1Α.Α.Δ. 12Σεπτεμβρίου, 1995 * [ΠΙΚΗΣ,Πρόεδρος,ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ, ΧΑΤΖΗΤΣΑΓΓΑΡΗΣ, ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ,ΝΙΚΟΛΑΟΥ, Δ/στές] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΗΝ ΑΙΤΗΣΗΤΟΥ ΚΥΡΙΑΚΟΥ ΚΑΜΜΟΥΠΑΡΟΥ, ΓΙΑ ΕΚΔΟΣΗ ΕΝΤΑΛΜΑΤΩΝ CERTIORARI, MANDAMUS ΚΑΙ PROHIBITION, Εφεσείοντα, ν. ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗΤΟΥ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟΥ ΔΙ ΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ, ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑΣ 10/1/1992, ΣΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΥΠΟΘΕΣΗ ΑΡ. 29775/91, Εφεσίβλητων. (Πολιτική ΈφεσηΑρ. 8909). Αστυνομικοί — Ποινικήδίωξηιδίωδικαιώματι — Υπογραφήκατηγορη τηρίουαπότονΑστυνομικόΔιευθυντήτηςπεριφέρειαςεντόςτηςοποί ας ηδιάπραξητοναδικήματος, αντίαπό τονΑρχηγό τηςΑστυνομίας. 5 Δημόσιοι κατήγοροι — Έννοια — Ενέργεια σύμφωνα με τις οδηγίες του Γενικού Εισαγγελέα. Γενικός Εισαγγελέας— Εξουσία ποινικήςδίωξης— Εξουσία όχι απο κλειστική. 10 Ιδιωτικήποινική δίωξη—Δικαίωμα θύματοςναασκήσειποινική δίω ξη — Εχέγγυα προστασίας του πολίτη από αδράνεια των διωκτι κώνΑρχών. 15 20 Certiorari — Αίτημα κατηγορουμένου για ακύρωση απόφασης Επαρ χιακού Δικαστηρίου με την οποία κρίθηκεότι ηυπογραφή κατηγο ρητηρίου από τον Αστυνομικό Διευθυντή Αευκωσίας και όχι τον Αρχηγό της Αστυνομίας ήταν έγκυρη— Απορρίφθηκε, η Αστυνο μία δεν αποτελεί κυβερνητικό τμήμα —Αστυνομία, προβαίνει σε ποινική δίωξηιδίω δικαιώματι. Το ΕπαρχιακόΔικαστήριο Λευκωσίαςαποφάσισεότιηκατηγο ρία πουασκήθηκεαπότον Αστυνομικό ΔιευθυντήΛευκωσίαςενα805 Κυριάκος Καμμουγιαρος
(1995)ντίον τουεφεσειοντα,ήτανέγκυρη Εναντίοναυτήςτης απόφασης ο εφεσειων υπέβαλε στο Ανώτατο Δικαστήριο αίτημαγια τηνπα ροχή προνομιακού εντάλματος Certiorari για την ακύρωση της απόφασης του Επαρχιακού Δικαστηρίου, επειδήόπως πρότεινε, η κατηγορία έπρεπεναγίνει απότονΑρχηγότηςΑστυνομίας καιόχι τον ΑστυνομικόΔιευθυντή Λευκωσίας 5 Το Ανώτατο Δικαστήριο, στην πρωτόδικη δικαιοδοσία του, απέρριψε το αίτημα Κατάτης απορριπτικήςαπόφασης, ασκήθη κε έφεση 10 Ο δικηγόρος του εφεσειοντα, ανέφερε ότι στον προϋπολογισμό τουΚράτουςηΑστυνομικήΔύναμηταυτίζεταιμεκυβερνητικότμή μα της Δημοκρατίας Συνεπώς,υπέβαλε,ηδίωξη του εφεσειοντα απότον ΑστυνομικόΔιευθυντή ιδίωδικαιώματικαι όχι εκ μέρους 15 τουΑρχηγού της Αστυνομίας, ήτανελαττωματική Αποφασίστηκε, ότι:
(1)ΗΑστυνομία δεν αποτελεί κυβερνητικό τμήμακαιο αστυνομικός δεν ενεργεί υπό αντιπροσωπευτική ιδιότητα κατά την άσκησηποινικής δίωξης,αλλάως όργανοαυτούτούτουτουνο μού με την εφαρμογή του οποίου ταυτίζεται άμεσα και απο κλειστικά 20 25
(2)ΤοΑρθρο38τουπερίΠοινικήςΔικονομίαςΝόμουΚεφ 155,που προβλέπει ότι ηδίωξηότανδιενεργείται απόκυβερνητικότμήμα υπογράφεται απόεκπρόσωπο του,δεν αμβλύνει ούτε περιορίζει τις πρόνοιες του Αρθρου 19του περί Αστυνομίας Νόμου Κεφ 285, που πραγματεύεταιειδικά τις εξουσίες και καθήκοντατων μελώντουΑστυνομικού Σώματοςμεταξύτωνοποίωνκαιτηποι νικήδίωξητωναδικοπραγουντων,ιδίωδικαιώματι
(3)Ορθά απορρίφθηκε το αίτημα του εφεσειοντα για την παροχή εντάλματος Certiorari για την ακύρωση απόφασης του ΕπαρχιακούΔικαστηρίου Λευκωσίας μετηνοποίακρίθηκεότι κατη γορία η οποία ασκήθηκε από τον Αστυνομικό Διευθυντή Λευ κωσίας εναντίον του εφεσειοντα ήτανέγκυρη Η έφεσηαπορρίφθηκε Αναφερόμενηυπόθεση: Ttofimsv. Theochandes
(1983)2 C.L.R. 363 806 30 35 40 1 Α.Α.Λ. Κυριάκος Καμμοΰγιαρος Έφεση. 5 10 Έφεση απότον αιτητήκατά της απόφασηςτου Ανωτάτου Δι καστηρίουΚύπρου(Δημητριάδης,Δ.)πουδόθηκετην1.4.1993(Αρ. Αγωγής 38/92)με την οποία απορρίφθηκεαίτηση του εφεσειοντα για έκδοση διατάγματοςcertiorari, με το οποίο να ακυρώνεταιη απόφαση του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας που δόθηκε στις 10.1.92 και διατάγματος Mandamus, που να διατάσσει την ακύρωση του κατηγορητηρίου στην Ποινική Υπόθεση Αρ. 29775/91. Ε.Ευσταθίου και Κ. Καμένος, για τον Εφεσειοντα. 15 Ρ.Γαβριηλίδης, Εισαγγελέας τηςΔημοκρατίας,για τουςΕφεσίβλητους. Cur.adv. vult. 20 ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ: Την απόφαση του Δικαστηρίου θαδώσει ο Γ.Μ. Πικής, Π. ΠΙΚΗΣ, Π.: Τα ερωτήματα που καλούμεθα νααπαντήσου με είναι:- 25 30 (α) Κατάπόσον οι πρόνοιες του περί Δημόσιων Κατηγόρων Νόμου του 1989, (Ν. 8/89), ιδιαίτερα OLδιατάξεις του Αρθρου4, αποκλείουν την πρόσαψη κατηγορίας εναντίον τουπροσώπουτοοποίοκατηγορείταιγιατηδιάπραξητου αδικήματος από τον Αστυνομικό Διευθυντή τηςεπαρχίας όπουδιαπράχθηκετο αδίκημα-και 35 (β) Κατάπόσον οι διατάξεις του Αρθρου 38 του περί Ποινι κής Δικονομίας Νόμου,Κεφ. 155, αποκλείουν τηνπρόσα ψη κατηγορίας εκ μέρους της Αστυνομικής Δύναμης από πρόσωπο άλλο απότον Αρχηγό της Αστυνομίας. Ηαπάντησηκαι σταδύο ερωτήματα είναιαρνητική. 40 Ο Ν. 8/89 κάμνει πρόνοια για την εκπροσώπηση της Δημοκρατίας, ημικρατικού ή άλλου οργανισμού δημοσίου δικαίου από δημόσιο κατήγορο κατά την εκδίκασηποι/νικήςυπόθεσης. Ο όρος"δημόσιος κατήγορος"προσδιορίζεται απότοΑρθρο 3 τουνόμου. Περιλαμβάνειπρόσωπαταοποίακατέχουνταπροσό807 Πικής, Π. Κυριάκος Καμμούγιαρος
(1995)νταγιαεγγραφήστο Μητρώοτων δικηγόρων,εκτός εκείνων που αναφέρονται στο Αρθρο4
(3)τουπερί Δικηγόρων Νόμου,Κεφ.2, (όπωςτροποποιήθηκε). Κατάτην άσκησητωνκαθηκόντωντους, οι δημόσιοι κατήγοροιενεργούν σύμφωνα μετις οδηγίεςτουΓενι κούΕισαγγελέα. Ονόμοςδερυθμίζει,ούτεσκοπεί ναρυθμίσει το δικαίωμα άσκησηςποινικήςδίωξης εναντίοναδικοπραγούντα. 5 t >• ΤοΑρθρο 113.2 τουΣυντάγματοςπαρέχειδικαίωμαστοΓενικό Εισαγγελέα να διατάξει την ποινικήδίωξη οποιουδήποτεπροσώ που.,Τοδικαίωμαάσκησης ποινικήςδίωξηςαπότο ΓενικόΕισαγ- 10 γελέαδενείναιαποκλειστικό. Σύμφωναμετοκοινό δίκαιο,οι αρ χές τουοποίου ενσωματώνονται στο ΚυπριακόΔίκαιο βάσειτων διατάξεων τουΑρθρου 29
(1)(γ)τουπερί ΔικαστηρίατνΝόμουτου 1960, (Ν.14/60),δικαίωμαγιατηνποινικήδίωξητουπαραβάτηπα ρέχεται και στο θύματου εγκλήματος. Περαιτέρω,δικαίωμαγια 15 την άσκησηποινικής δίωξης μπορεί ναπαρασχεθεί σε οποιοδήπο τεάτομοήοργανισμόαπότονόμο. ΣτηνTtofinis v. Theocharides
(1983)2C.L.R.363,επεξηγείται ότι,σύμφωναμετιςαρχέςτουκοι νούδικαίου,το θύματουεγκλήματος (οπαραπονούμενος)έχειτο δικαίωμαναπροσαγάγει τοθύτηενώπιον τηςΔικαιοσύνης γιανα 20 τιμωρηθεί για το έγκλημα το οποίο διέπραξε. Το δικαίωμαγια ιδιωτική ποινική δίωξη αποτελεί εχέγγυο για την προστασία του πολίτη,από παραλείψεις των Αρχών να προβούν στη δίωξη των αδικοπραγούντων. Πρόκειται για σημαντικό δικαίωμα, συνυφα σμένομετηνπροστασίατουπολίτηαπότοέγκλημα. 25 Δικαίωμαγια την άσκησηποινικήςδίωξης εναντίοντων παρα βατώνπαρέχεταικαι σταόργανατης δημόσιας τάξης,ταμέλη της Αστυνομικής Δύναμης Κύπρου. Δυνάμει των διατάξεων του Αρθρου,19τουπερίΑστυνομίας Νόμου,Κεφ.285,παρέχεταιδικαί- 30 ωμα σεκάθεμέλοςτηςΑστυνομικής Δύναμης (όπωςοόροςπροσ διορίζεταιστονπερίΑστυνομίας Νόμο)ναπροβείστηδίωξη παρα νομούντα. Οι λόγοιγιατουςοποίουςπαρέχεταιαυτότοδικαίωμα σταόργανατουνόμουκαιτηςτάξηςείναιευνόητοι. Αποτελούνσυ νέπειατηςεξουσίαςτουςγιατηνπρόληψηκαικαταστολήτουεγκλή- 35 ματος. Απώτερος σκοπός τηςαποστολής τηςΑστυνομικήςΔύνα μηςείναιηπροσαγωγήτωνπαραβατώνενώπιοντηςΔικαιοσύνης. Κρίνουμε ότι το πρωτόδικο δικαστήριο σωστά διαπίστωσε ότι δεν παρεμβάλλεται κώλυμα στην άσκηση ποινικής δίωξης από τον Αστυνομικό Διευθυντή της επαρχίαςόπουδιαπράχθη κε το έγκλημα εναντίον του προσώπου το οποίο κατηγορείται για τηδιάπραξη του. 808 40 1 Α.Α.Δ. 5 10 Κυριάκος Καμμουγιαοος Πιχής, Π. Το Αρθρο 38 του περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου, Κεφ. 155, προβλέπει ότι κατηγορία η οποία προσάπτεται επί δικα στήρια) υπογράφεται από το πρόσωπο το οποίο προβαίνει στη δίωξηκαι,όπουαυτήδιενεργείται απόκυβερνητικό τμήμα',υπογράφεταιαπόεκπρόσωπο τουτμήματος. Ο κ. Ευσταθίου υπέβαλε ότι στον Προϋπολογισμό του Κρά τουςη ΑστυνομικήΔύναμηταυτίζεταιμεκυβερνητικό τμήμακαι δικαιϊκά εξομοιούται με κυβερνητικό τμήμα της Δημοκρατίας. Κατανόησηαυτήςτηςτάξηςτωνπραγμάτων,υπέβαλε,καθιστάτη δίωξη του εφεσειοντα ελαττωματική, διότι η κατηγορίαπροσά φθηκεαπότον Αστυνομικό Διευθυντή, ιδίω δικαιώματι,και όχι εκμέρουςτουΑρχηγούτηςΑστυνομίας, οοποίοςπροΐσταταιτου ΑστυνομικούΤμήματος. 15 20 25 30 35 40 Το Αρθρο 38 υποθεμελιώνεται από την αρχή της ιδιωτικής ποινικής δίωξης. Στην περίπτωση κυβερνητικών τμημάτων ή άλλων οργανισμών δημοσίου δικαίου αναγνωρίζεται ευχέρεια άσκησης ποινικής δίωξης εναντίον προσώπων τα οποία πλήττουντους σκοπούς τους οποίουςτοτμήμαείναι ταγμένο απότο νόμο ναυπηρετήσει ήναπροάγει. Το Αρθρο 38 του Κεφ. 155 δεν αμβλύνει, ούτε περιορίζει τις πρόνοιες του Αρθρου 19τουπερί Αστυνομίας Νόμου, Κεφ.285. Ο περί Αστυνομίας Νόμος αποτελεί νομοθέτημα το οποίοπραγ ματεύεται ειδικά τις εξουσίες και καθήκοντα του Αστυνομικού Σώματος,το οποίο θεσπίστηκε μετάτην εισαγωγή του περίΠοι νικής Δικονομίας Νόμου. Περαιτέρω, η Αστυνομία δεν αποτελεί ούτεκυβερνητικό τμήμαούτεσυλλογικόόργανοδημοσίουδίκαίου. ΤοΑστυνομικόΣώμασυγκροτείται απόταμέλητηςΔύναμης και ιεραρχείται σύμφωνα μετις διατάξειςτουνόμουκαιτωνπε ρί Αστυνομίας Κανονισμών. Οι εξουσίες των μελών της Αστυ νομικής Δύναμης πηγάζουν από τον ίδιο το νόμο (Κεφ. 285). Στην άσκηση του καθήκοντος για την εφαρμογή του νόμου, ο αστυνομικός δεν ενεργεί υπό αντιπροσωπευτική ιδιότητα,αλλά ωςόργανοαυτούτούτουτουνόμου,μετηνεφαρμογήτουοποίου ταυτίζεταιάμεσακαιαποκλειστικά. Η διάκριση μεταξύ κυβερνητικού τμήματος και μέλους της ΑστυνομικήςΔύναμης αντανακλάταικαιαπότην ερμηνεία που αποδίδεται στους αντίστοιχους όρους ("Department" -"police officer") απότον περί Ερμηνείας Νόμο,Κεφ. 1. Γιατουςπιό πάνωλόγους,ορθάαπορρίφθηκετοαίτηματου 809 Πιχής, Π. ΚυριάκοςΚαμμούγιαοος
(1995)εφεσειοντα για την παροχήπρονομιακού εντάλματος certiorari για την ακύρωση απόφασηςτου Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευ κωσίας,βάσει της οποίας κρίθηκε ότι κατηγορίαηοποία ασκή θηκε από τον Αστυνομικό Διευθυντή Λευκωσίας εναντίον του εφεσειοντα είναι έγκυρη. Η έφεσηαπορρίπτεται. Η έφεση απορρίπτεται. 810 5