4 ΑΛΛ. 21Απριλίου,1994 [ΚΩΝΣΤΑΝΤΓΝΙΔΗΣ, Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΑΝΕΣΤΟΣΑΡΒΑΝΓΓΑΚΗΣ KAJΑΛΛΟΙ, Αιτητές, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ,ΜΕΣΩΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, Καθ' ωνηαίτηση. (ΥπόθεσηΑρ. 501/93) Εκπαιδευτικοί Λειτουργοί — Δυνατότητα απαλλαγής μαθητώναπό ορι σμέναμαθήματα γιαειδικούςλόγους—Διακριτική ευχέρεια τουΔιευ θυντή— Κανονισμός8
(7)τωνπερί Λειτουργίας τωνΔημοσίωνΣχο λείωνΜέσηςΕκπαιδεύσεωςΚανονισμώντου 1990(KAJ1. 310/90). 5 Οιαιτητέςζήτησανμετηνπροσφυγή τουςτηνακύρωση τηςαπορ ριπτικήςαπόφασης τωνκαθ' ωνηαίτησησεαίτηματουςνααπαλλά ξουντιςθυγατέρεςτους- μαθήτριεςαπότομάθηματωνθρησκευτικών καιτιςθρησκευτικέςεκδηλώσεις τουσχολείουτους. 10 ΤοΑνώτατοΔικαστήριοακυρώνονταςτηνεπίδικηαπόφαση, απο φάσισεότι: 15 ΤοζήτημαδιέπεταιαπότονΚανονισμό8
(7)τωνπερί Λειτουργίας τωνΔημοσίων Σχολείων Μέσης ΕκπαιδεύσεωςΚανονισμώντου1990 (ΚΑΠ. 310/90)πουπροβλέπουνωςεξής: 20 "Ο Διευθυντής μπορεί ύστερααπόέγκριση του διευθυντήτου οι κείου Τμήματος Εκπαίδευσης, νααπαλλάξει μαθητή,ύστερααπό αίτησητουκηδεμόνα του,απότην υποχρεωτική παρακολούθηση και εξέτασητων μαθημάτων της Γυμναστικής,Θρησκευτικών, Ξέ νωνΓλωσσώνκαιΤέχνηςγιαειδικούςλόγους". Ο Κανονισμός αναγνωρίζει εξουσία γιααπαλλαγήεφόσον δαπι859 Αρβανιτάκηςκ.ά. ν.Δημοκρατίας
(1994)στώνονται ειδικοί λόγοι.Είναιπροφανέςπωςηπροσβαλλόμενη από φασηλήφθηκε ως αννα μηυπήρχεαυτήηδυνατότητα.Εμφανίζειεπι βεβλημένη τηνπαρακολούθηση όλων των μαθημάτωνπου περιλαμβά νονται στο αναλυτικό πρόγραμμαπροςπαροχή ολοκληρωμένης αγω γήςκαιθεωρεί ότι "οι Κανονισμοί Λειτουργίας τωνΔημοσίων Σχολεί- 5 ωνπροβλέπουνκανονικήφοίτησητωνμαθητών,πουσημαίνει ανελλι πήπαρακολούθησηόλων τωνμαθημάτων." Ετομένως, όπως προκύπτει,ηπροσβαλλόμενη απόφασηδενήταν το αποτέλεσμα της κρίσης πωςηεξουσία πουπαρέχειο Κανονισμός 10 δεν μπορούσε ναασκηθεί στηνπερίπτωση επειδήδενσυνέτρεχαν ειδι κοίλόγοι. Διαπιστώνεται πλάνηπερίτοΝόμο. 15 Ηπροαγωγήεπιτυγχάνει μεέξοδα. Αναφερόμενηυπόθεση: G.C.SchoolofCareersLtdκ.ά. v.Δημοκρατίας
(1993)3ΑΛΛ 170. 20 Προσφυγή* Προσφυγή εναντίον της απόφασηςτων καθ'ωνηαίτηση μετην οποία απορρίφθηκεαίτηματων αιτητών γιααπαλλαγήτων θυγατέ- 25 ρων τους - μαθητριών από τομάθημα τωνθρησκευτικών καιτης θρησκευτικής εκδήλωσης του σχολείου τους. Γ.Κορφιώτης, για τους Αιτητές. 30 Ε. Λοϊζίδον, Δικηγόρος της Δημοκρατίας Α',για τους Καθ'ωνη αίτηση. Cur. adv.vult. 35 ΚΩΝΓΓΑΝΤΙΝΙΔΗΣ, Δ.:Οιέξι αιτητές είναι γονείς τριών μα θητριών πουφοιτούν στο Λύκειο ΜακαρείουΛάρνακας.Προσφεύ γουνυπόαυτήτην ιδιότητακαι/ηως έχοντες τηγονική μέριμνα των ανηλίκων Θυγατέρων τους και/ήπροσωπικά. Δεν έχει εγερθεί ζήτη μα ως προς το έννομο συμφέρον τους. (Βλ. G.C. School of 40 Carreers Ltdκαι'Αλλοι ν.Κυπριακής Δημοκρατίας
(1993)3 A A A 170). Όλοι οιαιτητές καιοιθυγατέρες τους είναι Μάρτυρες τουΙεχωβά. Προφορικά και αργότερα μεεπιστολή των δικηγόρων τους ημερομηνίας 9Απριλίου 1993 ζήτησαν από τοΔιευθυντή τουΛυ- 860 4 ΑΛΛ. Αρβανιτάκηςκ.ά.ν.Δημοκρατίας Κωνσταντινίδης,Δ. κείουτηναπαλλαγήτωντριών μαθητριώναπότομάθηματωνΘρη σκευτικών και τις θρησκευτικές εκδηλώσεις του Λυκείου. Αιτία ήτανηακόλουθηάποψητουςόπωςτησυνοψίζουν στηνπροσφυγή. 5 10 15 "Κατάτηδιάρκειατου μαθήματοςτων θρησκευτικών και/ήεις τα βιβλίατων θρησκευτικών και/ήκατάτην διάρκειατωνθρη σκευτικών εκδηλώσεων του σχολείουτων αναφέρεταικαι/ή δι δάσκεταιότιηθρησκείαπουακολουθούνοιπιοπάνωμαθήτριες αποτελεί "αίρεση"και/ή"νέαθρησκεία μεαμερικανικέςεμπορικές μεθόδους" καιΛΙ "αντιχριστιανική και αντικοινωνική αίρε ση"και/ή άλλααβάσιμακαι/ήμειωτικάκαι/ή αντίθεταπροςτες θρησκευτικές πεποιθήσειςκαι/ήτηνθρησκείατωναιτητώνκαι/ή γίνεταιπροσπάθειαδιάτηνμείωσηκαι/ή επαναφοράειςτα"σω στά"διδάγματακαι/ήθρησκείακαι/ήδόγματατωνπιοπάνω μαθητών." Ο Διευθυντής του Λυκείου διαβίβασετο αίτημαστο Διευθυντή ΜέσηςΕκπαίδευσης. Οδεύτερος,μετηνεπιστολήτουημερομηνίας 23 Φεβρουαρίου 1993 πληροφόρησε το Διευθυντή τουΛυκείου ως 20 εξής: "Σχετικά με το πιο πάνω Θέμα,το οποίο Θίγετε στην επιστολή σαςημερομηνίας 11Φεβρουαρίου 1993 πληροφορείστε τα ακό λουθα: 25 30 1. Δεν είναι δυνατό να επιτραπεί στους μαθητές-παιδιάτων μαρτύρωντου Ιεχωβάνα μηνπαρακολουθούνόλα τα μαθή ματα, όσα ακριβώς περιλαμβάνονται στο αναλυτικό πρό γραμμα των δημόσιων σχολείων, επειδή μ' αυτό τον τρόπο επιδιώκεταιηπαροχήολοκληρωμένης αγωγής. Άλλωστε οι κανονισμοί προβλέπουνγιακανονικήφοίτησητωνμαθητών. 35 2. Δενείναιδυνατόναεπιτραπείαπαλλαγήαυτώντωνπαιδιών από τις εκδηλώσεις των σχολείων τους για τους ίδιους λογους. Μπορεί να επιτραπεί να μη συμμετέχουν στα προ γράμματατωνεκδηλώσεων αυτών,αλλάοφείλουν ναπαρευ ρίσκονται σ' αυτές. 40 3. Σχετικάμετααπολυτήριαήάλλαέγγραφαστηνένδειξη Θρήσκευμα σημειώνεται, ανζητηθεί,ότι είναι ΜάρτυρεςτουΙε χωβά." Ο Διευθυντής τουΛυκείουμετην επιστολή τουημερομηνίας 27 Απριλίου 1993 γνωστοποίησε στους αιτητές την προσβαλλόμενη 861 Κωνσταντινίδης,Δ. Αρβανιτάκηςκ.ά. ν.Δημοκρατίας
(1994)απόφαση: "Σχετικά μετην επιστολή σαςημερομηνίας 9.4.1993 που αναφέ ρεταιστις μαθήτριεςτουσχολείου μαςΡέναΚωνσταντίνου,Σο φία Αρβανιτάκη, Έλενα Κυπριανού, Αντωνια Αποστόλου και 5 ΠαναγιώταΑποστόλου έχωναπαρατηρήσωτα εξής:
- Δεν είναι δυνατό να επιτραπεί στις πιο πάνω μαθήτριες να μηνπαρακολουθούν όλαταμαθήματαπουπεριλαμβάνονται στοαναλυτικόπρόγραμματωνδημοσίων σχολείων, επειδήμ' 10 αυτάεπιδιώκεταιηπαροχή ολοκληρωμένης αγωγής.
- ΟιΚανονισμοί Λειτουργίας τωνδημοσίων σχολείων προβλέ πουνγιακανονικήφοίτησητωνμαθητών,πουσημαίνει ανελ λιπήπαρακολούθησηόλων των μαθημάτων. 15
- Δεν είναι δυνατό να επιτραπεί η απαλλαγή των πιο πάνω μαθητριών απότις θρησκευτικές εκδηλώσεις των σχολείων για τους ίδιους λόγους. Μπορούν να μή συμμετέχουν στα προγράμματα των εκδηλώσεων αυτών, αλλά οφείλουν να 20 παρευρίσκονται σ' αυτές και να επιδεικνύουν τον πρέπο ντα σεβασμό." Το ζήτημαδιέπεται απότον Κανονισμό 8
(7)των περί Λειτουρ γίαςτωνΔημοσίων Σχολείων ΜέσηςΕκπαίδευσηςΚανονισμών του 25 1990 (ΚΛ.Π. 310/90)πουπροβλέπουν ως εξής: "ΟΔιευθυντής μπορείύστερααπόέγκριση τουδιευθυντήτουοι κείουΤμήματοςΕκπαίδευσης,νααπαλλάξειμαθητή,ύστερααπό αίτησητουκηδεμόνατου,απότηνυποχρεωτικήπαρακολούθηση 30 και εξέταση των μαθημάτων της Γυμναστικής, Θρησκευτικών, Ξένων ΓλωσσώνκαιΤέχνης γιαειδικούς λόγους". Οιαιτητέςυποστηρίζουν ότι: 35 (α) Ενώ ηεξουσία για τηλήψηαπόφασηςανήκει στο Διευθυ ντή του Σχολείου υπό την προϋπόθεση της έγκρισης από τοΔιευθυντή Μέσης Εκπαίδευσης,ηπροσβαλλόμενη από φαση λήφθηκε κατ' ευθείαν απότο Διευθυντή Μέσης Εκ παίδευσης, (β) από την αιτιολογία που δόθηκε καταφαίνεται πλάνη ως προςτοΝόμοκαιειδικάωςπροςτογεγονός τηςρητήςανα γνώρισης διακριτικής εξουσίας για απαλλαγή,μεταξύ άλ862 40 4 Χ.ΧΛ. Αρβανιτάκηςκ.ά. ν. Δημοκρατίας Κωνστανχινίδης,Δ. λων, και απότο μάθηματων Θρησκευτικών, για ειδικούς λόγους. Οικαθ'ωνηαίτησηαπορρίπτουντονπρώτοισχυρισμό γιατί"ο διευθυντήςδενείχετηνεξουσία ναεγκρίνει τοαίτηματωναιτητών χωρίς τηνέγκρισητουΔιευθυντή Μέσης Εκπαίδευσης"καιτο δεύ τερο γιατί "είναι φανερό ότι οι καθ' ων ηαίτηση,οι οποίοι είχαν υπόψητους το σχετικό Κανονισμό αφού αναφέρεταικαι στις επι στολέςτωναιτητώνπουτέθηκανενώπιον τους,δενέκρινανότιδι10 καιολογείτο ηέγκρισητουγιατουςλόγους πουαναφέρουν". 5 Ηπροσβαλλόμενη απόφασηείναιαπόφασητουΔιευθυντή του Λυκείουκαιδεννομίζωότι υπάρχειπεριθώριογιαπεραιτέρωσυ ζήτηση ως προς τον πρώτο ισχυρισμό των αιτητών όπως αυτός 15 διατυπώθηκε. Οδεύτερος ισχυρισμός τωναιτητώνείναιεμφανώς ' βάσιμος.Ο Κανονισμός αναγνωρίζει εξουσία γιααπαλλαγή εφό σον διαπιστώνονται ειδικοί λόγοι. Είναι προφανές πως ηπρο σβαλλόμενηαπόφασηλήφθηκε ως αννα μηυπήρχε αυτήη δυνα τότητα. Εμφανίζει επιβεβλημένη την παρακολούθηση όλων των 20 μαθημάτων που περιλαμβάνονται στο αναλυτικό πρόγραμμα προς παροχήολοκληρωμένης αγωγήςκαι θεωρεί ότι "οι Κανονι σμοίΛειτουργίας τωνΔημοσίων Σχολείων προβλέπουν κανονική φοίτηση των μαθητών, που σημαίνει ανελλιπή παρακολούθηση όλων τωνμαθημάτων." 25 Επομένως, όπως προκύπτει, η προσβαλλόμενη απόφαση δεν ήταντο αποτέλεσμα της κρίσης πωςηεξουσία πουπαρέχειοΚα νονισμός δεν μπορούσε ναασκηθείστην περίπτωση επειδήδενσυ νέτρεχανειδικοί λόγοι. 30 Διαπιστώνεται πλάνηπερί το Νόμοκαιηπροσβαλλόμενη από φαση είναιάκυρη. Ηπροσφυγήεπιτυγχάνειμεέξοδα. Ηπροσβαλ λόμενη απόφαση ακυρώνεται. Ηπροσφιητήεπιτυγχάνει μεέξοδα. 863