clr/1995/1995_1_431.pdf

(1995)Στην εφεσείουσα έγιναν 20 εγχειρήσεις. Ηκατάστασητουποδιού τηςσταθεροποιήθηκεεκτόςμιαςπληγήςστηφτέρναπουέμεινεανοικτή. ΓιατηΘεραπείατηςπληγήςαυτήςέγινεστηνεφεσείουσααριθμόςπλα­ στικώνεγχειρήσεων, αλλάτελικά, μετάαπόμετάβασητηςστιςΗνωμέ­ νεςΠολιτείεςαποφασίστηκεοακρωτηριασμόςτουποδιούκάτωαπότο γόνατο, επειδήηπληγή δεν έκλειε. Εκεί, εφαρμόστηκε στην ακρωτη­ ριασμένηκνήμη, τεχνητόπόδι,πουαργότεραάλλαξεδύο φορές. Ηεφεσείουσα βαδίζειμεχωλότητα. Είναι ανίκανη να επιδοθεί σε αθλήματαπουπροϋποθέτουνχρήσητουαριστερούποδιούκαιθαέχει αδυναμία καιπόνο κατάτηβάδισηήορθοστασία σε μεγάλαχρονικά διαστήματα ήότανανεβαίνειήκατεβαίνεισκάλες. Οι πολλαπλέςου­ λές συμπεριλαμβανομένης και μίας 35 εκ.μήκουςκαι 3.5 εκ. πλάτους απόταοπίσθιαάνωδεξιάακρολόγιαλαγόνιαμέχριτηνυβικήσύφηση, θα είναι μόνιμες, θα είναι σεθέση νακάμνει τησυνηθισμένηοικιακή εργασία, αλλάθα μπορείναασκείμόνοκαθιστικό επάγγελμα. Όσον αφοράτη ψυχολογικήτης κατάσταση,σύμφωνα μεμαρ­ τυρία ειδικού ψυχιάτρου,υπέφερε από συμπτώματα μελαγχολίας και άγχους,ιδιαίτεραγιατημελλοντικήοικογενειακήκαιεπαγγελματικήτης αποκατάσταση,ανασφάλεια καιαισθήματα μειονεξίας. 5 10 15 20 Ο δικηγόρος της εφεσείουσας υπέβαλεότι οι επιδικασθείσες γε­ νικές αποζημιώσεις ύψους £20.000.-ήτανέκδηλαανεπαρκείς. 25 Αντίθετα,οδικηγόροςτουεφεσίβλητου,εισηγήθηκεότιτοποσόπου επιδικάστηκε, είναι δίκαιοκαι εύλογο μέσα στα πλαίσια των αποζη­ μιώσεωνπουεπιδικάζουνταΔικαστήριασεπαρόμοιεςπεριπτώσεις. 30 Αποφασίστηκε, ότι:

(1)Το Εφετείοδενεπεμβαίνειστηδιακριτικήευχέρειατουπρωτόδι­ κουΔικαστηρίου στονκαθορισμότουύψουςτωνγενικών αποζη­ μιώσεων,εκτός ανείναι έκδηλαυπερβολικές ήανεπαρκείς,ώστε ναδικαιολογείταιεπέμβασηκαιπροσδιορισμός τουςαπότο ίδιο. 35

(2)Οι επιδικασθείσες γενικές αποζημιώσεις ύψους £20.000.-ήταν έκδηλαανεπαρκείςδεδομένου ότικαιοιπιθανότητεςγάμουτης εφεσείουσας ήταν περιορισμένες. 40

(3)Τοποσό τα>νγενικών αποζημιώσεωνθα έπρεπενααυξηθείαπό £20.000,-σε£45.000,-. Η έφεσηέγινεδεκτήμεέξοδα. 432 1 Α.Α.Δ. Ανδρέου v. Junguirth Αναφερόμενεςυποθέσεις: Ioannou v. John VincentPeterson Howard

(1966)1 C.L.R. 45. 5 10 Έφεση. Έφεσηαπότην ενάγουσα κατά της απόφασηςτουΕπαρχια­ κού Δικαστηρίου Πάφου (Κρονίδης, Π.Ε.Δ.) που δόθηκε στις 26.8.91 (Αρ. Αγωγής 1538/85)μετην οποία επεδικάστηκαν αποζημιώσεις ύψους £13.650,- πλέον τόκοι υπέρ της εφεσείουσας για σωματικές βλάβες πουυπέστη σε τροχαίο ατύχημα. Π.Σιβιτανίδης, γιατην Εφεσείουσα 15 Ε. ΚορακίδηςμεΑ. Κορακίδον (6/δα), για τον Εφεσίβλητο. Cur.adv. wit. 20 25 30 35 40 ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ: Την απόφασητου Δικαστηρίου θαδώσει ο Δικαστής Α. Κούρρης. ΚΟΥΡΡΗΣ, Δ.: Η έφεση έχει ωςαντικείμενο τοποσό των αποζημιώσεων το οποίο επιδίκασε το Επαρχιακό Δικαστήριο Πάφου στην εφεσείουσα για σωματικές βλάβες που υπέστησε τροχαίο ατύχημα. Ηέφεση στρεφόταν επίσης εναντίον της ευ­ θύνης,αλλά οσυνήγορος της εφεσείουσας εγκατέλειψε την έφε­ σησχετικά μετηνευθύνη. Στις 16/11/83 ηεφεσείουσα μαζί μεδύο φίλες της περπατούσαν στην αριστερή πλευράτης Λεωφόρου Απ. Παύλου, πα­ ρόλο που υπήρχε πεζοδρόμιο πλάτους 5 ποδών,με κατεύθυν­ ση τηνοδόΑγαπήνορος στην Πάφο. Στη συμβολή των δύο δρόμων υπήρχε μεγάλη νησίδα. Οιτρεις νεαρές έφθασαν στο άκρο της νησίδας όπου αρχίζει ηοδός Αγαπήνορος. Την ίδια στιγμή ο εφεσίβλητος οδηγούσε το μεγάλο βυτιοφόρο φορτηγό αυτοκίνητο στη Λεωφόρο Απ. Παύλου προς την ίδιαδιεύθυν­ ση με τις τρεις νεαρές. Οεφεσίβλητος ελάττωσε τηνταχύτητα, αλλά δεν έδωσε κανένα προειδοποιητικό σήμα προς τις τρεις νεαρές,ούτε ήχησε τησειρήνα του αυτοκινήτου του. Συνέχισε την πορεία του και προσπάθησε παίρνοντας εντελώς τη δεξιά πλευρά τουδρόμουναπροσπεράσει τις τρεις νεαρές. Όταν τις πλησίασε, η εφεσείουσα άρχισε να πηγαίνει δεξιότερα μεσκο­ πό να ανέβει στηνησίδα στηδεξιά πλευρά. Ο εφεσίβλητος εφάρμοσε ταφρένατουαυτοκινήτουτου,αλλάδεν κατόρθωσε 433 Κούρρης, Δ. Ανδρέου v. Junguirth

(1995)να σταματήσει έγκαιρα και κτύπησε την εφεσείουσα μεαποτέ­ λεσμα ητελευταία ναπέσει στην άσφαλτο καινα την παρασύ­ ρει σε μικρήαπόσταση. Ο πρωτόδικοςΔικαστής κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ηεφεσείουσα καιοεφεσίβλητος ευθύνοντανεξίσουγιατοδυστύχημα. 5 Ως αποτέλεσμα του δυστυχήματος, η εφεσείουσα υπέστηκε σοβαρές σωματικές κακώσεις. Αμέσως μετά το δυστύχημα η εφεσείουσα μεταφέρθηκε στο Νοσοκομείο Πάφου σε κατάσταση 10 αναισθησίας. Λόγωτης σοβαρότητας των τραυμάτωνμεταφέρ­ θηκε στο Νοσοκομείο Ακρωτηρίου της Αγγλικής Βάσεως της Επισκοπής. Ηεφεσείουσα υπέστηκε ένα πολύ άσχημοτραυμα­ τισμό στο αριστερό κάτωάκρο. Είχε απώλεια δέρματος,τενό­ ντων και οστών. Ηάρθρωση του αρισιερού ποδιού και ηαρι- 15 στερήποδοκνημικήάρθρωσηήτανσχεδόν κατεστραμμένες. Με­ ρικά τμήματατου αριστερού ποδιού καιαστραγάλουήτανβιώ­ σιμα, ενώ έναάλλο μέρος είχεκαταστραφείήαπωλέσθηκε ήνε­ κρώθηκε. Έναμέροςαπότοαριστερόπόδιέλειπε,οι αρθρώσεις τόσο του ταρσού των δακτύλων όσο και της ποδοκνημικής άρ- 20 θρωσης ήτανανοικτές καιπλήρως κατεστραμμένες. Στο Νοσοκομείο Ακρωτηρίου παρέμεινε περίπου 5 μήνες. Δύο φορές την εβδομάδα κατά το διάστημα αυτό η εφεσείουσα οδηγείτο στο χειρουργείο. Συνολικά οδηγήθηκε στο χειρουργείο 25 20 φορές και τελικά ηκατάστασητου ποδιού τηςσταθεροποιή­ θηκε εκτός μιας πληγής στη φτέρνα,ηοποία εξακολουθούσε να μένει ανοικτή. Γι' αυτό το λόγο, μέχρι το Σεπτέμβριο του 1987 επισκεφτόταν το Νοσοκομείο Ακρωτηρίου σαν εξωτερική ασθε­ νής, δύο φορές την εβδομάδα. Για τη θεραπεία της ανοικτής 30 πληγής, η εφεσείουσα υπέστηκε αριθμό πλαστικών εγχειρίσεων από ελλαδίτη ιατρό τόσο στη Λευκωσία όσο και στην Ελλάδα. Παρόλες αυτές τις πλαστικές εγχειρίσειςηπληγή εξακολουθού­ σε να μηθεραπεύεταικαιη εφεσείουσα μετέβηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες περί το τέλος του 1987. Εκεί οι ιατροί προέβηκανσε 35 ακρωτηριασμότουποδιούλίγοκάτωαπότογόνατο. ΣτηνΑμε­ ρική επίσης,εφαρμόσθηκε στην ακρωτηριασμένηκνήμη,τεχνητό πόδι το οποίο άλλαξε ήδηδύοφορές. Μετάτον ακρωτηριασμότου αριστερού ποδιούκάτωαπότο 40 γόνατο, τα ευρήματατων δύο ιατρών που εξέτασαν την εφεσεί­ ουσα συμπίπτουν. Η περιοχήτουακρωτηριασμούέχει επουλω­ θεί καλά. Οι κινήσεις τουγόνατος είναι ικανοποιητικές. Μετη χρήσητουξένου τεχνητού ποδιούη εφεσείουσα βαδίζει μεχολό434 1 Α.Α.Δ. 5 10 15 20 25 30 35 40 Ανδρέου v.Junguirth Κονρρης, Δ. τητα. Αδυνατεί να προβεί σε βαθύκάθισμα. Θα είναι ανίκανη νακάνει σπορτςπουπροϋποθέτουντηχρήση τουαριστερούπο­ διού. Θαέχει αδυναμία και πόνο όταν περπατάήστέκεται για μεγάλα χρονικά διαστήματακαι περιορισμό στο να ανεβαίνειή νακατεβαίνει σκάλες. Οι πολλαπλές ουλέςθαείναι μόνιμες πε­ ριλαμβανομένης μιας πολύ άσχημης ουλής μήκους 35 εκ. και πλάτους 3.5εκ.ηοποία εκτείνεται από ταοπίσθια άνω δεξιά ακρολόγια λαγόνια μέχρι τηνυβική σύμφηση. Η εφεσείουσα ακόμα έχει 4εκ.μυϊκή ατροφίατου αριστερού μηρού. Ηεφεσείουσα θαείναι σε θέση να εκτελεί τη συνηθισμένη οικιακήερ­ γασία, αλλά από απόψεως επαγγελματικής αποκατάστασηςθα μπορεί να εργαστεί μόνο σεκαθιστική εργασία. Όσον αφοράτηψυχολογική κατάστασητης εφεσείουσας μετά τοτραυματικόσοκπουυπέστηαπότονακρωτηριασμότουαριστε­ ρού ποδιούτης,σύμφωνα μετημαρτυρίαειδικούψυχιάτρουπου εξέτασετηνεφεσείουσα γιαπρώτηφοράστις 9/2/89,6δηλαδήχρό­ νια μετάτοντραυματισμότης,ηεφεσείουσα υπέφερεαπόσυμπτώ­ ματαμελαγχολίας καιάγχους,ιδιαίτεραγιατημελλοντικήοικογενειακήκαιεπαγγελματικήτηςαποκατάσταση. Υπέφερεεπίσηςαπό ανασφάλειακαιαισθήματαμειονεξίας. Λόγωτουπολύνεαρούτης ηλικίας της ότανσυνέβηκε οτραυματισμός (ηεφεσείουσα ήταν 14 χρόνων),είχεάσχημαεπακόλουθαόσοναφοράτηδιαμόρφωσητου χαρακτήρατης,οοποίος σταθεροποιείται συνήθως στα25 χρόνια τηςζωής του ανθρώπου. Ηεφεσείουσα παρουσίαζεεπίσης κατα­ θλιπτικό σύνδρομο,συχνό επακόλουθοενόςακρωτηριασμού. Ο ειδικός ψυχίατρος πρόσφερε στην εφεσείουσα υποστηρικτικήψυχοθεραπεία. Δεν τηςσυνέστησεούτε τηςέδωσε φαρμακευτικήθεραπεία. Συμπεραίνονταςκατέθεσε ότι ταθέματαπου εξακολουθούσαν νατηςπροκαλούν άγχοςκαιανασφάλειαήταν τα θέματατης έγγαμηςκαι επαγγελματικής της αποκατάστασης. Ο πρωτόδικος Δικαστής αφούέλαβε υπόψη τον πόνο και την ταλαιπωρία της εφεσείουσας, καθώς καιτο μειονέκτημα του ακρωτηριασμού, ταψυχολογικά προβλήματααπότονακρωτηρια­ σμόκαιτον περιορισμό τονπροοπτικώνγάμουκαι επαγγελματι­ κήςαποκατάστασηςκαιτηνπιθανότητααπώλειαςή μείωσης μελ­ λοντικών εισοδημάτων,κατέληξεότιέναποσό£20.000σανγενικές αποζημιώσεις αποτελούσε δίκαιηκαιλογικήαποζημίωσηγιατην εφεσείουσα. Επίσης,επιδίκασετόκοπρος6% ετησίως, πάνωστο ποσό των £10.000δηλαδήτοήμισυ των γενικών αποζημιώσεων, απότηνημέραεπίδοσηςτηςαγωγής,8/10/1985, μέχρι εξοφλήσεως. 435 Κούρρης, Δ. Ανδρέου v. Junguirth

(1995)Οι ειδικέςαποζημιώσεις είχανσυμφωνηθεί μεταξύτων μερών. Ο δικηγόροςτηςεφεσείουσας,εισηγήθηκε στοΔικαστήριο ότι OL αποζημιώσεις ήτανέκδηλαανεπαρκείςυπό το φως των περι­ στατικών τηςυπόκρίση υπόθεσης καιτησοβαρότητατων τραυμάτωνκαιτηςανικανότηταςπουυπέστηη εφεσείουσα, δενυπο­ στήριξε όμως την εισήγησητου με αποφάσειςτου Δικαστηρίου. Η θέση του δικηγόρου του εφεσίβλητου είναι ότι το ποσό των £20.000που επιδίκασε ο πρωτόδικος Δικαστής αποζημιώνει δίκαια και εύλογα την εφεσείουσα και ότι είναι μέσα στα πλαίσια των αποζημιώσεων που επιδικάζουνταΔικαστήρια σε παρόμοιες περιπτώσεις. 5 10 Επισημαίνουμε ότι όσοναφορά τιςγενικές αποζημιώσεις,βα- 15 σικήαρχήείναι ότι το Εφετείο δεν επεμβαίνει στη διακριτικήευ­ χέρεια του πρωτόδικου Δικαστηρίου για καθορισμό της, εκτός εάνηαποζημίωσηπουδόθηκεείναιτόσοέκδηλαυπερβολικήήτό­ σοέκδηλαανεπαρκήςώστεναδικαιολογείται τοΕφετείοναεπέμβη και να προβεί το ίδιο σε προσδιορισμό της (Βλέπε Photios 20 loannou v.John VincentPetersonHoward

(1966)1 C.L.R.45). Έχουμε εξετάσει προσεκτικά την επιχειρηματολογία των δι­ κηγόρων και κρίνουμε ότι οι αποζημιώσεις είναι έκδηλα ανε­ παρκείς. Ηεφεσείουσα έχειυποστεί έναπολύ σοβαρόκαιάσχη- 25 μοτραυματισμόστο αριστερό πόδι,μεαποτέλεσμα τμήματατου δέρματος, των ιστών, των τενόντων και των οστών να απωλεσθουν. Οι θεράποντες ιατροί κατέβαλαν απεγνωσμένες προ­ σπάθειες για τρία και πλέον συνεχήχρόνια για τησωτηρία του αριστερού ποδιού της εφεσείουσας. Κατά τη διάρκεια αυτών 30 των προσπαθειών,ηεφεσείουσα υπέστηπάρα πολλέςορθοπεδι­ κέςκαιπλαστικές εγχειρίσεις. Τελικάηδιάσωσητουποδιούτης δεν έγινεκατορθωτήκαι τον Σεπτέμβριοτου 1987 η εφεσείουσα ταξίδεψε στην Αμερική όπου οι θεράποντες ιατροί θεώρησαν επιβεβλημένο να της αποκόψουν το αριστερό πόδι λίγο κάτω 35 από το γόνατο. Δεν έχουμε καμιάαμφιβολία ότι η εφεσείουσα υπέφερε απότρομερούς πόνους τόσο αρχικάκατάτοντραυμα­ τισμό της όσο και κατάτη μακρόχρονη θεραπεία της κατάτην οποίαυπέστηκε έναπολύ μεγάλοαριθμόεγχειρίσεων. Δεν έχου­ με επίσηςκαμιάαμφιβολίαγιατηνταλαιπωρίακαιτηναπώλεια 40 των απολαύσεων της ζωής που υπέστη η εφεσείουσα κατάτην ίδια μακρά αυτή περίοδο, λαμβανομένου ιδιαίτερα υπόψη του νεαρούτης ηλικίαςτης (ήταν 14χρόνων κατάτηνημέρατουδυ­ στυχήματος και22 χρόνων κατάτο χρόνο τηςδίκης). 436 1 ΑΛΛ. 5 10 15 20 25 30 Ανδρέουv.Junguirtb Κούρρης, Δ. Επίσης, η εφεσείουσα αντιμετώπισε ψυχολογικά προβλήματα και το άγχος και ηανασφάλειατη βασανίζει ακόμηόσοναφορά την οικογενειακή και επαγγελματικήτηςαποκατάσταση. Επίσης, λάβαμευπόψηότι οτραυματισμόςτηςπροκάλεσε σοβαρή αναπηρίακαιμείωσητηςμελλοντικής της ικανότηταςγια εργασία. Δεν πρέπει επίσης ναπαραβλέψουμετογεγονός ότι μετιςεπικρατού­ σες κοινωνικές συνθήκες μιας μικρής κοινωνίας, οι πιθανότητες γάμουσεπεριπτώσεις όπωςτηςεφεσείουσας είναι περιορισμένες. Κατάτονκαθορισμό τουύψους τωνγενικών αποζημιώσεων, είναι σύνηθες γιαταΔικαστήριανααντλούνκαθοδήγησηκαινα λαμβάνουνυπόψητούψος τωναποζημιώσεων πουέχουν επιδι­ καστεί σε προηγούμενες υποθέσεις στις οποίες υπάρχει αναλο­ γία στην έκταση των κακώσεων και στα επακόλουθατους ώστε να επιδέχονται τημεταξύτους σύγκριση. Στην υπό κρίση υπόθεση, οι δικηγόροι των διαδίκων δεν υποστήριξαν τηθέσητους μευποθέσεις ώστεναεπιδέχονται τη μεταξύ τους σύγκριση. Το Εφετείο βρήκε αγγλικές αποφάσεις πουεπιδέχονται σύγκρισημετηνυπόκρίσηυπόθεσηκαι προβή­ καμε στις αναγκαίεςαναπροσαρμογές λαμβάνονταςυπόψη ότι τα ουσιώδη γεγονότα των υποθέσεων δεν είναι πάντοτεταυτό­ σημακαιλαμβάνονταςεπίσης υπόψητακυπριακά δεδομένα. Μεβάσηόλα ταδεδομένα,κρίνουμε ότι το ποσό των£45.000 ωςγενικές αποζημιώσειςσυνιστά εύλογηκαιδίκαιηαποζημίωση. Η έφεση επιτρέπεται με έξοδα. Το μέρος της πρωτόδικης απόφασης που αφοράτις γενικές αποζημιώσειςπαραμερίζεται και υποκαθίσταται με το ποσό των £45.000. Η απόφαση του πρωτόδικουΔικαστηρίου προσαρμόζεταιανάλογα. Η έφεσηεπιτρέπεται μεέξοδα. 437