clr/1995/1995_1_317.pdf

(1995)κινητού και προξενήθηκαν ζημιές σεεμπορεύματα των εναγόντων που μετέφερετο φορτηγό. Ενώπιον τουπρωτόδικουΔικαστηρίου δόθηκεμαρτυρίααπότον οδηγότου φορτηγού,ότι ενώημιφορτηγό ερχόταναπόαπέναντιτου και βρισκόταν σεμια απόσταση γύρω στα 4-5 μέτρα,οοδηγός του σαλούν αυτοκινήτου προσπάθησε νατο προσπεράσει καιεισήλθε στην αντίθετη λωρίδα κυκλοφορίας με αποτέλεσμα νασυγκρουστεί μετωπικά με τοφορτηγό. 5 10 Ανεξάρτητος μάρτυραςπουακολουθούσε το σαλούν αυτοκίνητο από απόσταση 100-150 μέτρων έδωσεμαρτυρίαότι δεν είδεναπρο­ σπαθεί ναπροσπεράσει προπορευόμενο του, ούτε να πηγαίνειστη δεξιά πλευρά του δρόμου. Επίσης ότιδεν είδεσεποια πλευρά του δρόμου ήταντο φορτηγόπριν τησύγκρουση. Ομάρτυραςδεν άντε- 15 ξετάστηκε στο θέμααυτό. Τοπρωτόδικο Δικαστήριο δέχθηκε τημαρτυρίατουοδηγού του φορτηγού και απόρριψε εκείνητου ανεξάρτητου μάρτυρα,αποφα­ σίζονταςότιλόγωμεγάλης απόστασηςδενμπορούσενααντιληφθεί 20 την ύπαρξη αυτοκινήτου προπορευόμενου του αυτοκινήτουσα­ λούν ενόψει ελαφρός στροφής στο δρόμο. Ο δικηγόρος των εφεσειόντων εισηγήθηκε ότι λανθασμένα ο πρω­ τόδικοςΔικαστήςαπέρριψετημαρτυρίατουανεξάρτητουμάρτυραότι 25 δενυπήρχεαυτοκίνητο μπροστάστοαυτοκίνητοτων εφεσειόντων και ότι το ατύχημαδεν έγινεστην προσπάθειατου ναπροσπεράσει προ­ πορευόμενο ημιφορτηγό. Στήριζεδετηνεισήγηση του στηναντεξέτασητουμάρτυραεπίτουθέματοςαυτούκαιυπέβαλεότιημαρτυρίαέγι­ νε δεκτήαπότηνάλληπλευράκαι συνεπώς κατέστηαναντίλεκτη.Ει- 30 σηγήθηκε επίσης ότι οπρωτόδικος Δικαστής πιθανολόγησε ότιομάρ­ τυρας αυτός δεν μπορούσε να αντιληφθεί την ύπαρξηοχήματος που προπορευόταντουσαλούν ενόψειτηςελαφράςστροφήςτουδρόμου. 35 Αποφασίστηκε, ότι:

(1)Το Εφετείο επεμβαίνει στα ευρήματα τουπρωτόδικου Δικαστη. ρίου,αναπότην ενώπιον τουμαρτυρίαδενδικαιολογούνται,το δε Εφετείο βρίσκεται στην ίδιαθέσημε το πρωτόδικο Δικαστή­ ριοκαιέχειεξουσία ναεξαγάγει ταδικάτουσυμπεράσματααπό 40 τα πρωτογενή γεγονότα.

(2)Ημαρτυρία του ανεξάρτητου μάρτυρα,ότι δεν υπήρχε αυτοκί­ νητο προπορευόμενο τουαυτοκινήτου τωνεφεσειόντων δεναμ318 1 A.A.A. Teklima Ltd v. Salamis Tours Ltd φισβητήθηκεκαιπαρέμεινεαναντίλεκτη.

(3)ΟπρωτόδικοςΔικαστήςδεναιτιολόγησετηναπόρριψητηςαναντίλεκτης μαρτυρίαςτου ανεξάρτητου μάρτυρα. 5

(4)Ηαπόστασητων 100 -150 μέτρων δεν θεωρείται τέτοιαπου να μηνμπορεί έναςοδηγόςναβλέπει τι συμβαίνει μπροστάτου. 10

(5)Υπήρχε ενώπιον του πρωτόδικου Δικαστηρίου αδιαμφισβήτητη μαρτυρίαότικανένααυτοκίνητοακολουθούσε εκείνοτωνεφεσει­ όντωνκαιότιδενπροσπάθησεναπροσπεράσειπροπορευόμενο.

(6)Ο πρωτόδικος Δικαστής έσφαλε στην αξιολόγηση της μαρτυ­ ρίας αποδεχόμενος εκείνητουοδηγούτουφορτηγού. 15 20

(7)Επειδήτοπλάτοςτουαυτοκινήτουσαλούν των εφεσαόντων εί­ ναι μικρότερο απόεκείνο τουφορτηγούκαιεπειδήησύγκρου­ σηέγινε2 1/2πόδια μέσα στη λωρίδακυκλοφορίας τουφορτη­ γού,οκαταμερισμός της ευθύνης προσδιορίζεται σε 60% στον οδηγότου σαλούν και40% στον οδηγότουφορτηγού. Η έφεσηέγινεδεκτή. Αναφερόμενες υποθέσεις: 25 Σ.καιΓ, ΚολοκασίδηςΛτδ ν.Κιμωνή

(1989)1(E)ΑΛΛ. 132, A.C.T. Textiles Ltd v.Zodhiatis

(1986)1C.L.R. 89, 30 Evagorou and Others v.Kefalas andOthers

(1982)1C.L.R. 619, Bakerv.MarketHarborough Co-op Soc. [1953] 1W.LR.1472, Howard v.Bemrose[1973] RTR32, 35 Papaneokli andOthers v.Solomou andAnother

(1981)IC.L.R. 203. Έφεση. 40 Έφεση απότον εναγόμενο αρ. 1 κατά της απόφασηςτου Επαρχιακού Δικαστηρίυ Λευκωσίας, (Ηλιάδης,Α.Ε.Δ.)πουδό­ θηκε στις 18.6.1991 (Αρ. Αγωγής 1881/82) με την οποίαεπιδίκα­ σε στους ενάγοντες στην αγωγή, οι οποίοι δεν είναι διάδικοι στην υπόκρίση έφεση,το ποσό των Λ.Κ. 4.233,ως αποζημιώσεις 319 Teklima Ltd v. SalamisToursLtd

(1995)για ζημιές που υπέστηκαν τα εμπορεύματα τους συνεπεία τρο­ χαίου ατυχήματος,το οποίοοφειλόταν στην αποκλειστικήαμέ­ λεια των εφεσειόντων / εναγομένων

1. Α. Δικηγορόπουλος, γιατους Εφεσείοντες. 5 Α. Χαβιαράς,για τους Εφεσίβλητους. ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ: ΤηναπόφασητουΔικαστηρίουθαδώσει οΔι­ καστής Α. Κούρρης. 10 ΚΟΥΡΡΗΣ, Δ.: Η έφεση στρέφεται εναντίον της απόφασης του ΕπαρχιακούΔικαστηρίου Λευκωσίας, με την οποία επιδί­ κασε στους ενάγοντες στην αγωγή,οι οποίοι δεν είναι διάδικοι στην υπό κρίση έφεση, το ποσό των £4.233,- ως αποζημιώσεις 15 για ζημιές που υπέστηκαν τα εμπορεύματα τους συνεπεία τρο­ χαίουατυχήματος,το οποίοοφειλόταν σύμφωνα μετην απόφα­ ση του πρωτόδικου Δικαστηρίου, στην αποκλειστική αμέλεια των εφεσειόντων/εναγομένων
2. 20 Ο συνήγορος των εφεσειόντων ισχυρίστηκε ότι οι εφεσείο­ ντες δεν ήτανοι αποκλειστικοί υπαίτιοιτου επίδικουτροχαίου ατυχήματος. Ισχυρίζεται ότι οι εφεσίβλητοι υπέχουν ευθύνηγια συντρέχουσα αμέλεια. 25 Ταγεγονότα σε συντομία είναι τα εξής: Στις 10 πμ. περίπου, της 2/7/1981, το υπ*αριθμό εγγραφής ΗΕ95 όχημα τύπου σαλούν, ιδιοκτησία των εφεσειόντων το οποίο οδηγούσε ο ΚύπροςΧαραλάμπους,συγκρούστηκε μεταξύ 30 του21ου και22ουμιλιοδείκτη τουπαλαιούδρόμου ΛευκωσίαςΛεμεσοΰ, με το υπ' αριθμό εγγραφής KU600 φορτηγό, τύπου TRAILER, ιδιοκτησίας των εφεσίβλητων, το οποίο οδηγούσε ο Νεόφυτος Μιχαήλ. Ως αποτέλεσμα της σύγκρουσης ο οδηγός του ΗΕ95 υπέκυψε στα τραύματαπου είχε δεχθεί, ενώ διάφορα 35 οικιακά εμπορεύματα της ενάγουσας Εταιρείας που μεταφέρο­ νταν με το φορτηγό KU600, υπέστησαν σοβαρές ζημιές. Οι ζη­ μιές της ενάγουσας Εταιρείαςέχουν συμφωνηθεί στο ποσό των £4.233,-. Υπάρχουν'παραδοχές ότι ταοχήματαοδηγούνταναπό υπαλλήλους ενώ βρίσκονταν στην υπηρεσία των εφεσειόντων 40 και εφεσίβλητων, έτσι που το μόνο θέμα που είχε παραμείνει προς εκδίκαση ενώπιον του ΕπαρχιακούΔικαστηρίου ήταν ο καταμερισμός ευθύνης μεταξύτων δύο οδηγών. 320 1 Α.Α.Δ. 5 10 15 20 25 30 35 40 Teklima Ltd v. SalamisTours Ltd Κοϋρρης, Δ. Ο Νεόφυτος Μιχαήλ πουκατάτον ουσιώδη χρόνο ήτανο οδη­ γός του φορτηγού των εφεσίβλητων (2ης εναγόμενης Εταιρείας), κατέθεσε ότι οδηγούσε τοπιοπάνωόχημακατά μήκοςτου παλαι­ ούδρόμουΛεμεσού-Λευκωσίας,μεταχύτηταπερίπου40μ.α.ω.. Σε κάποιοσημείοτου δρόμου μεταξύ του21ου και22ου μιλιοδείκτη όπουυπήρχε μιαελαφράστροφήπροςταδεξιά,διέκρινε απόαπέ­ ναντι τουνα πλησιάζουν δύο οχήματακαι λίγο αργότερααντιλή­ φθηκεότιτονείχεπλησιάσει απόαπέναντιέναημιφορτηγόχρώμα­ τος μπλε. Όταντοημιφορτηγό είχεφτάσεισχεδόν δίπλατου, από μια απόστασηγύρω στα4-5 μέτρα,είδε πίσω απότο ημιφορτηγό, ένα Morris τύπου 1100 ναδοκιμάζειναπροσπεράσει τοημιφορτη­ γό. Ομάρτυραςείπεότι δενμπορούσενακάνειτίποτεάλλο εκτός απότουνααφήσειτοπετρέλαιογιατίηαπόστασηήτανπολύμικρή. Ησύγκρουση ήτανμετωπικήκαιαρκετάβίαιηαφούαποκόπηκετο τιμόνι τουφορτηγούκαιτοφορτηγότελικάανατράπηκεσεέναχω­ ράφιπουβρισκόταν στηδεξιάπλευράτουδρόμου σεσχέσημετην πορείατου. Σύμφωναμετονοδηγότουφορτηγού,τηνώρατηςσύ­ γκρουσης τοάλλο όχημαείχεμπειστηδικήτουπλευρά. Ο Μάριος Στροβολίδης που οδηγούσε το αυτοκίνητο του υπ' αριθμό εγγραφής KG303, ακολουθούσε το σαλούν ΗΕ95 από απόσταση 100-150μέτρων, κατέθεσε, ως μάρτυρας των εφεσειό­ ντων πωςδεν είδε τοσαλούν ναπροσπαθείναπροσπεράσει άλλο προπορευόμενο όχημακαιναπηγαίνειστηδεξιάπλευράτουδρόμου. Επίσης, δεν είδε σε ποια πλευρά του δρόμου ήταν το φορ­ τηγό πριν τη σύγκρουση. Εκ συμφώνου είχεκατατεθεί ενώπιον του πρωτόδικου Δικα­ στηρίου (ως Τεκμήριο 3),ημαρτυρίαπου είχεδώσει έναςαυτόπτης μάρτυρας, ο Αντώνης Νικολάου στη θανατική ανάκριση του ατυχήματος,αφούαργότερα ομάρτυρας είχε πεθάνει. Περιληπτικάστη μαρτυρίαπουείχεδώσει ανέφερεότι ενώ στις 2/7/1981 κατευθυνόταν με ένα φορτηγό αυτοκίνητο από Λεμεσό προςΛευκωσία,τονπροσπέρασεέναφορτηγότύπουTRAILER. Το ακολούθησε για μιααπόσταση 1-1 1/2 μίλικαιότανέφθασεσε μια στροφή κοντά στο Δασικό Σταθμό Κόρνου, πρόσεξε ότι ενώ το TRAILER βρισκότανστηναριστερήπλευράτουδρόμουσεσχέσημε τηνπορείατου, συγκρούστηκε μεέναάλλοόχημαπουερχόταναπό τηναντίθετηκατεύθυνσηστομέσοτουδρόμου.Επίσης,κατέθεσεότι δενπρόσεξε τίποτετοασυνήθιστο στο δρόμο πριντη σύγκρουση. ΣύμφωναμετημαρτυρίατουΛοχίατης Αστυνομίας πουκλή­ θηκεαπότους ενάγοντες ως μάρτυραςκαι που είναι ο εξεταστής 321 Κούρρης,Δ. Teklima Ltd v.SalamisToursLtd

(1995)τουατυχήματος,κατέθεσε ότι τοσημείοσυγκρούσεως ήτανμέχρι 2 πόδιακαι5 ίντσες δεξιότερα της διαχωριστικής άσπρηςγραμ­ μής,δηλαδήμέσα στην πορείατου KU600. Από τις έρευνεςπου έκανεκατέληξε στοσυμπέρασμαότιησύγκρουση ήτανμετωπιαία καιη έκτασηεπαφής,μεταξύτωνδύοοχημάτων επεκετεινόταν σε 5 βάθος 1 πόδικαι6ίντσεςπάνωσεκάθε αυτοκίνητο. Τοπλάτος του δρόμου ήταν20πόδιακαι 10ίντσες και διαχωριζόταναπό μιαάσπρησυνεχή γραμμή. Στηναριστερήπλευράτουδρόμου(σε σχέση με πορεία προς τηΛευκωσία)υπήρχε ένα κράσπεδοπλά­ τους 5ποδιών και στηδεξιά πλευρά το κράσπεδοπου ήτανκα- 10 λυμμένομεάσφαλτοκάλυπτεμιααπόσταση3πόδιακαι3 ίντσες. Καιταδύοκράσπεδαήτανχρησιμοποιήσιμα. Ο πρωτόδικος Δικαστής αποδέκτηκε τημαρτυρία του οδηγού τουKU600καιτημαρτυρίατουεξεταστήτηςυπόθεσης,τονίζοντας 15 ταεξής: "Είχα την ευκαιρία ναπαρακολουθήσω τους μάρτυρεςπου έχουν καταθέσει ενόρκως και έχοντας υπόψητη συμπεριφορά τους στοΔικαστήριοκαιτοσύνολοτηςμαρτυρίας πουυπάρχει 20 ενώπιον μου έχωαποφασίσει νααποδεχθώ τημαρτυρία του εξεταστήτηςυπόθεσηςκαιτηνεκδοχήτουβ'εναγομένου. Τόσο ο εξεταστής τηςυπόθεσηςόσοκαιοοδηγόςτουοχήματοςτηςβ' εναγομένης εταιρείας μουπροκάλεσαν εντύπωση προσώπων πουέλεγαν τηναλήθειακαιδενέχωενδοιασμούςνααποδεχθώ 25 την εκδοχήτους σαντηνπλέον ορθήυπότις περιστάσεις.". ΣχετικάμετηνκατάθεσητουαποβιώσαντοςΑντώνηΝικολά­ ου, Τεκμήριο 3,ανέφερε ότιηαξιολόγηση της μειώνεται μέχρι βαθμού εκμηδένισης της από την έλλειψηαντεξέτασης πουαπο- 30 τελεί τον καλύτερο μηχανισμό που εφευρέθηκε για την εξακρί­ βωσητηςαλήθειας. Προφανώςδιέλαθε της προσοχής τουΔικαστή τογεγονός πως το περιεχόμενο τηςκατάθεσηςτου μάρτυραέγινεκοινά αποδεκτό, εφόσον τοπρακτικότηςμαρτυρίαςτουκατατέθηκεεκσυμφώνου. 35 Σχετικά με τηναξιολόγηση της μαρτυρίαςτου Μάριου Στροβολίδη,οπρωτόδικος Δικαστής είπε τα εξής: 40 "Ο Μάριος Στροβολίδης που ακολουθούσε το σαλούν από μια απόσταση 100-150μέτρων κατάθεσε πως δεν είδε το σα­ λούν να προσπαθεί να ξεπεράσει άλλο προπορευόμενο όχη­ μακαιναπηγαίνει στηδεξιάπλευρά τουδρόμου,ενώταυτό322 1ΑΛ.Δ. 5 Teklima Ltdv.SalamisToursLtd Κούρρης, Δ. χρονα δεν είδε σεποιαπλευρά του δρόμου ήταντο φορτηγό πριν απότησύγκρουση. Ηπιο πάνω μαρτυρίαμεέχειπρο­ βληματίσει αφού έρχεται σε αντίθεση με τους ισχυρισμούς τουοδηγούτουφορτηγούαλλά μετάαπό μιαπροσεκτική εξέτάση έχω καταλήξει στο συμπέρασμα,ότιλόγω τηςαπόστα­ σης που υπήρχε μεταξύ του οχήματος του μάρτυρα από το σαλούνκαιτης ύπαρξηςελαφράςστροφής στο δρόμο,η αδυ­ ναμία του μάρτυρανααντιληφθεί τηνύπαρξηοχήματοςπου προπορευόταν του σαλούν βρίσκει μιαλογική εξήγηση.". 10 Ο πρωτόδικος Δικαστής σχετικά με ταευρήματατουκαιτην κατανομήευθύνης,κατέληξε ως εξής: 15 20 25 30 35 "Αποδεχόμενος τημαρτυρίατου εξεταστή τηςυπόθεσηςκαιτου οδηγού του φορτηγού (πουσυνάδει με τα ευρήματατου Λοχία Σταυρίδη)βρίσκω ότιγύρωστις 10.00 π.μ.της2/7/81ενώοΚύ­ προςΧαραλάμπουςοδηγούσε τουπ*αρ.HE95όχηματύπουσα­ λούν απόΛευκωσία προς Λεμεσό εδοκίμασε σεκάποιοστάδιο μεταξύτου21ου και22ου μιλιοδείκτη τουπιο πάνωδρόμουνα προσπεράσει προπορευόμενο όχημα με αποτέλεσμα ναεισέλθει στηδεξιάπλευράτουδρόμουσεσχέσημετηνπορείατουκαινα συγκρουσθεί στοσημείοΧ επίτουσχεδίουμετοφορτηγόKU600 πουοδηγούσεαπότηναντίθετηκατεύθυνσηοΝεόφυτοςΜιχαήλ. Δεν νομίζω ότι χρειάζεταινομική ανάλυσηγιανααποδειχθεί ότι ηενέργεια τουαποβιώσαντος οδηγούναοδηγήσει τοόχη­ ματου στη δεξιά πλευρά του δρόμου,σεσημείο όπου ο δρό­ μος διαχωριζόταν από μιασυνεχή άσπρη γραμμή καιστην αντίθετη πλευρά πλησίαζε από μια πολύ μικρή απόσταση το φορτηγότηςβ' εναγομένης εταιρείας,συνιστά αμέλεια. Έχει υποβληθεί εκμέρους της α'εναγομένης εταιρείας ότι ο οδηγός τουφορτηγού οχήματος ήταν ένοχος συντρέχουσας αμέλειας. Έχω ήδη αποδεχθεί τηνεκδοχή τουοδηγούτου φορτηγούσύμφωνα με την οποίαοοδηγόςτου σαλούν εδοκί­ μασε να προσπεράσει τοπροπορευόμενο ημιφορτηγό όχημα του ενώ οαποβιώσαςβρισκόταν 4*5 μέτρα πίσω απότο ημι­ φορτηγόόταντο ημιφορτηγό βρισκόταν σχεδόν δίπλααπότο φορτηγό πουερχόταν απότην αντίθετηκατεύθυνση. 40 Μέσασε αυτάταδεδομέναδεννομίζω ότιοοδηγόςτουφοργηγούθαμπορούσεναπρολάβειναπάρειοποιαδήποτεάλλαμέτρα εκτός απότουνααφήσειτοπόδιτουαπότοπετρέλαιο. Οοδη­ γόςτουφορτηγούδενείχετηχρονικήπολυτέλεια ναεκλέξειήνα 323 Κούρρης,Δ. Teklima Ltd v. SalamisTours Ltd

(1995)πάρειοποιαδήποτεμέτραγιανααποφύγειτονκίνδυνοπουείχε δημιουργήσει ηαπερίσκεπτηκαιαμελής ενέργεια τουαποβιώσα­ ντος οδηγούτου HE95. Υπό τις περιστάσεις ο οδηγόςτουHE 95βρίσκεται αποκλειστικάυπεύθυνοςγιατοατύχημα.". 5 Όπωςαναφέραμεπιοπάνω,οσυνήγορος τωνεφεσειόντων δεν ισχυρίστηκε ότι οοδηγός του ΗΕ95 δεν υπέχει ευθύνηγια την εν λόγω σύγκρουση. Ισχυρίζεται όμως ότι οοδηγός του KU600 ευ­ θύνεταιγιασυντρέχουσα αμέλεια. Η εισήγησητουστηρίζεται στο γεγονός ότιτοατύχημαεπισυνέβηκε περίπουστημέσητουδρόμου 10 και σύμφωνα μετηνομολογία τοσυμπέρασμαθαήταν αναπόφευ­ κτοπως οι δύοοδηγοί ήταναμελείς γιατίδενπρόσεχαν. Ο κύριος λόγος έφεσης είναι ότιτοπρωτόδικο Δικαστήριο καθοδηγήθηκεεσφαλμένα ως προς την αξιολόγηση της ενώπιον 15 του μαρτυρίαςκαικατέληξε σε εσφαλμένα συμπεράσματακαι/ή ευρήματα. Ιδιαίτερα,δέχτηκετη μαρτυρίατου οδηγούτουφορ­ τηγού KU600, ότιο οδηγός του αυτοκινήτου των εφεσειόντων προσπαθούσε ναπροσπεράσει προπορευόμενο όχημα και οδή­ γησεόλο τοαυτοκίνητοτουστηλανθασμένη πλευρά τουδρόμου 20 αντίθετα μετημαρτυρία του οδηγού αυτοκινήτου που τοακο­ λουθούσε, ότιδεν υπήρχε αυτοκίνητο μπροστά στο αυτοκίνητο των εφεσειόντων 1,μαρτυρία που δεσμεύει τους εφεσίβλητους γιατίομάρτυραςδεναντεξετάστηκε στο σημείοαυτό,καιότι το αυτοκίνητοτων εφεσειόντων δεν πέρασε τοκέντρο τουδρόμου. 25 Τοερώτημαπουεγείρεται είναιανμεβάσητηνομολογιακάκα­ θιερωμένη τακτικήτην οποίατοΑνώτατο Δικαστήριο ακολουθεί στην κατ' έφεσηδικαιοδοσίατου,ενδείκνυται ενόψειτωνπεριστα­ τικών τηςυπόκρίση έφεσης,ηανατροπήαπόμέρους μαςευρημά- 30 τωνκαισυμπερασμάτωντουπρωτόδικουΔικαστηρίου,πουστηρί­ ζονταιστηναξιοπιστίατωνμαρτύρωνπουκατέθεσανενώπιοντου. Η προσέγγιση στο πιο πάνωθέμα έχει επανειλημμένα καθιε­ ρωθεί απόπολλές αποφάσειςμεσαφήνεια. Όπως επανειλημμέ- 35 να έχει λεχθεί, το θέμα τηςαξιοπιστίας τωνμαρτύρων είναι εντός τηςδικαιοδοσίαςτουεκδικάσαντοςτηνυπόθεσηΔικαστή, ο οποίος είχετην ευκαιρίαναακούσει τους μάρτυρεςκαιναπα­ ρακολουθήσει τησυμπεριφορά τους στοεδώλιο του μάρτυρα. Αν από τη μαρτυρία που δόθηκε ενώπιον του πρωτόδικου Δι- 40 καστή ταευρήματα στα οποία κατέληξε δενδικαιολογούνται, τότε τοΕφετείο βρίσκεται στην ίδια θέση με τοπρωτόδικο Δι­ καστήριο καιέχει εξουσία ναεξαγάγει ταδικά τουσυμπερά­ σματα από ταπρωταρχικάγεγονότα. 324 1 ΑΛΛ, Teklima Ltdv.SalamisTours Ltd Κούρρης, Δ. ΣτηναπόφασηΣ. &Γ. ΚολοχασίδηςΑτό.ν.ΑντώνηΚιμωνή,

(1989)1(E) Α.Α.Δ. 132, αναφέρονταιταακόλουθα: 5 10 15 20 25 30 35 40 "...τοΑνώτατο Δικαστήριο μεπολλή φειδώεπεμβαίνει σταευρήματατουΠρωτόδικουΔικαστηρίου αναφορικά μεταπραγ­ ματικάγεγονότα πουστηρίζονται στηναξιοπιστία τωνμαρτύ­ ρων όπως αυτή εκτιμάται απότο Πρωτόδικο Δικαστήριο. Επεμβαίνει μόνο στις περιπτώσεις που ικανοποιείται ότι τα ευρήματααυτάείναι απαράδεκτακαιδεδικαιολογούνται από την προσαχθείσα μαρτυρία όταν εξεταστεί στην ολότητα της. Ενδεικτικά αναφέρω επί του προκειμένου την υπόθεση PapaneokliKaterinaandOthers v.Sofronis Solomon and Another

(1981)1C.L.R. 203,στην οποία τα ευρήματατου Πρωτόδικου Δικαστηρίου κρίθηκαν απαράδεκτακαιδιατάχτηκε επανεκδίκασητης αγωγής ενώπιον άλλου Δικαστή.". Ηεισήγησητουσυνηγόρου των εφεσειόντων είναι ότι λανθα­ σμένα οπρωτόδικος Δικαστής απέρριψε τημαρτυρίατουΜάρι­ ου Στροβολίδη ότι δενυπήρχε αυτοκίνητο μπροστά απότον οδηγό του ΗΕ95 και ότιτοατύχημαδεν έγινε στην προσπάθεια του οδηγού ΗΕ95 ναπροσπεράσει το προπορευόμενο αυτοκίνη­ το γιατο λόγοότι επί του σημείου αυτούοΣτροβολίδης δενεί­ χε αντεξεταστεί καισυνεπώς η μαρτυρίατουέγινεδεκτήαπό την άλλη πλευρά. Επίσης εισηγήθηκε ότι ο πρωτόδικος Δικαστής πιθανολόγησε ότιο Στροβολίδης δενμπορούσε να αντιληφθεί τηνύπαρξηοχήματος πουπροπορευόταντουσαλούν ενόψειτης ελαφράς στροφής στο δρόμο. Επίσης υπέδειξε στο Δικαστήριο ότι κατατέθηκε ημαρτυρία του αποβιώσαντος ΑντώνηΝικολά­ ου (Τεκμήριο 3)εκ συμφώνου, ηοποία δεν ανέφερε ότι προπορευόταν τουαυτοκινήτου ΗΕ95,άλλο αυτοκίνητο. Συμφωνούμε μετην εισήγησητου συνηγόρου των εφεσειόντων ότιη μαρτυρίατουΜάριουΣτροβολίδηότιδενυπήρχεπροπορευ­ όμενο αυτοκίνητο του αυτοκινήτου ΗΕ95 πουοδηγούσε ο οδηγός τωνεφεσειόντων, δεναμφισβητήθηκεαπότηνάλλη πλευράκαισυ­ νεπώςη μαρτυρίατουμένειαναντίλεκτη. Οπρωτόδικος Δικαστής δεν αιτιολογεί την απόρριψη της μαρτυρίας του Στροβολίδη που δεναμφισβητήθηκεαπότουςεφεσίβλητους (ΒλέπεA.C.T. Textiles Ltd. v.Zodhiatis

(1986)1 C.L.R. 89,στησελίδα 105). Απλώς, χωρίς ναυπάρξει μαρτυρία ενώπιον του,πιθανολογεί ότιλόγω της απόστασηςπουυπήρχεμεταξύτουοχήματοςτουμάρτυρααπότο σαλούν καιτηςύπαρξηςελαφράςστροφής στο δρόμο η αδυναμία του μάρτυρανααντιληφθεί την ύπαρξηοχήματος πουπροπορευ­ όταντουσαλούνβρίσκει μιαλογικήεξήγηση. Η μαρτυρίαενώπιον 325 Κούρρης,Δ. Teklima Ltd v. SalamisTours Ltd

(1995)τουπρωτόδικουΔικαστήήτανότι οΣτροβολίδηςακολουθούσε το σαλούν απόμια απόσταση 100-150μέτρων καιδεν θεωρούμε την απόσταση αυτήτέτοιαπουναμηνμπορείέναςοδηγόςναβλέπει τί συμβαίνει μπροστά του απόαυτήτην απόσταση. Σχετικά μετην ύπαρξη της ελαφράς στροφής στοδρόμο δενυπήρχε μαρτυρία ενώπιον τουπρωτόδικουΔικαστήως προςτην ορατότητα. Ο μάρτυραςόμωςαυτόςδεν αντεξετάστηκε πάνωστασημεία πουο ίδιοςο Δικαστής πιθανολόγησε. Τοπεριεχόμενο τηςμαρ­ τυρίας του δεν είχε αμφισβητηθεί απότους διάδικους. 5 10 Καταλήγουμε πως ενώπιον του πρωτόδικου Δικαστή υπήρχε αδιαμφισβήτητη μαρτυρία απόπρόσωπο που δεν είχε συμφέρον στην έκβαση τηςυπόθεσης ότιδεν υπήρχε αυτοκίνητο τοοποίο ακολουθούσε οοδηγός του ΗΕ95 καιότι οοδηγός του ΗΕ95 δεν προσπάθησε να προσπεράσει τοπροπορευόμενο αυτοκίνητοκαι ότι στην προσπάθειατου,τοαυτοκίνητοτουκατέλαβεαρκετόμέ­ ρος της αντίθετης πλευράς του δρόμου, δηλαδήτης πορείας του φορτηγού KU

1. 15 20 Εφαρμόζοντας τις πιο πάνωαρχές σχετικά με την αξιολόγη­ ση τηςμαρτυρίας από πρωτόδικους Δικαστές, στην παρούσα υπόθεση, καταλήγουμε στοσυμπέρασμα ότι τα ευρήματατου πρωτόδικου Δικαστηρίου αναφορικά με την αξιοπιστίατων μαρτύρωνπου είχεενώπιον του,δεν δικαιολογούνται. Για όλους τους πιο πάνωλόγους είμαστε της γνώμης, με όλο το σεβασμό, ότι ο πρωτόδικος Δικαστής έσφαλε στην αξιολόγη­ ση τηςμαρτυρίας αποδεχόμενος τημαρτυρία του οδηγούτου φορτηγού. Πιθανό,ο πρωτόδικος Δικαστής στην αξιολόγηση της μαρτυρίας να επηρεάστηκε από τοότι ευθύς μετά τη σύ­ γκρουση ο οδηγός του φορτηγού ύβριζε τον οδηγό του αυτοκι­ νήτου με τον οποίο συγκρούστηκε λέγοντας στο μάρτυρα Στρο­ βολίδη: "Πού είναι οάτιμοςο κερατάςεν νατον σκοτώσω.". 25 30 35 Ο Δικαστήςασχολήθηκε μετηδεκτότήτατηςμαρτυρίαςαυτής, που είναι εξ'ακοής, εξέφρασε τηγνώμη πως, σύμφωνα με την εξαίρεση στον κανόναγιατημηαποδοχήεξακοήςμαρτυρίας,και που αφοράσ' αυτά που γίνονται ήλέγονται σαναναπόσπαστη συνέχεια ενός επεισοδίου, ησυμπεριφορά του εφεσίβλητου ενισχύειτην εκδοχήτου. Δε θαασχοληθούμε μετηνομικήπτυχήτης δεκτότητας της μαρτυρίας αυτής, γιατί δεναποτέλεσε σοβαρό αντικείμενο συζήτησης στην έφεση. Όμωςη φράση: "Πούείναιο άτιμος ο κερατάς εννά τον σκοτώσω" δεν περιέχει κανέναστοι326 40 1 ΑΛΛ. Teklima Ltd v. SalamisTours Ltd Κούρρης, Δ. χείο πουναενισχύει την εκδοχήτουπωςπριναπότοδυστύχημα ο μακαρίτηςοδηγός τουαυτοκινήτουτων εφεσειόντων είχε προ­ σπεράσει αυτοκίνητοπουερχόταναπόαπέναντιτου. 5 10 Οσυνήγορος των εφεσειόντων προσπάθησεναμαςπείσει ότι το σημείο συγκρούσεως δεν είναι το σημείο "Χ" το οποίο υπέ­ δειξε ο εξεταστής του τροχαίου ατυχήματοςκαι το οποίο είναι περίπου2 - 2πόδιακαι5 ίντσες, εντός τηςλωρίδας τουδρόμου που οδηγούσε ο οδηγός του φορτηγού KU
2. Δεν μας έπεισε όμως επί του σημείου τούτου και δεν έχουμε καμιάαμφιβολία ότι ορθά ο πρωτόδικος Δικαστής αποδέχτηκε ότι το σημείο συ­ γκρούσεως είναι στο σημείο "Χ" καιότι ορθάαπέρριψε τημαρ­ τυρία του μάρτυρατων εφεσειόντων Γεώργιου Τζιηρκαλλήπου είναι εκτιμητής οχημάτων καικάνει έρευνες γιαδυστυχήματα. 15 20 25 30 35 40 Στην υπόθεση Evagorouand Others v.Ketalas and Others

(1982)1 C.L.R. 619, υιοθετήθηκανοι αγγλικές αποφάσειςBaker v. Market Harhorough Co-op. Soc. [1953] 1 W.L.R. 1472 και Howardv. Bemrose [1973]RTR 32,στις οποίες διατυπώθηκεη αρχήπως όταν ησύγκρουση γίνεται μεταξύ δύο οχημάτων στο μέσοτουδρόμου,τοαναπόφευκτοσυμπέρασμαείναιπωςκαιοι δύο οδηγοί ήταν αμελείς γιατί δεν πρόσεχαν. Σε τέτοια περί­ πτωση και ανδεν υπάρχει μαρτυρία που να δείχνει ότι ο ένας οδηγός ευθυνόταν περισσότερο απότον άλλο, ηευθύνη θα καταμεριζόταν εξίσου μεταξύ των δύοοδηγών. Έχοντας υπόψη ότι το πλάτος του αυτοκινήτου ΗΕ95 είναι μικρότερο απότο πλάτος του φορτηγού KU600 και το γεγονός ότι το δυστύχημα συνέβηκε περίπου2 1/2 πόδιαμέσα στην λωρίδα της τροχαίας που ακολουθούσε το φορτηγό, είμαστε της γνώμης ότι ο καταμερισμός της ευθύνης δεν πρέπει να είναι ίσος. Υπό τιςπεριστάσειςκατανέμουμετηνευθύνησε60%στον οδηγό του ΗΕ95 και40% στον οδηγότου KU600. Γιαόλους τουςπιοπάνωλόγους,ηπρωτόδικηαπόφαση ανα­ τρέπεται. Το ποσό των αποζημιώσεων να κατανεμηθείαναλό­ γως της ευθύνης των διαδίκων. Ηέφεση επιτυγχάνει με έξοδα εις βάροςτων εφεσίβλητων. Αναφορικά μεταέξοδατουενάγο­ ντα στο ΕπαρχιακόΔικαστήριο, επιμερίζονται μεταξύ εφεσειόντων καιεφεσίβλητων κατά 60% και40% αντίστοιχα. Η έφεση επιτυγχάνει με έξοδα σε βάρος τωνεφεσιβλήτατν. 327