1 Α.ΑΛ. 22 Μαΐου 1995. [ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ,Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΗΝΑΙΤΗΣΗΤΟΥ Κ. ΑΝΔΡΕΑ ΣΑΒΒΑ ΗΛΙΑ (ΑΡ. 1),ΓΙΑ ΑΔΕΙΑ ΓΙΑ ΕΚΔΟΣΗ ΠΡΟΝΟΜΙΑΚΟΥ Ε Ν Τ Ά Λ Μ Α Τ Ο ς CERTIORARI, ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟ ΔΙΑΤΑΓΜΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑΣ 22ΦΕ ΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 1995 ΤΟΥ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΠΑΦΟΥ ΣΤΗΝΑΙΤΗΣΗ ΥΠ* ΑΡΙΘΜΟ 2/95 Η ΟΠΟΙΑ ΕΓΙ ΝΕ ΔΥΝΑΜΕΙ ΤΟΥ ΚΕΦ.252 (ΠΕΡΙΔΙΑΝΟΗΤΙΚΩΣ ΑΣΘΕ ΝΩΝ ΝΟΜΟΣ), ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟ ΑΡΘΡΑ 30(1,2,3) ΚΑΙ 23(1,2,3) 26
(1)155
(4)ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΔΙΚΑΣΤΗ ΡΙΩΝ ΝΟΜΟ 14/60 ΑΡΘΡΑ 29,30ΤΟΝ ΠΕΡΙΔΙΑΝΟΗΤΙΚΩΣ ΑΣΘΕΝΩΝ ΝΟΜΟΝ ΚΕΦ. 252 ΚΑΙ ΤΟΝ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΑΥΤΟΥ ΝΟΜΟ62/70,ΤΟΥΣ ΠΕΡΙΔΙΑΝΟΗΤΙΚΩΣ ΑΣΘΕ ΝΩΝ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥΣ ΚΑΙ ΤΗΝΠΡΑΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΓΓΕΝΕΙΣ ΕΞΟΥΣΙΕΣ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ. (Αίτηση Αρ. 62/95). Προνομιακά εντάλματα— Certiorari—Νομιμοποίησηαιτητήσεαίτη σηγια άδειακαταχώρησηςαίτησης certiorari— Συνέπειες δικαστι κής απόφασης στα συμφέροντα του αιτητή — Νομιμοποίησημη διαδίκου αιτητη. Μαρτυρία — Απαιτούμενη ιατρικήμαρτυρία για έκδοση διατάγματος δυνάμει του περί Διανοητικώς ΑσθενώνΝόμου Κεφ.252— Ανε πάρκεια ιατρικώνβεβαιώσεων. Certiorari— Έκδοσηδιατάγματος δυνάμει τουπερίΔιανοητικώςΑσθε νώνΝόμου Κεφ.252όπως τροποποιήθηκεαπό τοΝόμο(Ν.62/70)— Παράλειψηειδοποίησης τουασθενούς, έλλειψηδικαστικήςαπόφαν σης ότι πρόκειται περί "ασθενούς"μετηνέννοια του νόμου καιπά νωστηβάσηγραπτώνιατρικώνβεβαιώσεωνχωρίςπροφορική ιατρι κήμαρτυρία — Παράβαση τωναρχών τηςφυσικήςδικαιοσύνης. 497 Ανδρέας Σάββα Ηλία (Αρ. 1)
(1995)Αρχές της φυσικής δικαιοσύνης — Έκδοση διατάγματος δυνάμει του περί ΔιανοητικώςΑσθενώνΝόμου Κεφ. 252όπως τροποποιήθηκε από το (Ν.62/70)— Παράλειψηειδοποίησης τον ασθενούς, έλλειψη δικαστικής απόφανσηςότι πρόκειται περί "ασθενούς" με τηνέν νοια τουΝόμου και πάνωστηβάση γραπτών ιατρικώνβεβαιώσεων 5 χωρίς προφορική ιατρική μαρτυρία — Παράβαση των αρχώντης φυσικήςδικαιοσύνης. Διανοητικώς ασθενείς — Επάρκεια ιατρικής μαρτυρίας για έκδοση διατάγματος. Ο αιτητήςζητάάδειανακαταχωρήσειαίτησηγιαέκδοσηεντάλ ματοςτύπουcertiorari,πουναακυρώνειδιάταγματου Επαρχιακού Δικαστηρίου Πάφουμετοοποίοοαδελφόςτου ΗλίαςΣάββα, διο ρίστηκε διαχειριστής τηςπεριουσίαςκαιτων υποθέσεων της μητέρας του,δυνάμει τουπερίΔιανοητικώς Ασθενών ΝόμουΚεφ.252, όπως τροποποιήθηκεαπότο (Ν.62/70). Μετάτο διορισμό του,ο Ηλίας Σάββακαταχώρησεαγωγή ενα ντίον τουαιτητήμεαίτηματηνακύρωσηδωρεάςαριθμούακινήτων που μεταβίβασε στον αιτητή,ημητέρατου. 10 15 20 Κατά την εκδίκαση της μονομερούς αιτήσεως του αιτητή, ο ίδιος έθεσε θέμα θεμελίωσης της νομιμοποίησης του καιεπιχειρη ματολόγησε υπέρτης έκδοσης τηςζητούμενης άδειας. 25 Αποφασίστηκε, ότι:
(1)Δενείναιαπαραίτητηη ιδιότητατουδιαδίκουστηδιαδικασίαενώ πιον του ΕπαρχιακούΔικαστηρίου Πάφου, γιανανομιμοποιείται οαιτητήςστηναίτησηγιαάδειακαταχώρησηςαίτησης certiorari.
(2)Γραπτές ιατρικές βεβαιώσεις δεν συνιστούν επαρκή ιατρική μαρτυρία για έκδοση διατάγματοςμε βάσητον περί Διανοητι κώς Ασθενών Νόμο Κεφ. 252.
(3)Η έκδοσηδιατάγματοςκάτωαπότονπερίΔιανοητικώς Ασθενών Νόμο Κεφ.252 χωρίς ειδοποίηση στον ενδιαφερόμενο,χωρίςδι καστική απόφασηότι πρόκειται περί διανοητικώς ασθενούςκαι βάσειγραπτώνιατρικώνβεβαιώσεωνχωρίςπροφορική μαρτυρία, συνιστά παραβίασητωναρχώντηςφυσικήςδικαιοσύνης. Άδεια για καταχώρησηαίτησηςεντάλ ματος certiorari, δόθηκε. 498 30 35 40 1 ΧΑΑ. Ανδρέας Σάββα Ηλία (Αρ. 1) Αναφερόμενη υπόθεση: Αναφορικά με τηναίτηση τουΓενικού Εισαγγελέα (Αρ. 2)
(1992)1(B)Α.ΑΛ. 761. 5 Αίτηση. 10 Αίτηση με την οποία ο αιτητής ζητάάδειακαταχώρησηςαί τησηςγιαδιάταγματηςφύσηςcertiorari προςακύρωσητουδιορισμού του Ηλία Σάββα ως διαχειριστή της ασθενούς μητέρας τουκαι επιπρόσθετα οποιασδήποτεάλλης διαδικασίαςη οποία επακολούθησε. Ξ.Ευσταθίου με Χ,Αρτέμη, γιατον Αιτητή. 15 20 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ, Δ.: Ανάγνωσετηνακόλουθηαπόφαση. ΤοΦεβρουάριοτου 1995 αριθμός ακινήτων δωρήθηκανκαι με ταβιβάστηκαν στον αιτητή,από τημητέρατου. Στις21Φεβρου αρίου 1995, ο ΗλίαςΣάββα,αδελφόςτουαιτητή,κατ' επίκληση τουπερί Διανοητικώς Ασθενών Νόμου,Κεφ.252, όπωςτροπο ποιήθηκε απότο Ν.62/70,υπέβαλε στο ΕπαρχιακόΔικαστήριο Πάφουτηναίτησηαρ.2/95 προςέκδοσηΔιατάγματοςγιατοδιο ρισμό του ως διαχειριστή της περιουσίας και των υποθέσεων της μητέραςτου. 25 30 35 40 Την επομένητοΔικαστήριο ενέκρινετηναίτηση. Στις23Φε βρουαρίου 1995, ο Ηλίας Σάββα "υπό την ιδιότητα του διαχει ριστήτηςπεριουσίαςτηςασθενούςμητέραςτου",άσκησεαγωγή κατάτουαιτητήμεαίτηματηνακύρωσητηςδωρεάςκαιτην επανεγγραφήτωνακινήτωνστοόνοματηςμητέραςτουήτηνεπιδί κασηαποζημιώσεων. Ο αιτητήςζητάάδειακαταχώρισηςαίτησηςγιαδιάταγματης φύσης certiorari προςακύρωσητου διορισμού του Ηλία Σάββα ως διαχειριστή και επιπρόσθετα οποιασδήποτε άλληςδιαδικα σίαςηοποία επακολούθησε. Ορθά ο αιτητής είδε την ανάγκηγια θεμελίωση της νομιμο ποίησης του. Είναιηθέσητουπωςόσοκαιαντοδιάταγμαδεν αφορούσε στον ίδιο,δικαιούταιlocusstandi ενόψειτωνορατών επιπτώσεων απότην έκδοση του πάνωστα δικάτου συμφέρο ντα. Το κριτήριο, όπως εισηγήθηκε, είναι ελαστικότερο σε σχέ ση με το αντίστοιχο για πρόσβασηστο Εφετείο,και συνίσταται στο κατάπόσο καταδεικνύεται "επαρκές συμφέρον" (sufficient 499 Κωνσταντινίδης, Δ, Ανδρέας Σάββα Ηλία (Αρ. 1)
(1995)interest). Επικαλέστηκε το σύγγραμμα Constitutional and Administrative Law τουDeSmith,5ηέκδοσησελ. 619 καιτηναί τηση ΓενικόςΕισαγγελέας (Αρ. 2)
(1992)1(B)Α.Α.Δ.761. ' Στον Basu's Commentary on the Constitution of India,5η έκ5 δόση Τόμος 3, σελ. 690 κ.επ. επισημαίνεται η διαφοράμεταξύ τηςάσκησηςαναθεωρητικούελέγχουσεσχέση μεπράξειςτηςδι οίκησης (πουστην Κύπροκαλύπτεταιαπότοάρθρο 146του Συ ντάγματος) και σε σχέση με δικαστικές αποφάσεις. Καταλήγει όμως το σύγγραμμα, με αναφοράστη Νομολογία, πως και στη 10 δεύτερη περίπτωση δικαιολογείται η φιλελεύθερη προσέγγιση που δεν περιορίζει τηδυνατότηταυποβολής αίτησης στους δια δίκους αλλά την επεκτείνει ώστενακαλύπτει κάθεπαραπονούμενο ήζημιωθέν πρόσωπο(any personaggrieved). 15 Δέχομαιπωςδενείναιαπαραίτητηη ιδιότητατουδιαδίκουκαι πως, κάτωαπό τις περιστάσεις τηςπαρούσαςυπόθεσης, ο αιτητής νομιμοποιείται. Ενδεχόμενη επιτυχίατουθαάρειτο προτα θέναπότον ΗλίαΣάββαωςτοθεμέλιοτηςαγωγήςπουασκήθηκε εναντίον του,ηοποίακατ' ισχυρισμό προέρχεται απότονόμιμο 20 διαχειριστή τηςπεριουσίαςκαιτων υποθέσεων της μητέραςτου. Κατά το άρθρο29(B) τουΝόμου, το ΕπαρχιακόΔικαστήριο έχει,μεταξύάλλων, εξουσία όπως,διορίσει διαχειριστή εν σχέσει προς την περιουσία και τις υποθέσεις "ασθενούς". "Ασθε- 25 νής"για τους σκοπούς τουάρθρου,θεωρείται πρόσωπο "διατο οποίο το Δικαστήριον, κατόπιν ιατρικής αποδείξεως ικανοποι είται ότι, λόγω διανοητικής διαταράξεως,είναι ανίκανον όπως διαχειριστή την περιουσίαν και υποθέσεις αυτούκαι το οποίο δεν υπόκειται εις περιορισμόν δυνάμει των διατάξεων του πα- 30 ρόντος Νόμου". Επιδιώχθηκε ο διορισμός διαχειριστή για να ασκηθεί αγωγή σε σχέση με την δωρεά των ακινήτων με το αιτιολογικό πως η μητέρατους δενήτανικανήγιασυναλλαγές ή,διαζευκτικά,πως 35 η δωρεά ήταν το αποτέλεσμα δόλου ήψευδών παραστάσεων ή ψυχικής πίεσης. Ηέγκρισητηςαίτησηςεμπεριέχει αποδοχήτων ισχυρισμών πουυποβλήθηκανως προς τηδιανοητική κατάστα ση της μητέρας τους. Με την αγωγήπου ακολούθησε προβάλ λονται τα ίδιαως ηβάσητου αγώγιμου δικαιώματοςπουδιεκ- 40 δικεί. Το διάταγμαεμφανίζεταιναεκδόθηκε (α) χωρίς να είχε ειδοποιηθεί είτε η μητέρα του αιτητή είτε ο ίδιος, 500 1 ΑΛΛ. Ανδρέας Σάββα Ηλία (Αρ. 1) Κωνσταντινίδης, Δ. (β)χωρίς δικαστικήαπόφανσηως προςτο ανη μητέρατουαι τητήείναι "ασθενής" μετην έννοια τουΝόμουκαι 5 10 15 20 25 30 35 40 (γ) πάνωστηβάσηγραπτών ιατρικώνβεβαιώσεων,χωρίςδηλαδή την προσαγωγή μαρτυρίας που θα στοιχειοθετούσε την προϋπόθεσητης ικανοποίησηςτουΔικαστηρίουπωςημητέ ρατουαιτητήείναι "ασθενής"κατάτοΝόμο. Είμαι ικανοποιημένος ότι στοιχειοθετείται εκπρώτης όψεως υπόθεσησεσχέσημετους ισχυρισμούς γιαπαράβασητωνκανό νων της φυσικής δικαιοσύνης και για παράβασητου Νόμου ή και υπέρβασητης δικαιοδοσίαςτου Δικαστηρίου. Ως προς αυ τάηαίτησηθα εγκριθεί. Οαιτητήςπρόσθεσε καιάλλους λόγους πουκυρίωςάπτονται ζητημάτων δικονομικής φύσης. Ισχυρίζεται πως δεναναφέρο νταν στην αίτησηγιαδιορισμό διαχειριστήοι ΔιαδικαστικοίΚα νονισμοίπάνωστουςοποίουςστηρίχθηκε,πωςδεν τέθηκανενώ πιοντουΔικαστηρίου τααπαραίτηταπροςαπόδειξητου ισχυριομούότι ηαίτησηυπεβλήθηεκ μέρουςκαιτων άλλων αδελφών, πωςτοΔικαστήριοπαρέλειψε ναειδοποιήσει τημητέρατουςπως μπορούσεναασκήσει έφεσηκαιπωςτοΔικαστήριο παρέλειψενα αναφέρειανοδιαχειριστής θαενεργούσεεπ*αμοιβήήόχι. Στην αίτηση για διορισμό αναφέρεται το άρθρο 29(B) του Νόμου. Οι Κανονισμοί που,όπωςεισηγείται οαιτητής,θαέπρε πεναείχεαναφερθείστην αίτησηκαιναείχαν τηρηθεί,είναι οι περί Διανοητικώς Ασθενών Κανονισμοί. Αυτοί οι Κανονισμοί καλύπτουν την κήρυξη προσώπου ως διανοητικώς ασθενούς, την επακόλουθη διαδικασίακαι τελικά τη διαχείριση της περι ουσίας και τησυντήρηση διανοητικώςασθενούς Ο Ν.62/70ει σάγεινέαδυνατότητα αναφορικάμε"ασθενείς"όπωςορίζονται σ' αυτόν και δεν μου φαίνεταιπως οι προϋπάρχοντες Κανονι σμοίμπορούσαννασυσχετισθούν προςτοσυζητούμενοζήτημα. Συναφώς»το παράπονο για μηειδοποίηση της μητέρας τουαι τητήωςπροςτηδυνατότηταάσκησης έφεσης πουυπεβλήθηκατ' επίκληση του Κανονισμού 8,δεν είχετηθέση του,πολύ λιγότε ροσε διαδικασία όπωςη παρούσα. Κρίνω πωςδενσυντρέχουν οι προϋποθέσειςγιαπαραχώρηση άδειας σε σχέσηπροςταπιο πάνω. Επίσηςδεν μπορώνασυμ φωνήσωπωςηεμφανισθείσα ωςπαράλειψηαναφοράςστοζήτη ματηςαμοιβήςτουδιαχειριστήήτοκατάπόσοταάλλααδέλφια συγκατατέθηκαν και εξουσιοδότησαν την υποβολή της αίτησης 501 Κωνσταντινίοης, Δ. Ανδρέας Σάββα Ηλία (Αρ. 1)
(1995)γιαδιορισμό συνιστούν λόγους πουθαμπορούσαννα στηρίξουν το αίτημαπουυπεβλήθηγιατηνακύρωσητουδιορισμού. Ο αιτητήςθέλησενακαλύψει καιτοενδεχόμενο ναείχεγίνει ο διορισμός διαχειριστή κατ' εφαρμογή του άρθρου 29(Γ) του Νόμου. Δικαίως, θαέλεγα, αφούστην αίτηση για διορισμό γί νεται αναφοράκαιστο άρθροαυτό. Ταδεδομένα δείχνουν πως δεν εκδόθηκετέτοιαςφύσηςδιάταγμα,αφούδενφαίνεταιναετέ θηζήτημαανάγκηςγιαάμεσηπρόβλεψη σεσυνάρτησηπροςδια δικασία "καθορισμούαντοπρόσωποτούτοείναιανίκανον". Εν τούτοις θααφήσωτο θέμαανοικτόγιαναμήνπροδεσμεύσω ως προς ταεπιχειρήματαπουενδεχομένως ταμέρη θαέκριναν ότι προσφέρονται στην περίπτωση. 5 10 Μια τελευταία παράγραφος. Το αίτημα για ακύρωση και "οποιασδήποτεάλλης διαδικασίαςηοποίαεπακολούθησε"πρέ πει να απορριφθεί γιατί παραμένει εντελώς απροσδιόριστο το αντικείμενο του. 15 Παρέχεται άδειαγια τηνκαταχώρισηαίτησηςγια έκδοσηδιατάγματος της φύσης certiorari, για τους λόγους που εξειδίκευσα. Ηαίτησηνακαταχωριστεί μέσασεδέκαμέρες. Ένστασηθα μπο ρεί νακαταχωριστεί μέσα σεδέκαμέρεςαπότην επίδοσητης αί τησης. Ηαίτησηθαακουστείστις21Ιουνίου 1995 στις 9.00 π.μ. 20 25 Διαταγή ωςανωτέρω. 502