4Λ.Λ.Δ. 19Απριλίου, 1994 [ΝΙΚΗΤΑΣ,Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΑΝΔΡΕΑΣΚΑΜΜΓΓΣΗΣ, Αιτητής, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ ΤΟΥ ΕΦΟΡΟΥ ΦΟΡΟΥ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ(ΑΡ.1), Καθ' ωνηαίτηση. (ΥπόθεσηΑρ. 427/93) ΦορολογίαΕισοδήματος— Υπογραφήαπό τον φορολογούμενοδήλωσης συμβιβασμού— Καθιστάτηβεβαίωση(ροοολογίαςοριστική— Μετα βολήτηςβεβαίωσηςμετά τοσυμβιβασμόαδύνατηωςαντικείμενηπρος τηνέννοιατηςχρηστήςδιοίκησης. 5 10 Ο αιτητήςπουείχεπροβείσεδιευθέτησηκαικαταβολή τουφόρου πουτουεπιβλήθηκεγιατοέτος 1978,προσέβαλεμετηνπροσφυγή του την απόφασητου καθ' ου η αίτηση Εφόρου ΦόρουΕισοδήματοςνα απορρίψειαίτηματουγιαεπιστροφήμέρουςτωνφόρων,που σύμφωναμετους ισχυρισμούςτουείχεκαταβάλλειαχρεωστήτως. ΤοΑνώτατοΔικαστήριοαπορρίπτονταςτηνπροσφυγή,αποφάσισε ότι: 15 20 Είναιφανερόότικαιτωνδύοφορολογιών(αρχικήςκαιπρόσθετης) προηγήθηκε συμβιβασμός. Το ζήτημα είναι κεφαλαιώδους σημασίας γιατίάπτεταιτηςνομιμότηταςτηςφορολογίας. Απότοέγγραφοτης 17/6/79προκύπτεισυμφωνίαγιακαταβολήσυγκεκριμένουποσούπουαφορούσεκαιστοφόροεισοδήματοςτουεπί δικουχρόνου. Ακολούθησεσεμερικέςημέρεςηβεβαίωσηπουδεναμ φισβητήθηκε μεένσταση ήπροσφυγήστοΑνώτατοΔικαστήριο. Αντί θετα,όπωςαναφέρεταιστηνίδιατηναίτηση,οαιτητήςκατέβαλετοφό ρο. Ηπληρωμή έγινεανεπιφύλακταγιαναδιευθευτηθούνπροφανώς 823 Καμμίτσηςν.Δημοκρατίας(Αρ.1)
(1994)οι φορολογικές υποχρεώσεις του αιτητήγιαμιά μεγάληπερίοδο,που κάλυπτε5 χρόνια. Πέτυχεμάλιστατηναποπληρωμή τουσυμφωνηθέ ντος ποσού μεδόσεις. Εξαιρέθηκεηέκτακτη εισφοράτου 1977,λόγω της εκκρεμοδικίας για ναδιαφυλαχθείτοδικαίωματου δημοσίου να απαιτήσειτηνεισφορά,όπωςέγινεαργότερα. 5 Ηδεύτερηδήλωση-συμφωνία τουαιτητήτης24/3/86 διαλύει, κάθε αμφιβολίαγΐΛτηνορθότητατωνπαραπάνωσυμπερασμάτωνταοποία καιεπιβεβαιώνει. ΟαιτητήςαποδέχθηκεναπληρώσειΛΚ900επιπρό σθετοποσόφόρουεισοδήματοςκαιεισφοράςγιατοεπίδικοέτος. Πά- 10 λιν χωρίςκαμιά επιφύλαξη. Έχοντας υπόψητοπεριεχόμενο των παραπάνωδηλώσεωνκαιτα γεγονότα πουτιςπεριστοιχίζουν είναι αναπόφευκτοτοσυμπέρασμα ότιOLεπίδικεςβεβαιώσειςήτανοριστικές,γιατίήταναποτέλεσμαπροη- 15 γηθέντοςσυμβιβασμού. Γιατολόγοαυτό,πουπροκύπτειαβίαστααπό ταστοιχεία,δενυπάρχουνπεριθώριααμφισβήτησηςτηςφορολογίας. Η προσφυγή απορρίπτεταιχωρίς έξοδα. 20 Αναφερόμενη υπόθεση: Woolwich BuildingSocietyv. IJi.C. (No.2)[1991]4AilEJi.
- 25 Προσφυγή. Προσφυγήεναντίον τηςάρνησηςτου ΕφόρουΦόρουΕισοδήμα τος να αναθεωρήσει τη φορολογία ηοποία επιβλήθηκε στον αιτητή για τοφορολογικό έτος
- 30 Στ. Καμμίτση, γιατον Αιτητή. Στ. Ιαχτήφ,Δικηγόρος τηςΔημοκρατίας,γιατους Καθ'ωνηαίτη ση. Cur. adv.vult. ΝΙΚΗΤΑΣ,Δ.: Ηπροσφυγήαφοράτην άρνησητου εφόρουφό ρου εισοδήματος (εφεξής εφόρουήκαθού)νααναθεωρήσειτηφόρο- 40 λογία τουαιτητή γιατο φορολογικό έτος 1978 (έτος εισοδήματος 1977) καινα του επιστρέψει μέρος των φόρων που,κατάτους ισχυ ρισμούς του,κατέβαλεαχρεωστητως. Θακαταγράψωευθύς αμέσως, σίΛΐπτυγμένα, ταουσιώδη πραγματικάπεριστατικά απόταοποία 824 35 4 ΑΛΛ. Καμμίτσης ν.Δημοκρατίας (Αρ. 1) Νικήτας, Δ. θασχηματοποιηθείοακριβήςχαρακτήραςτηςδιαφοράςκαιτηςεπι ζητούμενηςθεραπείας. Αρχική ειδοποίηση επιβολής φορολογίας για το επίδικο έτος στάληκετονΑύγουστοτου
- Οαιτητήςαμφισβήτησετηφορο λογία αυτήμε γραπτήένσταση του ημερ.26/9/78σαν υπερβολική. Στις25/6/79οΈφοροςτονφορολόγησε (γιατο 1977)σεεισόδηματο ύψοςτουοποίουκαθορίστηκεσε£8.
- Προηγήθηκεόμωςσυμφω νίαημερ. 19/6/
- Οαιτητήςαποδέχθηκεναπληρώσει τοποσότων 10 £10.000"ως φόρο εισοδήματος και εκτάκτου εισφοράς για τα έτη 1974/73έως 1978/77 νοουμένου ότι το εν λόγωποσό θαπληρωθεί διαδόσεων". Συμφωνήθηκεπεραιτέρωότιτοπαραπάνωποσό"δεν συμπεριλαμβάνει έκτακτηεισφοράγιατοέτος 1977'. 5 15 Στησυνέχεια,στις9/2/80,επιβλήθηκεστοναιτητήκαιέκτακτηει σφορά £1.548,που αντιστοιχούσε στο εισόδημα των £8.000με το οποίοφορολογήθηκε.Ηκαταβλητέαεισφοράεκπίπτεταιαπότοφο ρολογητέο εισόδημα [(αρθρ.9πουαναριθμήθηκεμετάσαν αρθρ.8 τωνπερίΕκτάκτουΕισφοράς(Προσωρινοί Διατάξεις)Νόμων 1976 20 έως 1978)].Όμωςοκαθούδενπροέβηστηνέκπτωσηγιατί,όπωςδη λώνεται στην παράγραφο 5 της ένστασης χωρίς να υπάρχειαντί κρουση,εκκρεμούσαντότεπροσφυγέςπουέθετανθέμααντισυνταγ ματικότηταςτης επιβολής τέτοιας φορολογίας. Και συγκεκριμένα των διατάξεων του τροποποιητικού νόμου αρ.22/
- Ο αιτητής 25 πλήρωσε φόροεισοδήματοςκαιστο ποσότης εισφοράςαλλάαυτό έγινε,όπωςαναφέρειηδικηγόροςτουαιτητήστηνπαράγραφο3της έκθεσηςτωνγεγονότων στοσώματηςπροσφυγής,"καλήτηπίστει". Αργότερα αποκαλύφθηκεπωςοαιτητήςείχεεπιπλέον εισόδημα 30 απότόκουςκαταθέσεωνσε τράπεζατουεξωτερικού. Τανέαστοι χείαοδήγησανστην επιβολήπρόσθετης φορολογίας φόρουεισοδή ματοςπουέγινεστις 21/4/86.Παράλληλαέγινεκαιβεβαίωσηέκτα κτηςεισφοράςγια£
- Καισεαυτήτηνπερίπτωσηείχεπροηγηθεί συμφωνία υπό μορφή ενυπόγραφης δήλωσης του αιτητή. Φέρει 35 ημερ.24/3/
- Είναισύντομηκαιτηνπαραθέτωολόκληρη: 40 "Συμφωνώόπωςπληρώσωτοποσότων£900επιπρόσθετοφόρο εισοδήματος και έκτακτης εισφοράς ως καιτοποσό τουφόρου πουμουεπεβλήθημετις επιπρόσθετες φορολογίες γιαταφορολογικάέτη 1979/781979,1980,1981 και 1982 προςπλήρηδιακα νονισμότουφόρουπουπροκύπτειπάνωστοκεφάλαιοκαιτους τόκους του λογαριασμού που είχα στο εξωτερικό απότο έτος 1975 μέχρι τοέτος 1983." 825 Νικήτας,Δ. Καμμίτσηςν.Δημοκρατίας(Αρ. 1)
(1994)Στις25/11/91 οαιτητήςζήτησεεγγράφωςαπότονκαθούνα επα νεξετάσει τηνυπόθεσηγιατίδεναφαιρέθηκεαπότοφορολογητέοει σόδημα η έκτακτη εισφορά του 1977 ανερχόμενη σε £1.548. Ακο λούθησαν τον Ιούνιο του 1992 δικαστικά μέτρα για την είσπραξη εκτός άλλων καιποσού£595 πουήταντουπόλοιπο τηςφορολογι- 5 κήςοφειλής του 1977 (£495γιατηνακρίβειαπλέον £100επιβάρυν ση). Μετάέναπερίπουχρόνο στις 16/12/92 παρενέβησανοιφορο λογικοί σύμβουλοι τουαιτητή. Ζήτησαναναθεώρησητηςφορολο γίας για τον ίδιο λόγο ότι δηλαδήτο φορολογητέο εισόδημα 1977 δεν υποβιβάστηκε κατά το ποσό της έκτακτης εισφοράς πουήταν 10 συνολικά £1.848(£1548+£300). Τοαίτημαστηρίχθηκε στις διατά ξειςτου άρθρου35 τωνπερί Βεβαιώσεως καιΕισπράξεωςΦόρων Νόμων 1978 έως 1988, που ρυθμίζει τις περιπτώσεις πουείναι δυ νατήηεπιστροφήφόρου. 15 Ο Εφοροςθεώρησε πωςητελευταίααυτήεπιστολή αποτελούσε στηνουσίαένσταση κατάτηςπρόσθετης φορολογίαςκαιτηναπέρ ριψεμετηναιτιολογίαότι υποβλήθηκεεκπρόθεσμα. Με την προσφυγή του ο αιτητής προσβάλλει την άρνηση του 20 Εφόρουνααναθεωρήσει τηφορολογίατουεισοδήματοςτουγιατο οικονομικό έτος 1978/77 έτσιώστεναεπιτρέψει τις παραπάνωεκ πτώσεις. Παράλληλα ζητάεπιστροφή σε αυτόν του αχρεωστήτως πληρωθέντος φόρουπάνωστοποσότηςεισφοράς με9%τόκο από της καταβολήςτου απότον αιτητή. Παρατηρώότι ηαποδοχήτου 25 δεύτερου αιτήματος είναι απαράδεκτηγιατί βρίσκεται έξω απότο δικαιοδοτικόπλαίσιοτουδικαστηρίουόπωςτοκαθόρισετοάρθρο 146 τουσυντάγματος. Είναιηπιοβασικήθέσητηςδικηγόρουτουαιτητήότιτοσχετικό 30 αίτηματουτελευταίου,πουέγινετην25/11/91, ήτανγιαεπανεξέτα σηκαιεπιστροφή φόρουκαιότιυποβλήθηκε έγκαιρα. Σημειωτέον ότι μεβάσητις διατάξειςτου άρθρου35
(2)των περί Βεβαιώσεως και Εισπράξεως Φόρων Νόμων 1978 έως 1991 η αξίωση για επι στροφήφόρουπρέπειναυποβάλλεταιμέσασε6χρόνιααπότηλή- 35 ξη του φορολογικού έτους στο οποίο αναφέρεταιηαπαίτηση. Το επιχείρημα του αιτητήείναι ότι το εμπρόθεσμο αίτησης αυτήςτης μορφήςκρίνεταιμεβάσητηχρονολογία τηςπρόσθετης φορολογίας καιόχι τηςαρχικής. 40 Η άλληάποψηείναι ότι το παραπάνω διάβηματου αιτητήδεν αποτελούσε αίτηση θεραπείαςμεβάσητο άρθρο 35,αλλά ένσταση κατά της πρόσθετης φορολογίας και σαντέτοια ήτανεκπρόθεσμη. Κατάτοάρθρο20
(1)τουνόμουηένστασηπρέπειναδοθείτοαργό826 4ΑΛΛ. Καμμίτσηςν.Δημοκρατίας(Αρ. 1) Νικήτας, Δ. τερομέχριτοτέλοςτουμήναπουέπεταιτουμήναμέσαστονοποίο είχεδοθείειδοποίηση επιβολήςφορολογίας. Καιεδώηειδοποίηση χρονολογήθηκε την 21/4/
- Επομένως υπάρχει καθυστέρηση για τηνπροβολήένστασης πουμάλισταμετριέται σεχρόνια. 5 Τοεπιχείρημαπροχώρησεκαιπάνωστηβάσηότιτοδιάβηματου αιτητήισοδυναμεί μεαίτημααναθεώρησης. Διαπιστώνεταιπάλιν, κατάτους ισχυρισμούςτης δικηγόρου τουκαθού,εκπρόθεσμηκα τάθεσητηςένστασης. Εφόσοντοφορολογικό έτοςπουαναφέρεται 10 η απαίτησηέληξετο 1978,ηπροθεσμίαγιααναθεώρησηέληξε,σύμ φωνα μετονόμο,τοτέλοςτου
- Γιανα είναι όμως δυνατή η διατύπωση της πρότασης η δικηγόρος του καθού διαχώρισε την πρόσθετη φορολογία, πουόπως θαθυμόμαστε έγινετο 1986,από τηναρχική. Τέλοςλέχθηκεότι τοάρθρο35 είναι άσχετογιατίτυγ15 χάνειεφαρμογήςμόνονόταντοεισόδημαπαρακρατείταιστηνπηγή του,κάτιπουδενσυνέβηκεστηνκρινόμενηπερίπτωση. Η υπόθεση δε συζητήθηκε από τη σκοπιά των δηλώσεων που υπέγραψεοαιτητής. Είναι όμως φανερόότι καιτων δύοφορολο20 γιων(αρχικήςκαιπρόσθετης)προηγήθηκεσυμβιβασμός. Τοζήτημα είναι κεφαλαιώδους σημασίας γιατί άπτεταιτης νομιμότητας της φορολογίας. Ησυνέπειατουσυμβιβασμούείναι,όπωςγράφειοΜ. Στασινόπουλος "ΜαθήματαΔημοσιονομικούΔικαίου",3ηέκδοση, Έτος 1966, στησελ.290,ότι: 25 " ηβεβαίωσιςκαθίσταταιοριστική. Νέαμεταβολήτηςβεβαι ώσεωςδενεπιτρέπεταιωςαντικείμενη προςτηνέννοιαντης χρηστής διοικήσεως". 30 35 40 ΤοίδιοθέμααναπτύσσειοΠ.Δαγτόγλου"ΓενικόΔιοικητικόΔί καιο"Β' έκδοση,σελ.271-272: "Στηνχώραμαςοιδιοικητικέςσυμβάσειςσυμβιβασμούαφορούν κυρίωςτηνάρσηπραγματικώναμφισβητήσεων. Χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι OL φορολογικοί συμβιβασμοί περί το ύψος του οφειλόμενου φόρου,ή ο διοικητικός συμβιβαστικός καθορισμός της αποζημιώσεως επί αναγκαστικήςαπαλλοτριώ σεως.ΤοΣυμβούλιοτης Επικρατείαςέχει μάλιστανομολογήσει ότιύστερααπότονκαθορισμότηςαποζημιώσεωςδιασυμβολαίουκαιτηναπόκτησηκυριότηταςεπίτουαπαλλοτριωθέντοςδεν είναιπιαεπιτρεπτήανάκλησητηςαπαλλοτριώσεως 'ωςθίγουσα τηνδιάτηςσυμβάσεως δημιουργηθείσανκατάστασιν'." Ηαγγλικήνομολογία,όπωςεκφράστηκεπρόσφαταμετηναυθε827 Νικήτας, Δ. Καμμίτσης ν. Δημοκρατίας (Αρ. 1)
(1994)ντικότητα απόφασης της Δικαστικής Επιτροπής της Βουλής των Λόρδων στηνυπόθεση WoolwichBuildingSocietyv.LR.G (No.2) [1991]4 All E.R. 577, επεξέτεινε την αρχή του κοινοδικαίου περί αποκατάστασηςήεπαναφοράςτωνπραγμάτων(restitution)καιστις φορολογικές υποθέσεις. Διευκρινίστηκε όμως μέσααπότησυζήτη- 5 σητηςπρογενέστερης νομολογίας,πουαναλύεταιστις σελ.599έως 602, ότι δεχωρεί επιοτροφήφόρουστις περιπτώσεις πουοφορο λογούμενος προέβησεεκούσιαπληρωμήτου μεσκοπότοσυμβιβα σμό της διαφοράς του με τις φορολογικές αρχές. Μας διαφωτίζει στοπροκείμενο η σύνοψη στησελ. 578: 10 "Having regard to (i) the provision in s. 1 of the Bill of Rights
(1688)that where there was no parliamentary authority for the imposition of a tax the taxing authority was not entitled to any money paid on aninvaliddemand,(ii)the extraordinary statutory 15 powersof theRevenue toenforce itsdemands and(in)theneed for a general standard of fairness in the Revenue's dealings with taxpayers, there was at common law a general restitutionary principle that a subject who made a payment in response to an unlawful demandfor tax oranylikedemandfor which therewas no 20 basisin law immediately acquired aprima facieright to be repaid theamount so paid unlessthepayment hadbeen madevoluntarily tocloseatransaction orhadbeen made underamistake of law." Από το έγγραφοτης 17/6/79προκύπτεισυμφωνίαγιακαταβολή 25 συγκεκριμένου ποσούπουαφορούσεκαιστοφόροεισοδήματοςτου επίδικου χρόνου. Ακολούθησε σε μερικές ημέρες ηβεβαίωσηπου δεναμφισβητήθηκε με ένσταση ήπροσφυγήστο Ανώτατο Δικαστή ριο. Αντίθετα,όπωςαναφέρεταιστηνίδιατηναίτηση,οαιτητήςκα τέβαλε το φόρο. Ηπληρωμή έγινε ανεπιφύλακταγια να διευθετη- 30 θούνπροφανώςοιφορολογικέςυποχρεώσεις τουαιτητήγιαμιαμε γάληπερίοδο,πουκάλυπτε5χρόνια. Πέτυχεμάλιστατηναποπλη ρωμήτου συμφωνηθέντος ποσούμεδόσεις. Εξαιρέθηκε ηέκτακτη εισφοράτου 1977 λόγω τηςεκκρεμοδικίαςστην οποία αναφέρθηκα γιαναδιαφυλαχθείτοδικαίωματουδημοσίουνααπαιτήσειτηνει- 35 σφορά,όπωςέγινεαργότερα. Ηδεύτερηδήλωση-συμφωνία τ ο υ αιτητήτης24/3/86διαλύει,πι στεύω,κάθεαμφιβολίαγιατηνορθότητατωνπαραπάνωσυμπερα σμάτωνταοποίακαιεπιβεβαιώνει. Οαιτητήςαποδέχθηκεναπλη- 40 ρώσει£900επιπρόσθετοποσόφόρουεισοδήματοςκαιεισφοράςγια το επίδικοέτος. Πάλινχωρίς καμιάεπιφύλαξη. Έχοντας υπόψητο περιεχόμενο των παραπάνω δηλώσεων και 828 4 ΑΛΛ. 5 Καμμίτσηςν.Δημοκρατίας(Αρ. 1) Νικήτας, Δ. τα γεγονότα πουτις περιστοιχίζουν είναι αναπόφευκτο το συμπέ ρασμα ότι οι επίδικες βεβαιώσεις ήτανοριστικές γιατί ήταναποτέ λεσμαπροηγηθέντος συμβιβασμού.- Γιατο λόγο αυτό,πουπροκύ πτειαβίαστααπόταστοιχεία,δενυπάρχουνπεριθώριααμφιοβήτησης της φορολογίας. Ηπροσφυγή απορρίπτεταιως απαράδεκτη. Δεν επιδικάζωέξο δα. Η προσφυγή απορρίπτεται χωρίς έξοδα. 829