωση- σύστασηπουπρονοείταιαπό την εγκύκλιο 750 της 11 Ιανουαρίου1986 προς την ΕπιτροπήΔη- 10 μοσιαςΥπηρεσίας, γιαπροαγωγήτουαιτητήστησυνδυασμένηθέ σηΣυμβούλουήΓενικούΠροξένουΑ' από 1 Οκτωβρίου 1990. Κα τά το Αρθροδε 146.4(γ)του Συντάγματος δηλώθηκε πως ό,τιπα ραλείφθηκε θα έπρεπε να διενεργηθεί. (Βλ. Γεώργιος Βνρίδης ν. Κυπριακής Δημοκρατίας μέσωΓενικούΔιευθυντή Υπουργείου 15 ΕξωτερικώνΠροσφυγή845/90ημερομηνίας 30Νοεμβρίου1992). Με την παρούσαπροσφυγή ο αιτητής επιδιώκει δεύτερη ακυ ρωτικήαπόφαση σε σχέσημετην ίδια"παράλειψη/άρνηση".Μετά την εγκατάλειψη από τους καθ' ων η αίτηση της λανθασμένης 20 πράγματιθέσηςτουςπωςδενείχανυποχρέωσησυμμόρφωσηςεπει δή εφεσίβαλαν την πρωτόδικη απόφαση στην Προσφυγή845/90 ενόψει της απόφασηςτης Ολομέλειας στην υπόθεση Ορφανίδης κ.ά.ν.Δημοκρατία
(1992)3Α.Α.Δ. 2207, παρέμεινεως μόνο ζήτη ματοπαραδεκτόδεύτερηςή ενδεχομένως καιδιαδοχικώνπροσφυ- 25 γών σεσχέσημεσυνεχιζόμενηπαράλειψη. Ωςπροςτηνπαρούσα διαδικασία,ηυποχρέωσηγιασύστασηή αποστολήτης σύστασης/βεβαίωσης πουθαοδηγήσει στηνκατάλη ψη απότον αιτητήτης ανώτερηςθέσης,είναι δεδικασμένη. Εξάλ- 30 λου,δεν συνιστά θέμαπουείναιδυνατόναεξεταστεί η απροσχη μάτιστη πλέον άρνησητης διοίκησης νασυμμορφωθεί ενεργώς με τηδεσμευτικήαπόφασητουΔικαστηρίουόπωςείναιηυποχρέωση της σύμφωνα μετηνεπιταγή τουΑρθρου 146.5 τουΣυντάγματος. (Βλ. ΚυπριακήΔημοκρατία ν. Γρηγόρη θαλασσινού
(1991)3 35 Α.Α.Δ.203). ΕξέτασαόμοιοθέμαστηνυπόθεσηΑνδρούλλσΑνδρέαΓεωργί ου ν.ΔήμονΛεμεσού
(1992)4Α.Α.Δ.
- Αναφέρθηκασεέκταση στιςδυοαντίθετεςνομολογιακέςτάσειςστηνΕλλάδακαιστηνανά- 40 λύσητουθέματοςστημελέτητουΒ.Μ. Ρώτη - 'Το Φαινόμενοτης Δυστροπίας της Διοικήσεως στην ΕκτέλεσηΑκυρωτικών Αποφά σεων.ΤοΑδιέξοδοκαιταΑντίδοτα"πουδημοσιεύθηκεστοντιμη τικό τόμοτου Συμβουλίουτης Επικρατείας (1929 - 1979) Τόμος1 422 5 4 ΑΛΛ, 5 10 15 20 25 Βνρί&ηςν. Δημοκρατίας Κωνσταντινίδης, Δ. σελ. 343-370καιστοΣύγγραμματηςΔήμητραςΚοντόγιωργα-Θεοχαροπούλου -"Αι Συνέπειαι της Ακυρώσεως Διοικητικής Πρά ξεως έναντι της Διοικήσεως έκδοση 1988 σελ. 89-
- Προσέγγισα το θέμα με γνώμονα το πλέγμα των συνταγματικών ρυθμίσεων στην Κύπρο, ειδικά από την άποψη! των επιπτώσεων από το Αρθρο 146.6 τουΣυντάγματος. Μεδοσμένητηνπρώτηδικαστική απόφαση,δεν μπορείπλέον,πρωτοδίκως,νασυζητηθεί η εξαρχής υποχρέωση της διοίκησης προςορισμένηενέργεια· ούτε είναιδυ νατό να τίθεται ζήτημα έκδοσης απόφασης προσδιοριστικής, σε συνδυασμό με το άρθρο 146.5 του Συντάγματοςτης μελλοντικής συμπεριφοράς του οργάνου. Αυτήδεν μπορεί παρά να συνίστα ταισεενεργόσυμμόρφωση προςτηνακυρωτική απόφαση. Δέκτηκα όμως πως είναι δυνατόνα τίθεται ζήτημα έκδοσης απόφασης καθαράπιααναγνωριστικήςπροκειμένου ναδιακηρυχθείη συνέχισητης παράνομηςπαράλειψης κατά το χρονικό διάστημα που καλύπτει ηνέαπροσφυγήως απαραίτητηπροϋπόθεση για τηθε μελίωσηαξίωσης για αποζημιώσεις- νοουμένου ότι, κατάαναλο γίαπροςτιςπεριπτώσεις πουηπροσφυγήδενκαταργείταικαιεκ δικάζεταιπαράτοότιέχειχάσειτοαντικείμενοτης, θεμελιώνεται, έστωεκπρώτηςόψεως,ζημιά.Αυτά,ενόψειτηςαποκλειστικήςδι καιοδοσίας του Ανωτάτου Δικαστηρίου προς επίλυσητων θεμά των πουάπτονταιτης διοικητικής πτυχής μιαςυπόθεσης προκει μένουναεξεταστεί απότο ΕπαρχιακόΔικαστήριο,κατ' εφαρμογή τουάρθρου 146.6 τουΣυντάγματος,ηενδεχόμενηαξίωσηγιααποζημίωσησε όλητης τηνοητήέκταση. Οαιτητής,υιοθετώνταςτηνπιοπάνωαπόφαση,εισηγήθηκε στη γραπτήτου αγόρευση πως ησυνεχιζόμενη παράλειψητηςδιοίκη σης τουπροκαλεί ζημιάγιατί,ενόσωδιαρκεί,τουστερείτη δυνα30 τότηταναείναιυποψήφιοςγιαπροαγωγήσεθέσεις Πληρεξούσιου Υπουργού πουπροκηρύχθηκανή θαπροκηρυχθούνκαιεπηρεάζει τηναρχαιότητατου. Οισχυρισμός ωςπροςτονσυνεχιζόμενο επη ρεασμό της δυνατότηταςτου να διεκδικήσει ανώτερηθέση,εγκα ταλείφθηκε στο στάδιο των διευκρινίσεων. Ο αιτητής έχει ήδη 35 ανέλθει στη θέση Συμβούλου ή Γενικού Προξένου Α' από την 1 Ιουλίου 1991 πρινδηλαδήκαιαπότην έκδοσητηςαπόφασηςστην Προσφυγή845/
- Έπεταιότιηοφειλόμενη συμμόρφωση σύμφω να μετηναπόφασηστην Προσφυγήεκείνη,θαπρέπει ναεκδηλω•θεί με αναδρομήστην 1 Οκτωβρίου 1990, για να καλυφθείτο με40 σοδιάστηματων εννέα μηνών μέχρι την 1ΙουλίουΊ
- Συνεπώς ηόποιαζημιάθαπρέπεινασυναρτηθεί προς τογεγονός on οαιτητήςκατέχειτηθέση από 1 Ιουλίου 1991 καιόχι απότην 1 Οκτω βρίου
- 423 Κωνσταντινίοης, Δ. Βυρίΰηςν.Δημοκρατίας
(1994)Δεν έχεικαταδειχθεί τέτοιαζημιάούτε κανως απλό ενδεχόμε νο. Η αρχαιότητατουαιτητήεπηρεάζεταιβέβαια αλλάαυτόείναι συνέπεια τηςπαράλειψης εξαρχής.Αυτήη συνέπεια δενδιαφορο ποιείται ως προς τη φύσητης ήως προς την έκτασητηςανάλογα μετηδιάρκειατηςπαράλειψης.Η οφειλόμενη συμμόρφωση τηςδι- 5 οίκησης στη δικαστική απόφαση,είτετην πρωτόδικη είτε, στησυ νέχεια,της Ολομέλειας εφόσον τηνεπικυρώσει κατ'έφεση,οποτε δήποτε εκδηλωθεί, θα οδηγήσει στην αναδρομική προαγωγή του αιτητή απότην 1Οκτωβρίου 1990. Κατά τις διευκρινίσεις έγινε αναφοράκαισε επηρεασμότου αιτητήγιαόσο διαρκείη παράλει- 10 •ψη ωςπροςτοπροβάδισμαστηνυπηρεσία,την ιεραρχία, τηνανά θεσηκαθηκόντωνκαιτοπρωτόκολλο. Κατάτουςκαθ' ωνη αίτη ση αυτά τα επιπρόσθετα είναι οπωσδήποτε αστήρικτα αφού συ σχετίζονται προς λειτουργούς ομοιόβαθμους του αιτητή.Όπως και να έχουν τα πράγματαδεν έχει εξηγηθεί από τον αιτητή με 15 ποιο τρόπο, εξ αιτίαςκατ'ισχυρισμό επηρεασμού τέτοιου είδους, μπορεί να θεωρηθεί ως "πρόσωπο ζημιωθέν" με την έννοια του άρθρου 146.6 τουΣυντάγματος. Στοτέλοςο αιτητήςυποστήριξε πως ενόψειτης απόφασηςτης 20 Ολομέλειας στηνυπόθεση ΚυπριακήΔημοκρατίαν.ΣωτήρηΓιωργαλλή
(1993)3Α.Α.Δ. 590 είναι παραδεκτήη προσφυγήανεξάρτη τα απότηνύπαρξηζημιάςή βλάβης. Εξετάζωτην εισήγησηπαρά το ότι είναι αντίθετηπροςτηναρχικήεφόσον τοζήτημα αναφέρε ται ουσιαστικά στη δικαιοδοσία του Δικαστηρίου. Η υπόθεση 25 Γιωργαλλής(ανωτέρω) δεν είναι σχετική μετο θέμα. Δεν είχενα κάμειμε"διαδοχική"προσφυγήωςπροςσυνεχιζόμενη παράλειψη. Η αναφορά της στο παραδεκτό προσφυγής για παράλειψη απά ντησης κατά παράβαση του Αρθρου 29 του Συντάγματος μόνο εφόσον το θέμα εμπίπτει στο τομέα του Δημοσίου Δικαίου και 30 αναφέρεταιστην ενάσκηση εκτελεστικής ήδιοικητικής λειτουργίας (με παραπομπή στην απόφαση της Ολομέλειας στην υπόθεση Justice Party v.Republic
(1986)3 C.L.R. 187), σχετιζόταν με το εντελώςδιαφορετικόζήτηματηςκαθόλουδυνατότητας επίκλησης της δικαιοδοσίας του Ανωτάτου Δικαστηρίου κατάτο Αρθρο 146 35 του Συντάγματος. Ο αιτητής έχει ήδη ασκήσει τέτοια προσφυγή καιέχειδικαιωθεί. Εκείνο πουτώρασυζητούμε είναι τοανυπάρ χει οτιδήποτε που θα μπορούσε, προσδίδοντας αντικείμενο στη δεύτερηπροσφυγήτου, ναενεργοποιήσει τηδικαιοδοσίατουΔικα στηρίου. Ηαπόφαση μουστην υπόθεση Αντρουλλα Ανδρέα Γεωρ· 40 γιου ν. Δήμου Λεμεσού (ανωτέρω)δεν είναι δεσμευτική. Θαμπο ρούσα νααντικρύσω το ζήτημαδιαφορετικά ανεπανεξετάζοντας τουπότοφωςκαιπεραιτέρωβάσιμηςεπιχειρηματολογίας πουεν δεχομένως θα αναπτυσσόταν, έκρινα ότι ήταν λανθασμένη. Δεν ' 424 4Α.ΑΛ. Βυρίϋης ν.Δημοκρατίας Κωνσταντινίδης,Δ. έχειαναπτυχθείτέτοια επιχειρηματολογία. Αντίθετα οαιτητής με παρέπεμψε και σε δυο μεταγενέστερες υποθέσεις στις οποίες υιο θετήθηκε. Βλ. Ανδρούλλα Ανδρέα Γεωργίου ν.Δήμου Αεμεσού (Αρ.2)
(1992)4Α.Α.Δ. 1548,ΑνδρούλλαΑντρέαΓεωργίουν.Δή· 5 μου Λεμεσού (Αρ. 3)
(1992)4 Α.Α.Δ. 1687. Μόνοπουηυιοθέτηση της στηνπαρούσαυπόθεση,για τους λόγους πουπροσπάθησανα εξηγήσω, πρέπει ναοδηγήσει στην απόρριψη της προσφυγής. Δεν έχει καταδειχθεί οτιδήποτε που θα μπορούσε να στοιχειοθετήσει αντικείμενο πουδεν έχειήδη καλυφθεί δεσμευτικά μετηναπόφα10 σηστην πρώτηπροσφυγή. ΤοΑρθρο 146.5 του Συντάγματος επιτάσσει: 15 20 "Η κατάτην τετάρτην παράγραφοντου παρόντος άρθρου απόφασιςδεσμεύει πανΔικαστήριον, όργανονήαρχήνεντη Δημοκρατία,καιταπερί ωνπρόκειταιόργανα,αρχαίήπρό σωπα υποχρεούνται εις ενεργόν συμμόρφωσιν προς ταύτην". Τίποτε, επομένως, από όσα έχω αναφέρει δεν αμβλύνει την απόλυτηυποχρέωση τηςδιοίκησης προςσυμμόρφωση μετηναπό φαση τουΔικαστηρίου η μειώνει τηνευθύνητηςγιατη παραβίαση τουΣυντάγματος.Ηπροσφυγήαπορρίπτεταιχωρίς όμωςδιαταγή γιαέξοδα. Η προσφυγή απορρίπτεται χωρίς έξοδα. 425