1Λ.Α.Λ. •13Ιουνίου, 1995 [ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ,ΑΡΤΕΜΗΣ,ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ,Δ/οτές] ΧΡΙΣΤΑΚΗΣ ΜΙΧΑΗΛ, Εφεσείων-Ενάγων, ν. ΜΑΡΙΑΣ ΑΡΤΕΜΙΟΥ ΚΑΙ ΑΛΛΟΥ, Εφεσίβλητων-Ενάγων. (Πολιτική ΈφεσηΑρ.8429). Οχληρία — Διαρροή νεροναπό διαμέρισμαστον πιο πάνωόροφο — Ταλαιπωρία στονένοικοκαι ειδικές ζημιέςστο νποκείμενο διαμέ ρισμα για τρειςμήνες— Αποζημιώσεις γιαοχληρία. 5 10 15 20 25 Αποζημιώσειςγια οχληρία —Διαρροή νερούαπό υπερκείμενο σευπο κείμενοδιαμέρισμα για τρειςμήνες—Απόδειξηείόικώνζημιών— Ύψος γενικώναποζημιώσεων. Ονομαστικέςαποζημιώσεις— Οχληρία— Παράλειψη απόδειξηςειδι«ών ζημιών— Επιδίκασηονομαστικώναποζημιώσεων. Με αγωγή του στο ΕπαρχιακόΔικαστήριο Λευκωσίας, ο εφεσείων -ενάγωνδιεκδίκησε £400,- ειδικές αποζημιώσεις,καθώς και £1.000,- γιατηνταλαιπωρίαπουυπέστηαπόοχληρίαπουσυνίστατο σε διαρροήνερού απότο διαμέρισμα των εφεσίβλητων - εναγο μένων,πουβρισκότανπάνωαπότο δικότου. Το πρωτόδικο Δικαστήριο, αποφάσισε ότι δεν προσκομίστηκε μαρτυρία για ειδικές ζημιές και επεδίκασε£10,-ονομαστικέςαποζημιώσεις,αλλάδενεπεδίκασεαποζημιώσειςγιαταλαιπωρίαλόγω οχληρίας. Αλλη απαίτησηγιαεξύβριση, αποσύρθηκε. Με την έφεση του, ο εφεσείων - ενάγων παραπονείται, ότι το πρωτόδικο Δικαστήριο απέτυχε να αξιολογήσει την ταλαιπωρία πουυπέστηκαιεσφαλμέναδεντου επεδίκασεαποζημιώσεις. Αποφασίστηκε, ότι: 589 Μιχαήλ ν.Αρτεμίου κ.ά.
(1995)
(1)ΟρθάτοπρωτόδικοΔικαστήριοεπεδίκασεμόνοονομαστικές απο ζημιώσεις,αφούδεναποδείχθηκεειδικήζημιάαπότηνοχληρία.
(2)Η διαρροήνερού απότοδιαμέρισματωνεφεσίβλητων - εναγομέ νωνσ'εκείνοτουεφεσείοντα - ενάγοντα,γιατρειςπερίπουμήνες τουδημιούργησε αρκετήταλαιπωρία,ηοποία αποζημιώνεται.
(3)Εφόσον ταγεγονότα είναι ενώπιον του,το Εφετείο μπορείνα επιδικάσει αποζημιώσειςγιαοχληρία. 10
(4)Δεδομένης τηςταλαιπωρίαςπου υπέστη ο εφεσείων -ενάγων, εδικαιούτοσε£200- αποζημιώσεις. Η έφεση έγινε δεκτή με έξοδα υπέρ του εφεσείοντα. 15 Αναφερόμενη υπόθεση: Theofflou v.Christodoulou andAnother
(1973)1 J.S.C.
- 20 Έφεση. Έφεση από τον ενάγοντα κατάτηςαπόφασης του Επαρχια κού Δικαστηρίου Λευκωσίας (Φωτίου, Ε.Δ.) που δόθηκε στις 26.4.91 (Αρ.Αγωγής 1163/90)μετηνοποία επιδικάστηκε το πο- 25 σό των£10.-ως ονομαστικές αποζημιώσεις γιαοχληρία. Α. Ευτυχίου, γιατον Εφεσείοντα. Ουδεμία εμφάνιση,για τους Εφεσίβλητους. 30 Cur.adv.vult. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ,Δ.: Την απόφασητου Δικαστηρίου θαδώ σει ο Π.Αρτεμης,Δ. 35 ΑΡΤΕΜΗΣ, Δ.: Η απαίτηση του εφεσείοντα-ενάγοντα στην αγωγή αυτήγιαοχληρία ήτανγιαποσό £400,- ως ειδικές ζημιές όσο καιγια£1.000,-για τηνταλαιπωρίαπουτουπροκλήθηκεαπό τηνοχληρία,καθώςκαιγιαεξύβριση τουαπό τηνεφεσίβλητη-ενα40 γόμενη
- Ηαπαίτησημεβάσητην εξύβριση τελικάαπεσύρθη. Ηοχληρία,σύμφωνα μετημαρτυρίακαι ταευρήματατουΔι καστηρίου,συνίστατο στο ότι υπήρχεδιαρροήνερού απότοδια590 1\ΛΑ. Μιχαήλ ν. Αοτεμίου κ.ά. Αρτεμης,Δ. μέρισμα τωνεφεσίβλητων πουβρισκότανπάνωαπότοδικότου. Ως αποτέλεσμα τηςδιαρροήςαυτής,ήτανηυπόθεσητουεφεσεί ονταότι δημιουργήθηκεζημιάμεαποτέλεσμαναχρειαστεί αντι κατάστασηπάγκωνκαιπορσελάνων στο διαμέρισματου. 5 ΤοΔικαστήριο,αφούαξιολόγησε τημαρτυρία,προέβηκεστα πιό κάτω ευρήματα: 10 15 20 25 30 "Δέχομαι ότιέσταζαννερά και μάλιστα ότι πρέπει ναπροέρχονταν απότο διαμέρισμα των εναγομένων, εφόσον όταν ο ενάγωνέκλεινετοδικότουςρουπινέτοσταματούσεηδιαρ ροή. Επίσης αυτόφαίνεταικαιαπότογεγονός ότι μετάτην επιδιόρθωσηπουέγινελίγοπριν τοΠάσχατου 1990,σταμά τησενα υπάρχει οποιοδήποτε πρόβλημα. Όλατα γεγονότα (δηλαδή,τοπαράπονοτουενάγονταπροςτους εναγόμενους, στην Αστυνομία, ητοποθέτηση των διαφόρωνδοχείων μέσα στην κουζίνα) δείχνουν τηνορθότητα τουισχυρισμού του ενάγοντα. Σημειώνω επίσης ότι καιηύπαρξητουΤεκμηρίου 2 δείχνει ότι υπήρχεκάποιοπρόβλημα με τηδιαρροήνερών, τοοποίοκαιανάγκασετον ενάγοντανασυμπεριφερθεί μετο περιεχόμενο του εν λόγωτεκμηρίου." ΤοπρωτόδικοΔικαστήριομεβάσηταπιόπάνωευρήματαπρο χώρησε όπωςείπεναεξετάσει ανοενάγονταςαπέδειξετιςζημιές του. Όπωςπαρατήρησε τοΔικαστήριο, και αυτό δεν αποτελεί αντικείμενο τηςέφεσης,δενδόθηκεμαρτυρίαπουνααναφέρεται στούψοςτωνζημιώνκαιγι' αυτόηαπαίτησητουόσον αφοράτις ζημιές στους πάγκουςκαιτιςπορσελάνες τουδιαμερίσματοςτου δεν αποδείχτηκε. Όπωςανέφερετο Δικαστήριο, σε τέτοια περίπτώσηθαμπορούσαν μόνοναεπιδικαστούνονομαστικές αποζη μιώσεις. Σχετικά μετο θέματούτοαναφέρθηκεστον McGregor onDamages,14ηΈκδοση, παράγραφοι260 και
- Ωςαποτέλε σματωνπιόπάνωοπρωτόδικοςΔικαστήςορθάεπεδίκασετοπο σότων £10.-ως ονομαστικές αποζημιώσεις. 35 Είναι όμως το παράπονο του εφεσείοντα ότι το Δικαστήριο απέτυχενααξιολογήσει τηνταλαιπωρίαπουυπέστηκαινατου επιδικάσειαποζημιώσειςγιατηνταλαιπωρίααυτή.Πράγματι,ο λόγος αυτόςτης έφεσης βρίσκουμε ότι ευσταθεί. 40 Στην υπόθεση Theofilou v. Christodoulou and Another [1973]1 J.S.C.91,απόφασηπρωτόδικουΔικαστηρίου,λέχθηκαν ταακόλουθα στιςσελ.106-107: 591 Αρτεμης,Δ. Μιχαήλ ν. Αρτεμίου χ.ά.
(1995)"Though in paragraph 4 of the Statement of Claim the Plaintiff alleges that she andher family suffered discomfort and damage, and there is some evidence in support of this allegation, we face a difficult task inassessingher damages. 5 In 1950 in Vine Industries Ltd. v. Spyros G. Pavlides and Another, (supra) a doctor suffered great discomfort and some temporary loss of health as a result of smell and hadto keep the houseshutupduringhotweatherandcouldonlywork with difficulty at the practice of his profession and ceased to sleep in the house 10 though his wife and children remained in the house, but he took themawayatweek-ends.Theseconditionslastedfor approximately fourmonths.TheDistrictCourtof Limassol assessedthediminution of comfort andbodily welfare of thePlaintiff andhisfamily at£50 andtheSupremeCourthadthistosay:15 "It is impossible for us to say that they were wrong". In thecase in handthesituation is not as bad as in Pavlides case but the period is longer and the value of the pound has decreased considerably. 20 We assess the Plaintiff's damage, taking into consideration all the evidence before us,at £50." 25 Σχετικό στοθέμααυτό είναικαιτοπιόκάτωαπόσπασμααπό το σύγγραμμα McGregor on Damages 15η Έκδοση, παραγρ.1401: "Beyond physical damage to the land however, a nuisance 30 maycauseannoyance,inconvenience,discomfort,oreven illness totheplaintiff occupier. Recovery inrespect of theseprincipally non-pecuniary losses is allowable andmay be regarded aspartof the normal measure of damages. Illustrations are afforded by liaisey v.Esso Petroleum Co where theplaintiff suffered noise 35 andsmell from anoil distributing depot,Bonev. Sealewherethe plaintiff had to endure persistent smells emanating from a pig farm, andBunclark v. Hertfordshire C.C.where thespreading of tree roots inflicted upon the plaintiff cracked walls, dust and general anxiety. In each of these cases the plaintiff was being 40 disturbed intheoccupationof hishome. However Bonev. Seale was taken to appeal,andtheCourtof Appeal reducedthe award for 12 years of discomfort from £6,000 to £1,000,Stephenson and ScanmanL.JJ.considering thattheaward below must be too 592 1 ΧΛΛ. 5 Μιχαήλ ν.Αρτεμίουχ.ά. Αρτεμη Δ. high in the light of awards for loss of the sense of smell in personal injury cases. More recently in Ward v. Cannock Chase District Council, a case of negligence rather than nuisance, the court held theplaintiff entitled to damagesfor the discomfort, and any attendant anxiety and distress, experienced byhimselfandhislargefamily,first inliving inahouse which the defendant council had failed to repair and later in living in temporary, and unsatisfactory, accommodation whilethe house was being rebuilt." 10 15 20 25 30 35 Ο ευπαίδευτος συνήγορος του εφεσείοντα σε σχετική ερώτη ση του Δικαστηρίου απάντησε ότι μπορεί το Εφετείο να εξετά σει το ίδιο το θέμα χωρίς να διατάξει επανεκδίκασηπάνω στο σημείο αυτό,γιατί έχει ενώπιον του τα γεγονότα από ταευρήματατουΔικαστηρίου, εισήγηση μετηνοποίασυμφωνούμε και θαπροχωρήσουμε νακαθορίσουμετιςπληρωτέες αποζημιώσεις. Τοπραγματικόυπόβαθροπάνωστοοποίοβασίζεταιηαπαίτη σηγιατιςαιτούμενες αποζημιώσεις είναι τογεγονός που προκύπτει απότη μαρτυρίακαι τα ευρήματατου Δικαστηρίου, ότι για τρεις περίπου μήνες, από τον Ιανουάριομέχρι τον Απρίλιο του 1990, διάρκεσε οχληρία μετηδιαρροή νερού προςτοδιαμέρισμα του εφεσείοντα-ενάγοντα, ηοποίαείναι προφανέςότι σεκάποιο μέτρο δημιούργησε αρκετή ταλαιπωρία στον εφεσείοντα-ενάγοντα. Όπως έχει τονισθεί τόσο σε Αγγλικές όπως και στην Κυ πριακήαπόφασηπουαναφέραμε πιό πάνω, το έργο καθορισμού τουύψους αυτώντων αποζημιώσεωνδενείναι εύκολο εγχείρημα. Καθοδηγούμενοι απότιςπιόπάνωαποφάσειςκαιτιςσυνθήκεςτηςσυγκεκριμένης αυτήςπερίπτωσηςκαιλαμβάνονταςυπό ψη τη σημερινή αξία του χρήματος, επιδικάζουμε ποσό £200.υπέρ τουεφεσείοντα. Επίσης επιδικάζουμε έξοδα υπέρ τουτό σο στην πρωτόδικη διαδικασίαόσο και στην έφεση πάνω στην κλίμακατωναποζημιώσεων. Η έφεση επιτυγχάνει με έξοδα υπέρ του εφεσείοντα. 593