clr/1995/1995_1_168.pdf

(1995)28 Φεβρουαρίου, 1995 ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΟ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ [ΠΙΚΗΣ, ΚΟΥΡΡΗΣ,ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ, Δ/στές] ΕΥΘΑΛΙΑ ΒΟΥΝΟΥ, Εφεσείουσα, ν. ΑΝΔΡΕΑ ΒΟΥΝΟΥ, Εφεσίβλητου. (ΈφεσηΑρ.35). ΟικογενειακάΔικαστήρια — Δικαιοδοσία επίλυσης διαφορών προσω­ πικού θεσμού— Δικαιοδοσία κατ' Άρθρο 17τον περί Οικογενεια­ κώνΔικαστηρίων Νόμου του 1990 (Ν.23/90). 5 Λέξειςκαιφράσεις—"Οικογενειακέςσχέσεις"—Εύρος έννοιας—Δυκαιοδοσίαεπίλνσηςδιαφορώνοι οποίεςαφορούνοικογενειακέςσχέσεις. Συζυγική στέγη— Κινητά συζυγικής στέγης— Δικαιοδοσία παραχώρη­ σηςκατοχήςκαιχρήσης στονένααπό τουςσυζύγουςμετά τηδιάσπα­ σητον γάμον — Χρονική διάρκειαδιαταγμάτωνδυνάμει τουΆρθρον 17τουπερί ΟικογενειακώνΔικαστηρίωνΝόμου τον 1990(Ν. 23/90). Περιονσιακή αυτοτέλεια των συζύγων — Επηρεασμός δικαιοδοσίας του Οικογενειακού Δικαστηρίου στην άσκηση δικαιοδοσίας κατ' Άρθρο 17 τον (Ν.23/90) — Έκτασηδικαιοδοσίας στην επίλυση θεμάτων που άπτονται τηςκινητήςπεριουσίας των συζύγων. 10 15 Απαγορευτικά διατάγματα — Εξουσία έκδοσης από ταΟικογενειακά Δικαστήρια. 20 Δικαιοδοσία — Συντρέχουσα — Δυνατότητα αναστολής διαδικασίας ενώπιον ενός δικαστηρίου καιπαραπομπή τουθέματοςγιαεκδίκα­ ση από άλλο. Μετηνέφεσηαυτή,η εφεσείουσα προσβάλλειαπόφασητουΟι168 25 1 Α.Α.Δ. 5 10 15 Βουνού ν. Βοννού κογενειακού Δικαστηρίου, ότι δεν είχε δικαιοδοσία να εκδικάσει αίτηση της, με την οποίαζητούσε διάταγμαπουνα διατάσσει τον εφεσίβλητο πρώην σύζυγο της να της παραδώσει κινητά που βρί­ σκονταν στην οικογενειακήκατοικία,ότι δεν μπορούσε να εκδώσει διάταγμα κατανομήςή/καιπαραχώρησηςτης χρήσης όσων συμπε­ ριλαμβάνονταν σε επισυνημμενο κατάλογογιαχρήσητης ιδίας και των δύο θυγατέρων της λόγω επελθούσας διάλυσης του γάμουκαι ότι δεν είχεδικαιοδοσίαναεκδώσει διάταγματοοποίο νατον δια­ τάσσει να της παραδώσει αυτοκίνητο μάρκας Μερσεντές 280 S.E. Τοαυτοκίνητοήτανεγγεγραμμένο επ' ονόματιτης.Το Δικαστήριο δεν απέρριψε την αίτηση, αλλά την παρέπεμψε για εκδίκαση στο Επαρχιακό Δικαστήριο. Ο εφεσίβλητος αναγνώρισε ότι ένα μέρος των κινητών αποτελούσε περιουσία της εφεσείουσας, άλλο κοινή και τρίτο δική του περιουσία. Διεκδίκησε το αυτοκίνητο σαν περιουσία του και με ανταπαίτηση αξίωσε την επ' ονόματι του εγγραφήτου,καθώςκαι την επ' ονόματι του εγγραφή του ενός δευτέρου ενός οικοπέδου που επίσης ήτανεγγεγραμμένο επ' ονόματι της εφεσείουσας. 20 25 Ηεφεσείουσα, πρόβαλε ότι η αίτηση αφοράθέμα οικογενειακών σχέσεωνκαιεντάσσεταιστοδικαιοδοτικόπλαίσιοτουΑρθρου 17του περί Οικογενειακών Δικαστηρίων Νόμουτου 1990 (Ν.23/90), ενώ ο εφεσίβλητος υπέβαλε ότι ηαπόφασητου Δικαστηρίου ήτανορθήως προς το δικαιοδοτικό του πλαίσιο αλλά με αντέφεση προσέβαλε το μέρος τηςαπόφασης μετο οποίο αναστάληκεηδιαδικασία καιδια­ τάχθηκεηπαραπομπήτηςυπόθεσης στο ΕπαρχιακόΔικαστήριο. Αποφασίστηκε, ότι: 30 35

(1)Η δικαιοδοσία επίλυσης διαφορών επί θεμάτων προσωπικού θεσμού,ουδέποτεπεριλάμβανεπεριουσιακέςδιαφορέςκαιαυτό αντανακλάται στις πρόνοιες του Αρθρου 111 του Συντάγματος, ηδετροποποίησητουμετοΝ.95/89δενεπέφερεουσιαστικήδιαφοροποίησηστον τομέααυτό. 40 2. Ηδικαιοδοσία του Οικογενειακού Δικαστηρίου πουπαρέχεται με το Αρθρο 17 του περί Οικογενειακών Δικαστηρίων Νόμου του 1990 (Ν.23/90), περιορίζεται σταθέματαπουκαθορίζονται στα εδάφια(Ι),

(2)και

(3). 3. Δεν υπάρχει περιορισμός στην εμβέλεια και χρονική διάρκεια των διαταγμάτων που προβλέπονται από το Αρθρο 17 του (Ν.23/90)καιαφορούνοικογενειακές σχέσεις. 169 Βουνού ν. Βουνού

(2)του Αρθρου 17 του (Ν.23/90)εκτείνεται στην επίλυση κάθε 170 1 Α.Α.Δ. Βουνού ν. Βουνού θέματος πουάπτεταιτης κινητής περιουσίας των συζύγων που μπορεί ν' αποτελέσει το αντικείμενο διαταγής κάτω από τις πρόνοιες του,περιλαμβανομένης καιτης ιδιοκτησίας κινητών. 5 10 14.ΤοΟικογενειακό Δικαστήριο έχει εξουσία έκδοσηςαπαγορευτι­ κών διαταγμάτωνσύμφωνα με το Αρθρο 32

(1)του περί Δικα­ στηρίων Νόμουτου 1960 (Ν.14/60). 15.Αντικείμενα πουδενείναι οικιακά,η χρήσητωνοποίων μπορεί να κατανεμηθεί βάσει του Αρθρου 17

(2)του (Ν.23/90) ήκινητή περιουσία πουδεν ανήκεικαι στους δύοσυζύγους,ηχρήσητης οποίας μπορεί να κατανεμηθεί δυνάμει του Αρθρου 17

(3)εκφεύγουν του δικαιοδοτικού πλαισίου που καθορίζει το Αρθρο 17του (Ν.23/90). 15 16.Μόνο σε περιπτώσεις συντρέχουσας δικαιοδοσίας παρέχεταιη δυνατότητα αναστολής διαδικασίαςενώπιον ενός δικαστηρίου και παραπομπήτου θέματος για εκδίκασηαπόάλλο. 20 Εφεσηκαι αντέφεσηεπιτυγχάνουν εν μέρει. Αναφερόμενες υποθέσεις: 25 ΣεβεγέπΛτδ v. UnitedSeaTransportandAnother

(1989)1(E)ΑΛΑ. 729, Δαδακαρίδης ν.Δαδακαρίδον

(1990)1 Α.Α.Δ. 566, Miltiadous v.Miitiadous

(1982)1C.L.R. 797, 30 Ελληνική Τράπεζα Λτδ

(1994)1 Α.Α.Δ. 87. Έφεση. 35 40 Έφεση από την αιτήτρια κατά της διαταγήςτου Οικογενεια­ κού Δικαστηρίου Λευκωσίας (Καρατσής, Δ. Οικ. Δικαστηρίου) που δόθηκε στις 30/6/1994 (Αρ. Αίτησης 216/92), με την οποία αναστάληκε η διαδικασίαενώπιον του Οικογενειακού Δικαστη­ ρίου αναφορικάμε τις θεραπείες Α και,Γκαι απορρίφθηκεηθεραπεία Β λόγω του ότι ο γάμος των διαδίκων λύθηκε μετά την καταχώρηση της αίτησης. Κ.Δημητριάδης με Χρ. Μανρονιχόλα (δ/δα),γιατην Εφεσείουσα. 171 Βουνού ν. Βουνού

(1995)Στ. Ερωτοκρίτου (κα), για τον Εφεσίβλητο. Cur.adv. vult. ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ: Την απόφασητου Δικαστηρίου θα δώσει ο Δικαστής Γ. Μ.Πικής. ΠΙΚΗΣ, Δ.: Μετάτηδιακοπήτης συμβίωσης της εφεσείου­ σας και του εφεσίβλητου, ηεφεσείουσα αποτάθηκεστο Οικογε­ νειακόΔικαστήριογιατηνέκδοσητριώνδιαταγμάτων αναφορά κά μετην ιδιοκτησίακαιχρήσητηςοικοσκευής καιενόςαυτοκι­ νήτου εγγεγραμμένου επ' ονόματι της εφεσείουσας το οποίο εί­ χε στην κατοχήτου ο εφεσίβλητος. Οι θεραπείεςτις οποίες ζη­ τούσε, ήτανοι ακόλουθες: 5 10 15 "Α) Διάταγμακαι/ή απόφασητουΔικαστηρίουδιάτης οποίας ναδιατάσσεταιοκαθ'ουηΑίτησηναπαραδώσειστηνΑιτήτρια τα κινητάπράγματα ταοποίαπεριέχονται στον επισυνημμένο Πίνακα"Α" και/ήνατηςεπιτρέψειναταπαραλάβειαπότοδια­ μέρισμααρ.2,Πολυκατοικία "Λ", Κάσου22,Λευκωσία. 20 Β) Διάταγμακαι/ή απόφασητουΔικαστηρίουγιακατανομή και/ή παραχώρησητης χρήσης των κινητών πραγμάτωντου Πίνακα "Α" στην Αιτήτρια και τις ανήλικες θυγατέρες της ΚυριακήκαιΑγγελική Βουνού. 25 Γ) ΔιάταγματουΔικαστηρίουδιάτουοποίουναδιατάσσεται ο καθ' ουη ΑίτησηναπαραδώσειστηνΑιτήτρια τοαυτοκίνητο μάρκας Μερσεντές 280S.E. μεαριθμόεγγραφήςUQ 844". 30 Η περιουσία την οποίαδιεκδικούσε ηεφεσείουσα βρισκόταν στην κατοικίαόπουδιέμενε ηοικογένεια πριντο χωρισμό. Με­ τά τηδιακοπήτηςσυμβίωσης η μητέρακαι OL δυοθυγατέρεςτου ζεύγους εγκαταστάθηκαν στηνκατοικία των γονέων τηςεφεσεί­ ουσας. Ηκινητή περιουσία τηχρήση της οποίαςαξίωνε η εφε- 35 σείουσα αποτελούσε, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς της,περι­ ουσία της ήκοινή περιουσίατουζεύγους. Στην υπεράσπισητου ο εφεσίβλητος αμφισβητεί τους ισχυρι­ σμούς της συζύγου για τααίτια καιτις συνθήκες του χωρισμού. 40 Ως προςτηνκινητήπεριουσίααναγνωρίζειότι έναμέρος αποτε­ λεί περιουσίατηςεφεσείουσας,άλλοκοινήκαιτρίτοδικήτουπε­ ριουσία. Επίσης,διεκδικεί το αυτοκίνητοως περιουσία τουκαι με ανταπαίτησηαξιώνει τηνεγγραφήτου επ'ονόματι του. Ανά172 1 Α.Α.Δ. Βουνού ν. Βουνού Πικής, Δ. λογοαίτημαυπέβαλεκαιγιατοήμισυ ενός οικοπέδου που,όπως και τοαυτοκίνητο,είναι εγγεγραμμένο στο όνομα της συζύγου. 5 10 15 20 25 30 Κατά το πέρας της κυρίως εξέτασης της εφεσείουσας (αιτήτριας)και μετάαπόαίτηματου εφεσίβλητου στο οποίο συμφώ­ νησεκαιηεφεσείουσα, το Δικαστήριο επελήφθη ενστάσεων στη δικαιοδοσία του να επιληφθεί του επίδικου θέματος ήθεμάτων της αίτησης. Το δικαιοδοτικόθέματοοποίο θ' απασχολούσε το Δικαστήριο δεν καθορίστηκε επακριβώς. Προκύπτει όμως από την επιχειρηματολογία πουπροβλήθηκε ότι οεφεσίβλητος αμφι­ σβητούσε την καθ' ύλην αρμοδιότητα του Δικαστηρίου να επι­ ληφθεί του αντικειμένου της αίτησης επειδή αυτό αφορούσε σε περιουσιακές διαφορές των μερών. Το Δικαστήριο αποφάσισε ότι τα επίδικα θέματα που εσυναρτώντο μετις θεραπείες (Α)και (Γ)ήτανεκτός των ορίων της δικαιοδοσίαςτου καικατά συνέπεια έκρινεότι ήταναναρμόδιο να επιληφθεί του αντικειμένου τους. ΤοΔικαστήριο αποφάνθη­ κε ότι οι θεραπείες αφορούσαν περιουσιακές διαφορές των συζύγων η επίλυση των οποίων ανάγεται αποκλειστικά στην αρ­ μοδιότητα του ΕπαρχιακούΔικαστηρίου. Αναφορικάμετηθεραπεία(Β)κρίθηκεότιαυτήεμπίπτειστηδι­ καιοδοσία του Οικογενειακού Δικαστηρίου βάσει του Αρθρου 17 του περί Οικογενειακών Δικαστηρίων Νόμουτου 1990 (Ν. 23/90) αλλάδεν επελήφθητου αντικειμένου της επειδή στο μεταξύ ογά­ μος διαλύθηκε,γεγονός πουαποστέρησε τοΔικαστήριο τηςδυνα­ τότητας έκδοσης διατάγματος για την επίλυση του θέματος. Η ισχύςδιαταγμάτων,σύμφωναμετηναπόφαση,πουεκδίδονταιβάσει του Αρθρου 17περιορίζεται χρονικά μέχρι την εκπνοήπεριό­ δου τριχόν ετών απότο χρόνο διακοπήςτης συμβίωσης ήτηλύση τουγάμου. Επομένως,θ' αποτελούσε θεωρητικό εγχείρημα η εξέ­ τασητηςαίτησηςσεσχέσημετηθεραπεία(Β)εφόσονδιάταγμαπου θαμπορούσεναεκδοθεί,δεθαείχεπρακτικήσημασία. 35 40 Παρά την απόφασηότι τα επίδικαθέματαστα οποία αναφέ­ ρονταιοι θεραπείες(Α) και(Γ)εκφευγουν τηςαρμοδιότηταςτου Οικογενειακού Δικαστηρίου, το Δικαστήριο δεν διέταξε την απόρριψητους αλλά την αναστολή της διαδικασίαςπου αναφέρεται σ' αυτά και την παραπομπή τους προς εκδίκαση στο ΕπαρχιακόΔικαστήριο. Έρεισμαγιατηναπόφασηαυτήαντλεί­ ται από τις πρόνοιες της Δ.33 θ.10των Θεσμών Πολιτικής Δι­ κονομίας πουπροβλέπει ότι ανκαταφανεί στο "Δικαστήριο" ότι η αγωγή έπρεπε να είχε εγερθεί ενώπιον άλλου δικαστηρίου, η 173 Πικής, Δ. Βουνού ν. Βουνού

(1995)αγωγή δεν απορρίπτεται αλλ' αναστέλλεται η διαδικασία υπό τον όρο ότι ο ενάγων θακαταβάλει τα έξοδα του εναγομένου. Η εφεσείουσα προσβάλλει την απόφασηως προς τοπαραδε­ κτό της αίτησης και επιδιώκει την ανατροπήτης,ώστε να κατάστεί δυνατή ηεξέταση των θεμάτων πουτίθενται με αυτή. Είναι ηθέσητης,ότι ηαίτηση αφοράθέμαοικογενειακών σχέσεωνκαι εντάσσεται στο δικαιοδοτικό πλαίσιο πουκαθορίζει το Αρθρο 17 του Ν. 23/90. 5 10 Ο εφεσίβλητος υποστηρίζει την απόφαση. Υπέβαλεόχι η εκτί­ μησητουπρωτόδικουΔικαστηρίου ωςπροςτοδικαιοδοτικόπλαί­ σιο τουΟικογενειακού Δικαστηρίου ναεπιλαμβάνεται περιουσια­ κών διαφορών τα)ν συζύγων, είναι ορθή και επομένως η έφεση πρέπειν' απορριφθεί. Αμφισβητεί (οεφεσίβλητος) όμως το μέρος 15 της απόφασης με το οποίο αναστάληκε ηδιαδικασίαγια την επί­ λυσητων διαφορών πουάπτονταιτων θεραπειών (Α) και (Γ)και την παραπομπήτους προς εκδίκαση απότο ΕπαρχιακόΔικαστή­ ριο. Μεαντέφεση επιδιώκει την ανατροπήαυτούτου μέρους της απόφασηςκαισυνεπακόλουθα την απόρριψητης αίτησης. 20 Είναι πρόδηλο ότι το πρωτόδικο Δικαστήριο δεν ασχολήθηκε με την αρμοδιότητα του οικογενειακού δικαστηρίου να επιληφθεί των θεμάτων που τίθενται με την ανταπαίτησηπουαναφέρονται στην ιδιοκτησία τουαυτοκινήτουκαιτουοικοπέδου. ΤοΔικαστή- 25 ριο μπορεί να εξετάσει τηναρμοδιότητα τουναεπιληφθείδιαφο­ ράςσεοποιοδήποτεστάδιοτηςδιαδικασίας. Τοβάθρογιατηνεξέ­ τασητηςαρμοδιότηταςείναιηδιαφορά,όπωςκαθορίζεταιστοδι­ κόγραφοτο οποίοπροσδιορίζει το επίδικοθέμα [βλ. ΣεβεγέπΛτδ v.UnitedSea TransportandAnother

(1989)1(E)Α.Α.Δ,729]. 30 Ηκατάληξητου Δικαστηρίου ότι οι θεραπείες (Α) και (Γ)εκφεύγουν της δικαιοδοσίας του Δικαστηρίου, βασίζεται στη δια­ πίστωση ότι το Οικογενειακό Δικαστήριο στερείται δικαιοδο­ σίας να επιληφθεί περιουσιακών διαφορών του ζεύγους. Η δι- 35 καιοδοσία για την επίλυση διαφορών που ανάγονται σε θέματα προσωπικού θεσμού, ουδέποτε περιλάμβανε περιουσιακές δια­ φορές, γεγονός που αντανακλάται στις πρόνοιες του Αρθρου 111 του Συντάγματος. Ητροποποίηση του Αρθρου 111 τουΣυ­ ντάγματος που έγινε με το Ν. 95/89,δεν επέφερε οποιαδήποτε 40 ουσιαστική διαφοροποίησηστον τομέα αυτό. Εξάλλου, η δικαι­ οδοσία του Οικογενειακού Δικαστηρίου που παρέχεται με το Αρθρο 17του Ν.23/90, περιορίζεται στα θέματαταοποίακαθο­ ρίζονται στα εδάφια

(1),

(2)και

(3). Στην απόφασηαυτήτο Δι174 c 1 Α.Α.Δ. 5 10 15 20 25 30 35 40 Βουνού ν. Βουνού Πικής,Δ. καστήριο κατέληξε παρά την απουσίαπεριορισμού ως προς την εμβέλεια και τηχρονική διάρκεια τωνδιαταγμάτων που προ­ βλέπονται απότοΑρθρο 17,ενόψει των προνοιών του Αρθρου 14 του περί Ρυθμίσεως των Περιουσιακών Σχέσεων των ΣυζύγωνΝόμου του 1991(Ν.232/91)και του ερμηνευτικού μέρους του ίδιουνόμου (Αρθρο 2). ΤοΑρθρο 14παρέχει δικαίωμαγια τησυμμετοχή στην αύξησητηςπεριουσίας συζύγου σεπερίπτω­ σηπουογάμος διαλύεται ήσεπερίπτωση διάστασης των συζύ­ γων, η οποία διαρκεί περισσότερο από τρία χρόνια. Διεκδικήσειςγιατηναύξησηπεριουσίαςβάσει τουΑρθρου 14, εγείρονται με αγωγήενώπιον επαρχιακού δικαστηρίου. Εξετάσαμε μεπροσοχή ταεγειρόμενα θέματα. Η δικαιοδοσία τουΟικογενειακού Δικαστηρίουπροσδιορίζεται στηνπαράγραφο 3τουΑρθρου 111 τουΣυντάγματος,όπωςέχειτροποποιηθείαπό τον περί της Πρώτης Τροποποίησης του ΣυντάγματοςΝόμο του 1989 (Ν.95/89). Ηδικαιοδοσία του Οικογενειακού Δικαστηρίου εκτείνεταικαισεθέματαπουσχετίζονται μετιςοικογενειακέςσχέ­ σεις. Οόρος "οικογενειακές σχέσεις"αποτέλεσε αντικείμενο διερεύνησης απότοΑνώτατο Δικαστήριο στην υπόθεση Ααδακαρίδης ν.Ααδαχαρίδον

(1990)1 Α.Α.Δ.566 (απόφαση πλειοψηφίας). Το Δικαστήριο έκρινε, αντλώνταςκαθοδήγησηκαι απότην ερμη­ νεία του αντίστοιχου όρου στο ελληνικό δίκαιο,ότιαυτέςκαλύ­ πτουνοικογενειακές αστικέςδιαφορέςπουεμπίπτουνστονκλάδο του οικογενειακού δικαίου. Αυτές διακρίνονται σεπροσωπικές και περιουσιακές. Και στην περίπτωση όμως των περιουσιακών σχέσεων, έντονο είναι τοπροσωπικό στοιχείο. Αυτό προκύπτει απότοΣύγγραμμαΣΠΥΡΙΔΑΚΗ "ΑΣΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ", κάτωαπό τον τίτλο "Οικογενειακές Σχέσεις". ΣυνάγεταιαπότηΑαδακαρίδηςότιοόρος "οικογενειακές σχέσεις"περιλαμβάνεικαιτις περι­ ουσιακέςσχέσεις,ιδιαίτεραστοβαθμόπουαυτέςαγγίζουντηνοι­ κογένεια. OLδιατάξειςτουΑρθρου 17τουΝ.23/90ανάγονται σε θέματα οικογενειακών σχέσεωνκαι μετις πρόνοιες του ρυθμίζο­ νταιθέματαπουάπτονταιτηςδιαβίωσηςτηςοικογένειας μετάτην κατάρρευσητουγάμου. Δεν καλούμεθα σ' αυτήτην απόφασηναερμηνεύσουμε εξα­ ντλητικά τον όρο "οικογενειακές σχέσεις",όπως απαντάται στο Αρθρο 111 τουΣυντάγματος,όπωςτροποποιήθηκε. Ό,τιπρέπει να αποφασίσουμε κατά πρώτο λόγο, είναι ανηισχύς διαταγμά­ των που μπορεί να εκδοθούν βάσει του Αρθρου 17του Ν. 23/90 περιορίζεται μέχρι τηδιάλυση του γάμου ήγια περίοδο τριών χρόνων αφότουδιακόπτεταιησυμβίωση. ΟΝ.23/90δενπεριο­ ρίζει άμεσα ή έμμεσα τη χρονική διάρκεια διαταγμάτων που 175 Πικής,Δ. Βουνού ν. Βουνού

(1995)μπορεί να εκδοθούν βάσει του Αρθρου 17. Αντίθετα, οι πρόνοιες τουΑρθρου 17

(1)ως προςτηχρήσητης οικογενειακής στέγης τείνουννακαταδείξουντοαντίθετο. Τοεδά­ φιο

(1)τουΑρθρου 17ρητάπροβλέπει ότιαποφάσειςπουεκδίδο5 νται βάσει των προνοιών τουυπόκεινται σε αναθεώρησηόταντο επιβάλλουν οι περιστάσεις. Γνώμονας για την άσκησητων εξου­ σιών τουΟικογενειακούΔικαστηρίου βάσει τουΑρθρου 17

(1)και

(2)(οικογενειακή στέγηκαιηχρήσητωναπαραίτητωνγιαξεχωρι­ στήεγκατάσταση),είναιηεπιείκεια,έννοιασυνυφασμένημετηδι- 10 καιοσύνη. Ό,τιονομοθέτης επεδίωξε μετιςδιατάξειςτουΑρθρου 17,ήτανοπεριορισμός στοβαθμότουεφικτούτωνδυσμενών επι­ πτώσεων για την οικογένεια απότη διακοπήτης συμβίωσης. Οι ανάγκεςγιατηνισορροπημένη,μετάτοχωρισμό,διαβίωσητωνμε­ λών της οικογένειας, δεν παύουννα υφίστανται και μετά την έκ- 15 δόση διαζυγίου. Δε συμφωνούμε ότι το Αρθρο 14 του Ν. 232/91 περιορίζει την ισχύ διαταγμάτων που εκδίδονται βάσει του Αρθρου 17 του Ν.23/90 σε τριετή περίοδο μετά τη διακοπήτης συμβίωσης ή τηλύσητουγάμουπουμπορεί νασυμβεί καινωρίτε­ ρα. Τοαντικείμενο του Αρθρου 14είναι αποκλειστικά ηρύθμιση 20 της συμμετοχής των συζύγων στην αύξηση περιουσίας πουεπέρ­ χεται μετάτογάμο. ΜετοΑρθρο 14προσδίδεταιμορφήνομικού δικαιώματος (statutoryright)σεπτυχέςτουδικαιώματοςπουκτά­ ταικατάτοδίκαιοτηςεπιείκειας (Equity)γιασυμμετοχή σεαύξη­ σηπεριουσίας ηοποία συντελείται και με τησυνεισφορά προσώ- 25 που που δεν είναι ο ιδιοκτήτης του αντικειμένου ήτης ακίνητης περιουσίας [βλ. Miltiadous v. Miltiadous

(1982)1 C.L.R. 797]. Το Αρθρο 14 αναφέρεταιαποκλειστικά στα θέματατα οποίαπραγ­ ματεύεταικαιδεν περιορίζει μ£οποιοδήποτετρόποτη δικαιοδο­ σία του Οικογενειακού Δικαστηρίου βάσει του Αρθρου 17του Ν. 30 23/

1. Ηπεριουσιακή αυτοτέλεια των συζύγων εξάλλου, η οποία διακηρύσσεται μετοΑρθρο 13τουΝ.232/91,αφήνεικαιπάλιαμε­ τάβλητη τη δικαιοδοσία του Οικογενειακού Δικαστηρίου βάσει τουΑρθρου 17τουΝ. 23/
2. 35 Κρίνουμε ότι το Οικογενειακό Δικαστήριο έχει αρμοδιότητα να επιληφθεί τουαντικειμένου τηςθεραπείας(Β),βάσει τωνπρο­ νοιών του Αρθρου 17

(2)του Ν.23/90,σε όποιο βαθμότοαίτημα αφοράτααναγκαίαγιατηδιαβίωσημετάτηδιάσπασητουγάμου της αιτήτριας και των θυγατέρων του ζεύγους και, βάσει του 40 Αρθρου 17

(3)τουίδιουνόμουσεόποιοβαθμό αφοράτηνκατανο­ μήκινητοον πουανήκουνκαιστους δυο. Τοδιαζύγιοδεναποστέ­ ρησετηναίτησητουαντικειμένουτης. Περαιτέρω, ηαρμοδιότητα δικαστηρίουναεπιληφθεί επίδικουθέματος,κρίνεταιμεαναφορά 176 1 Α.Α.Δ. Βουνού ν. Βουνού Πικής, Δ. στοχρόνο πουεγείρεται τοζήτημαενώπιοντουδικαστηρίου. 5 10 15 20 25 30 35 40 Ηδικαιοδοσίατου Οικογενειακού Δικαστηρίου κάτωαπότο εδάφιο

(2)του Αρθρου 17του Ν.23/90,εκτείνεται στην επίλυση κάθεθέματος πουάπτεταιτης κινητής περιουσίας των συζύγων πουμπορεί ν' αποτελέσει τοαντικείμενο διαταγήςκάτωαπότις πρόνοιες του, περιλαμβανομένης και της ιδιοκτησίας κινητών. Διαφορετικά,διαφωνίατων μερών ως προς την ιδιοκτησία κι­ νητών που μπορεί V αποτελέσουν αντικείμενο ρύθμισης κάτω από το Αρθρο 17

(2), θα καθιστούσε ανενεργό τη δικαιοδοσία του δικαστηρίου. Δικαιοδοσία ηοποία παρέχεται για την επί­ λυσηδιαφορών,επεκτείνεται σε κάθε θέμα,η λύση του οποίου είναι απαραίτητηγιατην άσκησητης. Ταγεγονόταπουστοιχειοθετούν τις θεραπείες (Α)και(Β) εί­ ναι τα ίδια. Και οι δυο θεραπείες αναφέρονται στη χρήση των απαραίτητων [Αρθρο 17

(2)] καιτηνκατανομήκινητώνπουανή­ κουν και στα δυο μέρη [Αρθρο 17

(3)]. Ηθεραπεία (Α) έχει ως αντικείμενο την έκδοση επιτακτικούδιατάγματος, επικουρικού του αιτήματος,γιατηχρήση κινητής περιουσίας μετά τη διακο­ πή της συμβίωσης. Το Αρθρο 16

(1)του Ν.23/90προβλέπει ότι στην ενάσκηση των δικαιοδοσιών τους τα οικογενειακά δικα­ στήρια έχουν τις εξουσίες πουδιαλαμβάνονταιστοΤέταρτοΜέ­ ρος του περί Δικαστηρίων Νόμουτου 1960 (Ν. 14/60). Μεταξύ άλλων, παρέχεται στο Οικογενειακό Δικαστήριο η εξουσία έκ­ δοσης απαγορευτικού διατάγματος (παρεμπίπτον, διηνεκές ή προστακτικό). Παρέχεται εξουσία στο Οικογενειακό Δικαστή­ ριο, εφόσον το κρίνει αναγκαίο,στο πλαίσιο άσκησης των δι­ καιοδοσιών του,να εκδώσει απαγορευτικάδιατάγματα σύμφωνα με το Αρθρο 32

(1)του Ν.14/60. Το αντικείμενο της θεραπείας "Γ", αυτοκίνητο εγγεγραμμένο επ' ονόματι της εφεσείουσας, δεν αποτελεί οικιακόαντικείμενο η χρήσητουοποίουμπορείνακαταμερισθείβάσειτουΑρθρου 17

(2)ήκινητήπεριουσίαπουανήκεικαιστουςδυο,ηχρήσητηςοποίας μπορεί να κατανεμηθεί δυνάμει του Αρθρου 17

(3). Ηθεραπεία "Γ", όπως θεμελιώνεται από ταγεγονότα που στοιχειοθετούν το αίτημα,συναρτάται αποκλειστικά με την προστασία των περιου­ σιακώνδικαιωμάτωντης εφεσείουσας καιεπομένως εκφεύγει της δικαιοδοσίαςτουΟικογενειακού Δικαστηρίου. Τοίδιο μπορείνα λεχθείκαιγιατηνανταπαίτησηπαρόλοπουηδικαιοδοσίατουΟι­ κογενειακού Δικαστηρίου να επιληφθεί.της ανταπαίτησης δεν αποτέλεσε επίδικοθέματηςέφεσης ούτεκαισυζητήθηκε. 177 Πικής,Δ. Βουνού ν. Βουνού

(1995)Διαφορετικήθαήτανη απόφασηαντο αντικείμενο τηςθερα­ πείας"Γ"ήτανηχρήσητουαυτοκινήτουστοπλαίσιοκατανομής κοινής κινητής περιουσίας. Σ' εκείνητην περίπτωση,το Οικο­ γενειακό Δικαστήριο θαήταναρμόδιο,σεπερίπτωσηδιαφωνίας των μερών ως προς την κατανομή,να επιληφθεί του θέματος [Άρθρο 17

(3)]. 5 Το αποτέλεσμα στο οποίο καταλήγουμε,αποστερεί την αντέ­ φεση του αντικειμένου της ως προς το μέρος της αίτησης που αφοράτηθεραπεία"Α"· όχιόμωςωςπροςτη θεραπεία"Γ". Σύμ- 10 φωνα μετηναπόφασητηςΟλομέλειας τουΑνωτάτου Δικαστηρί­ ουστηνυπόθεση ΕλληνικήΤράπεζαΑτδ

(1994)1 Α.Α.Δ.87,μόνο σε περιπτώσεις συντρέχουσας δικαιοδοσίαςπαρέχεταιη δυνατό­ τητα αναστολής διαδικασίας ενώπιον ενός δικαστηρίου καιπα­ ραπομπήτουθέματοςγιαεκδίκασηαπόάλλοδικαστήριο. Οόρος 15 "δικαστήριο", στο πλαίσιο των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας, περιορίζεται σε αρμόδιο δικαστήριο. Εφόσον δικαστήριο είναι αναρμόδιο να επιληφθεί διαφοράς, στερείται δικαιοδοσίας να προβεί στην έκδοση οποιασδήποτεδιαταγήςσεσχέσημεαυτή. 20 Ηέφεσηεπιτρέπεται ενμέρει. Η αίτησητηςεφεσείουσαςπα­ ραπέμπεται στο Οικογενειακό Δικαστήριο για την εκδίκαση του μέρους που σχετίζεται μετις θεραπείες "Α" και "Β". Η αντέφεση επιτυγχάνει ως προςτηθεραπεία"Γ". Το Οίκο- 25 γενειακό Δικαστήριο στερείται δικαιοδοσίας να επιληφθεί του αντικειμένου της,θεραπείας"Γ" η οποίακαιαπορρίπτεται. Δεν εκδίδεται διαταγήγιαέξοδα. 30 Η έφεσηκαι ηαντέφεση επιτυγχά­ νουν εν μέρει. 178