(1995)31 Ιουλίου, 1995 [ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ, ΑΡΤΕΜΗΣ, ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ, Δ/στές] ΓΕΩΡΓΙΑ ΜΑΝΤΖΑΦΟΥ, Εφεσείονσα-Καθ'ης ηΑίτηση, ν. ΜΑΜΑ Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗ, Εφεσίβλητου-Αιτητή. (Πολιτική ΈφεσηΑρ. 9215). Γάμος— Κύρος πολιτικού γάμου μεταξύ Κυπρίου και Ελληνίδας Ορ θόδοξωνΧριστιανών στην Ελλάδα — Εφαρμογή τον Άρθρον 111.1 τον Σνντάγματος πριν από την τροποποίηση του με τον περί της Πρώτης Τροποποίησης τουΣνντάγματος Νόμο τον 1989(Ν. 95/89). 5 Πολιτικός γάμος Ελληνοκύπριου Ορθόδοξουπολίτη — Κύρος του γά μου σε σχέση με την ιθαγένεια ή το θρήσκευμα ή την κατοικία τον άλλον μέρους. Κύπριος πολίτης Ορθόδοξος Χριστιανός τέλεσεπολιτικό γάμο με Ελληνίδα υπήκοο στην Ελλάδα. Στις 14 Οκτωβρίου 1993, υπέ βαλεαίτησηστο ΕπαρχιακόΔικαστήριο Λευκωσίας γιακήρυξητου γάμου σανάκυρου. 10 Το πρωτόδικο Δικαστήριο κατέληξε, ότι ο γάμος των διαδίκων ήταν άκυρος διότι ο μόνος γάμος που θεωρείται έγκυρος για Ελλη νοκύπριοπολίτητηςΔημοκρατίαςείναι εκείνος πουπροβλέπεταιδυ νάμει τουάρθρου 111 του Συντάγματοςδηλαδήο εκκλησιαστικός. 15 Το ερώτημα που τέθηκε κατάτην έφεση,ήταν αντο θέμα διέπεται απότο Αρθρο 111.1 του Συντάγματος,εννοείται πριν απότην τροποποίηση του με τον περί της Πρώτης Τροποποίησης του Συ ντάγματος Νόμο του 1989 (Ν. 95/89). 20 25 Αποφασίστηκε, ότι:
(1)Αποτελείπροϋπόθεσηγιατηνυπαγωγήτουθέματοςτουκύρους 762 1 Α.Α.Δ. Μαντζαφού ν.Δημητριάδη του γάμου των διαδίκων στοΑρθρο 111.1τουΣυντάγματοςνα υπόκεινται και ταδύο μέρηστις διατάξεις του. 5 10
(2)Ηπρωτόδικη απόφασηθαυπόκειτο σεπαραμερισμό καιεφόσο θαεθεωρείτοπωςτοΑρθρο 111.1του Συντάγματος αναφέρεται σε Ελληνορθόδοξους κατοίκους της Κύπρου, όχιαπαραίτητα πολίτες τηςΚυπριακής Δημοκρατίας.
(3)Τοπρωτόδικο Δικαστήριο δενκλήθηκεκαιδεν έκαμεεύρημαως προςτοντόποτηςκατοικίαςτης εφεσείουσαςκατάτοχρόνοτης τέλεσηςτουπολιτικού γάμου που είναι οκρίσιμος. Η έφεση έγινε δεκτή με έξοδα υπέρ της εφεσείουσας. 15 Αναφερόμενες υποθέσεις: Hadjijovanni v.Hadjijovanni
(1969)1C.L.R. 207, 20 Dokidhou v.Dokidhes
(1970)1C.L.R. 124, Metaxa v.Mita
(1977)1C.L.R. 1, Neophytouv.Neophytou
(1979)1C.L.R. 685, 25 Platritis v.Platritis
(1980)1C.L.R. 324, Papasawas v.Johnstone
(1984)1C.L.R. 38, 30 Tooley v. Tooley
(1984)1C.L.R. 279, Chahine v.Chahine
(1984)1C.L.R. 167, Televantos v. Televantou
(1985)1C.L.R. 412, 35 Michael v.Malkiel
(1976)1C.L.R. 272. Έφεση. 40 Έφεση από την καθ' ης η αίτηση κατά της διαταγής του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας (Σ. Νικολαΐδης, Π.Ε.Δ.) που δόθηκε στις 16.6.1994Αρ. Αιτήσεως 29/93 (Δικαιοδοσία Γαμικών Διαφορών) μετηνοποία κηρύχθηκε άκυρος εξ υπαρχής ο πολιτικός γάμος τηςκαθ' ηςηαίτηση μετον αιτητή. 763 Μαντζαφού ν.Δημητβΐά&η (199S) Χ. Λοΐζον, γιατην Εφεσείουσα. Γ.Πελαγίας,γιατον Εφεσίβλητο. Cur.adv. vult. 5 ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ, Δ.: Ηομόφωνηαπόφαση του Δικαστηρί ουθαδοθεί απότο Δικαστήκ. Κωνσταντινίδη. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ,Δ.: Ηεφεσείουσα είναι Ελληνίδαυπή- 10 κοος, Ορθόδοξη Χριστιανή. Ο εφεσίβλητος είναι Κύπριοςπο λίτης,επίσης ΟρθόδοξοςΧριστιανός. Στις22 Αυγούστου, 1987, τέλεσαν πολιτικό γάμο στην Αθήνα. Στις 14 Οκτωβρίου, 1993, ο εφεσίβλητος υπέβαλε αίτηση για την κήρυξη του γάμου ως άκυρου. Το ερώτημα είναι αν το θέμα διέπεται από το Αρθρο 15 111.1 του Συντάγματος- εννοείται πριν από την τροποποίηση του με τον περί της Πρώτης Τροποποίησης ΤουΣυντάγματος Νόμο του 1989, (Ν.95/89). Στην υπόθεση Hadjijovanni v.Hadjijovanni
(1969)1C.L.R. 20 207 κρίθηκεαπότοΔικαστήΙωσηφίδηπωςτοΑρθρο 111τουΣυ ντάγματοςκαλύπτειπεριπτώσεις στις οποίεςκαιοιδύο διάδικοι είναιπολίτες της ΚυπριακήςΔημοκρατίας και, βεβαίως,μέλη της Ελληνικής Ορθόδοξης Εκκλησίας. (Βλ., επίσης, Dokidhou ν. Dokidhes
(1970)1 C.L.R. 124, Metaxa v.Mita
(1977)1 C.L.R. 1, 25 Neophytou v. Neophytou
(1979)1 C.L.R. 685, Platritis v. Platritis
(1980)1C.L.R. 324.). Πάνω στηβάση αυτήςτηςπροσέγ γισης,ογάμοςτωνδιαδίκων είναιέγκυροςκαιη πρωτόδικη από φασηγιατοαντίθετοείναιεσφαλμένη. 30 Στην υπόθεση Papasavvas v.Johnstone
(1984)1C.L.R. 38 ο Δικαστής,όπωςήταντότε,Γ.Μ.Πικήςέκρινε άκυροτονπολιτι κό γάμο μεταξύ ορθόδοξων χριστιανών παρά το ότι δεν ήταν και οι δύο διάδικοι Κύπριοι-πολίτες. Κρίθηκε πως το Αρθρο 111.1 τουΣυντάγματος εκτείνεται σεόλαταμέλητηςΕλληνικής 35 Ορθόδοξης Εκκλησίας της Κύπρου,νοουμένου ότι είναικάτοι κοι της Κύπρου. Ηεφεσείουσα επισημαίνει πως στην υπόθεση Tooley v. Tooley
(1984)1C.L.R. 279 ο Δικαστής Γ.Μ. Πικής αναφέρεται σε Ελληνοκύπριο, μέλος της Ελληνικής Ορθόδοξης Εκκλησίας της Κύπρου. Αυτήη αναφοράσυνοδεύεται μεπάρα- 40 πομπήκαι στην υπόθεση Hadjijovanni v.Hadjijovanni, (ανω τέρω), και είναι γεγονός ότι, για αυτό το λόγο, στις μεταγενέ στερες υποθέσεις Chahine v. Chahine
(1984)1C.L.R. 167 και Televantos v. Televantou
(1985)1C.L.R. 412 θεωρήθηκενομο764 1 Α.Α.Δ. Μαντζαφού ν.Δημητριάδη Κωνσταντινίδης,Δ. λογιακά σταθερό ότι η εφαρμογή των προνοιών του Αρθρου 111.1 του Συντάγματος περιορίζεται στις περιπτώσεις στις οποίες καιταδύομέρηείναι μέλητηςΕλληνικής Ορθόδοξης Εκ κλησίας, Κύπριοι πολίτες και μέλητης σχετικής κοινότητας. 5 10 15 20 25 30 35 40 OL περιστάσεις της παρούσας υπόθεσης δεν δικαιολογούν επέκτασησ' αυτότοζήτημα. ΤοπρωτόδικοΔικαστήριοκατέλη ξε πως"ο μόνος γάμοςοοποίος θεωρείται έγκυρος για Ελληνο κύπριο πολίτη τηςΔημοκρατίας είναι εκείνος που προβλέπεται δυνάμει του Αρθρου ΠΙ του Συντάγματος",δηλαδή ο "εκκλη σιαστικός" και πως "έχοντας υπόψη την πιό πάνω απόφαση" (την Papasavvas v.Johnstone) "ο πολιτικός γάμος του αιτητή ως Ελληνοκύπριου ορθόδοξου πολίτη της Δημοκρατίας μετά της καθ' ης ηαίτηση που είναι αλλοδαπήδεν μπορεί ναθεωρηθεί σαν έγκυρος καιδιάτούτο κηρύσσεται άκυρος εξυπαρχής". Θεωρήθηκε, επομένως, πως ο γάμος "Ελληνοκύπριου ορθό δοξου πολίτη" θαέπρεπε να είναι "εκκλησιαστικός", χωρίς άλ λο. Ανεξάρτητα δηλαδήαπότην ιθαγένειαή τοθρήσκευμαήτην κατοικίατουάλλου μέρους. Μεάλλα λόγια,ανεξάρτητααπότο εάν οι πρόνοιες του Αρθρου 111.1 ήταν εφαρμόσιμες και ως προς την εφεσείουσα. Αυτήηαντίληψη είναι ανάθετηκαιπρος το σκεπτικό της υπόθεσης Papasavvas v.Johnstone το οποίο, προφανώς,δεν έγινεκατανοητό. Αποτελεί προϋπόθεσηγιατην υπαγωγή του θέματος στο Αρθρο 111.1, να υπόκεινται και τα δύο μέρη στις διατάξεις του. (Βλ. συναφώς το Αρθρο 22.2 του Συντάγματος και την υπόθεση Michael v. Malkiel
(1976)1 C.L.R. 272). Ηπρωτόδικηαπόφασηθαυπέκειτο σεπαραμερι σμό καιεφόσο θαεθεωρείτο πως το Αρθρο 111.1 αναφέρεταισε Ελληνορθόδοξους κατοίκους της Κύπρου, όχι απαραίτητα πο λίτες της ΚυπριακήςΔημοκρατίας. Ο εφεσίβλητος δεν έθεσε, με οποιονδήποτε τρόπο, ζήτημα διαφοροποίησης της πρωτόδικης απόφασης. Υποστήριξε πως είναι ορθή αφούθαέπρεπε να θεωρηθεί ότι εμπεριέχεται σ' αυ τή διαπίστωση πως, ενόψει της μαρτυρίας του εφεσίβλητου, η εφεσείουσα ήταν κάτοικος της Κύπρου. Αυτό ως συμπέρασμα που, κατά την εισήγηση, προκύπτει από τη στήριξη της σττιν υπόθεσηPapasavvas v.Johnstone, παρά τογεγονός ότι δενπεριέχει έστω και το ελάχιστο προς αυτήτηνκατεύθυνση. Δεν υπάρχει τέτοιο περιθώριο. Στην πρωτόδικη απόφαση σημειώνεται ως η εισήγηση του ιδίου του εφεσίβλητου ηάποψη πως "για τους πολίτες της Κυπριακής Δημοκρατίας Ελληνορ765 Κωνσταντινίδης,Δ. Μαντζαφοΰν.Δημητριάδη
(1995)θόδοξους ο τότε μόνο αναγνωρισμένος γάμος είναι ο εκκλησια στικός γάμος". Στην ίδιατηναίτησηδενπεριέχεται καν ισχυρι σμός πως ηεφεσείουσα ήτανοποτεδήποτεκάτοικοςτης Κύπρου ενώ, αντίθετα,αναφέρεταιως η βάσητης το ότι ο εφεσίβλητος "όντας μέλος της Ελληνικής Ορθοδόξου Εκκλησίας Κύπρου έδει να είχε συμμορφωθεί με ταςπρονοίας του Αρθρου 111 του Συντάγματος ως ίσχυε τότε". Ουδέποτε αποτέλεσε επίδικοζή τηματο κατάπόσο ηεφεσείουσα ήτανκάτοικοςτης Κύπρουκαι δεν μπορεί να παραβλεφθείσυναφώς το γεγονός ότι, στο πλαί σιο των ισχυρισμών πουπροβλήθηκαν,ηεφεσείουσα επέλεξενα μην καταθέσει ως μάρτυς ήναπροσάξει μαρτυρία. Το πρωτό δικο Δικαστήριο ούτε κλήθηκενακάμει ούτε έκαμε εύρημαανα φορικά με τον τόποτηςκατοικίαςτηςεφεσείουσας κατάτοχρό νο της τέλεσηςτου πολιτικού γάμου,που είναι ο κρίσιμος. 5 10 15 Γιατους πιόπάνωλόγους η έφεση επιτυγχάνει μεέξοδαυπέρ της εφεσείουσας. Η πρωτόδικη απόφασηπαραμερίζεταικαι η αίτηση του εφεσίβλητου για κήρυξη του γάμου του με την εφε σείουσα ως άκυρου, απορρίπτεται. 20 Η έφεση επιτυγχάνει με έξοδα υπέρ τηςεφεσείονσας. 766