1 A.A.A. 23 Ιουνίου, 1995 1ΚΟΥΡΡΗΣ, ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ,ΑΡΤΕΜ1ΔΗΣ,Δ/στής] ΤΡΑΠΕΖΑ ΚΥΠΡΟΥ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ, Εφεσείοντες, ν. COUDOUNARIS FOODPRODUCTSLTD ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ, Εφεσίβλητων. (Πολιτική ΈφεσηΑρ.8688). Συμβάσεις — Νέα σύμβαση(novation) — Προϋποθέσεις καταρτισμού νέας σύμβασης — Πρόθεσηαντικατάστασης υφιστάμενης συμφω νίας— Νέαοφειλή. 5 Τόκος—Διπλασιασμός αρχικού κεφαλαίονλόγω προσθήκης τόκου — Υπολογισμός τόκου επί τον συνολικού ποσού — Παράβαση τον περί ΤόκουΝόμον τον 1977 (Ν.2/77) — Παράνομη χρέωση τόκου — Χρέωση τόκον νπερβαίνοντος το αρχικό κεφάλαιο. 10 Novation — Νέασύμβαση — Προϋποθέσεις αντικατάστασης υφιστά μενης σύμβασης από νέα. 15 20 25 Το Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας, επεδίκασε στους εφεσί βλητους -ενάγοντες £214.ΐ65,00σ. σαν ποσό το οποίο OLεφεσείοντες -εναγόμενοιτραπεζικοίοργανισμοίεισέπραξανκατάπαράβα σητουπερίΤόκουΝόμου του 1977(Ν.2/77). Τοαρχικόχρέοςτωνεφεσίβλητων - εναγόντωνήταν £574.545,00ο. Μεσύμβασηπουέγινε μεταξύτων διαδίκωνστις 25.2.1982,όταντο ολικόποσότωνοφειλώνήταν£1.149.090,00σ. συμφωνήθηκεοδιαχω ρισμός γης της εφεσίβλητης 1εταιρείας σε οικόπεδακαι η πώληση τους,γιαεξόφλησητωνυποχρεώσεωντωνεφεσίβλητων - εναγόντων. Οιεισπράξειςαπότηνπώλησητωνοικοπέδωνκατατέθηκανσελογα ριασμόεισπράξεωνστηνεφεσείουσα 1 τράπεζα. Συνολικά, κατατέθηκαν£1.363.255,00σ„ δηλαδή £214.165,00σ.πέραντων£1.149.090,00σ. πουαποτελείτοδιπλάσιοτηςαρχικήςοφειλής. 641 Τρ. Κύπρον χ.ά.v.Coudounaris Lid κ.ό.
(1995)Οι εφεσίβλητοι - ενάγοντες, εισηγήθηκαν ότι οι εφεσείοντες εναγόμενοι, δεν εδικαιούντο να εισπράξουν οιονδήποτε ποσό πέ ραντουδιπλάσιουτηςαρχικήςοφειλήςδηλαδήτων£1.149,090,00σ. διότι αυτόθαισοδυναμούσε μεείσπραξητόκουπέραντου9%που είναιτοανώτατοεπιτρεπόμενο από τοννόμο. Οι εφεσείοντες -εναγόμενοι,υποστήριξαν ότι ησυμφωνίαημε ρομηνίας 25.2.1982 αποτελούσε νέα σύμβαση (novation) και συνε πώς αναγνωρίστηκε από τους εφεσίβλητους -ενάγοντες σαν νέα οφειλή το ποσό των £1.149.090,00σ. και συνεπώς η είσπραξη £214.165,ΟΟσ. πέραναυτού,δενπροέρχεται απόεπιτόκιοπουυπερ βαίνειτο9%. ΤοπρωτόδικοΔικαστήριο,ηύρεότι δενκαταρτίστηκενέα συμ φωνία και κατάληξε στο συμπέρασμα ότι ησύμβαση ημερομηνίας 25.2.1982 καταστρατηγεί τον περί Τόκου Νόμο του 1977(Ν.2/77) και είναι συνεπώς άκυρη. 5 10 15 Αποφασίστηκε, ότι: 20
(1)Μετησύμβαση ημερομηνίας25.2.1982,δεδημιουργήθηκε οποι αδήποτενέαοφειλή,αλλάεπαναλήφθηκε ηδιατήρησητωναντί στοιχων εξασφαλίσεων για την αρχική οφειλή των £574.545,00σ.και τοανώτατοόριο των τόκων πουδιεκδικού σαν οι εφεσείοντες -εναγόμενοι μέχρι 25.2.1982 και συνεπώς 25 δεν υπήρξενέα σύμβαση (novation) αλλάούτε καιπρόθεσηγια δημιουργίανέας οφειλής.
(2)Στησύμβασηημερομηνίας 25.2.1982,δεν υπάρχει αναφορά ότι τα δύοποσά,δηλαδήτοαρχικόχρέος καιοιδιεκδικούμενοι τό- 30 κοιπροστίθενται γιασκοπούς είτενέαςσύμβασης (novation) εί τεδημιουργίαςνέας οφειλής.
(3)Η προσθήκη τόκου 9% στοσυνολικό ποσό τηςοφειλής, είναι παράνομηκαιάκυρη.
(4)Οτόκοςείχεήδηπροστεθείστηναρχικήοφειλή,διότιτοαρχικόκε φάλαιοτων£574.545,00σ.εχρεώνετο μετόκοαπό 1.1.1969μεαπο τέλεσμα ναδιπλασιαστείκαιηείσπραξητόκουεπίτουνέουκεφα λαίου,θασήμαινεχρέωσητόκουπέραντου9% τοχρόνο,πουδεν 40 είναιεπιτρεπτό. Ηέφεσηαπορρίφθηκεμεέξοδα. 642 35 1 Α.ΑΛ. Τρ. Κύπρουχ.ά. v. Coudounaris Ltd χ.ά. Αναφερόμενεςυποθέσεις: NationalBank of GreeceSA v. Pinios ShippingCo. No.l and Another, TheMaira[1990] 1 All E.R. 78, 5 Sawa v.Ambiza
(1967)1C.L.R. 24, The Turkish Bankof Nicosia Ltd v. Cukurova andOthers
(1977)1 C.L.R.
- 10 Έφεση. 15 Έφεσηαπότους εναγομένους κατά χης απόφασηςτου Επαρ χιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας (Λαούτας, Π.Ε.Δ.) που δόθηκε στις 20.2.92 (Αρ. Αγωγής 6401/88)μετην οποίαεπιδίκασε στους εφεσίβλητους -ενάγοντες το ποσό των £214.165,00σ. Γ. Κακογιάννης με Δ. Αραονζο, για τους Εφεσείοντες. 20 Χρ. Βάκης με Δ. Βάκη, για τους Εφεσίβλητους. Cur. adv. vult. 25 30 ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ: Την απόφασητου Δικαστηρίου θα δώσει ο Δικαστής Α. Κούρρης. ΚΟΥΡΡΗΣ, Δ.: Η έφεση στρέφεται εναντίον της απόφασης του πλήρους Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας με την οποία επιδίκασε στους εφεσίβλητους/ενάγοντες το ποσό των £214.165,
- Οι εφεσίβλητοι με την αγωγήτους υπ' αριθμό6401/88ζητού σαν, μεταξύ άλλων, τα εξής: 35 40 "Α.Δήλωση του Δικαστηρίου ότι όλες και κάθε μια ξεχωριστά από τιςπρόνοιες καιήσυμφωνίες πουπεριέχονται στην πα ράγραφο (β)τουόρου 13της μεταξύτων διαδίκωνγραπτής συμφωνίας ημερ. 25 Φεβρουαρίου 1982 είναι άκυρες και ή ανεφάρμοστεςλόγωπαρανομίαςκαιήαντίθετεςκαιήσεκα ταστρατήγηση και ή παράβασητης περί τόκου νομοθεσίας καιήλόγω αοριστίαςκαιήως συναφθείσες ή περιληφθείσες κατόπινψυχικήςπιέσεως καιήλάθουςκαιΔιάταγματου Δι καστηρίουόπωςηρηθείσαπαράγραφος(β)διαγραφεί. 643 Κούρρης, Δ. Τρ. Κύπρου κ.ά.v. Coudounaris Ltd κ.ά.
(1995)Ε. Απόφαση εναντίον των Εναγομένων αρ. 1 έως 5καιυπέρ των Εναγόντων καιήδιάταγμα για επιστροφήοποιουδή ποτε ποσού το οποίο ήθελε βρεθεί όπ εισέπραξαν πέραν τουποσού των £1.149.090πλέον τόκουςπρος 9%απότης εισπράξεως.". Οι εφεσίβλητοι 1και 2 είναι Εταιρείες περιορισμένης ευθύ νης. Οι εφεσίβλητοι 3(α)και(β)ήγειραν τηναγωγήωςαντιπρό σωποι των αποθανόντων Λούη Κουδουνάρη και Ντίνου Κουδουνάρη, αντίστοιχα. Ο Λούης Κουδουνάρης απεβίωσε στις 14/2/1971και οΝτίνος Κουδουνάρηςαπεβίωσε στις 10/10/
- Και οι δύο ήταν οι μόνοι εταίροι του συνεταιρισμού "Οίκος ΑριστείδηΠ. Κουδουνάρη". Ηεφεσίβλητη 4 ήγειρε την αγωγή ωςπροσωπικήαντιπρόσωπος τουαποθανόνταΝτίνουΚουδουνάρη,τέως απότηΛεμεσό. 5 10 15 Όλοι οι εφεσείοντες είναι Τραπεζικοί Οργανισμοί που διε ξάγουν τραπεζικές εργασίες σε ολόκληρητην Κύπρο. Ο Γεώρ γιος Χ'Τεωργιου οοποίος ήτανεναγόμενος 6στην αγωγήκαιο 20 οποίος δεν είναι διάδικοςενώπιον μας, κατά τον ουσιώδη χρό νο ενεργούσε ως παραλήπτης και διαχειριστής της περιουσίας των εφεσίβλητων Εταιρειών 1 και
- Κατάήπερί την4/1/1969 οι εφεσίβλητες Εταιρείες 1 και2 και 25 ο προαναφερθείς "Οίκος Αριστείδη Π. Κουδουνάρη", όφειλαν στις εφεσείουσες Τράπεζες διάφορα ποσά συνολικού ύψους £574.545,00πλέον τόκους. Στις24/1/1969 οι πιο πάνωεξέδωσαν προς όφελος των Τραπεζών,διάφορεςεξασφαλίσεις,περιλαμβα νομένων υποθηκώνκαιομολόγων κυμενόμενης επιβάρυνσης. Με 30 βάσηταομόλογα αυτά,οι εφεσείουσεςΤράπεζες διόρισανπαρα λήπτητηςπεριουσίας των εφεσίβλητων 1 και
- Την 1/6/1974 τον αντικατέστησαν μετον Γεώργιο Χ'Τεωργιου, πρώηνεναγόμενο
- Στις 25/2/1982 συνομολογήθηκε συμφωνία μεταξύ των διαδί- 35 κωνγιατηναξιοποίησητηςακίνητηςπεριουσίαςτης εφεσίβλητης 1,μεσκοπό τηναποπληρωμήτωνοφειλών τωνεφεσίβλητων. Με βάσητησυμφωνία εκείνη,ανατέθηκεσεκάποιοΛούηΑραούζο,ο διαχωρισμόςκαιπώλησηοικοπέδων. Διάφοραποσάαπότιςπω λήσειςπληρώθηκανστον πρώηνεναγόμενο 6,οοποίοςστησυνέ- 40 χεια τακατέθετε στο λογαριασμό εισπράξεων με την έφεσείουσα
- Κατάτην ήμερα σύναψης της σύμβασης, το ολικό ποσό των οφειλών των εφεσίβλητων ανερχότανσε£1.149.090,00ήτοι τοδι πλάσιο της αρχικής οφειλής των εφεσίβλητων. Ο πρώηνεναγό644 1 Α.Α.Δ. Τρ. Κύπρου κ.ά.v.Coudounaris Ltd χ.ά. Κονρρης, Δ. μένος 6είσπραξε κατάδιάφοραδιαστήματα,ωςδιαχειριστήςτης περιουσίας,τοολικό ποσό των£1.363.255,
- 5 Ηθέσητων εφεσειόντων τόσο ενώπιον του πρωτόδικου Δικαστηρίου όσο και ενώπιον μας,είναιότι μεβάση τησυμφωνία της25/2/1982και ιδιαίτερατουόρου 13(a) και (β),εδικαιούντο να εισπράξουν τοποσότων£214.165,00πουεισπράχθηκεπέραν του £1.149.090.00που αποτελεί το διπλάσιο της αρχικής οφει λής,πλέον τόκους,ως τόκους επίτουπιο πάνω ποσού. 10 15 20 Ηθέσητων εφεσίβλητων τόσο ενώπιον τουπρωτόδικουΔικα στηρίου όσο καιενώπιον μας,είναι ότιοι εφεσείοντες δενεδικαι ούντο ναεισπράξουν οποιοδήποτεποσόπέραντηςαρχικήςοφει λήςκαιτωντόκων,ήτοιπέραντουολικούποσούτων£1,149.090,00 καθότιτούτο θαισοδυναμούσε με είσπραξη τόκου πέραν του 9% πουείναιτοανώτατοεπιτρεπόμενο απότοΝόμο όριο. Οι εφεσείοντες, ενώπιον του πρωτόδικουΔικαστηρίου υπο στήριξαν ότιησυμφωνία μεημερομηνία25/2/1982αποτελείνέα σύμβαση (novation) και συνεπώς αναγνωρίζεται απότους εφε σίβλητους ως νέα οφειλή τοποσό των £1.149.090,
- Παίρνο ντας το ποσό τούτο σαν το νέο κεφάλαιο, η είσπραξη £214.165,00πέραντουποσούτούτου,δεναποτελεί επιτόκιοπου υπερβαίνει το 9%. 25 30 Το πρωτόδικο Δικαστήριο έκρινε ότιη επιχειρηματολογία των εφεσειουσών θαήτανλογικά βάσιμηνοουμένου ότι υπήρξε νέασυμφωνίακαιότιμετησυμφωνίαεκείνηαναγνωριζότανότι τονέοκεφάλαιοήταν£1.149.090,
- Κατέληξε δεστο συμπέρασμαότι δεν υπήρξε νέα σύμβαση (novation) μεταξύ των εφεσει ουσών καιτων εφεσίβλητων. Τοσχετικό απόσπασματηςαπόφασηςαναφέρει ταεξής: 35 40 "Στηνυπόκρίσηυπόθεσηδενκατατέθηκεενώπιον μας οποια δήποτε προηγούμενη συμφωνία πλην της συμφωνίας ημερ. 25.2.
- Είναι ηπεποίθηση μαςότι το βασικότερο στοιχείο πουχαρακτηρίζειτη δημιουργίαγιατοnovation ελλείπει.Δεν υπάρχει ίχνος μαρτυρίαςαπότηνοποίανατεκμαίρεται ότιη τελευταία συμφωνία αντικατάστησε μια προηγούμενη. Αυτό πουυπάρχειενώπιον μαςείναιμιασυμφωνίαμεταξύτωνΕνα γόντων ήάλλων συμβαλλομένων τηςΟμάδαςΕταιρειών Κου δουνάρη στην οποία επιβεβαιώνεται ηοφειλή των εταιρειών αυτώνκαιαναφέρονταιοιδιαδικασίεςγιααποπληρωμήτου.". 645 Κούρρης,Λ. Τρ.Κύπρουχ.ά.v. Coudounaris Ltd χ.ά.
(1995)Επειδή το πρωτόδικο Δικαστήριο κατέληξε ότι δεν υπήρξε αντικατάστασηπροηγούμενης σύμβασης μετησυνομολόγησητης επίδικης(novation), εξέτασεανοόροςτηςσύμ|βασηςπουενσωμα τώθηκεστο άρθρο 13προσκρούει προςτησχετική νομοθεσίακαι κατάσυνέπεια κατάπόσοείναιάκυροςωςπαράνομοςή όχι. Το πρωτόδικο Δικαστήριο κατέληξε στοσυμπέρασμα ότιη σύμβαση μεταξύ τωνδιαδίκων καταστρατηγεί τονπερί Τόκου Νόμο και ως τέτοια είναι άκυρη. Τοσχετικό απόσπασμα της πρωτόδικηςαπόφασηςαναφέρειταεξής: 5 10 "Εξετάσαμε μεπερισσήπερίσκεψητησύμβασησανμιαενότητα μειδιαίτερηέμφασητονόρο 13(β). Δενέχουμεαμφιβολίαότιη προσθήκητόκου 9%στο συνολικόποσό τηςοφειλής είναι πα ράνομηκαιάκυρη. Οτόκοςήδηπροστέθηκε στην αρχικήοφει- 15 λή. Τούτοπροκύπτειαπότηδιευκρίνισητωνδικηγόρωνότιτο αρχικό κεφάλαιο ήτοι £574.545.-εχρεώνετο μετόκο 7.5%από 1.1.1969 μεαποτέλεσμα ναδιπλασιαστεί μέχρι τιςαρχές του
- Είναιηγνώμημαςότιανεπιτραπείηείσπραξητόκουστο νέο κεφάλαιο,τούτοθαεοήμαινεχρέωσητόκουπέραντου9% 20 το χρόνο, σαφώς ανεπίτρεπτο. Οτόκος ήδηπροστέθηκε στην αρχικήοφειλή. Ησύμβαση μεταξύτωνδιαδίκωνκαταστρατη γεί τονπερίΤόκουΝόμοκαισαντέτοιαείναιάκυρη. Δενμπο ρεί μια συμφωνία ναέχειτέτοιο χαρακτήραπουνα συγκρούε ται μετηνυφιστάμενηνομοθεσία. Αντοαντικείμενο είναι πα- 25 • ράνομοδεννομιμοποιείται μεσυμφωνία.". Οι εισηγήσεις τουδικηγόρου των εφεσειουσών Τραπεζών ενώπιον μας,συνοψίζονται ως εξής: 30 (α) Υπήρξε νέα σύμβαση (novation), μεταξύ των εφεσειουσών και των εφεσίβλητων ως αποτέλεσμα της οποίας οιεφεσί βλητοι είχαν αντιπαροχήγιατηνέα συμφωνία που ήταν οι διευκολύνσεις πληρωμής καιπαραπέρα χρηματοδοτικές δι ευκολύνσειςαπότις Τράπεζες. 35 (β) Οπερί Τόκου Νόμος του 1977 (Ν.2/77) δεν απαγορεύειτον ανατοκισμό. Αυτό συνάγεται από την ορθή ερμηνείατων άρθρων 3και6τουΝόμου. 40 Νέασύμβαση(novation) υποδηλοί τηδημιουργία μεταξύτων συμβαλλομένων ή/καιάλλων,νέαςσύμβασης σε αντικατάσταση της υφιστάμενης. Στο αγγλικό Σύγγραμμα Cheshire andFifoot "Law ofContract". 7ηέκδοση, σελίδα 473 (πουαναφέρθηκεκαι 646 1 Α.Λ.Δ. Τρ. Κύπρουχ.ά. v. Coudounaris Ltd χ.ά. Κοΰρρης, Δ. από τοπρωτόδικο Δικαστήριο),αναφέρονταιταακόλουθα: 5 10 15 20 25 30 "Novation isatransactionbywhich,with theconsentofallthe partiesconcerned,anewcontractissubstitutedforonethat has already been made. Thenewcontract maybe between the original parties, e.g. where a written agreement is later incorporatedinadeed;orbetween different parties,e.g. where a new person issubstituted fortheoriginal debtor or creditor. Itisthis lastform, thesubstitution ofonecreditorfor another, that concerns usatthemoment. The effectiveness of sucha substitution was concisely illustrated byBuller J.: 'Suppose A.owes B.£100.-,andB. owesC.£100.-andthe three meet,anditisagreed between themthat A.shall pay C.the£100.-; B.'sdebtisextinguished, andC.may recover thesum against A.'". Επίσης τοΑγγλικό ΣύγγραμμαHalsbury's Laws of England, 3ηέκδοση,τόμος8,παράγραφος 460 (τοοποίοεπίσηςαναφέρθηκε απότο πρωτόδικο Δικαστήριο), κάτω απότον τίτλο "Novation",αναφέρειτα εξής: "
- Meaning of novation. Novation is,ineffect, a formof assignment inwhich,bytheconsentofallparties,anewcontractis substitutedforanexistingcontract. Usually,butnotnecessarily (o), anewpersonbecomespartytothenewcontract,andsomeperson who was party to theold contract is discharged from further liability. Theintroductionofanewpartypreventsthenewcontract from being amereaccordwithoutsatisfaction (p),andthusaffords adefencetoanyactionupontheoldcontract (q). For novation toensue there must benot only thesubstitution of some other obligation for the original one, but alsothe intentionoranimusnovandi (r).". 35 Δύο βασικάσημεία προκύπτειότιείναι απαραίτητα για τη δημιουργίανέαςσυμφωνίας: 40 (α) Η ύπαρξημιαςαρχικής συμφωνίας. (β) Η διαγραφήτωνυποχρεώσεωντωνσυμβαλλομένωνμερών, ήτουενός,στηναρχικήσυμφωνίακαιηανάληψητωνυπο χρεώσεωναυτών από ένατρίτο μέροςστηνέα συμφωνία. Επίσης,βασικήπροϋπόθεση είναιηπρόθεσητων μερώνγια 647 Κούρρης,Δ. Τρ.Κύπρουχ.ά.v. Coudounarjs Ltd χ.ά.
(1995)αντικατάστασητηςυφιστάμενης συμφωνίας (animus novandi). Η νέα όμως συμφωνία ήπράξηδεν συνιστά novation παρά μόνο αν εκφράζεταικαθαρά ηπρόθεση των μερών ότι ηοφειλή από τον Αλφα προς τον Βήταθαδιαγραφεί. 5 Ηεισήγησητουσυνηγόρουτωνεφεσίβλητων είναιότιδενδη μιουργήθηκε οποιαδήποτε νέα οφειλή με τη σύμβαση της 25/2/
- Ησύμβασητης25/2/1982 κατάτρόποσαφήκαικατά τρόπο επαναληπτικό αναφέρει τη φύση καιτην έκταση των 10 οφειλών που θαεξοφλούντο. Δενδημιουργήθηκε οφειλή για £1.149.090,00 ωςνέα οφειλή. Είναι ηοφειλή για £574.545,00 χρέη μέχρι 24/1/1969καιτο ανώτατοόριο των τόκων ταοποία διεκδικούσανοι εφεσείοντες. 15 Συμφωνούμε μετηθέση τουσυνηγόρου των εφεσίβλητων. Για τηνύπαρξη νέας σύμβασης πρέπει να συνυπάρχουν δύο στοιχεία. Πρώταπρέπειναυπάρχειηαπαλλαγήαπότηνπροη γούμενη οφειλή καιηαντικατάστασητης ή με νέα οφειλή ή με νέοοφειλέτη. Σεοποιαδήποτεπερίπτωση,τοΔικαστήριογιανα 20 δεχτεί ότι υπάρχειαυτήη αλλαγήπρέπει ναυπάρχειηπρόθεση για αντικατάστασηήυποκατάστασητου νέου χρέους με τηδια γραφήτουπαλαιούχρέους. Στην παρούσα περίπτωση δενδημιουργήθηκε οποιαδήποτε 25 νέαοφειλή μετησύμβασητης25/2/
- Στησύμβασηαυτή επα ναλαμβάνεταιηδιατήρησητωναντίστοιχωνεξασφαλίσεωνγιατα δύοποσά. Είναιηοφειλήγια£574.545,00ταχρέημέχρι24/1/1969 καιτοανώτατο όριο τωντόκωντοοποίοδιεκδικούσεηΤράπεζα μέχρι της 25/2/
- Συνεπώς, δεν υπήρξε νέα σύμβαση 30 (novation) αλλά ούτε καιπρόθεσηγια δημιουργία νέας οφειλής. Δενδημιουργήθηκεοφειλήγιανέοποσό. Εκείνηηοφειλήήταντο σύνολο των ποσών ταοποία ρητάαναφέρονταιστο συμβόλαιο. Καισαφώςαναφέρεταιότι έναμέρος είναιοφειλές του 1969και ένα μέρος είναι τόκοι. Σε καμίαπερίπτωσηδενυπάρχειαναφο- 35 ράότιπροστίθενταιαυτάταδύοποσάγιασκοπούςείτενέαςσύμ βασης(novation) είτεδημιουργίαςνέαςοφειλής. Εφόσον καταλήξαμεότι δεν υπήρξε νέα σύμβαση (novation) ήτοιαντικατάστασηπροηγούμενηςσύμβασης μετησυνομολόγησητηςεπίδικης,τοθέμαπουχρήζειπεραιτέρωεξέτασης είναιαν ο όρος τηςσύμβασης που ενσωματώθηκε στοάρθρο 13,προ σκρούει προς τησχετική νομοθεσία και κατά συνέπεια είναι άκυροςως παράνομος. 648 40 1 Α.Α.Δ. 5 Τρ. Κύπρουκ.ά. v. Coudounaris Ltd κ.ά. Κούρρης,Δ. Υποστηρίχθηκε απότους εφεσίβλητους ότι έγινεκατάπαρά βασηυφιστάμενης νομοθεσίας, στοιχείο πουκαθιστάτησύμβα σηπαράνομη. Τασχετικά άρθρατουπερίΤόκουΝόμοτου 1977, Αρ. 2/77 πουκατάργησετον περί Τόκου Νόμου,Κεφ. 150, είναι ταάρθρα3και
- Τοάρθρο3αναφέρειότι: 'Το επιτόκιον εφοιουδήποτεχρέους ήυποχρεώσεως δενδύ ναται ναυπερβαίνητο 9% ετησίως.". 10 15 20 Είναι δε παρόμοιο με το άρθρο2 του Κεφ.
- Το άρθρο6 έχειως εξής: "
(1)Τοποσόν το οποίον δύναταινα ανακτηθήδι* αγωγής ως καθυστερούμενος τόκος εφ*οιουδήποτε χρέους ήυποχρεώσεωςδεν θαυπερβαίνητο ποσόν τουαρχικούχρέους ήυπο χρεώσεως εν σχέσει προς την οποίανο τοιούτος τόκος είναι πληρωτέος.
(2)Διά τους σκοπούς του παρόντος άρθρουοιαδήποτεδιαδικασία προς αναγκαστικήν πώλησιν ιδιοκτησίας προςικανοποίησιν χρέους δυνάμει των διατάξεων οιουδήποτε εκά στοτε εν ισχύϊ νόμου θαθεωρήταιωςαγωγή.". Το άρθρο6είναι παρόμοιομε το άρθρο3του Κεφ. 150. 25 30 35 40 Ο συνήγορος τωνεφεσίβλητων εισηγήθηκε ότιυπάρχεισαφής καταστατήγηση των άρθρων αυτών, καθότι όπως είναι διατυ πωμένος οόρος 13της σύμβασης οι εφεσίβλητοι επιβαρύνονται με τόκους που υπερβαίνουν το υπό του Νόμου επιτρεπόμενο όριο,δηλαδή πέραντου 9%. Ο συνήγορος των εφεσειόντων υποστήριξε ότι ο περί Τόκου Νόμοςτου 1977 (Ν.2/77) δεν απαγορεύειτον ανατοκισμό,αλλά απαγορεύει μόνο την είσπραξηκαθυστερούμενου τόκουοοποίος υπερβαίνει το αρχικόκεφάλαιο. Περαιτέρω,εισηγήθηκε ότι τοάρθρο6
(1)τουΝόμου2/77 εφαρμόζεταιμόνο όταν επιζητεί ται ηείσπραξη τόκου μεαγωγήπουδεν είναι ηπερίπτωσηστην υπόκρίση έφεση. Το πιο ουσιαστικό επιχείρημα του δικηγόρου των εφεσειου σών Τραπεζώναναφορικάμε την ερμηνεία του περί ΤόκουΝό μου, είναι η απόφαση του Ανακτοβουλίου των Λόρδων στην NationalBank of Greece SA v.Pinios Shipping Co. No.l and Another, The Maira[1990] 1All E.R. 78. Στην υπόθεση αυτή 649 Κούρρης,Α. Τρ. Κύπρου κ.ά. v. Coudounaris Ltd κ.ά.
(1995)αποφασίστηκε πράγματι πως ηΤράπεζα μπορούσε να χρεώσει το λογαριασμό του πελάτη με ανατοκισμό πάνω σε συμβατικό χρέος μέχρις ότου τοχρέος εξοφληθεί. Σύμφωνα μετοάρθρο3τουΝόμου2/77 τοεπιτόκιο επίυποχρέωσης δεν μπορεί να υπερβαίνει το 9% το χρόνο. Σχετικό εί ναι και το άρθρο 33
(1)τουπερί Δικαστηρίων Νόμου,14/60. Έχουμε εξετάσει τησύμβαση μεημερομηνία25/2/1982μειδι αίτερηέμφασηστον όρο 13(β). Κρίνουμε ότι η προσθήκητόκου 9% στο συνολικό ποσό τηςοφειλής, είναι παράνομηκαι άκυρη. Ο τόκος είχεήδηπροστεθεί στην αρχικήοφειλή και τούτοπρο κύπτει από το γεγονός ότι το αρχικό κεφάλαιο £574.545,00 εχρεώνετο με τόκο από 1/1/1969 με αποτέλεσμα να διπλασια στεί. Είναι φανερόότι η είσπραξητόκουεπί τουνέου κεφαλαίου θασήμαινε χρέωσητόκου πέραντου 9% το χρόνο, το οποίο δεν είναι επιτρεπτό. 5 10 15 Τούτουποστηρίζεταιαπότηνκυπριακήνομολογίακαιιδιαίτερα απότοσκεπτικό των αποφάσεωνSavva v. Ambiza
(1967)1 C.L.R. 20 24καιTheTurkishBankof NicosiaLtd. v.CukurovaandOthers
(1977)1C.L.R. 233. ΗαπόφασηNationalBankof GreeceSA v. PiniosShipping Co. No.l and Another, The Maira (πιο πάνω) επιλαμβάνεται 25 εκτενώς της νομολογίας στην Αγγλία πάνωστο ζήτημακαι της ερμηνείας των παλαιών Usury Laws από το 1714, οι πρόνοιες των οποίων ως γεγονός είναι οι ίδιες μετουδικού μαςπερίΤό κουΝόμου. Είναιπρόδηλοόμως,απότηναπόφαση,πωςταΔι καστήρια προσπάθησανναπλαγιοδρομήσουν τις πρόνοιες των 30 Usury Laws αναφορικάμετησχέσηπελάτου καιΤράπεζας,για να αποφασίσουνπως είναι μέρος της πρακτικήςαυτήςτηςσχέ σεως, εφόσον συνεχίζεται να επιβάλλεται και να εισπράττεται από τις Τράπεζες ποσό το οποίο είναι αποτέλεσμα ανατοκι σμού. Στην ίδιαόμως απόφαση,αναφέρεταιότι οανατοκισμός 35 είναι παράνομοςεάν συνομολογηθεί σύμβαση μεταξύ Τράπεζας και πελάτουπουπεριέχει πρόνοιαγιαανατοκισμό. Ησυλλογιστικήστηνπιοπάνωυπόθεσηείναιδιαυγήςαπότο περιεχόμενο της. Η δικήμαςνομολογία όμως,στην οποίαέγινε αναφοράπιο πάνω, είναι διαφορετικήκαι ηερμηνεία πουέδω σετοΑνώτατο μαςΔικαστήριο στον περίΤόκουΝόμοτου 1977, δενσυνάδει μεό,τι ελέχθη στην υπόθεσηPinios απότοΔικαστή ριο των Λόρδων. Θαακολουθήσουμε βεβαίως τηδική μαςνο650 40 1ΑΛΛ. Τρ.Κύπρουκ.ά. v.Coudounaris Ltd κ.ά. Κούρρης, Δ. μολογία που εκφράζει τις ιδιαίτερες περιστάσεις που επικρα τούν στη χώραμας. 5 Για όλους τους πιο πάνω λόγους ηέφεση αποτυγχάνει και απορρίπτεται με έξοδα εις βάροςτων εφεσειόντων. Η έφεσηαπορρίπτεται μεέξοδα. 651