1 Α.Α.Δ. 30 Οκτωβρίου, 1995 [ΚΟΥΡΡΗΣ, ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ, ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ, Δ/στές] ΝΙΝΟΣ Β. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ ΛΤΔ, Εψεσείονσα-Αιτήτρια, ν. ΚΥΡΙΑΚΟΥ Γ. ΔΡΟΥΣΙΩΤΗ ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ, Εφεσφλήτων-Καθ' ων ηΑίτηση. (Πολιτική Έφεσηαρ. 9346). 5 10 15 20 Μαρτυρία — Αίτηση παραχώρησηςνέας ενοικιάσεωςβάσει τον άρ θρον 14 τον περί Ενοικιοστασίου Νόμου τον 1983 (Ν.23/83) — Ένορκη διαβεβαίωση μάρτυρα από το εδώλιο τον μάρτυρα ότι οι ισχυρισμοί στην αίτηση είναι αληθείς — Απόρριψη της σαν μέρος τον αποδεικτικού νλικον. Δικαστήριο Ελέγχου Ενοικιάσεων — Εξεταστικός χαρακτήρας της διαδικασίας — Διακριτική ευχέρεια τον Δικαστηρίον να επιτρέψει απόκλιση από την προκαθορισμένη πορεία της δίκης — Βάσηεπί της οποίας το Δικαστήριο προβαίνει στην έρεννά τον — Έκταση παρέμβασης του Δικαστηρίου. ΚατάτηνεκδίκασηαιτήσεωςενώπιοντουΔικαστηρίου Ελέγχου Ενοικιάσεων μετηνοποίαηεφεσείουσα εταιρείαζητούσεδιάταγμα παραχώρησηςνέας ενοικίασης βάσει τουάρθρου 14του περί Ενοι κιοστασίου Νόμουτου 1983 (Ν.23/83), οδιευθυντής τηςεταιρείας, καταθέτοντας σαν μάρτυρας, αφού ρωτήθηκε σχετικά, απάντησε ότι διάβασε την αίτηση και υιοθετεί το περιεχόμενο της. Δεν του υποβλήθηκε άλλη ερώτηση, ούτε αντεξετάστηκε. Η άλλη πλευρά δενέδωσε μαρτυρία. Οδικηγόροςτωνεφεσίβλητων,εισηγήθηκε ότι ηεφεσείουσα δεν προσκόμισε στο Δικαστήριο οποιαδήποτε μαρτυ ρίαπουνααποδεικνύειταστοιχεία καιπροϋποθέσεις πουθέτει το άρθρο 14του περί Ενοικιοστασίου Νόμουτου 1983 (Ν.23/83),για την επιτυχίατηςαίτησης. 25 ΤοπρωτόδικοΔικαστήριο,αποδεχόμενοτηνεισήγηση τουδικη γόρουτων εφεσίβλητων απέρριψετηναίτησητης εφεσείουσας. 877 Μιχαηλίδηςν.Δρουοιώτη κ.ά.
(1995)Η απόφασηεφεσιβλήθηκε. Ο δικηγόρος της εφεσείουσας υπέ βαλεστο Εφετείοότιηαπόφασηήτανεσφαλμένη,πρώτονεπειδήτο πρωτόδικο Δικαστήριο εσφαλμένα έκρινε ότι η εφεσείουσα δεν προσκόμισε μαρτυρίακαι δεύτερον επειδήτο Δικαστήριο είχεκα θήκον ως εκ του ερευνητικού χαρακτήρα της διαδικασίας με κατάλληλες παρεμβάσειςκατάτηνκατάθεσητου μάρτυρα,ναερευνή σει και αποφασίσει επί των επιδίκωνθεμάτων. 5 Αποφασίστηκε κατάπλειοψηφία όχι: 10
(1)Η ένορκη διαβεβαίωση του περιεχομένου της αίτησης από τον μάρτυρα εφεσείουσας δεν αποτελεί μαρτυρίακαθ'όσον ηπρο φορικήμαρτυρίαδίδεταιδιάζώσης -vivavoce.
(2)Η διαφοράμεταξύτουεξεταστικού συστήματος καιεκείνου της 15 αντιπαράθεσης έγκειται κυρίως στον τρόπο της προσκόμισης τουαποδεικτικούυλικού- εφόσον προσκομιστεί, τοΔικαστήριο μπορεί να παρεμβαίνειώστε το ενώπιον τουζήτημαναδιερευ νάται και επιλύεται το συντομότερο δυνατό- αφούδενπαρου σιάστηκε οποιοδήποτε μαρτυρικόυλικό το Δικαστήριο δεν είχε 20 ευχέρεια διεξαγωγής οποιασδήποτεέρευνας. Με απόφαση μειοιμηφίας αποφασίστηκε,ότι:
(1)Η μαρτυρία του διευθυντή της εφεσείουσας εταιρείας ήταν όντως προφορικήδιάζώσηςκαιδεν έπρεπενααπορριφθεί, διό τι ηδιαδικασίαστο Δικαστήριο Ελέγχου Ενοικιάσεων είναι συ νοπτικήεξεταστικήκαιδιεξάγεταιχωρίςδέσμευσηαπότουςκα νόνες απόδειξης. 25 30
(2)Ο Κ. 4 (α) του περί Πολιτικής Δικονομίας (Τροποποιητικού) Διαδικαστικού Κανονισμούτου 1983,θαπρέπεινα ερμηνεύεται και εφαρμόζεταικατάτρόπο πουνα μην ανατρέπονταιοιπρό νοιες τουεξουσιοδοτικού Νόμου(Ν.23/83)περίσυνοπτικήςδια δικασίας και μηδέσμευσης απότο εκάστοτε ισχύον Δίκαιο της 35 Απόδειξης στα Δικαστήρια Ελέγχου Ενοικιάσεων. Ηέφεσηαπορρίφθηκεκατάπλειοψη φία με έξοδα. 40 Αναφερόμενες υποθέσεις: Δράκος και Σία ν.Αργνρίδη
(1989)Ι (Ε)ΑΛΛ. 162, 878 1Α.Α.Δ. Μιχαηλίΰηςν.Δρονσιώτη χ.ά. A.C.T. Textilesv. Zodhiatis
(1986)1 C.L.R. 89, Χ" Γεωργίον Θεοδόσηςν. Δημοκρατίας
(1995)2ΑΛΛ. 174, 5 Louis Vuitton ν.ΔέρμοσακΑτδ καιΆλλης
(1992)1(B)ΑΛΛ. 1453. Έφεση. 10 15 Έφεσηαπότηναιτήτριακατάτης απόφασηςτου Δικαστηρίου ΕλέγχουΕνοικιάσεων Λεμεσού- Πάφουπουδόθηκε στις23/11/94 (Αρ. ΑίτησηςΚ.46/92) μετηνοποίααπερρίφθηηαίτησητηςΕφε σείουσας για παραχώρηση νέας ενοικίασης καταστημάτων στην θέση τωνπαλιών,ταοποίαη εφεσείουσα κατείχε ως ενοικιάστρια. Α. Νεοκλέονς, για τον Εφεσείοντα. Ν.Νεοκλέονζ, για τους Εφεσίβλητους. Cur. adv. vult. 20 ΚΟΥΡΡΗΣ, Δ.: Την απόφασητης πλειοψηφίας του Δικαστη ρίου,μετηνοποίασυμφωνώ,θαδώσειοδικαστής Χρ. Αρτεμίδης. 25 30 35 40 ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ,Δ.: Ηεφεσείουσα εταιρεία καταχώρισε αίτηση στο Δικαστήριο Ελέγχου Ενοικιάσεων με την οποία ζητούσε διάταγμα,βάσει τουάρθρου 14τουπερί Ενοικιοστασίου Νόμου του 1983,23/83,ώστενατουςπαραχωρήσουν οι εφεσίβλητοινέα ενοικίαση καταστημάτων,δεδομένου ότι παρέδωσε προηγουμέ νως ελεύθερηκατοχή των καταστημάτων τους, για κατεδάφιση και επανοικοδόμηση του ακινήτου. Ηπαράδοσηκατοχής έγινε μετά απότηδιευθέτηση αιτήσεως σε διαδικασίαέξωσης που ξε κίνησαν οι εφεσίβλητοι,γιανα μπορέσουν νακατεδαφίσουνκαι επανοικοδομήσουν το ακίνητο τους. Η κατεδάφιση του ακίνη του πραγματοποιήθηκε και κτίστηκε καινούργια πολυκατοικία με καταστήματα στο ισόγειο. Στην αίτηση της στο πρωτόδικο Δικαστήριο η εφεσείουσα προβάλλει διάφορους ισχυρισμούς με κύριο άξονα πως ηδιευ θέτηση,βάσεικαιτηςοποίαςπαρέδωσεελεύθερηκατοχήτωνκαταστημάτων, έγινε με ρητή συμφωνία πως θα της παραχωρείτο νέα ενοικίαση καταστημάτων στην πολυκατοικία που θακτιζό ταν. Στην απάντησητους οι εφεσίβλητοι αρνούνται τους ισχυ ρισμούς της εφεσείουσας. 879 Αφτεμίδης, Δ. Μιχοηλίδηςν.Δβουσιώτηκ.ό.
(1995)Πρώτος μάρτυραςστηδίκηκλήθηκε απότην εφεσείουσα μια υπάλληλος στο Δικαστήριο Ελέγχου Ενοικιάσεων, ηοποία πα ρουσίασε το φάκελο της υπόθεσης 145/
- Δεύτερος μάρτυρας ήταν ο Παναγιώτης Μιχαηλίδης, ένας των διευθυντών της εφε σείουσας, ο οποίος, αφού έδωσε τα στοιχεία ταυτότητας και 5 ιδιότητας του, ρωτήθηκε αν διάβασε την αίτηση της εταιρείας του και αν υιοθετεί το περιεχόμενο της. Στις ερωτήσεις αυτές απάντησε καταφατικά, διαβεβαιώνοντας πως το περιεχόμενο της αίτησης ήταναληθές. Στοσημείο αυτόοδικηγόρος τηςεφε σείουσας δήλωσε στο Δικαστήριο πως περάτωσε την εξέταση 10 του μάρτυρα. Στη συνέχεια ο δικηγόρος των εφεσίβλητων δή λωσε πως δεν επρόκειτο να τον αντεξετάσει. Η υπόθεση της εφεσείουσας έκλεισε και οδικηγόρος των εφεσίβλητων δήλωσε πως δεν θα καλούσε οποιαδήποτε μαρτυρία εκ μέρους τους. Ακολούθως υπέβαλεστο Δικαστήριο πως ηεφεσείουσα δενπρο- 15 σκόμισεστο Δικαστήριο οποιαδήποτεμαρτυρίαπουνααποδει κνύει τα στοιχεία και προϋποθέσεις που θέτει το άρθρο 14 του Νόμου,για την επιτυχίατηςαίτησης. Το πρωτόδικο Δικαστήριο αποδέκτηκε την εισήγηση του δικηγόρου των εφεσίβλητων και με την αιτιολογημένη απόφαση του απέρριψε την αίτηση της εφεσείουσας. Ο δικηγόρος της εφεσείουσας υπέβαλε ενώπιον μας πως η απόφασητου δικάσαντοςΔικαστηρίου είναι εσφαλμένη. Ένα είναι το θέμαπου μας απασχόλησε,και επ' αυτού συμ φώνησαν και οι συνήγοροι των διαδίκων. Το ερώτημα διατυ πώνεταιως εξής: Μετοναυιοθετήσει ενόρκως ωςαληθέςτοπε ριεχόμενο της αιτήσεως της εφεσείουσας ο μάρτυρας,κατέστη τούτο μαρτυρικό υλικό στηδίκη; 20 25 30 Το αποδεικτικό υλικό ενώπιον του Δικαστηρίου δυνατό να αποτελείται από προφορική μαρτυρία, έγγραφη, οποιοδήποτε αντικείμενο ή έμβια όντα. Είναι βασική αρχήτου νομικού μας 35 συστήματος πωςηπροφορικήμαρτυρίαδίδεταιστο Δικαστήριο δια ζώσης - viva voce. Ο μάρτυραςπρέπει να εκθέσει καιδιευ κρινίσει προφορικά στο Δικαστήριο ό,τι είναι σχετικό με την υπόθεση. Μάλιστα,ότανομάρτυραςλόγω παθολογικήςανικα νότητας δεν μπορεί να μιλήσει,έχει όμως τηδυνατότητανα με- 40 ταδωσει με άλλο τρόπο αυτά που θέλεινα πει,π.χ. μενοήματα, χρησιμοποιούνται οι υπηρεσίες διερμηνέων ή προσώπων που λόγω ειδικότητας ή ιδιαίτερης σχέσης μετον μάρτυρα,μπορούν να μεταφράσουν στο Δικαστήριο αυτό που λέει. Αυτή η θεμε880 1 Α.Α.Δ. Μιχαηλίδης ν.Δρουσιώτη κ,ά. Αρτεμίδης, Δ. λιώδης, και ιστορική θαλέγαμε αρχή, εκφράζεταικαινομοτύ πως στον Κ.36 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας, που δια λαμβάνει ταπιο κάτω: 5 10 15 20
- Subject to theserules,thewitnessesatthetrial of any action or at any assessment of damages shall be examined viva voce and in open court " Στηνυπόθεσηάράχος&Σία v.Αργνρίδη,
(1989)1(E)Α.Α.Δ. σελ.162,τοΑνώτατο Δικαστήριοσχολιάζονταςτιςπρόνοιεςτου άρθρου 5 του Νόμουκαι του Κ.4(γ) των περί Ενοικιοστασίου Διαδικαστικών Κανονισμών του 1983, είπε πως η διαδικασία ενώπιοντουΔικαστηρίου Ελέγχου Ενοικιάσεωνέχει ερευνητικό χαρακτήρα,κάτι πουλέχθηκε και προηγουμένως στην υπόθεση A.C.T. Textiles v.Zodhiatis
(1986)1 C.L.R. 89. Στησελίδα 167 τηςαπόφασης(Δράκος&Σία ν.Αργνρίδης) διαβάζουμετα εξής: "Τοστοιχείο τηςαντιπαράθεσης πουαποτελεί τονάξονατης διαδικασίας στηνπολιτικήδίκηδενείναι τοχαρακτηριστικό γνώρισμα της διαδικασίας ενώπιον του Δικαστηρίου Ελέγ χου Ενοικιάσεων. Οι όροι της δικαιοδοσίαςτουΔικαστηρί ου Ελέγχου Ενοικιάσεων καθιστούν υποχρέωση του Δικα στηρίουτηνεπίλυση κάθεαναφυόμενηςδιαφοράς "μεθ' όλης της λογικής ταχύτητας". 25 30 35 40 Οδικηγόρος τηςεφεσείουσας επικαλέσθηκεαυτήτηνυπόθε σηγιαναυποστηρίξει την εισήγηση πωςηχαλάρωσητωνκανό νων αποδείξεως καθιστούσε το περιεχόμενο της αιτήσεως της εφεσείουσας, εφόσον υιοθετήθηκε ενόρκως, ως προσκομισθέν αποδεικτικό υλικό ενώπιον τουΔικαστηρίου. Έχουμε τηγνώμη πως ο συνήγορος της εφεσείουσας δεν ερ μηνεύει ορθάτηνομικήθέση,όπως διατυπώνεται στην υπόθεση Δράκος& Σία ν.Αργνρίδης. Η αναφορά του Ανωτάτου Δικαστηρίου στο εξεταστικό σύστημα, σε αντιπαραβολήμε το κατά αντιπαράθεση, εξειδικεύεται στη σελ.168 της απόφασης,όπου διαβάζουμε: ' Ό εξεταστικός χαρακτήρας τηςδικαιοδοσίαςμεταβάλλειτα κριτήρια βάσει των οποίων ασκείται η διακριτική ευχέρεια τουΔικαστηρίου ναεπιτρέψει απόκλισηαπότηνπροκαθορι σμένηπορεία της δίκης. Η ολοκλήρωση της έρευνας το συ ντομότερο είναι τοπρωταρχικό κριτήριογιατηνάσκησητης διακριτικής ευχέρειαςτουΔικαστηρίου." 881 Αοτεμϋης,Δ. Μιχαηλίδης ν.Δοονσιώτη κ.ά.
(1995)Βασική,καικοινή αρχή,των δύο νομικών συστημάτων είναι πως οι προβαλλόμενοι ισχυρισμοί τωνδιαδίκων πρέπει να θε μελιώνονται με το κατάλληλο αποδεικτικό υλικό. Η διαφορά σταδύο συστήματα, μεταξύάλλων, έγκειται κυρίως στον τρόπο προσκόμισης του αποδεικτικού υλικού. Θαπρέπει να επισημανθεί πως και στο εξεταστικό σύστημα ο δικαστής διατάσσει, όπουτο κρίνει αναγκαίο,την εξέταση μαρτύρων. 5 Στην υπόθεση πουσυζητούμε ο συνήγορος της εφεσείουσας συγχέει τοντρόπο προσαγωγής τηςμαρτυρίας,καιενγένει διε- 10 ξαγωγής της δίκης όπως σχολιάζεται στην υπόθεση Δράκος & Σία ν.Αργνρίδης, μετηνπλήρηαποτυχίαπροσκόμισης οποιασ δήποτεμαρτυρίας. Ηαίτησηστο Δικαστήριο Ελέγχου Ενοικιάσεων περιέχει ισχύ- 15 ρισμούς,όπως ταδικογραφήματαστην αγωγή,οιοποίοικαιπρέ πει να αποδειχτούν στη δίκη με τα γνωστά αποδεικτικά μέσα, όπουδε είναι αναγκαίο διαζώσης. Ηυιοθέτηση ενόρκως τουπε ριεχομένου τηςαίτησηςήδικογραφήματοςδεντοκαθιστάμαρτυ ρία ενώπιον τουΔικαστηρίου. Ας μην ξεχνούμε πως στηδιάρ- 20 κεια της κατάθεσης ενός μάρτυραηαντίθετηπλευράδικαιούται ναυποβάλλει ενστάσεις, ενώ ισχυρισμοί πουπεριέχονται σταδι κογραφήματα δυνατόν, ακόμη καιστο στάδιο της εξέτασης να μείνουν αναπόδεικτοι. Καικάτιάλλο πολύ σημαντικό. Η αξιο πιστία ενός μάρτυραδεν κρίνεται μόνο απότοπεριεχόμενο της 25 κατάθεσηςτουαλλάκαιτηγενικήσυμπεριφοράτου,πουτονανα δεικνύει ωςμάρτυρατης αλήθειας,ήτο αντίθετο,όπως έχει επε ξηγηθεί απότοΕφετείο μαςστην ΘεοδόσηΧ'Τεωργίον ν.τηςΔη μοκρατίας{1995) 2Α.Α.Δ.174. 30 "Έχουμελοιπόν τηγνώμηπωςόταντοκακουργιοδικείοανα φέρει στην απόφασητουπως του ενεποίησε εντύπωσηη μάρ τυς Θεοδώρου, δεναναφέρεται μόνο στην ενγένει συμπερι φοράτης,κατάτην εξιστόρησητωνγεγονότων, αλλάκαιστο περιεχόμενο τηςμαρτυρίαςτης. Όταν χρησιμοποιείται από 35 τα Δικαστήρια ηφράση "ο μάρτυρας μαςέκαμε καλή εντύ πωση",αυτήδεναναφέρεταισταεξωτερικάστοιχεία τηςπρο σωπικότητας τουμάρτυρα,ήτουτρόπου εκφοράς τηςμαρ τυρίας, αλλά στο σύνολο τωνγνωρισμάτων που συνθέτουν αφενός το μάρτυραπου έχει σεβασμό στην αλήθειακαι αφε- 40 τέρου που είχετιςεξ αντικειμένου δυνατότητες να συλλάβει με τιςαισθήσεις τουόσα αναβιώνει μετημαρτυρίατου. Οι δικαστές λόγω της τριβής καιεξειδίκευσης τους σ' αυτότο χώρο,διαθέτουντην ικανότητα,ανθρώπινηβεβαίως,νακρί882 1 ΑΛΛ. Μιχαηλίόηςν. Δρουσιώτηκ.ά. νουν πότε παρουσιάζεταιενώπιον τους ηαλήθεια." 5 10 15 20 25 30 35 Πρότεινε ο δικηγόρος τηςεφεσείουσας πωςτο Δικαστήριο όφειλε, σύμφωνα μεταλεχθέντα στην υπόθεσηΔράκος &Σία ν. Αργνρίδη, ναπαρέμβει στη διαδικασίακαι να υποδείξει πωςο μάρτυραςθαπρέπει να συνεχίσει και να υποστηρίξει στην εξέ τασητουτους ισχυρισμούς πουπρόβαλε στηναίτηση του, θερα πεύοντας έτσιτοπιθανόλάθος πουδιέπραξε οδικηγόρος. Δεν συμφωνούμε μετηθέση αυτήγιατον εξής λόγο. Ηέρευ να στην οποία προβαίνει τοΔικαστήριο Ελέγχου Ενοικιάσεων γίνεται μεβάσητοαποδεικτικό υλικό που παρουσιάζεται ενώ πιον του από τους διάδικους. Εφόσον τουλικό τούτο παρου σιαστεί, και μάλιστα μεχαλαρούςκανόνες προσαγωγής του, το Δικαστήριο μπορεί ναπαρεμβαίνειώστετο ενώπιον τουζήτημα να διερευνάται καινα επιλύεται τοσυντομότερο δυνατό. Στην υπό συζήτηση όμως υπόθεση δενπαρουσιάστηκε οποιοδήποτε μαρτυρικό υλικό. Απλώς υιοθετήθηκαν ενόρκως οι ισχυρισμοί που προβάλλονται στην αίτηση, χωρίς ναυποστηριχθούνδια ζώσης στο Δικαστήριο. ΤοπρωτόδικοΔικαστήριο, αιτιολογώντας τηναπόφασητου, είπε πωςομάρτυραςτης εφεσείουσας μετοναυιοθετήσει ενόρ κως τηναίτηση του τημετέβαλε σεένορκη ομολογία. Ακολούθωςαναφέρθηκεστηνυπόθεση LouisVuittonν.ΛερμοσαχΛτδ καιΆλλης(\992) 1(B)Α.Α.Δ.1453,καιεξέφρασε τηνάποψηπως και αν ακόμη εθεωρείτο ηαίτηση ωςένορκη ομολογία, εφόσον οι ισχυρισμοί που προβάλλονται σ* αυτήν απορρίπτονται στην απάντηση τωνεφεσίβλητων, ηεφεσείουσα είχε την υποχρέωση να τους αποδείξει. Η εξομοίωση αυτήείναι κατά τηγνώμη μας εσφαλμένη θεω ρούμε όμως ότιηαναφοράστην υπόθεση Vuittonέγινε γιανα χρησιμεύσει ωςπαράδειγμαγιατηθεμελίωση τηςαιτιολογίας τηςαπόφασης τουΔικαστηρίου,η οποίαείναι ορθήγιατους λό γους πουσυζητούμε στην απόφασημας. Καταλήγουμε επομένως στοσυμπέρασμα πωςη έφεσηπρέπει να απορριφθεί, καιαπορρίπτεταιμε έξοδα. 40 ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ, Δ.: Ηαπόφασητων αδελφών Δικαστών της πλειοψηφίας δε με βρίσκει σύμφωνο. ΤοπρωτόδικοΔικαστήριο μετηναπόφασητουγίνεταικαθα883 Χρυσοστομής,Δ. Μιχαηλίοης ν.Δρουσιώτη χ.ά.
(1995)ρό ότι θεώρησε τη μαρτυρία του διευθυντή της εφεσείουσας εταιρείας Μ.Α.2,Πανικού Μιχαηλίδη,σαν ένορκη δήλωση και όχι προφορική δια ζώσης μαρτυρίακαι προέβη ακόμηστη δια πίστωση ότι ουσιαστίκά δενκλήθηκε κανένας μάρτυρας, ούτε από τη μία μεριά ούτε απότην άλλη καικατάληξε στην σελ. 21 5 της απόφασηςτου ως ακολούθως: "... Το Δικαστήριο παρέμεινε χωρίς ζωντανή μαρτυρίαμε μό νο κάποιατεκμήρια καικάποιαένορκη υιοθέτηση του περιε χομένου της αίτησης. 10 Είναι ακριβώςγι' αυτότολόγο πουτο πρωτόδικοΔικαστή ριο αναφέρει στη σελ. 21 της απόφασηςότι: "Η απόδειξη τωνυποθέσεων ενώπιον τωνΔικαστηρίων σε δημόσιες συνεδριάσεις καιδιαζώσης κατοχυρώνεταικαιαπό το Σύνταγμα,Μέρος 10, ενώ όπως έχει διεξαχθεί η "ακρόα ση"οιδιάδικοικαιτοακροατήριοδε μπορούσαννακαταλά βουντι έγινε." 15 20 Επίσης για το ίδιο λόγο αναφέρθηκεστις αρχέςπουτέθηκαν στην Louis Vuitton ν.Δέρμοσακ Λτδ καιΑλλης.
(1992)1(B) Α.Α.Δ. 1453, στις σελ. 12και 13και διατύπωσετοερώτημα εάν με την ένορκη υιοθέτηση του κειμένου της αίτησης έχειαποδει χθεί ηυπόθεση της εφεσείουσας ήόχικαι κατάληξε στη σελ. 23 25 ως ακολούθως: "Το Δικαστήριο πιστεύει ότι η ανωτέρω απόφαση (Louis Vuitton) κατ' αναλογία ισχύει και στην υπόθεση που εξετάζου με, παρά τογεγονός ότιεκείνη αναφερότανσεενδιάμεση αίτη- 30 ση. Το γεγονός όμως ότι μάρτυρας της Αιτήτριας εταιρείας ενόρκως υιοθέτησε το περιεχόμενο της αίτησης μετέτρεψε τα αποδεικτικά στοιχεία που έχει ενώπιον τουτοΔικαστήριονα μοιάζουν περισσότερο μεένορκο δήλωση που συνοδεύει ενδιά μεση αίτηση παρά με μαρτυρία που παρουσιάζεται στοΔικά- 35 στήριο για απόδειξη της βασικής αίτησης. Σημειώνουμε επίσης ότι γιαναδιεκδικήσει η Αιτήτρια εταιρεία παραχώρηση νέας ενοικίασης έπρεπε νακαταθέσει την ειδοποίηση που απαιτείο Περί Ενοικιοστασίου Νόμος 23/83, άρθρο 14
(1)(β) καθώς και στοιχεία βάσει των οποίων τοΔικαστήριο θα μπορούσε να κα- 40 θορίσει τοδίκαιοενοίκιο. Επίσηςγιατηναπόδειξητωνψευδών παραστάσεων όπως αναφέρονταιείτεστο άρθρο6, είτε στοάρ θρο 15του ανωτέρω Νόμου θα έπρεπε να αποδειχθούν σεικα νοποιητικό βαθμό οι συγκεκριμένες λεπτομέρειες τωνψευδών 884 1 Α.Α.Δ. Μιχαηλίδης ν.Δρουσιώτη κ.ά. Χρυσοστομής, Δ. παραστάσεων και επαρκή στοιχεία για καθορισμό των αποζη μιώσεων,πράγματο οποίοδενσυνέβη." Και στη σελ. 26: 5 10 "Για τους λόγους που αναφέρονταιπιο πάνωτο Δικαστήριο πιστεύει ότι δεναπεδείχθειηυπόθεσητης Αιτήτριας εταιρεί ας και δεν θεωρεί αναγκαίονα αναλύσει τις προϋποθέσεις που απαιτεί ο Νόμος για την απόδειξη των ψευδών παραστάσεων ήτηνπαραχώρησηνέας ενοικίασης." Κατάτηνάποψημου, ηπροσέγγιση αυτήτουπρωτόδικουΔι καστηρίουήτανλανθασμένηκαιεπηρέασεάμεσατοαποτέλεσμα της απόφασης. 15 20 ΤοπρωτόδικοΔικαστήριοείχεενώπιοντουτουςφακέλουςτων Αιτήσεων Εξώσεως Ε145/88και Ε146/88,απότους οποίουςφαί νεται το όλο ιστορικό πουαφορά την ενοικίαση απόμέρους της εφεσείουσαςτωνπερίουολόγοςκαταστημάτων,τημαρτυρίαπου δόθηκεστις υποθέσειςαυτές,μέχρι καιτηνέκδοσητωνδιαταγμά των εξώσεως που δέκτηκε εκ συμφώνου η εφεσείουσα, χωρίς να αξιώσει οποιαδήποτεαποζημίωση,βασιζόμενηστημαρτυρία από μέρους των εφεσίβλητων ότι είχανσκοπόναπροσφέρουνσεαυτή νέαενοικίαση μετάτηνανοικοδόμησητηςνέαςοικοδομής. 25 30 35 Με την υπόκρίση διαδικασία η εφεσείουσα ζητούσε διάταγ μα πουνατης παραχωρείνέα ενοικίαση καταστημάτωνστηθέ σητωνπαλιών,ταοποίακατείχεσανενοικιάστριακαιταοποία δόθηκαν στους εφεσίβλητους ιδιοκτήτες για κατεδάφιση και επανοικοδόμηση μεβάσηταπιοπάνωπροαναφερθένταδιατάγ ματαεξώσεως. Η εφεσείουσα επίσης ζητούσε, εκτός των άλλων, και αποζη μιώσεις για ψευδείς παραστάσειςβάσει των οποίωνεκδόθηκαν κατ' ισχυρισμό ταδιατάγματαεξώσεως. Στηναίτησητηςεφεσείουσας γίνονται λεπτομερείς, περιεκτι κοί καισυγκεκριμένοι ισχυρισμοί. 40 Από πλευράς εφεσίβλητων είναι παραδεκτήηενοικίασηκαιη έκδοσητωνδιαταγμάτων εξώσεως,αρνούνταιόμως ότι έγινεκα νόνας δικαστηρίουή οποιαδήποτεσυμφωνία να δοθεί νέα ενοι κίαση ή ότι ταδιατάγματα λήφθηκανδιά ψευδώνπαραστάσεων από μέρουςτους. 885 Χρνσοστομής, Δ. Μιχαηλίδης ν.Δρουσιώτη χ.ά.
(1995)Εκτός από τα παραδεκτά γεγονότα και ταπιο πάνω στοιχεία και τη μαρτυρίαπου είχε ενώπιον τουτοπρωτόδικοΔικαστήριο, κατά την ακροαματική διαδικασία,προσήλθε και κατάθεσεενόρ κως, εκτός από τη Μ.Α.1 Βασούλα Σπύρου που κατάθεσε τους προαναφερθέντεςφακέλουςτωνυποθέσεων καιο Μ.Α.2 Πανίκος Μιχαηλίδης,ένας απότους διευθυντές της εφεσείουσας. Ημαρ τυρία του μάρτυρααυτούήτανσύντομη,του έγιναν μερικές ερω τήσεις τις οποίες απάντησεκαικατάτηδιάρκειατων ερωτήσεων αυτών ο μάρτυραςαπαντώντας καταφατικά σε σχετική ερώτηση, υιοθέτησε το περιεχόμενο τηςαίτησηςστην υπόκρίσηδιαδικασία. Ηάλληπλευράδεναντεξέτασε τομάρτυρααυτόκαιηεφεσείουσα δενκάλεσεάλλο μάρτυρακαιέκλεισετηνυπόθεσητης. Οι εφεσίβλητοι με δήλωση τουδικηγόρουτους,θεώρησαν ότι δεν αποδείκτηκε οποιαδήποτε υπόθεση από μέρους της εφεσείούσαςκαιως εκτούτου ανάφερανότι δεν θαπροσήγαγανοποι αδήποτε μαρτυρίαπορς υπεράσπιση των εφεσίβλητων. 5 10 15 Κατά την άποψη μου το πρωτόδικο Δικαστήριο εσφαλμένα θεώρησε ότι η μαρτυρία του Πανικού Μιχαηλίδη ήταν ένορκη 20 δήλωση και δεν έπρεπε νααπορριφθεί σαν μηαποδεκτήμαρτυ ρία, γιατί ήταν όντως προφορική διαζώσης μαρτυρία. Ημαρ τυρία αυτή έγινε αποδεκτή από το Δικαστήριο και δεν υπήρξε καμιά ένσταση απόμέρους των εφεσίβλητων ως προςτηδεκτότητα της ήάλλως πως. Ημαρτυρίααυτήμε τον τρόπο που δό- 25 θηκε,παρόλο που ίσως να μπορεί να επιχειρηματολογηθεί πως δενείναι αποδεκτήσταπολιτικάδικαστήριαπαράτηνπρακτική που υπάρχει να γίνεται αποδεκτή σε ορισμένες περιπτώσεις, εντούτοις είναι κατάτην άποψημου,αποδεκτήστα Δικαστήρια Ελέγχου Ενοικιάσεων, όπου η διαδικασία ενώπιον τους είναι 30 συνοπτική, εξεταστική καιδιεξάγεται χωρίς δέσμευσηαπότους κανόνες της απόδειξης. Στην υπόθεση Δράκος& Σία ν. Αργνρίδη
(1989)1 Α.Α.Δ. 162, στις σελ. 167 και 168 αναφέρονται τα ακόλουθα που υποστηρίζουν τηθέσημου: 35 "Η διαδικασία ενώπιον του Δικαστηρίου Ελέγχου Ενοι κιάσεων διαφέρει απότη διαδικασίαενώπιον πολιτικού δι καστηρίου που κατάκανόναδιέπεται απότους θεσμούς Πο- 40 λιτικής Δικονομίας. Το στοιχείο της αντιπαράθεσης που αποτελεί τον άξονα της διαδικασίαςστην πολιτική δίκη δεν είναι το χαρακτηριστικό γνώρισμα της διαδικασίαςενώπιον του Δικαστηρίου Ελέγχου Ενοικιάσεων. OL όροι τηςδικαιο886 1 ΑΑ.Δ. 5 10 15 20 25 30 Μιχαηλίδης ν.Δρουσιώτη κ.ά. Χρνσοστομής, Δ. δοσίας του Δικαστηρίου Ελέγχου Ενοικιάσεων καθιστούν υποχρέωση τουδικαστηρίου την επίλυση κάθεαναφυόμενης διαφοράς "μεθ' όλης της λογικής ταχύτητος". Για την επί τευξητουστόχου αυτούτο άρθρο5τουΝόμουκαθορίζει ότι η διαδικασία ενώπιον του δικαστηρίου θα είναι συνοπτική καιθαδιεξάγεταιχωρίς δέσμευση απότουςκανόνεςτης από δειξης. Και OL δικονομικοί θεσμοίπουρυθμίζουν τηνδιαδι κασία ενώπιον του Δικαστηρίου Ελέγχου Ενοικιάσεων είναι κατ* εξοχήπροσαρμοσμένοι στο εξεταστικό σύστημα της δίκης. Ο Κ.4(γ)προβλέπει ότι: 'Το δικαστήριοέχειδικαίωμαναυποβάλειερωτήσεις σε μάρτυρες προς διεξαγωγή της αναγκαίαςέρευνας για επί λυση της διαφοράς. Το δικαστήριο έχει επίσης δικαίωμα για επίλυση της διαφοράς. Το δικαστήριο έχει επίσης δι καίωμασεοποιοδήποτεστάδιοτηςδιαδικασίαςνακαλέσει ήεπανακαλέσει μάρτυραπροςδιευκόλυνση καισυμπλήρω σητης έρευνας." Ο ερευνητικός χαρακτήρας της διαδικασίας έχει επισυμανθεί από το Ανώτατο Δικαστήριο στην υπόθεση A.C.T. Textiles v.Zodhiatis
(1986)1 C.L.R. 89." Πέραν του πιο πάνωαποσπάσματος,καλό είναι να αναφερθεί ότι ο Κ.4(α) του περί Πολιτικής Δικονομίας (Τροποποιητι κού)ΔιαδικαστικούΚανονισμού του 1983 αναφέρει,μεταξύάλ λων, πως οι περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικοί Θεσμοί τυγχάνουν εφαρμογής αναφορικά με την κλήτευση και παρου σία μαρτύρωνκαι OL διάδικοιπαρουσιάζουνμαρτυρίακαιπροσάγουν αποδεικτικά στοιχεία με την σειρά που προβλέπεται στους περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικούς Θεσμούς και οι μάρτυρες εξετάζονται, αντεξετάζονται και επανεξετάζονται όπως προνοείται απότους Θεσμούς Πολιτικής Δικονομίας (Οι υπογραμμίσεις είναι δικές μου). 35 40 Οι πρόνοιες του Κανονισμού αυτούθαπρέπει,κατάτηγνώ μημου,να ερμηνεύονται και εφαρμόζονται κατά τρόπο πουνα μην ανατρέπονται οι πρόνοιες του άρθρου 5 του εξουσιοδοτι κού Νόμου (Ν.25/83)περί συνοπτικής διαδικασίαςκαι της μη δέσμευσης από το εκάστοτε ισχύον Δίκαιο της Απόδειξης στα Δικαστήρια Ελέγχου Ενοικιάσεων. Το πρωτόδικο Δικαστήριο είχε ενώπιον του προφορικήδια ζώσης μαρτυρίατηνοποίαπαραγνώρισεως εάνναήταν ένορκη 887 Χρυσοστομής, Δ. Μιχαηλίδης ν.Δρουσιώτη χ.ά.
(1995)δήλωση και θεώρησε ότι το περιεχόμενο της δεν αποδείχθηκε, βασιζόμενο στις αρχές που τέθηκαν στην υπόθεση Louis Vuitton (πιο πάνω). Η λανθασμένη αυτή ενέργεια του πρωτό δικου Δικαστηρίου επηρέασε άμεσα την απόφαση του. Πέραν τούτου,το πρωτόδικοΔικαστήριο μετο εξεταστικό, διερευνητι5 κόσύστημα πουέχεικαθήκον' ακολουθεί,όφειλεναανεύρειτην αλήθεια και να απονείμει δικαιοσύνη αλλά δεν το έπραξε. Θα μπορούσε να υποδείξει στους διάδικους, ότι η μαρτυρία του Μ.Α.2 ΠανικούΜιχαηλίδηδενήταναποδεκτήμετον τρόποπου δόθηκε,αφούείχεαυτήτηνάποψη,ή ακόμαναπροβείτο ίδιοσε 10 ερωτήσεις προς το μάρτυρα μέσα στα πλαίσια της έρευνας που είχε καθήκονα διενεργήσει, ήακόμαθα μπορούσε να επανακαλέσει το μάρτυρααυτό ήακόμανα ζητήσει παρουσίασηεγγρά φων που αναφέρθηκαν στην προφορική μαρτυρία και όχι να ενεργήσει σαν δικαστήριο αστικής διαδικασίας,ακολουθώντας 15 το σύστημα της αντιπαράθεσης. Το ερευνητικό σύστημα που θα πρέπει ναακολουθεί, δεν μπορεί ναέχεισανβάσητις αρχέςπου διέπουν το σύστημα της αντιπαράθεσης. Το πρωτόδικο Δικα στήριο με τον τρόπο που ενέργησε, δεν προέβη σε ουσιαστική εξέταση της διαφοράςπρος το σκοπό επίλυσης της όπως καθο- 20 ρίζει το άρθρο4 τουΝόμου. Κατάσυνέπεια,ηέφεση επιτρέπεται μεέξοδακαιυπότιςπε ριστάσεις της παρούσας υπόθεσης και δια τους λόγους που αναφέρθηκαν πιο πάνω, διατάσσεται ηεπανεκδίκαση της αίτησης των εφεσειόντων απότοΔικαστήριο Ελέγχου Ενοικιάσεων μεάλλησύνθεση. Ταέξοδατης δίκης ενώπιον τουπρωτόδικου Δικαστηρίου θααποτελέσουν μέρος των εξόδων τηςνέαςδίκης καιθααποφασιστούναπότοΔικαστήριο πουθαεπανεκδικάσει την υπόθεση. Η έφεση απορρίφθηκε κατά πλει οψηφία μεέξοδα. 888 25 30