(1995)18Αυγούστου, 1995 [ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ, Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΙΤΗΣΗ ΤΟΥ ΝΤΕΪΒΙΝΤ ΚΑΡΤΕΡ ΓΙΑ ΕΚΔΟΣΗ ΕΝΤΑΛΜΑΤΟΣ HABEAS CORPUS AD SUBJICANDUM ΚΑΙ/ Ή ΕΝΤΑΛΜΑΤΟΣ CERTIORARI. (Αίτηση Αρ. 141/95).Π Προνομιακά εντάλματα — Habeascorpus — Ένταλμα σύλληψης φυ γόδικου και καθορισμός προθεσμίας έκδοσης εξουσιοδότησης για την έναρξηδιαδικασίας έκδοσης— Παράταση τηςπροθεσμίας και κράτησης χωρίς άσκηση διακριτικής ευχέρειας από το Δικαστήριο. 5 Ένταλμα σύλληψης — Διαδικασία έκδοσης φυγόδικου — Σχετική σύμ βασημεταξύ Κύπρου και ΗνωμένωνΠολιτειών—Παράταση προθε σμίαςέκδοσηςεξουσιοδότησηςγια έναρξηδιαδικασίαςέκδοσης — Παράτασηπροθεσμίαςκαι κράτησης— Άσκησηδιακριτικήςευχέρει αςκατά τηνπαράταση προθεσμίαςκαι κράτησης από τοΔικαστήριο. 10 Το ΕπαρχιακόΔικαστήριοΛεμεσού, εξέδωσε προσωρινόένταλμα σύλληψης εναντίον τουαιτητήστο πλαίσιοδιαδικασίας έκδοσης του στις Ηνωμένες Πολιτείες καικαθόρισεπερίοδο 15 ημερώνως εύλογη προθεσμίαγια τηνέκδοση εξουσιοδότησης γιατηνέναρξητηςδιαδι15 κασίαςέκδοσηςκαιδιέταξετηνκράτησητουγιατηνπερίοδοαυτή. Αφού παρήλθε άπρακτηη προθεσμία, η Δημοκρατία υπέβαλε στις5.8.1995αίτημαπαράτασηςκαιπεραιτέρωκράτησηςτουαιτη τή. Ηπροθεσμία παρατάθηκε μέχρι 30.8.1995 αλλά το Δικαστήριο αποφάσισε να διατάξειτην απόλυσητου,υπό τον όρο,μεταξύάλ λων ότι θαυπέγραφε εγγύηση με αξιόχρεο εγγυητή γατο ποσότων £50.000.- ήκατέθετετο ποσόαυτόστοΔικαστήριο. Το Δικαστήριο παρέτεινετηνπροθεσμίαμετοσκεπτικόότιαυτόεπιβαλλότανσύμ φωνα μετησχετική σύμβασημεταξύ Κύπρουκαι Η.Π.Α. 20 25 Ο αιτητής δεν μπόρεσε να συμμορφωθεί και παρέμεινε υπό κράτηση. Μεαίτησητουζήτησετηνέκδοσηεντάλματος τηςφύσηςHabeas corpus καιδιαζευκτικά Certiorari. Αποφασίστηκε, ότι: 770 30 1 Α.ΑΛ. Ντειβιντ Κύρτεο
(1)ΤοπρωτόδικοΔικαστήριο εσφαλμέναεξέλαβεότιη σχετική σύμ βασημεταξύΚύπρουκαιΗνωμένωνΠολιτειώνΑμερικήςεπέβαλ λεπαράτασητηςπροθεσμίαςγιατηνέκδοσητης εξουσιοδότησης. 5
(2)ΤοπρωτόδικοΔικαστήριο,κατάτονκαθορισμόεύλογηςπροθε σμίαςπροςέκδοσητηςεξουσιοδότησης θαέπρεπενα ενεργήσει δικαστικά,δηλαδή ναασκήσει διακριτικήευχέρεια μεγνώμονα ταπεριστατικάτηςυπόθεσης, πράγμαπουπαρέλειψε. 10 Εκδόθηκε ένταλμα Habeas Corpus και διατάχθηκεηαπελευθέρωσητουαιτητή. Αναφερόμενη υπόθεση: 15 W. German Government v. Sotiriades[1974] 1 AllE.R. 692. Αίτηση. 20 Αίτηση μετηνοποίαο αιτητήςζητάτηνέκδοση εντάλματος τηςφύσης Habeas Corpus καιδιαζευτικάτην παροχήάδειαςγια την καταχώρισηαίτησης της φύσης certiorari. Γ.Στνλιανίδης,Δικηγόρος τηςΔημοκρατίας. 25 30 35 40 Αιτητήςπαρών. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ,Δ.: Ανάγνωσετηνακόλουθηαπόφαση. Η διαδικασία αφορά στο αίτημα του αιτητή για την έκδοση εντάλματος της(ρύσης HABEAS CORPUS καιδιαζευκτικά για την παροχή άδειας για την καταχώριση αίτησης της φύσης CERTIORARI. Ως εκ τουεπείγοντος τουθέματος μερίμνησα για τη σύντομη εκδίκαση τηςαίτησης που υποβλήθηκε. Ηεπι χειρηματολογία τωνδύο πλευρών συμπληρώθηκε νωρίτερασή μερα καιαφούέχωκαταλήξει στην απόφασημουθαπροχωρήσωστην έκδοση της,χωρίς καθυστέρηση. Στις 16.6.95οΠρόεδρος του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λάρ νακας εξέδωσεπροσωρινό ένταλμα σύλληψηςτου αιτητήμε βά σητοάρθρο 8
(1)(β) του Περί Εκδόσεως Φυγόδικων Νόμου του 1970 (Ν.97/70). Ο αιτητής συνελήφθη στις 12.7.95 καιάχθηκε ενώπιον του ΕπαρχιακούΔικαστηρίου Λάρνακας μεαίτηματην προφυλάκισητου,για σκοπούς έκδοσης του στις ΗνωμένεςΠο λιτείεςΑμερικής. ΤοΕπαρχιακόΔικαστήριο Λάρνακας διέταξε την απελευθέρωση του,γιατί δεν είχαν τηρηθεί οι διατάξεις του 771 Κωνσταντινίδης, Α. Ντέϊβιντ Κάρτερ
(1995)άρθρου 8
(3)του Νόμου που επιβάλλουν γνωστοποίηση του γε γονότος της έκδοσης εντάλματος συλλήψεως στον Υπουργό. Αργότερα, την ίδια μέρα, εκδόθηκε νέο προσωρινό ένταλμα σύλληψης,αυτήτηφοράαπότον Πρόεδρο του Επαρχιακού Δι5 καοτηρίου Λεμεσού. Ο αιτητής συνελήφθη και προσήχθη ενώ πιον Δικαστή του ΕπαρχιακούΔικαστηρίου Λεμεσούο οποίος, αφού άκουσε τις δύο πλευρές, (α)καθόρισε περίοδο 15 ημερών ως εύλογη προθεσμία για την έκδοση εξουσιοδότησης για την έναρξη διαδικασίαςέκδοσης και(β)διέταξε την κράτησητουαι- 10 τητήγια την πιόπάνωπερίοδο. Στις 5.8.95,ημερομηνία εκπνοής της προθεσμίας που τάχθη κε,ηΔημοκρατίαυπέβαλεαίτημαγιατηνπαράτασητηςκαιταυ τόχρονα για την περαιτέρωκράτηση του αιτητή. Τοπρωτόδικο 15 Δικαστήριο αφού έκρινε, με αναφορά στην υπόθεση "W German Government v. Sotiriades" [1974] 1 All E.R. 692, πως έχειεξουσία παράτασηςτηςπροθεσμίας,τηνπαρέτεινεπράγμα τι μέχρι τις 30.8.95. Παράλληλα,επειδή είχε παρέλθειάπρακτη η πρώτη προθεσμία και επειδή ηνέα ήταν κάπως μακρά,απο- 20 φάσισε.να διατάξει την απόλυση του αιτητή υπό όρους. Σύμ φωνα με τους όρους, ο αιτητής θαέπρεπε ναυπογράψει εγγύη ση με αξιόχρεο εγγυητήγιατοποσότων£50.000.-, ήνακαταθέ σει το ποσό αυτό στο Δικαστήριο,ναπαραδώσει τοδιαβατήριο του ήάλλα ταξιδιωτικά έγγραφαστην Αστυνομία καινακατοι- 25 κεί στη Λάρνακα σε τόποπουκαθορίστηκε. Ο αιτητής δεν συνεμορφώθη προς τους όρους που τέθηκαν και συνεπώς δεν αφέθη ελεύθερος. 30 Η Δημοκρατία αφού εγκατέλειψε νομοτυπικές ενστάσεις σε σχέσημετον τρόπο με τον οποίοοαιτητής,χωρίς τις υπηρεσίες δικηγόρου,συνέταξε τηναίτησηκαιακόμααφούδεν ολοκλήρω σε κάποιο συγκεκριμένο επιχείρημα σε σχέση με εμφανιζόμενη ως ένορκη δήλωση του αιτητήπουείναι επισυνημμένη στην αί- 35 τηση, υπέβαλε πως (α) η αίτηση είναι πρόωρη,και (β) εν πάση περιπτώσει δεν μπορούσε να εκδοθεί ένταλμα της φύσης HABEAS CORPUS,αφούστην ουσία ηαπόφασητου Δικαστη ρίου ήταννα αφεθείο αιτητήςελεύθερος και όχι νακρατηθεί. 40 Ο αιτητής υποστήριξε πως το ΕπαρχιακόΔικαστήριο Λεμε σού δεν είχε δικαιοδοσία και πως το θέμα θα έπρεπε να είχε αχθεί ενώπιον του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λάρνακας, το οποίο είχε ήδη επιληφθεί της πρώτης αίτησης. Έφθασε μέχρι 772 1 Α.Α.Δ. 5 10 Ντέϊβιντ Κάρτερ Κωνσταντινίδης, Δ. του σημείου να ισχυριστεί πως στην ουσία επεδιώχθη<επιλογή Δικαστή μετάτην αποτυχίαεξασφάλισης της κράτησης τουκα τά τη διαδικασία ενώπιον του ΕπαρχιακούΔικαστηρίου Λάρ νακας. Επιπρόσθετα,οαιτητήςαμφισβητεί την νομιμότητα του διατάγματος που εκδόθηκε προσθέτοντας πως, εν πάση περι πτώσει, μεβάσηταστοιχεία όπως είχαντεθεί ενώπιον τουπρω τόδικου Δικαστηρίου, ήταν εμφανές πως δεν υπήρχε κίνδυνος διαφυγής τουκαιπωςηεπιβολή όρουγιατηνκατάθεσητουπο σού των Λ.Κ.50.000.-ήτην εξασφάλιση της εγγύησης γιατο ίδιο ποσό, ισοδυναμούσε μεδιάταγμαγιατηνκράτησητου. '» ΤΟΠΡΟΩΡΟΤΗΣΑΙΤΗΣΗΣ 1 15 20 25 30 Αν έχω αντιληφθεί ορθά, η άποψη του κ. Στυλιανίδη είναι πως με βάση τις διατάξεις του άρθρου 10 του Νόμου.είναι δυ νατόν να εκδοθεί ένταλμα της φύσης HABEAS CORPUS μόνο εφόσον έχει εκδοθεί διάταγμαέκδοσης. Ξεκαθάρισε ο κ. Στυλιανίδης πωςδεν παρέχεταιδυνατότηταγιαέκδοση εντάλματος HABEASCORPUSστις περιπτώσεις κατά τις οποίες διατάσσεται ηκράτηση στο πλαίσιο της διαδικασίαςπου ακολουθεί την έκδοση προσωρινού εντάλματος,χωρίς εξουσιοδότηση απότον Υπουργό, δυνάμει του άρθρου 8
(1)(β). θεωρώ την εισήγησηαβάσιμη. Τίποτε στο Νόμοδεν εισάγει τέτοιας μορφήςπεριορισμούς πουθασήμαινανπως είναι νοητή ηκράτηση προσώπου χωρίς, ταυτόχρονα,τηδιασφάλισηδικαι ώματος για την αμφισβήτηση νομιμότητας της. Εν πάση περι πτώσει, το άρθρο 10
(1)αναφέρεταιγενικά στο άρθρο 9 πουπε ριλαμβάνει και τη διαδικασίαπου ακολουθεί την έκδοση προσωρινού εντάλματος χωρίς εξουσιοδότηση. ΗΦΥΣΗΤΗΣΔΙΑΤΑΓΗΣΠΟΥ ΕΚΔΟΘΗΚΕ 35 40 Ενώ πράγματιτο Δικαστήριο διέταξε την απελευθέρωση του αιτητήυπόόρους,τογεγονός παραμένειότι έκτοτεκαιμέχρισή μερακρατείταικατ' εφαρμογήν του διατάγματοςεκείνου. Επο μένως,η εισήγησηπωςδενμπορείνατίθεται, κάτωαπ' αυτέςτις συνθήκες, ζήτημα έκδοσης εντάλματος της φύσεως HABEAS CORPUS, είναι αβάσιμη. Ο αιτητής αμφισβητεί τη νομιμότητα τηςκράτησης τουκαιστοπλαίσιο αυτήςτηςαμφισβήτησηςυπο χρεωτικά θαδιέλθουμε μέσα απ'όσα συνθέτουν τηνομιμοποιη τική βάση αυτής της κράτησης. Το πρωτόδικο Δικαστήριο είδε αυτήτην προέκτασηκαιγι' αυτό, στο τέλος της απόφασης του, όπως επιβάλλει ο Νόμος,πληροφόρησε τον αιτητήγιατοδικαί773 Κωνσταντινίδης,Δ. Ντέϊβιντ Κάρτερ
(1995)ωμά του ναυποβάλει αίτησηγια HABEASCORPUS. ΗΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΔΙΚΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ Από τοσυνδυασμό των άρθρων8
(1)(α)και (β)και
(9)του Νό5 μουπροκύπτειπωςτηναρμοδιότηταγιατηνέκδοση προσωρινού εντάλματοςσύλληψηςδυνάμειτουάρθρου8
(1)(β)τηνέχειοΠρό εδροςτουΕπαρχιακούΔικαστηρίου"εντηδικαιοδοσίατουοποί ου ευρίσκεται ήπιστεύεται ότι ευρίσκεται το ως άνωπρόσωπο" και,ωςπροςταπεραιτέρω,το ΕπαρχιακόΔικαστήριοπουορίζε- 10 ται στο ένταλμα που εκδίδεται. Προκύπτει απότις ίδιες τις δι καστικές αποφάσεις που εκδόθηκαν πως είναι αδικαιολόγητη η αντίληψη του αιτητή πωςκακόπιστα επελέγητο Δικαστήριο της Λεμεσού. Στην απόφασητης 14.7.95 σημειώθηκε πως μετά την αποτυχία εντοπισμού του αιτητή στην κατοικίατου στη Λάρνα- 15 κα,"τελικά συνελήφθη στις 12.7.95στις 8.30 τοπρω'ισεκατοικία στην οποίαδιέμενεστηΛεμεσό". Μετηνενδιάμεσηαπόφασητου Επαρχιακού Δικαστηρίου Λεμεσού ημερ. 19.7.95 εξετάστηκε όμοιο ζήτημασε σχέσημετηδικαιοδοσία τουΔικαστηρίου. Ορ θά κρίθηκε πως ο Νόμος δεν εισάγει ως προϋπόθεση για την 20 ύπαρξηδικαιοδοσίαςτοστοιχείο της μόνιμης ήσυνήθουςδιαμο νής ενός προσώπου σε ορισμένο τόπο. Από το άρθρο 8προκύ πτει ως το θεμέλιο της δικαιοδοσίας το να ευρίσκεται ή να πι στεύεται ότι ευρίσκεται κάποιοςστηδικαιοδοσίατουΔικαστηρί ου. Το πρωτόδικο Δικαστήριο έκρινε πως με βάση τα στοιχεία 25 που τέθηκαν ενώπιον του υπήρχε ηαπαραίτητηπροϋπόθεση για τηνανάληψηδικαιοδοσίαςαφούοαιτητήςβρισκότανή,τουλάχι στον εύλογα οι καθ'ων ηαίτησηπίστευαν ότι θαβρισκόταν στη Λεμεσόκατάτον ουσιώδη χρόνοκαιηένσταση ως προςτη δικαι οδοσίατουΕπαρχιακούΔικαστηρίου πρέπεινααπορριφθεί. 30 Η ΕΚΔΟΣΗ ΤΟΥ ΔΙΑΤΑΓΜΑΤΟΣ Το πρωτόδικο Δικαστήριο παρέτεινε την προθεσμία για την έκδοση εξουσιοδότησης με τοπιό κάτωσκεπτικό: 35 "Με βάση τα πιό πάνω καταλήγω ότι το Δικαστήριο έχει εξουσία καιθαπρέπει κανονικάσύμφωνα με τησύμβασηνα δώσει νέο χρόνοστσυς αιτητέςγιαπροσκόμιση της σχετικής εξουσιοδότησης, πράγμαπουπροτίθεμαι ναπράξω". 40 Προηγήθηκε αναφορά στη σύμβαση μεταξύ Κύπρου και Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής, ιδίως στις πρόνοιες της σύμφωναμετις οποίες,όπωςτις συνόψισετοπρωτόδικοΔι774 1 Α.Α.Δ. Ντείβιντ Κάρτερ Κωνσταντινίδης, Δ. καστήριο, "η εύλογος προθεσμία μπορούσε να ήταν και πέ ραν των 15 ημερών". 5 10 15 20 25 Ενώ δέχομαι πως υπάρχει δυνατότηταπαράτασηςτης προθεσμίας, διακρίνω στο πρακτικό θεμελιώδες σφάλμα ως προς το Νόμο. ΤοπρωτόδικοΔικαστήριο, όπως ρητάσημειώνει,θεώρησε πως "θαπρέπει κανονικά σύμφωνα με τησύμβαση να δώσει νέο χρόνο." Ησύμβαση, αντίγραφοτης οποίας τέθηκε ενώπιον μου, δεν επιβάλλει τέτοιαυποχρέωση. Η προθεσμία των δύο μηνώνή και περισσότερο που τάσσει το άρθρο 11 της Σύμβασης, στο οποίο αναφέρθηκεοκ. Στυλιανίδης,δεν φαίνεταινααναφέρεται στην εύλογη προθεσμία που καθηκόντως πρέπει να τάξει το Επαρχιακό Δικαστήριο μετά την έκδοση προσωρινού διατάγμα τος δυνάμει του άρθρου 8
(1)(β). [Βλ. συναφώς "W. German Government v. Sotiriades" ανωτέρω]. Ενπάσηπεριπτώσει,δεν είναι αυτό το κρίσιμο σημείο. Με κανένα τρόπο η σύμβαση δεν επιτάσσει τον καθορισμό ορισμένου χρονικού διαστήματος για τους σκοπούς διαδικασίαςόπως η παρούσα. Ηίδιαη προθεσμία των δύο μηνών ή καιπερισσότερο πουτάσσει τοάρθρο 11δεν είναι επιτακτική,αλλά συνιστά ανώτατο όριο. Το άρθρο 9
(4)του Νόμου επιβάλλει τον καθορισμό εύλογης προθεσμίας προς έκδοση της εξουσιοδότησης. Αυτός οκαθορι σμός σαφώς εμπίπτει στη διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου, πουπρέπει,όπως σεκάθετέτοιαπερίπτωση,ναασκείται μετρό πο δικαστικό, με γνώμονα τα περιστατικά της υπόθεσης. Δεν έχει ασκηθεί τέτοια διακριτική εξουσία. Εγκρίθηκε το αίτημα για παράτασητης προθεσμίας χωρίς αναφορά σε οποιοδήποτε περιστατικό καιχωρίς αναζήτησητου ευλόγου στην περίπτωση. 30 35 Το πρωτόδικο Δικαστήριο ενήργησε με την εσφαλμένη εντύ πωση πως επιβαλλόταν η παράταση της προθεσμίας σύμφωνα με τη σύμβαση και αυτή η πλάνη, αναποφεύκτως οδηγεί στην έγκριση του αιτήματος για την έκδοση εντάλματος της φύσης HABEASCORPUS. 40 Κατά το άρθρο 9
(4)του Νόμου,εφόσον παρέλθει άπρακτηη προθεσμία που τάσσεται, "ο συλληφθείς θέλει αφεθεί ελεύθε ρος". Στην παρούσα περίπτωση ηπροθεσμία παρήλθεάπρακτη και δεν υπάρχει νέα νόμιμη προθεσμία. Ο κ. Στυλιανίδης, κατάτησυζήτηση του θέματος, διερεύνησε τη δυνατότητα να προσαχθεί ενώπιον μου μαρτυρίαγια νακα θοριστεί σε αυτό το στάδιο, "εύλογος προθεσμία". Επαναλαμ775 Κωνσταντινίδης, Δ. Ντέιβιντ Κάρτερ
(1995)βάνω και τώρα πως το Ανώτατο Δικαστήριο δεν έχει τέτοια πρωτογενή εξουσία. Η αρμοδιότηταγιατον καθορισμό εύλογης προθεσμίας ανήκει στο αρμόδιο Επαρχιακό Δικαστήριο. Η δυ νατότητα που παρέχει το άρθρο 10
(4)του Νόμουγια τηνπρο σαγωγή συμπληρωματικών αποδεικτικών στοιχείων ενώπιον του Ανωτάτου Δικαστηρίου στο πλαίσιο αίτησης για HABEAS CORPUS,αφοράσε θέματασχετικά προς την άσκησητηςδικαι οδοσίας του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Εν όψει της κατάληξης στην οποία έχω αχθεί,δεν χρειάζεται να εξετάσω οποιοδήποτεάλλοζήτημα. 5 10 Εκδίδεται ένταλμα HABEAS CORPUS και διατάσσεται η απελευθέρωση τουαιτητή. Εκδίδεται ένταλμα Habeas Corpus και διατάσσεται η απελενθέρχοση τον αιτητή. ·•'( Η'· 776 15