1Λ.Λ.Λ. 8 Νοεμβρίου, 1995 [ΠΙΚΗΣ,Πρόεδρος,ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ, ΝΙΚΟΛΑΟΥ,Δ/στές] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟΝ ΑΧΙΛΛΕΑ ΓΕΩΡΓΙΑΔΗ, Εφεσείοντα-Καθ' ου ηαίτηση, ν. ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΕΙΣΠΡΑΞΕΩΣ ΦΟΡΩΝ ΝΟΜΟ ΤΟΥ 1962 (Ν. 31/62), Εφεσ'φλητου-Αιτητον. (Πολιτική ΈφεσηΑρ. 8752). Συνταγματικότητα νομοθεσίας— Προϋποθέσεις ενασχόλησηςτων Δι καστηρίωνμε θέματασυνταγματικότητας νομοθεσίας— Κρίση επί θέματος συνταγματικότητας ωςπροϋπόθεση για τηλήψηαπόφασης στην εκδικαζόμενη υπόθεση. 5 10 15 20 25 Είσπραξη φόρου εισοδήματος — Συνταγματικότητα εδαφίου
(4)του άρθρου 9 τον περί ΕισπράξεωςΦόρωνΝόμου του 1962(Ν. 31/62) — Απόφαση κατώτερου Δικαστηρίου επί της συνταγματικότητας του εδαφίου
(4)που προβλέπει φυλάκιση του οφειλέτη φόρου, σε σχέση με το Αρθρο 11.2τον Συντάγματος — Εξέταση της συνταγ ματικότητας τον εδαφίον
(4)πριν από τη διεξαγωγή έρευνας και εξάντληση των ενδεχομένωνπου προβλέπονται στα εδάφια
(1)και
(3)σχετικά με την πληρωμή τον χρέους. Κατάτην εκδίκασηαίτησης εναντίον του εφεσείοντα καθ'ουη αίτηση για είσπραξη πληρωτέου φόρου εισοδήματος δυνάμει του περί Εισπράξεως ΦόρωνΝόμουτου 1962 (Ν.31/62), τέθηκε θέμα συνταγματικότητας του εδαφίου
(4)του άρθρου 9 του νόμου, το οποίοπροβλέπει φυλάκισητουοφειλέτη ανδεν μπορεί να εξευρεθεί επαρκήςπεριουσία για εξόφληση του οφειλόμενου φόρου. Ο εφεσείων -καθ'ουηαίτηση,εισηγήθηκε ότι τοεδάφιοαυτότουνό μου προσκρούει στο άρθρο 11.2 τουΣυντάγματος. Το πρωτόδικοΔικαστήριο απέρριψε την εισήγηση, ηοποία έγινε πριν ακόμαδιενεργηθεί η έρευνα που προβλέπεται στο εδάφιο
(1)καιαποκρυσταλλωθεί τοόποιοαπό ταενδεχόμενα πουπροβλέ893 Γεωργιάδηςν.ΠερίΕισπράξεωςΦόρωνΝόμος
(1995)πονταιστοεδάφιο
(1)και
(3),δηλαδήείτεάμεσηπληρωμήείτεπλη ρωμήμεδόσειςαφ'ενόςκαιαφ'ετέρουσεπερίπτωση παράλειψης, είσπραξηδιάκατάσχεσηςκαιπώλησηςκινητήςκαιενσυνεχείαακί νητηςπεριουσίαςτουοφειλέτη. 5 Οεφεσείων-καθ'ουηαίτηση,εφεσίβαλετηναπόφασητουπρω τόδικουΔικαστηρίου. Αποφασίστηκε, ότι: 10
(1)Τοθέμασυνταγματικότηταςτουεδαφίου
(4)τουάρθρου9του περί Εισπράξεως ΦόρωνΝόμουτου 1962 (Ν.31/62), εγέρθηκε πρόωρα.
(2)Η εξάντλησητωνδιαδικασιώνκαιτρόπωνείσπραξηςτουοφειλομενουφόρου σύμφωνα μετιςπρόνοιες των εδαφίων
(1)και
(3)του ιδίουνόμου,αποτελεί προϋπόθεσητης εξέτασηςεφαρ μογήςτουεδαφίου
(4). 15
(3)Ηενασχόλησημε τησυνταγματικότητα διάταξηςπου δεν είχε ακόμη αποκτήσειπαρούσα σημασία, ήταν άτοπη. 20 Ηέφεσηαπορρίφθηκεχωρίςδιαταγή γιαέξοδα. 25 Αναφερόμενεςνποθέσεις: Πατσαλοσαββής ν. ΔιευθυντήΤμήματος Εσωτερικών Προσόδων
(1989)1(E)Α.Α.Δ. 45, 30 The Board for Registration of Architects and CivilEngineers v. Kyriakides
(1966)3C.L.R. 640. Έφεση. 35 Έφεση από τον καθ' ου η αίτηση κατά της απόφασης του ΕπαρχιακούΔικαστηρίου Λάρνακας (Μαυρονικόλας,Ε.Δ.) που δόθηκε στις 4 Μαΐου, 1992 (Αρ. Αίτησης 130/90)με την οποία κρίθηκε ότι το Αρθρο 9
(4)του Νόμου 31/62 (περί Εισπράξεως Φόρων Νόμου του 1962), δεν είναι αντισυνταγματικό. Μ. Χατζηχοιστοφή, για τον Εφεσείοντα. 894 40 1 Α.ΛΛ. ΓεωργιάΛηςν.ΠερίΕισπράξεωςΦόρων Νόμος Γ. Ερωτοχρίτον, Εισαγγελέας της Δημοκρατίας, για τον Εφεσίβλητο. Cur. adv.vult. 5 ΠΙΚΗΣ,Π.: ΤηναπόφασητουΔικαστηρίου θαδώσει οΝι κολάου, Δ. 10 ΝΙΚΟΛΑΟΥ, Δ.: Είχε επιβληθεί στον εφεσείοντα φόρος εισοδήματος που κατέστει πληρωτέος. Παρέλειψε όμως να τον καταβάλει. Γι' αυτόκινήθηκε στο ΕπαρχιακόΔικαστήριο δια δικασίαγιαεκτέλεση, δυνάμει τουπερί Εισπράξεως Φόρων Νό μουτου 1962 (Ν31/62). Τοάρθρο9,σεό,τι εδώενδιαφέρει,προ βλέπει ταακόλουθα: 15 20 25 "9
(1)Εάν πρόσωπον οφείλον οιονδήποτε φόρον παράλειψη νακαταβολήάπανταταυπ' αυτούοφειλόμεναποσάόταντού τοαπαιτηθείυπότουφοροεισπρακτορος,το Δικαστήριονδύ ναται,τηαιτήσειτουφοροεισπρακτοροςκαι τηπροσαγωγήπιστοποιητικού υπογεγραμμένου υπό του Πρώτου Λειτουργού Προσόδων,βεβαιούντοςότιποσόντιοφείλεται καιπαραμένει απλήρωτον,να καλέση το εν υπερημερία πρόσωπον ενώπιον του και να προβήεις την διενέργειαν ερεύνης περί τηςκατα στάσεως και των μέσων διαβιώσεως του εν υπερημερίαπροσώπου,καιναδιάταξητο τοιούτο πρόσωπον όπωςκαταβολή το οφειλόμενον ποσόν ομού μετά των συνεπεία της υπερημε ρίας γενομένων εξόδων και των άλλων όλων εξόδων ων την καταβολήν ήθελεκρίνει εύλογον, είτεπαραχρήμαείτεδιαδό σεωνωςτοΔικαστήριον ήθελεκαθορίσει. 30
(2)35 40
(3)Το Δικαστήριον, εκδίδον διάταγμα ως εν τω εδαφίω
(1), δύναταικατάνόμον ναδιάταξηόπως,ενπεριπτώσει παραλείψεως καταβολής του οφειλομένου ποσού ή δόσεως τίνος αυτού, κατασχεθήκαι πωληθήκατά τον αυτόν τρόπον καθ' ον θα επωλείτο δυνάμει διατάγματος αρμοδίου Δικα στηρίου διαπληρωμήν εκδικαστικής αποφάσεωςχρέους,το σούτον μέροςτηςκινητήςπεριουσίαςτουενυπερημερίαπροσώπου όσον θα επήρκει δια την εξόφλησιν του υπ' αυτού οφειλομένου ποσού. Εάν δεν δύναταινα εξευρεθή επαρκής κινητήπεριουσία εξ*ηςτουπότουενυπερημερίαπροσώπου οφειλόμενον ποσόν να δύναται να εισπραχθή ή ανακτηθήή εάν κατόπιν ερεύνης διεξαχθείσης δυνάμει του εδαφίου
(1)895 Νικολάου, Δ. Γεωργιάδηςν. Περί ΕισπράξεωςΦόρωνΝόμος
(1995)καταδειχθή εις το Δικαστήριον ότι το ενυπερημερία πρόσω πον κέκτηται ακίνητον περιουσίαν ήτις δύναταινα πωληθή δια την εξόφλησιν του οφειλομένου ποσού το Δικαστήριον δύναται κατά νόμον, άνευ οιασδήποτε περαιτέρωδιαδικα σίας, να εκδώση ένταλμα πωλήσεως ακινήτου περιουσίας ανηκούσης κατά κυριότητα εις το εν υπερημερία πρόσωπον κατά τον αυτόν τρόπον ως εάν αύτη επωλείτο δυνάμει δια τάγματος αρμοδίουΔικαστηρίου διατην πληρωμήν εκδικα στικής αποφάσεωςχρέους, το δεπροϊόν της τοιαύτηςπωλή σεως θαδιατίθηται δια την πληρωμήν του οφειλομένου ποσού· παν υπόλοιπον, μετά την αφαίρεσιν του οφειλομένου ποσούκαιτων λοιπών πληρωτέων εξόδωνκαιδικαιωμάτων, θακαταβάλληταιεις το εν υπερημερία πρόσωπον. 5 10
(4)Εάνδεν δύναταινα εξευρεθήεπαρκήςκινητή ήακίνη- 15 τος περιουσία εξ' ης να επχτευχθή η είσπραξις ή ανάκτησις του υπό του εν υπερημερία προσώπου οφειλομένου ποσού, το Δικαστήριον δύναται, άνευ περαιτέρω διαδικασίας, να διάταξητηνφυλάκισιντουενυπερημερίαπροσώπουδιαδιά στημα μήυπερβαίνοντους εξ μήνας εκτός εάνκαταβληθήτο 20 οφειλόμενον ποσόν προτηςπαρόδουτης τοιαύτηςπεριόδου: Κατόπιν κλήσης, ο εφεσείων εμφανίστηκε στο ΕπαρχιακόΔι καστήριο οπότε, ευθύς εξ αρχής, προτού ακόμα διενεργηθεί η 25 έρευναπουπροβλέπεται στο εδάφιο
(1)καιαποκρυσταλλωθεί το όποιο από τα ενδεχόμενα που προβλέπονται στα εδάφια
(1)και
(3), ο συνήγορος του ήγειρε θέμα περί συνταγματικότητας του εδαφίου
(4), προβάλλονταςότι αντίκειτοπροςτοΑρθρο 11.2 του Συντάγματος. ΤοΕπαρχιακόΔικαστήριο προχώρησε ακολούθως 30 σε εξέταση αυτούτου θέματος - όπως και άλλου δικονομικού το οποίο δεν έχειπαρούσασημασία -στηβάσηαγορεύσεων τωνσυ νηγόρων. Αποφάσισε ότι το εδάφιο
(4)δεν είναι αντισυνταγμα τικόδεδομένουότι,καθώςκατέληξε:"...γιαναενεργοποιηθούν οι πρόνοιες του άρθρου 9
(4)του Νόμου 31/62, προϋπόθεση είναι η 35 παράλειψη καταβολής ποσού ή οποιασδήποτε δόσης που ισοδυ ναμεί με παρακοήδιατάγματος δικαστηρίου." Η παρούσα έφεση στρέφεται εναντίον εκείνης τηςαπόφασης. Στηδιάρκεια της ακρόασης της έφεσης θέσαμε για συζήτηση τοκατάπόσο ηεξέταση συνταγματικότηταςτουεδαφίου
(4)από το ΕπαρχιακόΔικαστήριο δεν ήταν πρόωρη εφόσον δεν είχαν διερευνηθεί και εξαντληθεί τα ενδεχόμενα τα οποία προβλέπο νται στα εδάφια
(1)και
(3)τουάρθρου9. Ο συνήγορος τουεφε896 40 1 ΑΑ.Δ. 5 10 15 20 25 30 35 40 Γεωργιάδηςν.Περί ΕισπράξεωςΦόρων Νόμος Νικολάου, Δ. σείοντα εξήγησε ότιτοθέμα συνταγματικότητας ηγέρθη ενόψει ανησυχίαςότι τοεδάφιο
(4)θαμπορούσε, σεπερίπτωσηανεπι τυχούς εξάντλησης τωνάλλων ενδεχομένων, νατύχει εφαρμο γήςχωρίς ναπαρασχεθεί στον εφεσείοντα δυνατότηταστοτελικόστάδιο ναακουστεί προς ανάσχεση. Αναφέρθηκε συναφώς σε ορισμένες αποφάσειςτου Ανωτάτου Δικαστηρίου ιδιαίτερα, θα λέγαμε, στην απόφασηστην υπόθεση Πατσαλοσαββής ν. Δι ευθυντή τον Τμήματος Εσωτερικών Προσόδων
(1989)1(E) Α.Α.Δ.45,όπως καισε εγκύκλιο τουΑνωτάτου Δικαστηρίου, ημερομηνίας 8 Ιουνίου 1988η οποία απευθυνόταν προς τους Προέδρους ΕπαρχιακώνΔικαστηρίων και εξέθετε ό,τι εθεωρεί τοως ηπροβλεπόμενη διαδικασία. Μελετήσαμε τη νομολογία. Διαπιστώνουμε πωςσεκαμιά απότιςαποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου δεν εξετάστηκε στοχευμένα οτρόπος εφαρμογήςτου εδαφίου
(4)του άρθρου 9. Ο λόγος των εκδοθεισών αποφάσεωναφορούσε άλλες πτυχέςή ανάγκεςτου Νόμου. Αναγνωρίζουμε, ωστόσο, ότι ηαναφερθεί σα εγκύκλιος του Ανωτάτου Δικαστηρίου θα μπορούσε, έτσι όπως είναι διατυπωμένη,ναοδηγήσει σεεξέλιξηστην οποίανα εγείρεται θέμα. Ηεγκύκλιος χρήζει ως εκτούτουαναθεώρησης. Επισημαίνουμε ωστόσο ότιδεν ενέχει ισχύδικαίου. Καταλήγουμε πάντως ότι το θέμα συνταγματικότηταςτου εδαφίου
(4)τουάρθρου 9 ηγέρθη πρόωρα. Δεν διενεργήθηκε προηγουμένως ηπροβλεπόμενη έρευνα περί "της καταστάσεως και των μέσων διαβιώσεως" του εφεσείοντα και δεν εξαντλήθη καν ταενδεχόμενα πουαναφέρονταιστα εδάφια
(1)και
(3)σχε τικά μετην πληρωμή του χρέους. Ηεξάντληση τους αποτελεί, καθώς μαςφαίνεται, προϋπόθεση γιαεξέταση εφαρμογήςτου εδαφίου
(4). Η υπόθεση θαμπορούσε να έχεικατάληξηηοποία να καθιστούσε αχρείαστη την εξέταση εφαρμογής του. Έτσιτο ενδεχόμενο φυλάκισης,πουείναιτοτελευταίοστησειρά,μπορεί να μην προέκυπτε ποτέ. Σεεκείνο τοαρχικό στάδιο της διαδικασίας,κατά τοοποίο ηγέρθη τοθέμα συνταγματικότητας,τί ποτε δενείχε τεθεί που ναπροοιωνίζει τοτελευταίο στησειρά ενδεχόμενο. Ήταν,ως εκτούτου,άτοπηηενασχόληση μετησυ νταγματικότητα διάταξηςπουδεν είχεακόμηαποκτήσει παρού σα σημασία. Καθώς υποδείχθηκε στην απόφασηστην υπόθεση The Board for Registration of Architects &Civil Engineers v. Kyriakides
(1966)3C.L.R. 640, (στησελ. 655), ταδικαστήρια δεν αποφαίνονται επί συνταγματικών θεμάτων εκτός όπου η απόφανσηείναι απόλυτααναγκαίαγιατηλήψηαπόφασηςστην υπόθεση. Και εδώ δεν ήταν. Το εγερθέν θέμασυνταγματικότη897 Νικολάου, Δ, Γεωργιάδηςν.Περί ΕισπράξεωςΦόρων Νόμος
(1995)τας δεν έπρεπενα εξεταστεί απότο Επαρχιακό Δικαστήριο και, κατάσυνέπεια,δενθαέπρεπετώρανααπασχολήσει τοΕφετείο. Ως εκ τούτου, η έφεση καθίσταται χωρίς αντικείμενο και δεν μπορεί να προχωρήσει. 5 Η έφεση απορρίπτεται. Δεν εκδίδεται διαταγήγιαέξοδα. Η έφεσηαπορρίπτεται χωρίς δια ταγή για έξοδα. 898