(1995)22 Μαΐου, 1995 [ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ,ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ, ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ, Δ/στές] ΞΕΝΗΣ ΛΑΡΚΟΣ, Εφεσείων, ν. ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ ΤΗΣΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, Εφεσίβλητου, (ΠολιτικήΈφεσηΑρ. 8656). ΕρμηνείαΝόμου — Δύο δυνατές ερμηνείες — Επικράτηση της συνάδουσας προς το Σύνταγμα ήΔιεθνήΣύμβαση — Αρμοδιότητα Δι καστηρίουναερμηνεύειΝόμο—Αγγλική νομολογίαγιαχρήσηκοι νοβουλευτικού υλικού στηνερμηνείαΝόμου. Ευρωπαϊκή Σύμβαση Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων — Δικαίωμα σεβα σμού περιουσίας κατά τοΆρθρο 14 — Δικαιώματα θέσμιον ενοι κιαστή. Αρχές τηςισότητας— Συμπερίληψη τηςΚυβέρνησης τηςΚύπρουστον όρο "ενοικιαστής" στον περί Ενοικιοστασίου Νόμο του 1983 (Ν.23/83) καιμη συμπερίληψη τηςστονόρο "ιδιοκτήτης"—Τήρηση τνς α(?Χής ™\ς ισότηταςπου κατοχυρώνεται στοΆρθρο 28 του Συ ντάγματος. 10 15 Ιδιοκτήτης και ενοικιαστής — Χρήση του όρου "νομικό πρόσωπο" στον ορισμό του "ιδιοκτήτη" στον περί Ενοικιοστασίου Νόμοτου 1983 (Ν.23/83) — Μησυμπερίληψηστον όρο, του Κράτους ήτης ΚυβέρνησηςτηςΔημοκρατίας. 20 Κράτος —Δέσμευσηαπό τουςψηφιζόμενουςνόμους—Προϋποθέσεις δέσμευσης σύμφωνα με το Άρθρο 44 του περί ΕρμηνείαςΝόμου Κεφ.1. Ο εφεσείωνήτανκάτοχος Κυβερνητικής κατοικίας στηΛευκώσία. Ειδοποιήθηκε ότι η άδεια κατοχής τηςτερματίστηκε και κλή θηκενατηνπαραδώσει.Δε συμμορφώθηκεκαικαταχωρήθηκε ενα510 25 1 ΑΛΛ. Λόβκοςν.Γενικού Εισαγγελέα ντίον τουαγωγήέξωσηςστο ΕπαρχιακόΔικαστήριο Λευκωσίας. 5 Στην υπεράσπιση του ο εφεσείων υποστήριξε ότι ήτανθέαμιος ενοικιαστής και συνεπώς το πλήρες Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίαςδενείχεαρμοδιότητα. ΤοπρωτόδικοΔικαστήριο απέρριψε την ένσταση. Έκρινε ότι ηΚυβέρνηση δεν δεσμεύεται απότονπε ρί Ενοικιοστασίου Νόμοτου 1983 (Ν.23/83),θεώρησετον εφεσείοντα σαν παρανόμωςκατέχοντα την κατοικία μετάτον τερματισμό τηςενοικίασης καιεξέδωσετοδιάταγμαπουτουζητήθηκε. 10 Με την παρούσα έφεση, ο εφεσείων επιδιώκει ανατροπή της πρωτόδικης απόφασης, επιμένοντας ότι η Κυβέρνηση δεσμεύεται από τον νόμο. 15 20 25 30 35 Δεν αμφισβητήθηκεότιη διαφορά ήτανιδιωτικούκαιόχιδημο σίουδικαίου. Οι δικηγόροι του εφεσείοντα εισηγήθηκαν, ότι το άρθρο2 του περί Ενοικιοστασίου Νόμουτου 1983 (Ν.23/83),ορίζει ποιους"περιλαμβάνει"οόρος"ιδιοκτήτης"επομένως οορισμόςδενείναιεξα ντλητικός- ότι ο ίδιος ορισμός αναφέρεταικαι σε "νομικό πρόσω πο" και αφούτο κράτος είναι νομικό πρόσωπο θεωρείται ρητάως ιδιοκτήτηςγιατουςσκοπούς τουΝόμουκαιτυχόν αμφιβολίααίρε ται με αναφοράστο Νομοσχέδιο που κατατέθηκε στη Βουλήτων Αντιπροσώπων, στο οποίο ο ορισμόςτου "ιδιοκτήτη"κατέληγε με τηρητήεξαίρεσητης Κυβέρνησης της ΚυπριακήςΔημοκρατίας. Η μη συμπερίληψητης στον όρο θα απέληγε, εισηγήθηκαν, σε άνιση μεταχείριση κατάπαράβασητου άρθρου 28 του Συντάγματος και τουάρθρου 14της ΕυρωπαϊκήςΣύμβασηςΑνθρωπίνων Δικαιωμάτων, διότι θα παρεχόταν στο κράτος,που προστατεύεται ρητά ως "ενοικιαστής" κατάτο Νόμοδικαίωμα,χωρίς ταυτόχρονανα υπό κειταιστιςαντίστοιχες υποχρεώσεις του"ιδιοκτήτη"- ότιτοάρθρο 44 του Κεφ.1,σύμφωνα μετοοποίο κανέναςΝόμοςδεθαεπηρεά ζει κατά οποιοδήποτε τρόπο τα δικαιώματα του Στέμματος (Crown),εκτόςαναυτόπροβλέπεται ρητά,ήεκτόςανπροκύπτειως αναγκαίοσυμπέρασμα ότι θαδεσμεύεται,αναφέρεταισεδικαιώμα τα ξένης Κυβέρνησης και όχι στην Κυπριακή Δημοκρατία και ότι αντίκειταιπροςτοάρθρο28τουΣυντάγματοςκαικατ'ελάχιστο θα πρέπει ναπροσαρμοστεί προςαυτό. 40 Οι δικηγόροι του εφεσίβλητου υποστήριξαν την αιτιολογία της πρωτόδικηςαπόφασης. ΕισηγήθηκανότιημηδέσμευσητηςΚυβέρ νησης προκύπτειαπότιςίδιεςτιςερμηνευτικές διατάξειςτουνόμου και επιπλέον ότι η έφεση θαέπρεπε να απορριφθεί κατ* εφαρμογή 511 Λάγκοςν. Γενιχού Εισαγγελέα
(1995)του άρθρου 44 του περί Ερμηνείας Νόμου Κεφ. 1. Αμφισβήτησαν επίσης το συσχετισμό μεταξύ του Νόμουκαι της ΕυρωπαϊκήςΣύμ βασηςΑνθρωπίνων Δικαιωμάτωνκαθώςκαιτηδυνατότητα χρήσης κοινοβουλευτικού υλικούως ερμηνευτικούβοηθήματος. 5 Αποφασίστηκε, ότι:
(1)Η εφαρμογή του αξιώματος πως όπου το κείμενο του Νόμου επιτρέπει δύο λύσειςεπικρατεί εκείνη πουσυνάδει προς το Σύ νταγμα ήτηΔιεθνήΣύμβαση,προϋποθέτει κρίσηότι ημιααπό τιςπροσφερόμενες επιλογέςπράγματιθαήταναντίθετηπροςτο Σύνταγμα ήτηΔιεθνή Σύμβαση.
(2)Το άρθρο 14 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Ανθρωπίνων Δικαιω μάτωνσε συνδυασμό μετο άρθρο 1 του Πρώτου Πρωτοκόλλου που κατοχυρώνει το δικαίωμα σεβασμού της περιουσίας, δεν παραβιάζονται με την απόφαση, διότι θα έπρεπε να συντρέχει σαν προϋπόθεση, η ιδιότητα του εφεσείοντα σαν θέσμιου ενοι κιαστή,που αυτόδεν είναιδεδομένο αλλά τοζητούμενο. 10 15 20
(3)Δενπαραβιάζεταιηαρχήτηςισότητας,πουκατοχυρώνεταιαπότο άρθρο28τουΣυντάγματος,διότιηΚυβέρνησηείναιδυνατόνκατά τονπερί Ενοικιοστασίου Νόμοτου 1983 (Ν.23/83) ναείναι"ενοι κιαστής"χωρίςναθεωρείταιταυτοχρόνωςκαι"ιδιοκτήτης". 25
(4)Ο Νόμος εντάσσει στον όρο "ιδιοκτήτης" τον δικαιούμενο στην κατοχήτουακινήτουγιαναπεριληφθεί σ' αυτόνητεχνικήέννοια μετηνοποίαχρησιμοποιήθηκε τορήμα"περιλαμβάνει".
(5)Η χρήση του όρου "νομικό πρόσωπο" στον ορισμό του "ίδιοκτήτη",σαφώςδενπαραπέμπειήστοΚράτοςήστην Κυβέρνηση τηςΔημοκρατίας.
(6)ΗΚ.Δ.Π. 2/86 και στησυνέχεια οπερί Ενοικιοστασίου (Τροπο ποιητικός) (Αρ.2)Νόμοςτου 1992 (Ν.100
(1)/92)δεν έχουν έρμηνευτικήαξίαωςπρος τονόρο "ιδιοκτήτης" στοΝόμο. 30 35
(7)Η ερμηνεία των Νόμων είναι αποκλειστική ευθύνη του Δικα στηρίου. 40
(8)Ο όρος "ιδιοκτήτης" στον περί Ενοικιοστασίου Νόμο του 1975 (Ν.36/75), αναφέρεταισε"πρόσωπο"πουδεν μπορεί ναθεωρη θεί ότι περιλαμβάνει την Κυβέρνηση, λαμβανομένου υπόψητου όρου στον περί Ερμηνείας Νόμο Κεφ. 1. 512 1ΑΑ.Δ. 5 Λάρκοςν. Γενιχού Εισαγγελέα
(9)Τοάρθρο44 τουπερί Ερμηνείας ΝόμουΚεφ.1, αποτελεί μέρος τηςΚυπριακήςΝομοθεσίαςκαιδενπεριέχειοποιασδήποτεμορ φής ουσιαστική ρύθμιση, αφού στην πραγματικότητα συνιστά μέθοδοεκδήλωσηςτηςσταθερής επιλογήςτης ΒουλήςτωνΑντιπροσώπων περί μηδέσμευσης της Κυπριακής Δημοκρατίας, υπότηναίρεσηβέβαιααντίθετηςπρόνοιαςπουμπορεί ναείναι ρητήήναπροκύπτει ως αναγκαίοσυμπέρασμακαιδεν αντίκει ταιπροςτο άρθρο28 τουΣυντάγματος. 10
(10)Δεν μπορεί ναχρησιμοποιηθεί νομοσχέδιογιαναερμηνευθεί ηπρόθεσητουνομοθέτηνασυμπεριλάβειήόχι καιτην Κυβέρ νησηστον όρο "ιδιοκτήτης" ειςτον περί Ενοικιοστασίου Νόμο του 1983 (Ν.23/83). 15
(11)Οορισμόςτου"ιδιοκτήτη"τονπερίΕνοικιοστασίου Νόμοτου 1983 (Ν.23/83), δενείναιδιφορούμενοςήασαφήςούτεοδηγείσε παράλογα συμπεράσματα, ώστε ναδιερευνηθεί ηδυνατότητα χρήσηςκοινοβουλευτικούυλικούγιατην ερμηνεία του. 20 Ηέφεση απορρίφθηκεμε έξοδα. Αναφερόμενες υποθέσεις: 25 Ναυτικός Όμιλος Πάφου ν.Αρχής Λιμένων Κύπρου
(1992)1(B) Α.Α.Δ. 882, MellacherandOthers,PublicationsofTheEuropeanCourtofHuman Rights. SeriesA Judgments andDecisions, Vol. 169, 30 Limassol Municipality v.Avraam
(1985)1 C.L.R. 518, DiagorasDevelopment v.National Bank
(1985)1C.L.R. 581, Polycast (Panels) Ltd v. Vourkas Fabrics Ltd
(1986)1C.L.R. 107, 35 TheCivilian Admin. Officerect. v. NubarAyvasian
(1962)C.LR.248, The Republic of Cyprus v. The Cyprus PortsAuthority
(1986)3 C.L.R. 117, 40 Κυπριακή Δημοκρατία v. Αρχής Τηλεπικοινωνιών Κύπρου
(1993)3 ΑΛΛ. 295, Vamasia Estates v.SingerSewing Machines
(1985)1C.L.R. 707, 513 Λάρχος ν.Γενικού Εισαγγελέα
(1995)Pepperv. Hart[1993] 1All E.R. 42, Πολυκάρπου ν. Κυπριακής Δημοκρατίας, Προσφυγή Αρ. 374/91, ημ. 15/1/
- 5 Έφεση. Έφεσηαπότον εναγόμενο κατάτηςαπόφασηςτου Επαρχια κού Δικαστηρίου Λευκωσίας (Φωτίου, Ε.Δ.) που δόθηκε στις 5.2.92 (Αρ. Αγωγής 1008/90) με την οποία εκδόθηκε διάταγμα γιατηνεκκένωσηκαιπαράδοσητηςκατοικίαςαρ.44 στοκυβερ νητικόκτιριακόσυγκρότημα "Υ" πλησίον τουΠροεδρικούΜε γάρου,την οποίακατείχε οεφεσείων απότο
- Μιχ. Κυπριανού,Αχ. Δημητριάδης, Μιχ. Βορχάς γιαΠ. Σαρρή και Μ.Κυρμίζη,γιατον Εφεσείοντα. 10 15 Γλ.Χ"Πέτρου, ΑνώτεροςΔικηγόρος τηςΔημοκρατίαςμεΣτ. Ιωαννίδου,Δικηγόρο της Δημοκρατίας Α" για την Εφεσί βλητηΔημοκρατία. 20 ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ,Δ.: ΤηνομόφωνηαπόφασητουΔικαστη ρίουθαδώσει οΔικαστής Κωνσταντινίδης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ,Δ.: Κάτωαπό συνθήκες που θαπερίγράψουμε αμέσως μετά,εγείρεται ως μόνοζήτημαηπερίληψηή μη της Κυβέρνησης της Κυπριακής Δημοκρατίας στην έννοια τουόρου ιδιοκτήτης"στοάρθρο2τουπερί ΕνοικιοστασίουΝό μουτου 1983 (Ν.23/83)ήκαιτου (Ν.36/75). 25 30 Οεφεσείων κατέχειτηνκατοικίααρ.44στοκυβερνητικόκτιρια κόσυγκρότημα"Υ" πλησίοντουΠροεδρικούΜεγάρου,απότο
- ΜεαπόφασητουΥπουργικού Συμβουλίουημερομηνίας27/3/86κα θορίστηκανγιαπρώτηφοράκριτήριαγιατηνπαραχώρησηκυβερνη τικών κατοικιών. Στις 3/12/86ο εφεσείατν ειδοποιήθηκε γραπτώς 35 πα>ς τερματίζεται ηάδεια,όπαχ; ονομάστηκε τότε,κατοχήςτης κα τοικίαςκαικλήθηκε νατηνπαραδώσει. Ακολούθησαν δύο ακόμα, όμοιουπεριεχομένου επιστολές καιστοτέλοςαγατ/ή μεαίτηματην έκδοσηδιατάγματοςγιατηνεκκένωσηκαιπαράδοσητηςκατοικίας. Στηνυπεράσπισητουο εφεσείων πρόβαλετηνπάγιαθέσητου. Υποστήριξε πα>ς είναι θέσμιος ενοικιαστής και πα>ςτο πλήρες Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκοχτίας εστερείτο αρμοδιότητας. Η πραγματικότητα είναιπως, σεανύποπτοχρόνο,τονχαρακτήρισε 514 40 1 \ΛΛ. 5 10 15 20 25 30 35 40 Λάσκος ν. Γενικού Εισαγγελέα Κωνσταντινίδης,Δ. ωςθέσμιο ενοικιαστήκαιοΈπαρχοςΛευκωσίαςυπότηνιδιότητα τουωςΠρόεδροςτηςΕπιτροπήςΔιαθέσεως ΚρατικώνΚατοικιών, αλλάείναιδεχτόαπόόλους,πωςησχετικήεπιστολήτουΕπαρχου δενθαμπορούσε νααποτελέσει έρεισμαγιατηναλλοίωσητωνεπιπτώσεων απότηνεφαρμογήτουΝόμουσταδοσμένα γεγονότα. Αναζητήσαμε κατάτηνακρόασητιςαπόψειςτωνδύοπλευρών ως προςτηνενδεχόμενη σχέση τηςαπόφασηςστην υπόθεσηΝαυ τικός Όμιλος Πάφου ν. Αρχής Λιμένων Κύπρου
(1992)1(B) Α.Α.Δ.882. Δεν υπήρξε αντίλογος στηθέση τουεφεσείοντα πως, ενόψειπεριστατικών πουεξειδικεύθηκαν,δεντίθεταιζήτημαστην παρούσα υπόθεση εκτελεστής διοικητικής πράξης υποκείμενης στηναποκλειστικήδικαιοδοσίατουΑνωτάτου Δικαστηρίουδυνά μει του άρθρου 146 του Συντάγματος. Ηπρωτόδικη διαδικασία διεξάχθηκε πάνωστηβάση κοινής δήλωσης ως προςταγεγονότα. Η παραχώρησητηςκατοχήςτηςκατοικίαςδενσυνδέθηκε μεοποι οδήποτε δημόσιο σκοπό,ταπεριστατικάόπως είχαν συμφωνηθεί σαφώς την ενέτασσαν στησφαίρατου ιδιωτικού δικαίουκαι,τε λικά,οι εφεσίβλητοι δέχτηκαν πως ο εφεσείων ήταν ενοικιαστής τηςκατοικίας, όπωςτονθεώρησε καιτοπρωτόδικο Δικαστήριο. Το πρωτόδικο Δικαστήριο έκρινε πως απότις πρόνοιες του Νόμου, ειδικά από την αντιπαραβολή της έννοιας των όρων "ιδιοκτήτης" και"ενοικιαστής" αλλάκαιενόψειτου άρθρου44 τουπερί Ερμηνείας Νόμου,Κεφ. 1, ηΚυβέρνηση δεν δεσμεύεται από το Νόμο. Απέρριψε την ένσταση ως προς τη δικαιοδοσία τουκαι αφού ήταν ανύπαρκτοτο μόνο δικαίωμαπουδιεκδίκη σε ο εφεσείων, τον θεώρησε ως παρανόμως κατέχοντα τηνκα τοικία μετά τον τερματισμό της ενοικίασης καιεξέδωσετοδιάτάγμαπουζητήθηκε. Δεν αμφισβητείται πως αυτήθα έπρεπε να ήταν η κατάληξη εφόσον πράγματι ο εφεσείων δεν ήταν θέσμιος ενοικιαστής. Ο εφεσείων επιδιώκει την ανατροπή της πρωτόδικης απόφασης επειδή εμμένει πως η Κυβέρνηση δεσμεύεται από το Νόμο. Όπως σημειώσαμε από την αρχή,αυτό είναι και το μόνο αντι κείμενο της έφεσης. Ησυζήτηση πήρε έκταση. Ηεπιχειρηματολογία γιατον εφεσείονταήτανευφάνταστηκαικάλυψεκάθενοητήπτυχή. Μεόλο το σεβασμό όμως, έφθασε και μέχρι του σημείου της υποβολής εκδήλως εσφαλμένων εισηγήσεων. Μία από αυτές συνίστατο στο ότι τοπρωτόδικοΔικαστήριο θαέπρεπε,απότηστιγμήπου αμφισβητήθηκε η δικαιοδοσία του για το λόγο που δόθηκε, να 515 Κωνσταντινίδης,Α. Λάσκος ν. Γενικού Εισαγγελέα
(1995)διακόψει τη δίκη γιανα αχθεί το ζήτημα ενώπιον του Δικαστη ρίου Ενοικιάσεων. Θαδιαγράψουμε, χωρίς άλλα, τη δομή της υπόθεσης για τον εφεσείοντα:
(1)Τοάρθρο2 του Νόμουορίζει ποιους "περιλαμβάνει" οόρος "ιδιοκτήτης". Επομένως οορισμός δενείναι εξαντλητικός.
(2)Οίδιος ορισμός αναφέρεταικαισε"νομικό πρόσωπο". Το Κράτοςείναινομικόπρόσωποκαιεπομένως ρητάθεωρείται ως ιδιοκτήτης για τους σκοπούς τουΝόμου. Αυτόεπιβεβαιώνεται από τηνΚ.Δ.Π. 2/86καιτοντροποποιητικό Νόμο 100
(1)/92 που εξαιρούν απότην"ελεγχόμενηπεριοχή" χώ ρους που σαφώς ανήκουν ήελέγχονται απότο Κράτος.
(3)Ηόποιααμφιβολία αίρεται αν, (α)ανατρέξουμε στο Νομοσχέδιο που είχε κατατεθεί στη Βουλή των Αντιπροσώπων στο οποίο ο ορισμός του "ιδιοκτήτη" κατέληγε μετηρητή εξαίρεση τηςΚυβέρνη σης της ΚυπριακήςΔημοκρατίας,και, 5 10 15 20 (β)συνυπολογιστεί πως ημη συμπερίληψη της Κυβέρνησης στο συζητούμενο όροθααπέληγε σε άνιση μεταχείριση κατά παράβασητου άρθρου28 του Συντάγματος και του άρθρου 14τηςΕυρωπαϊκής Σύμβασης Ανθρωπίνων Μ- 25 κακομάτων που επιβάλλει τηνκατοχύρωση της χρήσης των δικαιωμάτων και των ελευθεριών που αναγνωρίζει, ασχέτως διακρίσεων. Ηανισότητα στη μεταχείρισηθα συνίστατο στογεγονός ότιθα παρέχονταν στοΚράτος, το οποίο ρητά προστατεύεται ως"ενοικιαστής" κατά το 30 Νόμο,δικαιώματαχωρίς ταυτόχρονα να υπόκειται στις αντίστοιχες υποχρεώσεις του "ιδιοκτήτη".
(4)Το άρθρο44του Κεφ. 1σύμφωνα με το οποίο κανέναςΝό μοςδενθαεπηρεάζει κατάοποιοδήποτε τρόποταδικαίωματατουΣτέμματος (Crown), εκτός αναυτόπροβλέπεταιρητά, ήεκτός ανπροκύπτειωςαναγκαίοσυμπέρασμα ότι τοΣτέμ μαθα δεσμεύεται 35 (α)αναφέρεταισεδικαιώματαξένηςκυβέρνησης καιόχι στην 40 Κυπριακή Δημοκρατία όπως αποφασίστηκε στην υπόθε ση TheCivilianAdmin.Officer etc. v.NuharAyvasian
(1962)C.L.R. 248, 516 1 ΑΛΛ. Λάσκος ν. Γενικού Εισαγγελέα ΚωνσταντινΙοης, Δ. (β)αντίκειται προς τοάρθρο28τουΣυντάγματοςκαικατ' ελάχιστο θαπρέπειναπροσαρμοσθεί προςαυτό, 5 (γ)ενπάσηπεριπτώσει δενβοηθάτους εφεσίβλητους αφού ρητά ήκαιεξ αναγκαίου συμπεράσματος, η Κυβέρνηση δεσμεύεται απότοΝόμο. Οι εφεσίβλητοι στάθηκαν στην αιτιολογία πουστήριξε την πρωτόδικηαπόφαση. Από τιςίδιες τιςερμηνευτικές διατάξεις 10 τουΝόμου καταφαίνεταιημηδέσμευση της Κυβέρνησης. Το ολιγότερο,ηέφεσηπρέπεινααπορριφθείκατ' εφαρμογήτουάρ θρου44του Κεφ. 1. Απέρριψαν τους ισχυρισμούς γιααντισυ νταγματικότητα,είτετουάρθρου44είτετουΝόμου,καιδενδέ χτηκανπωςδικαιολογείται οσυσχετισμός πουέγινεμεταξύτου 15 Νόμουκαιτης ΕυρωπαϊκήςΣύμβασηςΑνθρωπίνων Δικαιωμά των. Υποστήριξαν πωςο Ν. 100
(1)/92καιη Κ.Δ.Π,2/86 συνι στούσαν αχρείαστηπροσθήκηχωρίς επίδρασηστοσυζητούμενο θέμα, αφού,ανμητιάλλο,ηερμηνείατωνΝόμωνείναιέργοτου Δικαστηρίου καιόχι της Βουλής των Αντιπροσώπων. Αμφι20 σβήτησαν τηδυνατότητα χρήσης κοινοβουλευτικού υλικού ως ερμηνευτικούβοηθήματοςκαιεισηγήθηκανπως,ούτωςήάλλως, το νομοσχέδιο στοοποίο έγινε αναφοράκαι πουήτανένα από πολλά μεδιαφορετικόπεριεχόμενο, δενμπορούσε νααποτελέ σει τέτοιοβοήθημα. 25 ΗΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗΚΑΙΤΟΑΡΘΡΟ28ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ 30 35 40 Θεωρείται πωςο Νομοθέτης δεναποβλέπει στη θέσπισηΝό μου πουθααντέκειτο προς τοΣύνταγμαήπρος τιςαυξημένης ισχύος Διεθνείς Συμβάσεις που συνομολογούνται δυνάμειτου άρθρου 169τουΣυντάγματος. Είναι,λοιπόν,ορθόπωςόπουτο κείμενο επιτρέπει δύολύσειςεπικρατείεκείνηπουσυνάδειπρος το Σύνταγμαήπρος τηΔιεθνή Σύμβαση, (βλ.,μεταξύ άλλων, Aristidou v.TheRepublic
(1967)2C.L.R. 43). Ηεφαρμογή αυτούτου αξιώματος προϋποθέτει κρίση πως ημια απότις προ σφερόμενες επιλογές πράγματιθααντέκειτο προςτο Σύνταγμα ήπρος τηΔιεθνήΣύμβαση. Το άρθρο 14τηςΕυρωπαϊκής Σύμβασης επιβάλλει την εξασφάλιση, ασχέτως διακρίσεων, της χρήσης δικαιωμάτων και ελευθεριών πουαναγνωρίζει η ίδια. Υπόβαθρο τουσυλλογι σμού που οδήγησε στην εμπλοκή στησυζήτηση τουάρθρου14 ήτανη άποψητουεφεσείονταπωςείχετέτοιο δικαίωμακαιπως, επομένως, διανοίγεται ηδυνατότηταεπίκλησης του άρθρου14. 517 Κωνστανηνίδης,Α. Λάσκος ν.Γενικού Εισαγγελέα
(1995)Μας παρέπεμψε στοάρθρο 1τουΠρώτου Πρωτοκόλλου που κατοχυρώνει τοδικαίωμασεβασμού της περιουσίας. Υποστή ριξεπωςηαδιαμφισβήτητηιδιότητα του ως ενοικιαστή της κα τοικίας συνιστά είδος περιουσιακού στοιχείου. Ανέφερε ως κατ' αναλογία σχετική την υπόθεση Mellacher and Others, 5 Publications of theEuropean Courtof Human Rights, Series AJudgmentsandDecisions, Vol. 169. Καταστήσαμε γνωστή κατά την ακρόασητηδυσκολία μαςνα παρακολουθήσουμε τηλογικήτου επιχειρήματος. Μας εξηγή- 10 θηκεπωςως "περιουσία"εννοούνται στην προκείμενηπερίπτω ση"ταδικαιώματαταοποίααπορρέουναπότοΝόμοπερί Ενοι κιοστασίου" μεταξύ των οποίων και ηπροστασία από έξωση. Τέτοιατοποθέτησηπροϋποθέτειπωςοπαραπονούμενοςγιατην παραβίαση, έχει τηνιδιότητα του θέσμιου ενοικιαστή. Κληθή- 15 κάμενααχθούμεστοσυμπέρασμαπωςοεφεσείων είναι θέσμιος ενοικιαστής κατά το Νόμο επειδή το αντίθετο θασυνιστούσε άνιση μεταχείριση του σεσχέσημε δικαιώματα πουέχει ωςθέσμιος ενοικιαστής καιπουσυνιστούν περιουσία. Τοζητούμενο δηλαδήανάχθηκεσεδεδομένο. Αυτήηάποψητου εφεσείοντα 20 πάσχει στηρίζατης. Η υπόθεση Meilacher δεν βοηθά τονεφεσείοντα μεκανένα τρόπο. ΕκείοΑυστριακός Νόμοςθέσπισετηδυνατότηταμείωσης εγκύρως συμφωνηθέντων ενοικίων μέχρι καικατά 150%. Τοπα- 25 ράπονοτωνιδιοκτητώνπουπροσέφυγανήτανπωςτασυμβατικά τουςδικαιώματασεενοίκιοσυνιστούσαν περιουσίαμετηνέννοια τουάρθρου 1 του Πρωτοκόλλου την οποία αδικαιολογήτωςστε ρήθηκαν. Επίσης ότι συνιστούσεδυσμενή μεταχείριση,κατάπα ράβασητου άρθρου 14,ημη κάλυψηαπότο Νόμοκαιακινήτων 30 πουανήκανστο δημόσιο. Τοδεύτεροπαράπονοεγκαταλείφθηκε. Ως προς το πρώτο,τοΕυρωπαϊκόΔικαστήριο Ανθρωπίνων Δι καιωμάτωναπέρριψετηνεκδοχήπωςοΝόμοςαπέληγεσεστέρη ση περιουσίας. Έκρινε πως εισήγαγε έλεγχο στη χρήσηπεριου σίαςπουδεν ήταν ανεπίτρεπτοςαφούικανοποιούντανοιπρο!)- 35 ποθέσεις της παραγράφου2τουάρθρου 1τουΠρωτοκόλλου. Ο Νόμος συνιστούσε μέτρο κοινωνικής δικαιοσύνης που ευλόγως μπορούσε ναληφθεί προςδίκαιοισοζυγισμό τωνγενικών συμφε ρόντων τηςκοινότηταςκαιτωνδικαιωμάτωντων ιδιοκτητών. 40 Απομένει ωςπρος αυτή την πτυχή,τοζήτημα τηςισότητας όπως συζητήθηκε με σημείο αναφοράςκαι τοάρθρο28του Συ ντάγματος. Την ουσία του παραπόνουτη σκιαγραφήσαμε ήδη. Λέγει ο εφεσείων πως εφόσον η Κυβέρνηση απολαμβάνει των 518 1 Α.Α.Δ. Λάσκος ν. Γενικού Εισαγγελέα Κωνσταντινίοης,Δ. ωφελημάτων του Νόμου ως ενοικιαστής θα συνιστούσε παρα βίαση της αρχής της ισότητας αν ο Νόμος την απάλλασσεαπό τις υποχρεώσεις πουυπέχει ο ιδιοκτήτης κατάτοΝόμο. 5 10 15 20 25 30 35 40 Δεν μπορούμε να συμφωνήσουμε. Το επιχείρημα θέλει τον "ενοικιαστή" να πρέπει να θεωρείται και "ιδιοκτήτης" ότανέχει "δικά" τουακίνητα. Δεν υπάρχειπεριθώριογιατέτοια αντιστοι χία. Θαήτανασυμβίβαστηπροςτηφύσητωνκοινωνικών στόχων πουσυνιστούν τηνπεμπτουσίατουΝόμουκαιθακαθιστούσεσυμπτωματικό το κριτήριο ως προς το ποιοί τελικά καλύπτονται από το Νόμο. Για να έχουμε "ακίνητο"στην έννοια τουΝόμου, αυτόπρέπει ναβρίσκεται σε"ελεγχόμενη περιοχή". Είναιεπομέ νωςνοητό,όχι μόνοηΚυβέρνησηαλλάκαικάθεπολίτηςναείναι θέσμιοςενοικιαστής επειδήτοακίνητοπουενοικιάζειβρίσκεταισε ελεγχόμενηπεριοχήκαι ναμηνείναι "ιδιοκτήτης" επειδήτοδικό τουακίνητοδενβρίσκεται σετέτοιαπεριοχή. Το ίδιοκαιαναφο ρικάμετιςάλλεςεξαιρέσεις. ΔενκαλύπτονταιαπότοΝόμο ενοι κιάσειςγηςπουχρησιμοποιείται γιαγεωργικούς σκοπούςή σταθ μών για τηνπώληση πετρελαιοειδών ήχώρων στάθμευσης μηχανοκινήτων οχημάτων ή επιπλωμένων κατοικιών και λοιπά. Οι ιδιοκτήτες όλων αυτώνκαιτων άλλων πουαπαριθμούνται μπο ρούν,κατάτοΝόμο, ναείναι "ενοικιαστές" χωρίς ταυτόχρονανα είναι "ιδιοκτήτες". Αντίστροφα, φυσικό ήνομικό πρόσωποπου δενδιαμένεισυνήθωςήπουδενέχειτηνέδρατουστην Κύπρο,δεν θεωρείται "ενοικιαστής" κατάτοΝόμο, ενώόπωςσυνάγεταιμπο ρείκάλλιστα ναείναι"ιδιοκτήτης". Το παράπονοδεν υποβάλλεται από άλλο "ιδιοκτήτη",όπως στην υπόθεση Mellacher, και δεν αναφέρεται στη δυνατότητα διάκρισης μεταξύ ιδιωτών ιδιοκτητώνκαιτης Κυβέρνησης. Και σεαυτήόμως την περίπτωση θαήτανεύκολα ορατήη δυνατότη ταδιαφοροποίησης. Ευλόγως θαμπορούσε ναθεωρηθεί πωςδεν παρίσταται ανάγκηγια παροχήπροστασίας και έναντι της Κυ βέρνησης ηοποίαδεν βρίσκεται στην ίδια θέσημε τους ιδιώτες ιδιοκτήτεςκαιδεναναμένεταιναδιαχειρίζεταιτηνκρατικήπερι ουσία μεκριτήριαόμοια μεεκείνα πουκαθοδηγούντους ιδιώτες ιδιοκτήτες. Οι ισχυρισμοί αναφορικάμετην Ευρωπαϊκή Σύμβα σηκαιτοάρθρο28του Συντάγματοςείναιαβάσιμοι. Ο ΝΟΜΟΣ Δεν είναι "ιδιοκτήτης" με την έννοια του Νόμου όποιος δεν καλύπτεται απότον ορισμό τουόρου. Η λέξηιδιοκτήτης, μετη φυσικήτης έννοια,σημαίνει τονκύριο. ΟΝόμος εντάσσει στον 519 Κωνσταντινίοης, Α. Λάσκοςν. Γενικού Εισαγγελέα
(1995)όρο το δικαιούμενο στην κατοχήτου ακινήτου και είναι γιανα περιληφθεί σε αυτόναυτή ητεχνική έννοια πουχρησιμοποιήθη κε το ρήμα "περιλαμβάνει". Δεν θα χρειαστεί να επεκταθούμε στη θεωρία ως προς την 5 προταθείσα υπόσταση του Κράτους ως νομικού προσώπου. Η χρήσητουόρου"νομικό πρόσωπο"στον ορισμό του"ιδιοκτήτη" σαφώςδεν παραπέμπειήστο Κράτοςήστην Κυβέρνηση τηςΔη μοκρατίας. Βρίσκουμε τον ίδιο όρο στην περίπτωση του "ενοι κιαστή". Αν ωςνομικό πρόσωπο εννοείτο ενπροκειμένω καιτο 10 Κράτος ήη Κυβέρνηση, δεν θαυπήρχε λόγος για τη ρητή περί ληψη στην έννοια του "ενοικιαστή" της Κυβέρνησης της Κυ πριακήςΔημοκρατίας. Προκύπτει εξαντιδιαστολής πωςσαφώς δενήτανηπρόθεση τουΝομοθέτηναείναι"ιδιοκτήτης"γιατους σκοπούς του Νόμου η Κυβέρνηση της Δημοκρατίας. Υπάρχει 15 μιαακόμαδιάταξηπουείναι ενδεικτική. Τοάρθρο 11
(1)(ια)κα θιστά δυνατήτην έκδοσηδιατάγματοςγιατην ανάκτησητηςκα τοχής ακινήτου και στην περίπτωση που αυτό απαιτείταιλογι κώς προς το σκοπό εκτέλεσης των νομίμων καθηκόντων ηεξου σιών τοπικής αρχής. Αν περιλαμβανότανκαιηΚυβέρνηση στον 20 όρο"ιδιοκτήτης" θααναμενόταννακάλυπτετοπιοπάνωάρθρο καιταδικάτηςκαθήκοντακαιεξουσίες, (βλ.ως προςτηνεφαρ μογή του πιο πάνω άρθρου την υπόθεση L'ssol M/lity v. Avraam
(1985)1C.L.R. 518.) Εκκρεμούσας της έφεσης θεσπίστηκε η Κ.Δ.Π. 2/86 και στη συνέχεια ο περί Ενοικιοστασίου (Τροποποιητικός) (Αρ.2)Νό μος του 1992 (Ν. 100
(1)/92). Μετην Κ.Δ.Π. 2/86 το Υπουργικό Συμβούλιο εξαίρεσε απότην"ελεγχόμενη περιοχή"τις περιοχές πουκαταλαμβάνονται, κατέχονται ήχρησιμοποιούνται απόαε- 30 ρολιμένες και λιμάνια. Μετο Νόμο τροποποιήθηκε ο ορισμός τουόρου "ελεγχόμενηπεριοχή"ώστε να εξαιρούνται οι πιο πά νωπεριοχές. Είναιτο επιχείρημα τουεφεσείοντα πωςηεξαίρε σηυποδηλώνει ότι η Κυβέρνηση, πουκατέχει τους αερολιμένες και τα λιμάνια, θεωρείται ιδιοκτήτης με την έννοια του Νόμου 35 αφού,διαφορετικά,θαήτανεντελώς αχρείαστη. Δεναντιλαμβανόμαστετηνεξαίρεσηνααλλοιώνει τασυμπερά σματαπουπροκύπτουν απότις διατάξεις του Νόμουπουπροσ διορίζουντηνέννοιατουόρου"ιδιοκτήτης"ούτεκαιείμαστε έτοι- 40 μοιναδεχτούμε πωςαναποφεύκτωςεμπεριέχει τηναντίληψηπου εισηγείται ο εφεσείων. Εν πάση περιπτώσει, η όποια αντίληψη αναφορικάμετην εμβέλεια τουΝόμου,εκδηλούμενη εκτωνυστέ ρων είτεμε Κ.Δ.Π. είτεμενομοθέτημα, δεν είναι δυνατόνναέχει 520 25 1 AAA. Λάσκοςv. Γενικού Εισαγγελέα Κωνσταντινίδης, Δ. ερμηνευτική αξία. Το έργο της ερμηνείας των Νόμων αποτελεί αποκλειστική αρμοδιότητα και ευθύνη του Δικαστηρίου, (βλ. DiagorasDevelopment v. NationalBank
(1985)1 C.L.R. 581.) 5 10 15 20 25 30 35 ON.23/83διαδέχτηκε το Ν.36/75. Στις ερμηνευτικές διατά ξεις του Ν.36/75δενπεριλαμβανότανστον όρο"ενοικιαστής"η Κυβέρνηση της Κυπριακής Δημοκρατίας. Σύμφωνα με το Ν. 23/83 ο όρος "θέσμιος ενοικιαστής" περιλαμβάνει και"πάντα θέσμιον ενοικιαστήν προτης ημερομηνίας ενάρξεως της ισχύος του παρόντος Νόμου",(βλ. Polycast (Panels) Ltd. v. Vourkas Fabrics Ltd.
(1986)1 C.L.R. 107). Είναιηεισήγηση του εφεσεί ονταπως αφού δεν θαυπήρχε περιθώριο γιααντιδιαστολήτων όρων "ενοικιαστής" και "ιδιοκτήτης" στην περίπτωση του Ν. 36/75,θα έπρεπε να θεωρηθεί πως η Κυβέρνηση ήταν"ιδιοκτήτης" με την έννοια του τελευταίου και πως επομένως ο ίδιος απέκτησε την ιδιότητα του θέσμιου ενοικιαστή την οποία και διατηρεί ενόψει των προνοιών του Ν.23/
- Δεν συμφωνούμε πωςο Ν.36/75θαμπορούσε να ερμηνευθεί έτσιώστε νακαλύπτει καιτην Κυβέρνηση τηςΔημοκρατίας. Ο ορισμός του όρου "ιδιοκτήτης" στο Ν. 36/75 αναφέρεται σε "πρόσωπο" που δεν μπορεί να θεωρηθεί, έχοντας υπόψη τον ορισμό τουόρουστο Κεφ. 1 ότι περιλαμβάνει καιτηνΚυβέρνη ση, ενώ βρίσκουμε και στο Νόμο αυτότην αναφοράσε τοπικές αρχές μόνο όπωςκαιστο Ν. 23/
- Ανεξάρτητα απόαυτά,ούτε ρητάούτε εξ αναγκαίουσυμπεράσματος προκύπτειπρόθεσηδέ σμευσης της Κυβέρνησης και η εισήγηση του εφεσείοντα είναι απορριπτέακαικατ' εφαρμογήτουάρθρου44 τουΚεφ.
- Έχουμεκαταγράψειτιςαπόψειςτουεφεσείοντα ωςπροςτην εφαρμογήτουάρθρου αυτού. Δεν τιςσυμμεριζόμαστε. Κατάτο άρθρο 188.3(a) του Συντάγματος η αναφορά στο Στέμμα (Crown)υποκαθίσταταιμεαναφοράστηΔημοκρατία. Ηυπόθε ση The Civilian Admin. Officer etc. v.ISubarAyvasian (ανωτέρω) που επικαλέστηκε συναφώς ο εφεσείων, είναι εντελώς άσχετη. Ηφιλοσοφία πουοδήγησε στηθέσπιση τουάρθρουδεν αποτελεί ζήτημα που διερευνάται απότο Δικαστήριο. To COLO και τααναφερθέντα ως προς την εγκατάλειψη τέτοιας διάταξης στην Αγγλία απότηνοποίαπροήλθε. 40 Κατ' εφαρμογήτου άρθρου 188.1 του Συντάγματοςκαιεφό σον η Βουλήτων Αντιπροσώπων δεν επέλεξενακαταργήσειτο άρθρο, αποτελεί μέρος της νομοθεσίας της Κυπριακής Δημο κρατίας (βλ. Republic of Cyprus v. The Cyprus Ports 521 Κωνσταντινίδης,Δ. Λάρκος ν.Γενικού Εισαγγελέα
(1995)Authority
(1986)3C.L.R. 117,Κυπριακή Δημοκρατία ν.Αρχής Τηλεπικοινωνιών Κύπρου
(1993)3Α.Α.Δ.295), υπότον όροβέ βαιαπως δεν αντίκειται ήδεν είναι ασύμφωνος προςοποιαδή ποτε διάταξητου Συντάγματος. Έργο τουΔικαστηρίου είναι ο έλεγχος τουάρθρουαπόαυτή τηνάποψηκαι,περαιτέρω,ηπροσαρμογή του κατά την ερμηνεία και εφαρμογή του, στο μέτρο πουαυτόείναι αναγκαίο,προςτοΣύνταγμα. 5 Ηεισήγηση του εφεσείοντα πωςτοάρθρο44 αντίκειται προς το άρθρο28 του Συντάγματος,παραγνωρίζει τηφύσητου. Δεν 10 περιέχει το άρθρο οποιασδήποτε μορφής ουσιαστική ρύθμιση πουαφ' εαυτής θέτει συγκεκριμένο κανόναδικαίου, ρυθμιστικό ορισμένης σχέσης. ΗΒουλήτων Αντιπροσώπων νομοθετεί "εν παντί θέματι"όπως ορίζει τοάρθρο61 τουΣυντάγματος. Ενα πόκειται σε αυτήηεπιλογή αν ορισμένος νόμος θαεπηρεάζει ή 15 όχιδικαιώματατηςΔημοκρατίαςήγενικότερα ανθαδεσμεύει τη Δημοκρατία. Ηόποιαεπιλογή υπόκειται,όπωςκάθενομοθέτη μα,σε συνταγματικό έλεγχοκαιήδη έχουμε καταγράψειτις σκέ ψεις μας πάνω σε αυτό το θέμα. Το άρθρο 44 συνιστά στην πραγματικότητα μέθοδο εκδήλωσης της σταθερής επιλογής της 20 Βουλής των Αντιπροσώπων υπό την αίρεση βέβαια αντίθετης πρόνοιαςπουμπορεί ναείναι ρητήή ναπροκύπτει ωςαναγκαίο συμπέρασμα. Η εισήγηση πως το ίδιο το άρθρο 44 αντίκειται προς το άρθρο 28 του Συντάγματος μεταφέρει την εκδήλως εσφαλμένη πρόταση πως οποτεδήποτε προκρίνεται η μηθέσπι- 25 ση διατάξεων που θακαθιστούσαν τον όποιο νόμο "δεσμευτικό για τηΔημοκρατία,παραβιάζεταιηαρχήτης ισότητας. Ενόψει των πιο πάνωδεν θα μαςαπασχολήσει το κατάπόσο καιστην περίπτωσηπουθα καταλήγαμεπωςοεφεσείων ήταν"θέ- 30 σμιος ενοικιαστής" κατάτοΝ.36/75, θαεξακολουθούσε ναδιατη ρεί αυτήτην ιδιότηταστησυγκεκριμένη περίπτωση. Σημειώνουμε όμως πως στην υπόθεση VamasiaEstates v. Singer Sewing Machines
(1985)1 C.L.R. 707 αποφασίστηκεπωςδιατηρείταιαυ τή η ιδιότητα μόνο εφόσον ο συγκεκριμένος ενοικιαστής εξακο- 35 λουθεί να καλύπτεται ως τέτοιος απότοΝ.23/83. Σε εκείνη την περίπτωσηοιαλλοδαποίενοικιαστές ήτανθέσμιοι ενοικιαστές δυ νάμει του Ν.36/75και διεκδίκησαν την ίδια ιδιότητα ενόψει της αναφερθείσαςδιάταξηςτουΝ.23/83 και τουάρθρου 10
(2)(c) του Κεφ. 1. ΘεωρήθηκεπωςηπροστασίαπουτουςπαρείχεοΝ. 36/75 40 άρθηκεαφού ο Ν.23/83εξοάρεσε μεταξύάλλων τουςαλλοδαπούς απότονόρο"ενοικιαστής". Εξηγήθηκεπωςτοάρθρο 10
(2)(c)δεν παρέχειδικαίωμαγιαμη τροποποίησηνόμουκαιπωςδικαιώματα αναγνωρισθέντα υπό νόμου, μπορεί, τηρουμένων των περιορι522 1 AAA. Λάσκος v. Γενικού Εισαγγελέα Κωνσταντινίδης, Δ. σμών τουΣυντάγματοςνααφαιρεθούνμε μεταγενέστερο νόμο, πολύ περισσότερο όταν ο νόμος αυτός δεν είναιαναδρομικός. (βλ.επίσηςPantaziv.Bata (Cyprus) Ltd
(1987)1 C.L.R. 350.) 5 10 15 20 25 30 35 40 Αφήσαμε τελευταίατην πρόσκλησητου εφεσείοντα ναχρησι μοποιήσουμε,στην προσπάθειαανεύρεσης τηςπρόθεσηςτουΝο μοθέτη κοινοβουλευτικό υλικό, ειδικά το κείμενο νομοσχεδίου πουείχεκατατεθεί. Στονομοσχέδιο εξαιρείτορητάηΚυβέρνηση από τηνέννοια του όρου "ιδιοκτήτης"και ήτανηεισήγηση του εφεσείοντα πωςηαφαίρεσηαυτήςτηςεξαίρεσης απότοΝόμο, υποδηλώνειπρόθεσηδέσμευσηςκαιτηςΚυβέρνησης. Στηρίχτηκε στην υπόθεσηPepper v.Hart[1993] 1 All E.R.42στην οποία η Δικαστική Επιτροπήτης Βουλήςτων Λόρδων, κατάαπομάκρυν σηπροςταωςτότε ισχύοντα,δέχτηκεπως κάτωαπόορισμένες συνθήκες είναι επιτρεπτή η χρησιμοποίηση κοινοβουλευτικού υλικού(Hansard)ωςερμηνευτικούβοηθήματος. Δεν μαςυποδεί χθηκε κυπριακήνομολογία πάνωστοθέμααλλά έχουμε υπόψη μας ότι έγινε αναφοράστηδυνατότηταχρήσης τέτοιου υλικού στηνπρωτόδικηαπόφασηστηνυπόθεσηΝίχηΠολυκάρπουν.Κυπριαχήζ Δημοκρατίας Προσφυγή αρ. 374/91, ημερομηνίας 15/1/1993. Οιεφεσίβλητοι έθεσανυπόψημαςδιάλεξητουFrancis Bennion πουδόθηκεστοπλαίσιο συνεδρίου του Commonwealth Association of Legislative Counsel πουπραγματοποιήθηκεστην Κύπροτο 1993.Ασκήθηκεέντονηκριτικήκατάτηςπιοπάνωαπόφάσηςκαιήτανηεισήγηση τωνεφεσειόντων πωςαντενδείκνυται ηυιοθέτησητης ίδιαςγραμμήςκαιστηνΚύπρο. Δεν θαχρειαστεί ναεπεκταθούμεούτεναδιατυπώσουμεορι στική άποψηπάνωστοθέμα. Στην Αγγλία αναγνωρίστηκε τέτοιαδυνατότηταόχιγιαναυποκατασταθείηβασικήαρχήπωςη πρόθεσητουΝομοθέτη συνάγεταικατ' εξοχήν μέσααπότιςδια τάξειςτουΝόμουαλλάωςδιέξοδος,ανθαμπορούσαμεναχρη σιμοποιήσουμε τον όρο, όταν ο Νόμος είναι διφορούμενος ή ασαφήςήότανοιδιατάξειςτουοδηγούνσεπαράλογααποτελέσματα. Και αυτά,υπότην περαιτέρωπροϋπόθεσηπωςτοκοι νοβουλευτικό υλικό είναι προέλευσης και περιεχομένου που επιτρέπειτην εξαγωγήκαθαρούσυμπεράσματος. Όπως μαςέχει εξηγηθεί,τονομοσχέδιο στο οποίο αναφέρθηκε οεφεσείων είναι ένααπό πολλάκαιδενείναικανεκείνο που δη μοσιεύτηκε. Τοίδιοτονομοσχέδιο δενθα μπορούσενα αποτελέ σει, χωρίς άλλο,τηβάσηγιχχσχηματισμό ασφαλούςάποψης και, ούτωςήάλλως,ηαφαίρεσητηςεξαίρεσης θαμπορούσενα σημαί νειπωςδενήταναπαραίτητηγιατηνυλοποίησητηςπρόθεσης γισ 523 Κωνσταντινίδης, Δ. Λάσκος ν. Γενικού Εισαγγελέα
(1995)μηδέσμευσητης Κυβέρνησης αφούαυτό το αποτέλεσμα θαεπερ χόταν ενόψειτων υπόλοιπων διατάξεων του Νόμου. Ενπάση πε ριπτώσει, γιατους λόγους πουεξηγήσαμε, οΝόμοςδενείναιδιφο ρούμενος ήασαφήςούτε οδηγεί σεπαράλογα αποτελέσματα. 5 Η έφεσηαποτυγχάνει και απορρίπτεται με έξοδα. Ηπρωτό δικη απόφαση επικυρώνεται. Ηέφεσηαπορρίπτεται μεέξοδα. 524