(1994)18 Μαρτίου, 1994 [ΚΟΥΡΡΗΣ, ΔΑπής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟ ΑΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΜΙΛΤΙΑΔΗΣ ΠΟΤΑΜΓΓΗΣ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ, Αιτητές, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΡΟΣΟΔΩΝ, Καθ'ον ηαίτηση. (Υπόθεση Αρ. 548/90) Φορολογία — Φορολογία ΚεφαλαιουχικώνΚερδών — Αιτιολογία — Απαιτείται σαφής αιτιολογίαστην απόφασητονΔιευθυντή Τμήματος ΕσωτερικώνΠροσόδοϊνγιατουςλόγουςπου τονοδήγησανστηναπό φαση του. 5 Ο δικηγόρος των αιτητών ισχυρίστηκε στην παρούσαπροσφυγή, μετην οποίαπροσβλήθηκε η νομιμότητα τηςαπόφασηςεπιβολήςφό ρουκεφαλαιουχικών κερδών στον καθ'ένα από τους αιτητές,ότι η επίδικη απόφασηήταναναιτιολόγητη, καθ'ότι ως αόριστη καιανε παρκής,δεν απεκάλυπτεταστοιχεία στα οποίαβασίστηκε ο καθ' ου 10 η αίτηση,γιατηλήψητηςαπόφασηςτου. Το Ανώτατο Δικαστήριο ακυρώνοντας τις επίδικες αποφάσεις αποφάσισε ότι: 15 Οιεπίδικεςαποφάσειςπρέπειν' ακυρωθούν,γιατονίδιοακριβώς λόγοόπωςκαιστηναπόφασητηςΟλομέλειας στηνυπόθεση/.Γ. Μά κρη Κτηματική Ατδ ν. Δημοκρατίας,όπου η αιτιολογία της προ σβαλλόμενης απόφασηςήτανπανομοιότυπημεαυτώντηςπαρούσας υπόθεσης. Και στην παρούσα περίπτωση όπου,δεν αποκαλύπτονταιοι λό γοι πουοδήγησαν το Διευθυντή στον καθορισμό της αξίαςτουακι νήτου, κατάτον κρίσιμο χρόνο (27/6/78), στο ποσό τωνΛΚ335.Ο00. Ούτεκαιγίνεται καμιάαναφοοάστιςεπίδικεςαποφάσεις,στην έκθε- 25 578 20 4 \ΛΛ. Ποταμίτηςκ.ά. ν.Δημοκρατίαςκ.ά. σητουκ.Ματέα. Έστω κιανγίνειαποδεκτόon οΔιευθυντήςυιο θέτησε προςτο σκοπό αυτότην έκθεσητουκ. Ματέα,πουθενά δεν φαίνονταιοι λόγοιπουτονοδήγησανστηνυιοθέτησητης εκθέσεως τουκ. Ματέα καιτηναπόρριψηαυτήςτουεκτιμητήτωναιτητών. 5 Γιατον πιο λόγο, οι επίδικες αποφάσειςπρέπει V ακυρωθούν στηνολότητατους. Ηπροσφυγήεπιτυγχάνειμεέξοδα. 10 Αναφερόμενηυπόθεση: Ι. Γ.ΜακρήΚτηματικήΑτόν.Δημοκρατίας
(1994)3Α.ΑΛ.56. 15 Προοφυνή. Προσφυγήεναντίοντηςαπόφασηςτουκαθ' ουηαίτησημετην οποίαεπιβλήθηκε στον καθένααπότουςαιτητές φόροςκεφαλαι ουχικών κερδών. 20 ΙΝικολάου,γιατουςΑιτητές. 25 Γ.Λαζάρου,Δικηγόρος τηςΔημοκρατίαςΑ', γιατον Καθ*ουη αίτηση. Cur.adv. vult. ΚΟΥΡΡΗΣ,Δ.: Οιαιτητέςζητούντηνακύρωσητωνεπιδίκων αποφάσεων του καθ* ου ηαίτηση με την οποία επιβλήθηκε στον καθένα απόαυτούς φόρος κεφαλαιουχικών κερδών για ταποσά 30 πουαναφέρονταιστααιτητικάΑ-Δ τηςπροσφυγής. Οι αιτητές ήταν, κατάτον ουσιώδη χρόνο, ιδιοκτήτες τουακι νήτου υπ' αριθμό εγγραφής 8443,Φ/ΣΧ1V/51,τεμάχια227/1 και 228, εκτάσεως 1εκταρίου,2 δεκαριών και 41 τ.μ., στην περιοχή 35 Αγίου Αθανασίου, στηΛεμεσό.Τοακίνητο, που περιγράφετο ως περιβόλι μεπαλιάοικία,εφάπτεταιτης βόρειας πλευράςτου πα ραλιακούδρόμουΛεμεσού,βρίσκεται απέναντιαπότοκυβερνητι κό δασύλλιο γνωστό ως "δασούδι"και απέχει περί τα 90 μέτρα απότηθάλασσα. Οιαιτητές 1,2 και4ήτανσυνιδιοκτήτες του πιο 40 πάνωακινήτουκατά5/8μερίδιαοκαθένας,ηδεαιτήτριαμεαριθ μό 3,ήτανσυνιδιοκτήτρια κατάτα3/8 μερίδια. Μεβάσησυμφωνία αντιπαροχήςημερομηνίας 23/12/83,οιαιτητές διέθεσαν το πι-ο πάνω ακίνητο στην εταιρεία Stademos 579 Κούροης,Δ. Ποταμίτηςκ.ά.ν.Δημοκρατίαςκ.ά.
(1994)DevelopersLimited,αντί τουποσού των£520.
- Ημεταβίβαση των συμφωνηθέντων μεριδίων έγινε τμηματικά, σύμφωνα με τον όρο 8 της συμφωνίας. Στις 1/11/85 μεταβιβάστηκε στους αγορα στέςτο 1/3 μερίδιο (πουαντιπροσώπευε τα4 500/13500 μερίδια και στις 30/6/89 τα5 986/13500 μερίδια.Μεταβιβάστηκανδήλα- 5 δησυνολικά τα 10486/13500 μερίδια (ΠαράρτημαΑ και Β στην ένσταση). Στις 16/1/85οι αιτητές υπέβαλανξεχωριστέςδηλώσεις διάθε σηςακίνητηςιδιοκτησίας. Ωςπροϊόνδιάθεσηςολοκλήρου τουμε- 10 ταβιβασθέντος μεριδίου δηλώθηκε το ποσό των £520.000 ως δε αξία ολοκλήρου του ακινήτου κατά τις 27/6/78, το ποσό των £420.
- Οι αιτητές πλήρωσαν το ποσό φόρουπου αναλογούσε στον καθένααπόαυτούςσύμφωνα μετιςδηλώσεις τους. 15 Στις22/9/89,οκαθ' ουηαίτησηεξέδωσεειδοποιήσεις επιβολής φορολογίας Κεφαλαιουχικών Κερδών. Στηνκάθεμιααπό αυτές έγινεουπολογισμός τουποσούτουοφειλομένου φόρου,ανάλογα μετομερίδιοτουκαθενόςαπότουςαιτητέςστον οποίοαπευθύνετο. Γιατον υπολογισμό του φόρουκαθορίστηκε ως αξίαολόκλη- 20 ρουτουακινήτουκατάτις27/6/78τοποσότων£292.000,ηδεαξία ολόκληρου του ακινήτου κατάτο χρόνο διάθεσης υπολογίσθηκε στις £670.000, απότις οποίες οι£520.000αναλογούσανστομεταβιβασθέν μέρος τουακινήτου. 25 Οι αιτητές υπέβαλανενστάσεις, ημερομηνίας 16/10/89,ισχυρι ζόμενοι ότι ηαξίατου ακινήτουκατά τις 27/6/78,όπωςυπόλογα στηκε από τον καθ' ουηαίτηση, ήτανχαμηλήκαιόχι σύμφωνη με τις δηλώσεις τους. 30 Ο καθ' ουη αίτηση,μεεπιστολές τουημερομηνίας 18/10/89, ζή τησε από τους αιτητές να υποβάλουν στοιχεία για στήριξη του ισχυρισμού τους ότι η αγοραία αξία του ακινήτου κατά τις 27/6/78, όπως υπολογίστηκε από αυτόν,δενήτανη ορθή. 35 Στις 1/12/89, οι αιτητέςυπέβαλανέκθεσηεκτίμησης τουεκτιμη τή τους κ. Ρόη Νικολαΐδη. Σύμφωνα με την έκθεσηαυτή, ηαξία ολόκληρου του ακινήτου κατά τις 27/6/78 υπολογίστηκε σης £421.000καιτου μεταβιβασθέντος μεριδίουσε£321.000, ηδεαξία ολόκληρου τουακινήτουκατάτηνημερομηνίαδιάθεσης(23/12/83), 40 στις £548.000,απότις οποίες οι £457.000αναλογούσαν στο μεταβιβασθέν μερίδιο. Ο καθ' ουηαίτησηεπανεξέτασετοθέμακαικαθόρισετηναξία 580 4 ΑΛΛ. Ποταμίτηςκ.ά.ν.Δημοκρατίαςκ.ά. Κούρρης,Α, του ακινήτου (προφανώς ολόκληρου), κατά τις 27/6/78, στις £335.
- Εκδόθηκανειδοποιήσεις επιβολής φορολογίας μεημε ρομηνία8/5/90,μετιςοποίεςέγινεουπολογισμός τουκέρδουςκαι του αναλογούντος ποσού φόρου του καθενός από τους αιτητές, 5 ανάλογαμεταμερίδιατσυς. Στηνπερίπτωσητωναιτητών 1,2 και 4 το φορολογητέο κεφαλαιουχικόκέρδοςτους υπολογίστηκε στις £66.663καιτοαναλογούνποσό φόρουστις £3.332,
- Στηνπερί πτωση της αιτήτριας 3,τααντίστοιχα ποσάυπολογίστηκαν στις £38.063(φορολογητέο κέρδος)και£7.612,60(φόρος). 10 Οι αιτητές ειδοποιήθηκαν με πανομοιότυπες επιστολές ημερο μηνίας 8/5/90.Παραθέτω δειγματικάαυτήνπου στάληκε στον αιτητή 1: 15 20 25 "Αναφέρομαι στην ένσταση σας μεημερομηνία 16Οκτωβρίου, 1989,κατάτηςφορολογίαςκεφαλαιουχικώνκερδώνμεαναφο ράφορολογίας 830001καισαςπληροφορώταπιοκάτω: Έχω εξετάσει τον ισχυρισμό σας ότι ηαγοραίααξίατουακινήτου που διαθέσατε την 23η Δεκεμβρίου, 1983, με αρ. εγγρα φήςτίτλου 8443στον ΑγιοΑθανάσιο Λεμεσού,ήτανκατάτην 27η Ιουνίου, 1978, μεγαλύτερη από αυτή που έχω καθορίσει στηνπιοπάνωφορολογίακαισαςαναφέρωότι μετάαπόπρο σεκτική μελέτητηςυπόθεσης σας με βάσηταστοιχεία πουέχω στηδιάθεσημουκαιπουαφορούνπωλήσεις άλλωνπαρομοίων κτημάτωνστην ίδιαπεριοχήκατάτο ίδιοπερίπουχρονικόδιά στημα,καθώςκαιάλλους παράγοντεςπουέχωυπόψημου ότι επηρεάζουν την αγοραίααξίατης ακίνητης ιδιοκτησίας, απο φάσισανααυξήσωαυτήσε£72,
- 30 Όσον αφοράτο προϊόν διάθεσης, έχει καθοριστεί με βάσητο συμβόλαιο μεημερομηνία 23 Δεκεμβρίου,
- 35 Εσωκλείω Ειδοποίηση Επιβολής Φορολογίας Κεφαλαιουχικών Κερδώνκαιπαρακαλώναπροσέξετε ιδιαίτερατηνπαρά γραφο 7 στην οποία σας δίνεται το δικαίωμα προσφυγής στο Ανώτατο Δικαστήριο της Δημοκρατίας μέσα σε 75 μέρεςαπό τηνημερομηνία της Ειδοποίησης αυτής,ανθεωρείτε τονεαυτό σαςαδικημένοαπότηνπιοπάνω απόφασημου.". 40 Ωςαποτέλεσμαοιαιτητέςκαταχώρησαντηνπαρούσαπροσφυ γή,ηοποίαβασίζεταισταακόλουθανομικά σημεία: Η επίδικηαπόφαση: 581 Κονρρης, Δ. Ποταμίτηςκ.ά.ν.Δημοκρατίαςκ.ά.
(1994)
(1)Δεν είναι δεόντως αιτιολογημένη.
(2)Είναιπροϊόν πλάνηςπερί τα πράγματα.
(3)Είναιπροϊόν ελλειπούς έρευνας. 5
(4)Είναι παράνομηγιατίαντίκειταιστον περί Κεφαλαιουχι κών ΚερδώνΝόμο.
(5)Ο καθ' ου ηαίτησηδενέλαβε υπόψηγεγονότα που έπρεπε 10 να είχελάβει υπόψηκαι/ή έλαβε υπόψηγεγονότα πουδεν έπρεπε να είχε λάβει υπόψηκαι/ήδεν απέδωσε τηδέουσα σημασία σε όλατασχετικά μετηνυπόθεσηγεγονότα. Ο δικηγόροςτωναιτητώνυποστήριξε ότιηαιτιολογία τηςεπί- 15 δίκης απόφασηςείναι αόριστηκαι ανεπαρκήςκαιότι δεναποκα λύπτει ταστοιχεία σταοποίαβασίστηκεο καθ' ουηαίτησηγιανα καταλήξει στο συμπέρασματουότι ηαγοραίααξίατουκτήματος ήταν, κατά την κρίσιμη ημερομηνία £335.000, με αποτέλεσμα να καθίσταταιανέφικτοςοδικαστικός έλεγχος. 20 Ο δικηγόρος του καθ' ου ηαίτησηυποστήριξε αρχικάότι η αι τιολογία τηςεπίδικηςαπόφασηςβρίσκεταιστην έκθεσητουεκτιμη τήτουκαθ' ουηαίτησηκ. Ματέα (τηνοποίαεπισύναψε στηναγό ρευσητου),η οποία δεν βρισκόταν στους φακέλους των αιτητών, 25 αλλάσεάλλοφάκελοστον Κλάδο Εκτιμήσεων, μεαρ. ΕΕ136/
- Και οι δύο πλευρές προσήξαν μαρτυρία, υπό μορφή ενόρκων δηλώσεων, αναφορικάμε την ορθότητα των εκθέσεων εκτίμησης των εκτιμητών τους. Τελικά όμως,κατάτο στάδιοτωνπροφορικών διευκρινήσεων, ο δικηγόροςτουκαθ' ουηαίτησησυμφώνησε μετηνεισήγησητου δικηγόρου των αιτητών ότι η απόφασητου Διευθυντή δεν είναι δεόντως αιτιολογημένη, ενόψει της πρόσφατης απόφασης της 35 Ολομέλειας τουΔικαστηρίουστηνυπόθεση/.Γ. ΜακρήΚτηματι κή Ατδ. ν.Δημοκρατίας(\994) 3Α.Α.Δ.
- Εδώπρέπειν' αναφέρωότιδενπρόκειταιγιαμιαεπίδικηαπό φαση, αλλά για τέσσερις επίδικες αποφάσεις,οι οποίες έχουν το 40 ίδιουπόβαθρο. Οπωςλέχθηκεεπανειλημμένα,τοΔικαστήριοδεδεσμεύεταιαπό τιςδηλώσεις τωνδικηγόρων,αλλάπροβαίνειστις δικέςτουδιαπι582 30 4 ΑΛΑ. Ποταμίτηςκ.ά.ν.Δημοκρατίαςκ.ά. Κονρρης,Δ. στώσεις αναφορικάμετηνομιμότητατηςπροσβαλλόμενηςαπόφα σης. Έχωμελετήσειτουςισχυρισμούς τωνδικηγόρων, καθώςκαιτα στοιχείατωνφακέλωνκαιπιστεύωότιοιεπίδικεςαποφάσειςπρέ πειν' ακυρωθούν,γιατον ίδιοακριβώςλόγο όπωςκαιστηνπρο αναφερθείσα απόφασητης Ολομέλειας, όπου η αιτιολογία της προσβαλλόμενης απόφασηςήτανπανομοιότυπημεαυτώντηςπα ρούσαςυπόθεσης. ΤοΔικαστήριο,στην πιοπάνωαπόφαση,είπε, 10 μεταξύάλλων,ταακόλουθα: 5 15 20 30 35 40 "Ιδιαίτερηαναφοράέκαμαν(οι εφεσείοντες) στην Ηλία ν. Δη· μοκρατίας(Υπόθεση Αρ. 531/91, αποφασίστηκεστις28/4/93), για νατονίσουν ότι ηαποφασιστικήαρμοδιότητα γιατηνεπιβολή της φορολογίας ανήκει στο Διευθυντή και όχι στον κυ βερνητικόεκτιμητή. ΤοπιοκάτωαπόσπασμααπότηνΗλίαεί ναι ενδεικτικόγιατηθέσηαυτή: * το ερώτημαδεν είναι ανηεκτίμηση τουκυβερνητικού εκτιμητήήτανεύλογη υπότο φως των δεδομένων που πα ρατίθενταιστηνέκθεσητου,αλλάκατάπόσοηαπόφασητου Διεθυντήήτανλογικά εφικτήυπότοφωςτου συνόλου των δεδομένωνταοποίαείχεήέπρεπεναείχευπόψητουγιατην άσκησητων"εξουσιών του *. Ηδικηγόρος των εφεσίβλητων υπέβαλεότι ηαπόφασητουΔι ευθυντή συνιστά στην ουσία υιοθέτηση της εκτίμησης τουκυ βερνητικού εκτιμητή που περιεχόταν στο διοικητικό φάκελο και,επομένως,υποστηλώνεταιαπότηναιτιολογίατης. Ιδιαίτε ρηαναφορά έκαμε στην Καμηλάρη ν.Δημοκρατίας, Υπόθεση Αρ.496/90,αποφασίστηκεστις 15/2/91.Βλ.επίσηςΛάζαροςΧατζηφόραδονΑκίνηταΛτδ. ν.ΔημοκρατίαςΥπόθεσηΑρ.457/89, αποφασίστηκε στις 11/1/91, για να τονίσει (ό,τι επισημαίνεται στην απόφασηεκείνη)ότι τοαντικείμενοτηςαναθεώρησης δεν είναιηδιαπίστωσητηςορθότηταςτων εκατέρωθεν εκτιμήσεων αλλά ηεπάρκειατης έρευνας και το εύλογο της επίδικηςαπό φασης μέσα στο πλαίσιο των εξουσιών του Διευθυντή. Στην προκείμενηπερίπτωσηοΔιευθυντήςείχεενώπιοντου,όπωςείναιπαραδεκτό,τιςδυοεκτιμήσεις. Στηναπόφασητουδεναπο καλύπτειτουςλόγουςπουτονοδήγησανναυιοθετήσει τηνεκτί μηση τουκ. Ματέα-ούτε η εκτίμηση του κ. Ματέαμπορεί να πληρώσει τοκενόγιατίη εκτίμησητουσυναρτάταιαποκλειστι κά με τα στοιχεία που περιέχονται στην έκθεση του και την 583 Κούρρης, Δ. Ποταμίτης*&. ν.ΔημοκρατίαςκΛ.
(1994)πραγματογνωμοσύνη του. Στην ίδιατην έκθεσητου κ.Ματέα δεν επεξηγούνται ταστοιχεία καιηδιαδικασίαβάσειτηςοποί ας πρχκκιρμόστηκε η τιμήτων συγκριτικών πωλήσεων σταδε δομένατηςκρίσιμης ημερομηνίας,της27/6/
- Το εγχείρημα του πρωτόδικου Δικαστηρίου ν*αντιπαραβάλει τις δυο εκθέσεις των εκτιμητών για να καταλήξει σε συμπερά σματαγιατοπαραδεκτότηςαπόφασηςτουΔιευθυντήείναιεν δεικτικό της έλλειψηςαιτιολογίας στην απόφαση του Διευθυ- 10 ντή· κενόόμως πουδεν μπορείναπληρωθεί μετην πρωτογενή αξιολόγηση των στοιχείων ενώπιον των αρχώναπότο ίδιο το Δικαστήριο. Όπουαιτιολογεί*αι η απόφασημχ αναφορά στα στοιχείαπουδιερευνήθηκαν,μπορεί τοΔικαστήριο νααναφερ θείσταστοιχεία αυτάγιαναδιαπιστώσει ανήτανκατάλογική 15 συνέπεια εφικτόγιατηναρχήνακαταλήξειστηναπόφασηστην οποία άχθηκε. Συνιστά σφίίλμα όμως για το Δικαστήριο να αξιολογήσει ταγεγονότα γιανακρίνει ανηαπόφασητουδιοι κητικούοργάνουήταν,παράτηναόριστηή ελλειπή αιτιολογία, λογιχάεφικτή.". 20 Και στην παρούσαπερίπτωση όπου,όπως είπακαιπροηγου μένως, η αιτιολογία ήταν πανομοιότυπη με αυτή της πιο πάνω απόφασηςτηςΟλομέλειας, δεναποκαλύπτονταιοιλόγοιπουοδή γησαντοΔιευθυντήστονκαθορισμότηςαξίαςτουακινήτουκατά 25 τονκρίσιμο χρόνο (27/6/78),στοποσότων£335.
- Ούτεκαιγί νεται καμιάαναφοράστιςεπίδικεςαποφάσεις,στηνέκθεσητουκ. Ματέα. Έστω κι' αν δεχθώ ότι οΔιευθυντής υιοθέτησε προς το σκοπό ίίυτό την έκθεσητου κ. Ματέα,πουθενάδεν φαίνονται οι λόγο:πουτονοδήγησανστηνυιοθέτησητηςεκθέσεως τουκ. Μα- 30 τέακαιτηναπόρριψηαυτήςτουεκτιμητήτωναιτητών. Για τον πιο πάνωλόγο, οι επίδικες αποφάσειςπρέπει ν' ακυ ρωθούνστηνολότητατους.Ενόψει τηςκαταλήξεώςμουαυτής,θε ωρώ περιττό ναασχοληθώ με τους υπόλοιπους λόγους ακυρότη- 35 ταςπουεγέρθηκαν. Ως αποτέλεσμαη παρούσαπροσφυγήεπιτυγχάνεικαιοι επίδΐτ κες αποφάσεις ακυρώνονται. 40 Ο καθ*ουηαίτησηναπληρώσει ταέξοδατων αιτητών,ταοποία ναυπολογιστούν απότον Πρωτοκολλητή. Ητζονοφυγήεπιτυγχάνει μεέξοδα. 584