clr/1995/1995_1_309.pdf

(1995)Αποφασίστηκε,ότι:

(1)Σανθέμαγενικής πολιτικής του δικαίου,ηπαράλειψηδιαδίκου να εγείρει σε προηγούμενη διαδικασία οτιδήποτε θα μπορούσε να στηρίξει την υπόθεση ήυπεράσπιση του,δεδικαιολογεί νέο δικαστικό αγώναγιαό,τι παραλείφθηκε.

(2)Ημόρφωση καιέκφραση γνώμης απότοΔικαστήριο μετρόπο καθοριστικό επίνομικού ήπραγματικού αιτήματος και ηενα­ σχόλησητου μετηνουσίατουεπιδίκουθέματος,αποτελεί τηβάση για την εφαρμογήτου δόγματος resjudicada. 5 10

(3)Η έλλειψηπραγματικώνευρημάτωνστηπρώτηαίτησηαναστολής της διαδικασίας,δεδημιουργεί δεδικασμένο γιατη δεύτερη. 15

(4)Μόνο ο εναγόμενος νομιμοποιείται να καταχωρήσει αίτηση αναστολής τηςδιαδικασίας. Οενάγοντας δεν νομιμοποιείται, αλλά μπορεί να τερματίσει την αγωγή σύμφωνα με τους θε­ σμούς. Δεδημιουργείται δεδικασμένο,εκτός αντεθείαπαγορευ­ τικός όρος μηεγέρσεωςνέας αγωγής. 20

(5)Μεγάλη καθυστέρηση στην υποβολή αίτησης αναστολής,δικαι­ ολογεί την μηέκδοση του αιτούμενουδιατάγματος. Η αίτησηαπορρίφθηκεχωρίς έξοδα. 25 Αναφερόμενες υποθέσεις: Henderson v.Henderson [1843] 3Hare 100, 30 FidelitasShipping Co. Ltd. v. V/OExportchleb[1965]2All E.R. 4, Peareth v.Marriott[1882]22 Ch. D. 182, BadarBee v.Habit) Merican Noordin [1909]A.C. 615, P.C., 35 MajorThomasBromleyJohnsonv.FelixJohndewettPole

(1987)1C.LR.311, AtlanticStar[1974]A.C 436, 40 MacShannon v.Rockware Glass[1978]A.C.795, Castanho v.BrownandRoot (U.K.) LtdandAnother[1981] 1 AH E.R. 143 (HL), 310 1 Α.Α.Δ. K.SJLComercioSA.XJX.v.BluecoralNav.Ltd Διευθυντής τωνΦυλακώνv. Αναφορικάμετηναίτηση του Τζεννάρο Περρέλλα γιατηνέκδοσηεντάλματοςτηςφύσεωςHabeasCorpus

(1995)1 Α.Α.Δ. 217. 5 Αίτηση. 10 Αίτηση σε αγωγή ναυτοδικείου με τηνοποία οι ενάγουσες εταιρείες ζητούν αναστολή της δίκης μέχρι την τελική εκδίκαση αλλοδαπής αγωγής,ηοποία εκκρεμεί στοΕπαρχιακόΔικαστήριοτης ΝότιαςΠεριφέρειας ΝέαςΥόρκηςτωνΗ.Π.Α. Τ.Κατσικιδης γιαΚ.Ερωτοκρίτον, για τιςΕνάγουσες-αιτήτριες. 15 20 25 30 35 40 Στ. Καρνδης, γιατηνΕναγόμενη - καθ'ηςηαίτηση. ΝΙΚΗΤΑΣ,Δ.: Ανάγνωσε τηνακόλουθη απόφαση. Με την κρινόμενη αίτηση ζητείται αναστολή τηςδίκης μέχρι την τελική εκδίκασηαλλοδαπήςαγωγήςμεστοιχεία 81CIV1392, ηοποίαεκκρεμεί στοΕπαρχιακόΔικαστήριο της ΝότιαςΠεριφέρειαςΝέας Υόρκης των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής. Παράλληλα, υπάρ­ χεικαιδεύτεροαίτημαγιαδιάταγμαπουναεπιτρέπει επανορισμό τηςπαραπάνωαγωγήςύστερα απόadhocδιάβηματωνδιαδίκων. Πρέπει ναλεχθείαπότηναρχήότιπροηγούμενη αίτηση των εναγουσών για πανομοιότυπες θεραπείες απορρίφθηκε μεαπό­ φασημουημερ.30/11/93,η οποίαδενεφεσιβλήθηκε. Τηφύσητης απαίτησης περιγράφω συνοπτικά στην εν λόγω απόφαση. Υπενθυμίζω εδώότιπρόκειταιγιαομοδικία 3αλλοδαπώνεταιρειών που εγείρουν αξιώσεις κατά της εναγομένης, που εδρεύει στη Λευκωσία,γιαβλάβηήμερική απώλειαφορτίου χάρτη, ενώ αυτό μεταφερόταν με το πλοίο "Πέργαμος", ιδιοκτησίας της εναγομένης, απόλιμάνι της Βραζιλίας στο Δουβλίνο Ιρλανδίας. Ηαπαίτησηστηρίζεται, όπως προκύπτει απότηδικογραφία,σε 4 φορτωτικές. Προβάλλονται καιδιαζευκτικές βάσεις αγωγής, αλλά δεν υπάρχει λόγοςναεπεκταθώ. Ακριβώς επειδήπροηγήθηκε ταυτόσημη αίτηση γεννιέταιγια συζήτηση -καιέχει πράγματι τεθεί -θέμα δεδικασμένου.Και πρέπει,λόγωτων επιπτώσεων του,ναεξεταστεί κατάπροτεραι­ ότητα. Η εισήγησητουδικηγόρουτωναιτητριών είναι ότι αυτές δεν εμποδίζονται ναεπαναφέρουντο ίδιο ζήτημακαι να ζητή­ σουν ξανάαναστολή. Ολόγοςπουπροβάλλουν είναιότιηπρώ­ τηαίτησηαπορρίφθηκεχωρίς τοδικαστήριο ναυπεισέλθει στην 311 Νικήτας, Λ. K.S.R. Comercio SA. κ.ά.v. BluecoralNav. Ltd

(1995)ουσία τουζητήματος. Κιαυτόγιατίοι αιτήτριεςδενπροσκόμι­ σαν τα απαραίτητα αποδεικτικά στοιχεία. Με τη νέα αίτηση αναπληρώνεται το κενό. Σεαντίθεση με την πρώτη περίπτωση, ηπαρούσασυνοδεύεται από ένορκηβεβαίωσηστην οποίαπροέ­ βηδικηγόρος-συνεργάτης των δικηγόρων των εναγουσών. Και έχουν επισυναφθεί σε αυτή τα σχετικά έγγραφα μαζί με αντί­ γραφο τουκλητηρίου εντάλματος τηςξένηςαγωγής. Επιβάλλεται στο σημείο αυτό να κοιτάξουμε την απόφαση και να εντοπίσουμε την αιτία της. Βρίσκεται στην παρακάτω περικοπή: 5 10 "Πληντουότι εκκρεμούνδύοαλλοδαπέςαγωγέςδενυπάρχουν όλαεκείναταστοιχείαπουείναιαπαραίτηταγιαναασκήσειτο δικαστήριοσεένατόσοσοβαρόζήτηματηδιακριτικήτουεξου- 15 σία. Καιπεραιτέρωστην ένορκοδήλωσηπουυποστηρίζειτην ένσταση δεν έχουμε κανκαθαρήπαραδοχήαναφορικάμετην εκκρεμοδικία στο αλλοδαπόδικαστήριο ούτε προσκομίστηκε το περιεχόμενο των αγωγώναυτώνυπό μορφήτεκμηρίων. Η αίτησηστερείται παντελώςυπόβαθρουμαρτυρίας." 20 Σαν θέμαγενικής πολιτικής του δικαίουηπαράλειψη διαδί­ κου να εγείρει σε προηγούμενη δικαστικήδιαδικασία σταδικογραφήματά του ή την επιχειρηματολογία που ανέπτυξε ή να προσκομίσει μαρτυρίααναφορικά μεοτιδήποτεθα μπορούσενα στηρίξει τηνυπόθεσηήυπεράσπισητουδεδικαιολογεί ούτεεπι­ τρέπει νέο δικαστικό αγώνα με αντικείμενο ότιπαραλείφθηκε. Αυτό θα σήμαινε την τμηματική εκδίκαση των διαφορώνκατ' επιλογήν του διαδίκουκαιτηδιαιώνισητους. Έτσι ηαρχήτης τελεσιδικίας, που είναι κοινωνικά επιβεβλημένη, θα υφίστατο καίριοπλήγμα. Μία από τις πλέον αυθεντικέςδιατυπώσειςτουκανόναέγινε από το Sir James Wigram,V-C, στην Henderson v.Henderson [1843] 3 Hare 100 στις σελ. 114-115: "In trying this question Ibelieve I state the rule of the court correctly when I say that, where a given matter becomes the subject of litigation in, and of adjudication by, a court of competent jurisidiction, the court requires the parties to that litigation tobringforward theirwholecase,andwillnot (except under special circumstances) permit the same parties to open the same subject of litigation in respect of matter which might havebeen brought forward aspart of thesubject incontest,but 312 25 30 35 40 1 Α.Α.Δ. 5 10 15 20 25 30 K.S.R. ComercioSA. κ,ά. v.BluecoralNav. Ltd Νικήτας, Δ. which was not brought forward, only because they have, from negligence, inadvertence, or even accident, omitted part of their case. The plea of res judicata applies, except in special cases, not only to points upon which the court was actually required by the parties to form an opinion and pronounce a judgment, but to every point which properly belonged to the subject of litigation, and which the parties, exercising reasonable diligence, might havebrought forward at the time." Βλέπε επίσης Fidelitas ShippingCo.,Ltd. v. V/OExportchleb [1965] 2 All E.R.4. Είναι,εντούτοις,απαραίτητηπροϋπόθεση,όπωςεπισημαίνε­ ταικαιστην παραπάνω απόφαση,ημόρφωσηκαιέκφραση γνώμηςαπότοδικαστήριομετρόποκαθοριστικόείτε σεζήτημα νο­ μικό είτε πραγματικό. Η ενασχόληση του δικαστηρίου με την ουσία του επίδικουθέματοςείναι ηβάσηγια την εφαρμογήτου δόγματος res judicata. Βλέπε Halsbury's Lawsof England 4ηέκ­ δοση,τόμος 16παράγραφος 1529. Ο όρος "δικαστική διαδικασία" περιλαμβάνει και αίτηση στην οποία εκδόθηκε παρεμπί­ πτουσα διαταγή: Peareth v. Marriott [1882]22 Ch.D. 182, 191 και BadarBee v.HabibΜericsηNoordin [1909] A.C.615,PC. Στην απόφασητουτοδικαστήριοεπεσήμανε τηνπαντελή έλλειψή υλικού πουθατου επέτρεπεναασκήσει την οποιαδήποτε εξουσία έχει στο ζήτημα. Δεν προέβησεαξιολόγηση,αντιπαρα­ θέτονταςμάλιστααποδεικτικάστοιχεία. Μεάλλαλόγιαδενέγι­ νανπραγματικά ευρήματα. Μεπεραιτέρωλόγιαδεδόθηκεαπό­ φαση(adjudication, determination) επί τηςουσίαςοποιουδήποτε θέματοςνομικού ήπραγματικούπουθαθεμελίωνε res judicata. Καταλήγωπωςδενυπάρχειδεδικασμένο. 35 40 Ο δικηγόρος της εναγομένης έθεσε επίσης θέμανομιμοποίησης των εναγουσών να ζητήσουν,λόγω της ιδιότητας τουςαυ­ τής,την αναστολήεκδίκασης τηςαγωγήςτους που,αςλεχθεί εν παρόδω, καταχωρίστηκετην28/2/89. Ο κ. Κατσικίδηςανέφερε πως παρά την έρευνατουδεν εντόπισε υπόθεσηστην οποία χο­ ρηγήθηκε αναστολή ύστερα από αίτηση διαδίκου που είχε την ιδιότητα του ενάγοντα. Υπέβαλε όμως ότι δεν υπάρχει λόγος γιατίναμηνέχει το ίδιοδικαίωμαοενάγωννααποταθείστοδι­ καστήριο για την ίδια θεραπεία στην κατάλληλη περίπτωση. Την άποψη του υποστήριξε με αναφοράστην αγγλική Ετήσια ΠρακτικήAnnual Practice του 1953 σελ. 3179 καιεπ.Επίσηςκαι 313 Νικήτας, Δ. K.S.R. ComercioSA.κ.ά.v.BluecoralNav. Ltd

(1995)στην υπόθεση Major Thomas Bromley Johnsonv.FelixJohn Clewett Pole

(1987)1 C.L.R. 311καισε περικοπή από τον Atkin's Court Forms,2ηέκδοση,τόμος 37 σελ.174. Η παραπομπή στην Annual Practice αφορά το άρθρο 41 5 Supreme Court ofJudicature (Consolidation) Act 1925 που,με τη δεύτερηεπιφύλαξητουάρθρουκαιυπότιςπροϋποθέσεις πουθε­ σπίζει, παρέχει δικαίωμασε οποιοδήποτεπρόσωποείτε διάδικο είτε όχι να υποβάλει αίτηση για αναστολή. Επισημαίνεται στα σχόλια που αφορούν στην πρόνοια αυτήότισκοπείται η απο- 10 τροπή παρέμβασης από ένα Τμήμα του Ανωτάτου Δικαστηρίου (High Court)στηδικαιοδοσίαάλλουΤμήματοςκαισετελικήανά­ λυση- καισε συνδυασμό μεάλληδιάταξητουνόμου - στην απο­ φυγή πολλαπλότητας των διαδικασιών. Είναι φανερό πως η ρύθμισηαυτήδε μαςαφορά. Πέραντούτου πρόκειταιγιανομό- 15 θετική ρύθμιση πουδεν ισχύειστην Κύπρο. Ο Καν.237 τουπε­ ρί Κυπριακού Ναυτοδικείου Διαδικαστικού Κανονισμού, που επικαλέσθηκαν οιαιτήτριες, καθιστά εφαρμόσιμη σταδικαστή­ ρια μας την πρακτικήτου Ανωτάτου Δικαστηρίου της Αγγλίας (High Court) μέχρι το 1960 όχι όμωςκαιτην αγγλική νομοθεσία. 20 Από μία πρόχειρη ματιά στην απόφασηJohnson, ανωτέρω, φαίνεται άσχετη. Εξετάστηκε ησημασία της λέξης "διάδικος" σταπλαίσιατηςΔ. 35θθ.3και5τουΔιαδικαστικού Κανονισμού Πολιτικής Δικονομίας ηοποίαπροβλέπει γιαειδοποίηση σεδιά­ δικο που επηρεάζεταιάμεσααπότην άσκηση έφεσης. Δεν καταδείχθηκε ούτε βλέπω κανένασυσχετισμό με την κρινόμενη αίτη­ ση. ΟAtkin αναφέρειότι η αίτησηαναστολής μπορεί ναγίνει by party totheproceedingsαλλάσεεξαιρετικήπερίπτωσημπορείνα αποταθεί καιπρόσωπο πουδεν είναι διάδικος,το οποίο έχειδι­ καίωμαπαρέμβασης. Η υπόθεσηπουαναφέρεταιστις υποσημει­ ώσειςγιαναστηρίξει τηγνώμητουσυγγραφέααφορά σεπαρέμ­ βαση,ενώτο πρώτο σκέλοςστηρίζεται στην αγγλικήΔ. 15θ.6, η οποία θεσπίστηκε μετά το 1960 και ενπάση περιπτώσει είναι άσχετη διότι αναφέρεταισε προσθήκη διαδίκων. Καμιά απότις παραπάνω αυθεντίες ήάλλες αποφάσειςπου παρέθεσε οδικηγόρος των αιτητριών δεν υποστηρίζει άμεσαή έμμεσα την πρόταση του. Δεν είναι παράξενοπως δεν υπάρχει νομολογιακό προηγούμενο ότι διατάχθηκε αναστολή ύστερα από αίτημαενάγοντα. Σεενάγονταανήκειαποκλειστικάηπρω­ τοβουλία έγερσης αγωγών. Ηυφιστάμενη νομολογία αφορά σε εναγόμενο στον οποίο αναγνωρίζεταιδικαίωμανα αποκρούσει πολλαπλότητα διαδικασιών αφού αποδείξει πως υπάρχουνοι 314 25 30 35 40 1 Α.Α.Δ. K.SJI.ComercioSA. κ.άv. BtuecoralNav. Ltd Νικήτας, Δ. προϋποθέσεις που θέτει ηνομολογία για τη χορήγηση αναστο­ λής. Στο σύγγραμμα των Dicey & Morris, 'The Conflict of Laws", 10η έκδοση,τόμος 1σελ. 250 εκφράζεται τεκμηριωμένα μεδικαστικέςαποφάσειςηάποψηότι 5 "It is for the defendant to show that both conditions are fulfilled, namely, that the continuance of the proceedings will cause injustice to the defendant and that a stay will not cause injustice to the plaintiff." 10 Μετάαπόσχετική αναφορά στηνυπόθεσηAtlantic Star [1974] A.C. 436, 454 καιMacShannon v.Rockware GlassLtd. [1978] A.C. 795 ο εκδότης παρατηρεί: 15 20 25 30 35 40 "It is suggested,however, thatthe distinction does not remove the legal burden of proof from the defendant; where the defendant shows that England is not the natural forum the defendant can be regarded as having made out a prima facie case for a stay andtheevidential burden passesto the plaintiff to justify his choice of the English court, but the legal burden remains on the defendant." Ηγνώμηπουέχωσχηματίσει ενισχύεται περαιτέρωαπό όσα αναφέρονται στο Cheshire "Private International Law", 11η έκδόση,σελ. 115: "It is now established, after a certain amount of doubt, thatan English court possesses jurisdiction to stay proceedings at the instance of adefendant who issued by theplaintiff for thesame cause of action in two different countries. Thecourt may stay theEnglish proceedings, stay theforeign proceedings or require the plaintiff toelect between thetwo sets of proceedings." Φυσικάυπάρχειδικονομικήδιέξοδοςγιαενάγονταπουθέλεινα τερματίσει μίααγωγή του. Μπορείναακολουθήσειτηνοδό,που προνοούν οι θεσμοί, της διακοπής της διαδικασίας (discontinuance). Παρόλοπουτοδικαστήριοδιατηρείτηνευχέ­ ρειανααρνηθείτοευεργέτημαανη διακοπήσυνιστάκατάχρηοη τωνδιαδικασιών του. Βλέπε Castanho v.Brown&Root (U.K.) Ltd and Another [1981] 1All E.R. 143 (HL),την οποίααναφέ­ ρει επιδοκιμαστικά καιυιοθετεί ηπρόσφατηαπόφασητηςΟλο­ μέλειας τουΔικαστηρίουΑιενθνντήςτωνΦυλακών ν. Αναφορι­ κά με την αίτηση τον ΤζενναροΠερρελλα για την έκδοση εντάλματοςτηςφύσεωςHabeasCorpus

(1995)1 Α.Α.Δ. 217. Ας 315 Νικήτας, Λ. K.S.R.ComercioSA.ΧΛ.V.BluecoralNav. Ltd

(1995)σημειωθεί ότι από τηδιακοπή (discontinuance) δενπροκύπτει δεδικασμένο εκτός αντεθεί απαγορευτικόςόρος ως προς τοδι­ καίωμα του ενάγοντα να εγείρει νέααγωγή. Βλέπε SpencerBower andTurner "Res Judicata" 2ηέκδοση,σελ. 36. 5 Είναιτοτελικό μουσυμπέρασμαότι οιενάγουσες δενομιμο­ ποιούνται ναζητήσουν αναστολή. Γιατο λόγο αυτό ηαίτηση πρέπει νααπορριφθεί. Θαπρόσθεταπωςανείχαδικαιοδοσίαστοθέμαπάλιθακατέ- 10 ληγα στο ίδιο αποτέλεσμα λόγω της μεγάλης καθυστέρησης στην υποβολήαίτησης. Τοσυμπέρασμαπροκύπτειαβίαστααπότοφά­ κελο της υπόθεσης. Δεθαασχοληθώ εκτεταμένα με το ιστορικό απλώς αναφέρωότιηπρώτηαίτηση έγινε στις 30/12/92,ενώ εκ­ κρεμούσε ηακρόασητηςαγωγής.Γιατις επιπτώσεις τηςκαθυστέ- 15 ρήσης στην παραχώρησηαναστολής παραπέμπωστο σχόλιο του Atkin's Court Forms,σελ. 174, παράγραφος4 με τίτλο "Time for application forstay"καιστις υποθέσεις που παραπέμπει. Η αίτηση απορρίπτεται,αλλά λόγω τηςπρωτοτυπίαςτουθέματος τηςνομιμοποίησης δεθαεπιδικάσωέξοδα. Η αίτησηαπορρίπτεται χωρίςέξοδα. 316 20