(1995)14 Νοεμβρίου, 1995 [ΚΟΥΡΡΗΣ, ΧΑΤΖΗΤΣΑΓΓΑΡΗΣ, ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ,Δ/στές] ΑΝΔΡΕΑΣ ΠΕΛΕΚΑΝΟΥ, Εφεσείων-Ενάγίον, ν. ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ ΠΕΛΕΚΑΝΟΥ ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ, Εφεσιβλήτων-Εναγομέναϊν. (Πολιτική ΈφεσηΑρ. 8896), Μάρτυρες — Αξιοπιστία μαρτύρων — Προϋποθέσεις επέμβασης του Εφετείου σε ευρήματα τον πρωτόδικου Δικαστηρίου σε σχέση με αξιοπιστία μαρτύρων. Μαρτυρία — Αξιοπιστία μάρτυρα — Απόρριψη μαρτυρίας σαν αναξιόπιστης και αντιφατικής. Οι εφεσίβλητοι -εναγόμενοι, καταχώρησαναίτηση στο Επαρ χιακό Δικαστήριο Λευκωσίας, με την οποίαζητούσαν δήλωση ότι εξόφλησαν το εξ αποφάσεωςχρέος τους προςτον εφεσείοντα-ενάγοντα στην αγωγήμε αρ. 1184/84, σύμφωνα μετην εκδοθείσα από φασητουΔικαστηρίου ημερομηνίας8.12.1990καιότι ο εντεταλμέ νος με την εκτέλεση της απόφασης, δεν είχε εξουσία να εκτελέσει το ένταλμα κινητών ημερομηνίας 8.5.1992 γιατί υπήρξε συμμόρ φωση προς την απόφαση. 5 10 15 Η εκ συμφώνου απόφασηημερομηνίας 8.12.1990,πρόβλεπε ότι αν οι δόσεις για εξόφληση πληρώνονταν στις συμφωνηθείσες ημε ρομηνίες, ταδικηγορικάπου συμφωνήθηκαν σε £5.014,45, θαθεω ρούνταν εξοφλημένα. Το πρωτόδικο Δικαστήριο, αποδεχόμενο τη μαρτυρίατων εφε σίβλητων και απορρίπτονταςεκείνη του εφεσείοντα και ιδιαίτερα του Σίμου Παπαδόπουλουσαν κατασκεύασμα, αποφάσισε ότι οι εφεσίβλητοι εξόφλησαν το εξ αποφάσεωςχρέος τους, συμμορφούμενοι πλήρωςπροςτηναπόφασητουΔικαστηρίουκαιότιτοένταλ μακινητών δεν θαέπρεπενα εκτελεστεί. 912 20 25 1Α.Λ.Δ. 5 10 15 20 25 30 Πελεκάνουν. Πελεκάνουκ.ά. Ο ισχυρισμός των εφεσίβλητων ήτανότι ηδόση που θαέπρεπε ναπληρωθεί τοαργότεροστις 10.6.1991,πληρώθηκεκανονικάστις 7.6.1991, ενώ ο ισχυρισμός του εφεσείοντα ότι πληρώθηκε στις 13.6.1991, εκτός της τακτής προθεσμίας και συνεπώς οι εφεσίβλητοι όφειλαν ναπληρώσουν καιτα δικηγορικά. Οι λόγοι της έφεσης προσβάλλουν ταευρήματατου Δικαστηρί ου ότι οι εφεσίβλητοι απέδειξαντην υπόθεση τους και ότι ομάρ τυρας Σίμος Παπαδόπουλοςπου μαρτύρησε υπέρ του εφεσείοντα ήταναναξιόπιστος. ΤοΔικαστήριο στήριξε τα ευρήματατου περί αναξιοπιστίας του μάρτυρασας αντιφάσειςκαι κενά που περιεί χε η μαρτυρία του. Ανέφερε ότι περίμενε τηλεφώνημα στις 8.6.1991γιαναεισπράξει ταχρήματαενώηπληρωμή μπορούσενα γίνει μέχρι τις 10.6.1991, χωρίς ναδώσει λογική εξήγηση. Δενέκαμε καμιάάμεση ενέργεια για διεκδίκηση του υπόλοιπου της οφει λής και των δικηγορικών, όπως πρόβλεπε ηαπόφαση, αλλά συνέ χισε να εισπράττει δόσεις, γράφοντας απλώς στην απόδειξη Αυ γούστου 1991 "δικαιώματα επιφυλάσσονται". Επίσης, αφ'ενός μενείπεότι δενέγραψεπάνωστηναπόδειξημεημ. 13.6.1991"άνευ βλάβης" γιατί περίμενε την επόμενη μέρα να "βγάλει writ" και αφ'ετέρουότι δενκαταχώρησεwritκινητών την επομένη,επειδήη εταιρεία δεν είχε κεφάλαια,το ποσό ήταν μεγάλο και υπήρχεκίν δυνος ναχαθούντα λε<ρτά. Αποφασίστηκε κατά πλειοψηφία, τον Δικαστή Κονρρη διαφω νούντος, ότι:
(1)Οι λόγοι πουοδήγησαντοπρωτόδικοΔικαστήριο νααπορρίψει την μαρτυρία του Σίμου Παπαδόπουλουσαν αναξιόπιστη και κατασκευασμένη,ήτανλανθασμένοι.
(2)Ηαξιολόγηση της μαρτυρίαςτου Σίμου Παπαδόπουλου,βασί στηκε σε λανθασμένακαι αυθαίρεταευρήματαταοποίααπετέ λεσαν τηβάσηπάνωστην οποίακρίθηκε ηαξιοπιστίατου. 35 Ο Δικαστής Κούρρης εξέδωσε τη δική τον διισταμένη απόφαση, ότι: 40
(1)ΗμαρτυρίατουΣίμουΠαπαδόπουλουήταν αντιφατικήκαιορθάτο πρωτόδικοΔικαστήριο τηναπέρριψε.
(2)ΤοΠρωτόδικοΔικαστήριο έδωσε πολύπειστικούς λόγους ανα(ρορικά με την αξιοπιστία των μαρτύρων και ο ισχυρισμός ότι δεν την αξιολόγησε ορθά,δεν ευσταθούσε. 913 Πελεκάνουν.Πελεκάνουκ.ά.
(1995)Η έφεση έγινε δεκτή κατά πλειοψηφία, η απόφαση ακυρώθηκε, διατάχτηκε επανεκδίκασητηςυπόθεσης. 5 Αναφερόμενες υποθέσεις: NeocleousandAnotherv. Christodoulou
(1979)1 C.L.R. 714, Epiphaniou v. Hadjigeorghiou
(1982)1 C.L.R. 609, 10 Polykarpou v. Polykarpou
(1982)1 C.L.R. 182, Πίτσιλλοςv. Ευγενίου
(1989)1(E)AAA. 691, Αριστείδουv. Αοϊζίδη
(1991)1 AAA. 297, 15 Αεοντίουv. ΜωσαϊκήΜ.Α.Σ. Ατδ
(1991)1 AAA. 351, Papadopoulos v. Stavrou
(1982)1 C.L.R. 321, 20 Fournides v. Republic
(1986)2 C.L.R. 73, PsarasandAnotherv. Republic
(1978)2C.L.R. 132, Σ. καιΓ. ΚολοκασίδηςΑτδν. Κιμωνή
(1989)1 (Ε)AAA. 132. 25 Έφεση. Έφεση από τον ενάγοντα κατά της ενδιάμεσης απόφασης του ΕπαρχιακούΔικαστηρίουΛευκα>σίας(Κολατσή,ΕΛ.)ημερομηνίας 26Φεβρουαρίου, 1993 (Αρ.Αγωγής 1184/88) μετηνοποίαεκδόθηκε δήλωσητουΔικαστηρίου,ότι οι εναγόμενοι εξόφλησαντοεξαπο φάσεωςχρέοςτουςσύμφωναμετηναπόφασητουΔικαστηρίουημε ρομηνίας8.12.90καιότι ουδένποσόνοφείλουνστονενάγοντα. 30 35 Α. Χαβιαράς,για τον Εφεσείοντα. Ρ.Μιχαηλίδης,για τους Εφεσίβλητους. Cur. adv.vult. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ, Δ.: Μετην απόφασηαυτή συμφωνά και ο αδελφός Δικαστής κ.Χ'Τσαγγάρης και συνεπώς είναι ηαπό φασητης πλειοψηφίας τουΕφετείου. 914 40 1 ΑΛΛ, 5 10 15 Πελεκάνουν.Πελεκάνουχ.ά. Χρυσοοτομής, Α. Ο εφεσείων μετηνπαρούσαέφεσηζητάτηνανατροπήτηςΔή λωσης του πρωτόδικου Δικαστηρίου ότι η εφεσίβλητη εταιρεία (εφεσίβλητη), εξόφλησε το εξ αποφάσεωςχρέος της στην αγωγή 1184/88,σύμφωνα με την εκδοθείσα απόφασητου πρωτόδικου Δικαστηρίου ημερ.8.12.90, προς την οποίασυμμορφώθηκε πλή ρως και ότι ουδέν ποσό οφείλει στον εφεσείοντα. Επίσηςζητά τηνανατροπήεπιπρόσθετης Δήλωσης τουπρωτόδικουΔικαστη ρίου ότι οεντεταλμένος μετην εκτέλεσητης απόφασης,δενέχει εξουσία ναπροβεί στην εκτέλεσητου εντάλματος κινητών ημερ. 8.5.92,γιατί η εφεσίβλητη συμμορφώθηκε πλήρως με την από φασητου Δικαστηρίου. Στις8.12.90τοπρωτόδικοΔικαστήριο εξέδωσεεκ συμφώνου απόφασηυπέρτουεφεσείοντα καιεναντίον της εφεσίβλητης για τοποσότων£62.371,76μετόκοπρος 9% από24.8.83μέχρι απο πληρωμής πλέον £5.014,45 έξοδα. Στην απόφασηδιελαμβάνετο πρόνοια πληρωμής δια δόσεων και εάν ετηρείτο το χρονοδιά γραμμα πληρωμής, ταδικηγορικά έξοδα θαθεωρούντο ωςπλή ρως εξοφληθέντα. 20 25 30 Η εφεσίβλητη πλήρωνε τις δόσεις της μέσω του Δικηγορικού Γραφείου του κ. Κυριάκου Μιχαηλίδη, που ήταν ο δικηγόρος της και το Γραφείο αυτό ειδοποιούσε το Δικηγορικό Γραφείο των κ.κ. Λ. Παπαφιλίππου& Σία,που ήταν οι δικηγόροι του εφεσείοντα, οι οποίοι και τις εισέπρατταν. Είναιαδιαμφισβή τητο γεγονός ότι όλες οι δόσεις με εξαίρεση τη δόση του Ιουνί ου του 1991, πληρώθηκαναπότην εφεσίβλητη κανονικά. Κατά την εφεσίβλητη, ηδόση της 7.6.91πληρώθηκε κανονικάτη μέρα αυτή, ενώ κατά τον εφεσείοντα η δόση αυτή πληρώθηκε στις 13.6.91, εκτός της τακτήςπροθεσμίαςκαισυνεπώς η εφεσίβλητη όφειλε ναπληρώσει καιταδικηγορικά έξοδα. Γι* αυτότο λόγο όταν το εξ αποφάσεως χρέος ξοφλήθηκε, ο εφεσείων με αίτηση του ζήτησε την έκδοση εντάλματος εκποιήσεως κινητών ενα ντίον της εφεσίβλητης. 35 40 Σαν αποτέλεσμα ηεφεσίβλητη καταχώρησετην υπόκρίσηαί τηση, με την οποία ζητούσε την έκδοση των προαναφερθέντων Δηλώσεων. Ηαίτησηακούστηκε απότοπρωτόδικο Δικαστήριο τοοποίοαποδέχτηκετημαρτυρίαπουδόθηκεαπόπλευράςεφεσίβλητης καιαπέρριψε σαναναξιόπιστητημαρτυρίαπου δόθη κε απόπλευράς εφεσείοντα. Παράλληλαθεώρησε, ότι ο εφεσεί ων με το να δεχθεί την πληρωμή της 13.6.91 όπως ισχυρίζεται εκπρόθεσμα χωρίς διαμαρτυρία, έχει παραιτηθείαπότα αυστη ρά νομικά δικαιώματα του και δεν μπορεί εκ των υστέρων να 915 Χρυσοστομής,Δ. Πελεχάνου ν.Πελεκάνουκ.ά.
(1995)επιμένει σ' αυτά. Οι λόγοι της έφεσης προσβάλλουν το εύρημα του πρωτόδι κουΔικαστηρίου ότι ηΕφεσίβλητη απέδειξετηνυπόθεση της,το εύρημαπερί αναξιοπιστίαςτουΣίμουΠαπαδόπουλουπουμαρτύρησε υπέρ του εφεσείοντα καθώς επίσης και το εύρημα περί αποποίησης (waver) από πλευράς του εφεσείοντα του δικαιώ ματος του προς είσπραξη των εξόδων του. 5 Το μοναδικόθέμαπουθαμαςαπασχολήσει τηνπαρούσαέφε- 10 σηείναιτο εύρημαπερίαναξιοπιστίαςτουΣίμουΠαπαδόπουλου γιατί απόαυτό το εύρημα κρίνεται η τύχη της έφεσης. Ο Σίμος Παπαδόπουλοςπουκατέχειδιευθυντικήθέσηστοδικηγορικόγρα φείο των δικηγόρωντουεφεσείοντα,έκαμεπολύφτωχήεντύπωση στην πρωτόδικο Δικαστή,σε αντίθεση με τους μάρτυρες της εφε- 15 σίβλητης, οι οποίοι της έκανανπολύ ευνοϊκή εντύπωση σανμάρ τυρες που κατάθεσαν μεπλήρησεβασμό προςτην αλήθειακαι οι οποίοι έδωσαντημαρτυρίατους μεφυσικόκαιπειστικότρόπο. Δεν είναι πρόθεση μαςνακρίνουμε εμείς την αξιοπιστία του 20 Σίμου Παπαδόπουλου, αλλά θα εξετάσουμε κατά πόσο ηπρω τόδικος Δικαστής κατάληξε σε ορθά συμπεράσματα και κρίση για να απορρίψει τη μαρτυρίααυτήσαναναξιόπιστη. Σύμφωνα με την απόφαση του πρωτόδικου Δικαστηρίου, η 25 δόση της 7.6.91 έπρεπε να είχε πληρωθεί το αργότερο μέχρι τις 10.6.91, ενώ ο Σίμος Παπαδόπουλοςανάφερε ότι ηδόση αυτή πληρώθηκε στις 13.6.91 και προς υποστήριξη του ισχυρισμού του παρουσίασε κατάλογο εισερχομένων τηλεφωνημάτων στο γραφείο του κ. Λ. Παπαφιλιππου, απότον οποίο φαινότανότι 30 το μόνο τηλεφώνημα πουλήφθηκεαπότογραφείοτουκ.Κ. Μιχαηλίδη από την 1.6.91 μέχρι την 13.6.91 ήταν ένα τηλεφώνημα που έγινεστις 13.6.91καιαυτόαφορούσε την πληροφόρηση ότι ήταν διαθέσιμη ηδόση της7.6.
- 35 Η πρωτόδικος Δικαστής, αποδεχόμενη την μαρτυρία υπέρ της εφεσίβλητης, ότι όλεςοιδόσεις πληρώθηκανκανονικάμέσω τουγραφείουτουκ. Μιχαηλίδη, ανάφερεκαιτους πιοκάτωλό γους,οιοποίοικατάτηνάποψητηςκαθιστούσαντηνεκδοχήτου Σίμου Παπαδόπουλουακόμα περισσότερο μη πειστική και έκδήλα αφύσικη. Οι λόγοι αυτοί πρέπει να επηρεάσουν άμεσα τη σκέψη του Δικαστηρίου ως προς το αποτέλεσμα και δεν μπο ρούν ναδιαχωρισθούν από τοθέματηςαξιοπιστίαςτουμάρτυ ρα Σίμου Παπαδόπουλου. Οι λόγοι αυτοί είναι οι ακόλουθοι: 916 40 1 ΑΛΛ. Πελεκάνουν.Πελεκάνουκ.ά. Χονσοοτομής,Δ. "α)Ανάφερε ότι περίμενε το τηλεφώνημα από το Σάββατο 8.6.
- Δεν έδωσε μια λογική εξήγηση πώς και γιατί το περί μενεαπότο Σάββατο,(8.6.1991)παρόλο ότι οι Εναγόμενοι εδικαιούντοναπληρώσουν μέχρι την 10.6.
- 5 10 15 20 25 30 β) Σύμφωνα με την εκδοχή του πήρε τηλεφώνημα στις 13.6.
- Εύλογα θα αναμένετοαπόαυτόν,ότι αμέσως θακαταστούσε σαφήτηθέσητουέναντιτων Εναγομένων,στους οποί ους θα ανάφερνε ότι ήσαν καθυστερημένοι κατά 3 μέρες. Επίσης, εύλογα θααναμένετο να προχωρήσει αμέσως στην διεκδί κηση ολόκληρου του ποσού της απόφασηςκαι των εξόδων εκεί και τότε. Δεν παίρνει όμως οιονδήποτε μέτρο,σιωπά και εγεί ρει δια πρώτη φορά το θέμα, σχεδόν ένα χρόνο μετά στις 18.3.
- Επίσης,τηναπόδειξητουΑυγούστου του 1991, θέτει τις λέξεις"δικαιώματα επιφυλάττονται". Ησιωπήτουκαιημη λήψηεγκαίρως οποιουδήποτε μέτρου και ηχωρίς οποιαδήποτε άλλη εξήγηση, αναφορά, η αναγραφή των λέξεων"δικαιώματα επιφυλάττονται"πάνωστηναπόδειξητουΑυγούστου του 1991, τείνουν vu καταδείξουν ότι ηόλη υπόθεση ήτανκατασκεύασμα καιδεν ηγέρθητοζήτημαέγκαιραγιαναστερηθούν οι Εναγόμε νοι των αποδεικτικών πλεονεκτημάτων που θα είχαν αν τοζή τημα εγείρετο την ημέρα της ισχυριζόμενης παράλειψης. γ) Ο εν λόγω μάρτυρας αφ' ενός μεν λέγει, ότι δεν έγραψε πάνωστην απόδειξητης 13.6.1991,"άνευβλάβης",γιατί περίμε νε την επόμενη μέρα να "βγάλει writ"και αφ' ετέρου λέγει, ότι δενκαταχώρησεwritκινητών την επομένη,επειδήτο ποσόήταν μεγάλο καιυπήρχεκίνδυνος ναχαθούνταλεφτά κ.λ.π." Πέραντούτων ηπρωτόδικοςδικαστήςδίνει εξηγήσεις γιατίη απόδειξητης δόσης του Ιουνίου φέρει ημερ. 13.6.95και αξιολο γεί τη μαρτυρίαγια την καταγραφή των τηλεφωνημάτων, στοι χείαπουσχετίζονται μετημαρτυρίατουΣίμουΠαπαδόπουλου, ως ακολούθως: 35 40 "..'. Ούτε αποδίδω οποιαδήποτε σημασία στο γεγονός ότι η απόδειξηγια την επίδικηπληρωμή φέρει ημερ. 13.6.
- Η ημερομηνία αυτήίσως ναμπήκεκατά λάθος ήίσως αποτελεί μέρος της κατασκευαθείσης ιστορίας του ομνύσαντος την ένορκη δήλωση εκ μέρους του Ενάγονταγιανα ενδυναμώσει την εκδοχή του,και οι Εναγόμενοι δεν την είχαν προσέξει. Επίσης δεναποδίδω οποιαδήποτεαξίαστη μαρτυρίαγιατην καταγραφή των τηλεφωνημάτων, γιατί έχοντας υπόψη την όλη συμπεριφοράτου ΣίμουΠαπαδόπουλουστο εδώλιο του 917 Χουσοστομής,Δ. Πελεκάνουν.Πελεκάνουκ.ά.
(1995)μάρτυρα τα θεωρώ και αυτά σαν μέρος της κατασκευασθείσης ιστορίας για εξυπηρέτηση και ενδυνάμωση της υπόθεσης του Ενάγοντα. Ήταν πολύ εύκολο εγχείρημα νακατασκευα σθούν οι καταχωρήσεις της 7.6.1991 και13.6.1991 με τρόπο που να υποστηρίζεται η εκδοχήτου Ενάγοντα." Η αξιολόγηση τηςπροσαχθείσας μαρτυρίας είναι έργο που κατάκύριολόγοανήκει στοπρωτόδικοΔικαστήριο. Το Εφετείο επεμβαίνει αν τα ευρήματα του πρωτόδικου Δικαστηρίου είναι παράλογα ήαυθαίρεταήδεν υποστηρίζονται από τη μαρτυρία πουτο πρωτόδικοΔικαστήριο έχειαποδεχθείωςαξιόπιστη (Βλ. NeocleousandAnother ν,Chhstodoulou
(1979)1C.L.R.714, Epiphaniou v.Hadjigeorghiou(\982) 1 C.L.R. 609,Polykarpou v. Polykarpou
(1982)1C.L.R. 182, ΜόδεστοςΠίτσιλλος v.Δημ. Ευ γενίου
(1989)1(E)AAA 691, Αριστείδου v.Αοϊζίδη
(1991)1 Α.Α.Δ.297,Αεοντίου ν. ΜωσαϊκήMAX. Ατδ
(1991)1 Α.Α.Δ.351). Εξετάσαμετηνολότητατηςμαρτυρίαςπουδόθηκεστηνυπόκρί ση αίτηση και έχουμε τη γνώμη πως οι λόγοι που οδήγησαν την πρωτόδικοΔικαστή να απορρίψει την μαρτυρίατουΣίμουΠαπα δόπουλου σαναναξιόπιστηείναι λανθασμένοι. Πέραναυτού, χω ρίς ναυπάρξει εισήγησηαπόμέρους των εφεσίβλητων ήτωνμαρ τύρων τους,ότι η εκδοχήτου ΣίμουΠαπαδόπουλου ήτανένα κα τασκεύασμα,ήότιοκατάλογος των τηλεφωνημάτων, αποτελούσε μέροςτηςκατασκευασθείσαςιστορίαςγιαεξυπηρέτησηκαιενδυνά μωση της υπόθεσης τουεφεσείοντα, ευρίσκουμε ότι δενεδικαιολονείτοκάτωαπό τιςπεριστάσεις,η πρωτόδικοςΔικαστήςναπροβεί σεένατέτοιοεύρημα,πουδενυποστηρίζεταιαπότηνόλημαρτυρία. Χωρίς νααποφασίζουμετηναξιοπιστία του ΣίμουΠαπαδό πουλου ήτων άλλων μαρτύρων,καταλήγουμε ότι η αξιολόγηση της μαρτυρίας του βασίστηκε σελανθασμένα και αυθαίρετα ευ ρήματαταοποίααποτέλεσαν τηβάσηπάνωστην οποίακρίθηκε ηαναξιοπιστίατου. Υπό τις περιστάσεις και σύμφωνα με τηνομολογία, κρίνου μεότι δικαιολογούμαστε ναεπέμβουμε καιναανατρέψουμετην αξιολόγηση της μαρτυρίαςτου Σίμου Παπαδόπουλου,που έγι νε απότοπρωτόδικο Δικαστήριο. Με την κατάληξη αυτήκαι δεδομένου ότιδεν είμαστε σεθέσηνα αντλήσουμε τα δικά μας συμπεράσματα επί της προσαχθείσας μαρτυρίας,ηυπόθεσηθα πρέπει ναεπανεκδικασθείκαιεπομένως δενείναιορθόναασχο918 5 10 15 20 25 30 35 1 ΑΛΛ Πελεκάνου ν. Πελεκάνουκ.ά. ληθούμε με τους άλλους λόγους της έφεσης. 5 Κατά συνέπεια η έφεση επιτυγχάνει και οι Δηλώσεις του πρωτόδικουΔικαστηρίου ακυρώνονται. Διατάσσεται ηεπανεκδίκασητης επίδικηςαίτησης ημερ. 18.9.92απόάλλο Δικαστή. Η αίτησηνα εκδικασθεί το ταχύτερο δυνατό. Τα έξοδα της αίτησης πρωτόδικανα θεωρηθούν έξοδα δίκης της αίτησης και να αποφασισθούν από το Δικαστή που θατην επανεκδικάσει. Οι εφεσίβλητοι ναπληρώσουν ταέξοδατηςέφε σης στον εφεσείοντα. , ΚΟΥΡΡΗΣ, Δ.: Η έφεσηστρέφεται εναντίον τηςαπόφασης του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας με την οποία αποφά σισεότιοι εφεσίβλητοι εξόφλησαν τοεξ*αποφάσεωςχρέοςσύμ φωνα προς την εκδοθείσα απόφαση τουΔικαστηρίου, ημερομη νίας 8/12/90προς την οποία συμμορφώθηκαν πλήρως και δεν οφείλουν κανέναποσό στον εφεσείοντα. Στις 8/12/90 το ΕπαρχιακόΔικαστήριο Λευκωσίας εξέδωσεεκ συμφώνου απόφασηυπέρ του εφεσείοντα και εναντίον των εφε σίβλητων 2 για το ποσό των £62.371,76 με τόκο προς 9% από 24/8/83, μέχρι αποπληρωμής του ποσού πλέον £5.014,45 έξοδα. Στην απόφασηδιαλαμβανότανότι εάν τοποσό της ως άνωαπο φάσεως πληρωνόταν με πρώτη δόση ύψους £5.000 κατά την 20/12/90και άλλες 3 ισόποσες μηνιαίες δόσεις από 1/2/91,ακο λούθωςδεμεάλλες8μηνιαίεςδόσεις των£7.500εκάστηκαιτέλος μεμηνιαίεςδόσεις των£10.000εκάστημέχρι τελικής εξοφλήσεως, τα έξοδαθαθεωρούνταν πλήρως εξοφλημένα. Κάθε μηνιαία δό σηέφερεπερίοδοχάριτος 10ημερών. Η απόφασηεπίσης,διελάμ βανε ότι παράλειψηπληρωμής μίας οποιασδήποτε δόσηςλαμβα νομένης πάντοτευπόψηκαιτηςπεριόδουχάριτος,θα καθιστούσε ταέξοδακαθώςκαιτο εξ' αποφάσεωςχρέος πληρωτέο αμέσως. Δεν υπάρχειαμφισβήτηση ότι όλεςοι δόσεις εκτός της δόσης ηοποίαήτανπληρωτέα την 1/6/91πληρώθηκαν σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα πουδιαλαμβανότανστην πιό πάνωαπόφαση. Π Όσον αφορά την επίδικη δόση ήταν η θέση του εφεσείοντα ότι αυτήπληρώθηκε στις 13/6/91αντί στις 10/6/91. Έτσι οεφεσείοντας μετά και την πληρωμή ολόκληρου του εξ' αποφάσεως χρέους και των τόκων σύμφωνα με το συμφωνηθέν χρονοδιά γραμμα, εξέδωσε ένταλμα κινητών στις 8/5/92,προς είσπραξη 919 Κούρρης,Δ. Πελεκάνουν.Πελεκάνουκ.ά.
(1995)του πιο πάνω ποσού των εξόδων, ήτοι ποσού £5.014,45 πλέον τόκους και έξοδα. Οι εφεσίβλητοι καταχώρησαναίτηση με την οποίαζητούσαν μεταξύ άλλων δήλωση του Δικαστηρίου ότι οι εφεσίβλητοι εξόφλησαν το εξ' αποφάσεως χρέος σύμφωνα με την εκδοθείσα απόφαση του Δικαστηρίου, ημερομηνίας 8/12/90, προς την οποία συμμορφώθηκαν πλήρως και ότι δεν όφειλαν κανένα πο σό στον εφεσείοντα. 5 10 Ηαίτησηυποστηριζόταν από την ένορκηδήλωση της Μάρως Παναγίδου ηοποία ήτανυπεύθυνη του λογιστηρίου των εφεσί βλητων. Οι εφεσείοντες καταχώρησαν ένσταση στην πιό πάνω αίτηση και η ένσταση υποστηριζόταν από την ένορκη δήλωση του Σίμου Παπαδόπουλου, ο οποίος ήτανυπάλληλος στο δίκηγορικό γραφείο Λ. Παπαφιλιππου& Σία,καθώς και από την ένορκη δήλωση του Ανδρέα Πελεκάνου, εφεσείοντα. Μετά απόσχετικό αίτηματων δικηγόρων, το πρωτόδικο Δι καστήριο άκουσε μαρτυρία των 2 από τους 3 ενόρκως δηλούντες,καθώςκαιαπόάλλο τρίτοπρόσωπο,ήτοι την ΙωάνναΒουρή,δικηγορικό υπάλληλο στο γραφείο του κ. Κ. Μιχαηλίδη, δι κηγόρου των εφεσίβλητων. 15 20 Η Μάρω Παναγίδουκατέθεσε, σε συντομία, ότι ήταν υπεύ- 25 θυνητου λογιστηρίου της εφεσίβλητης Εταιρείαςκαικατείχετα στοιχεία αναφορικά με τη διαφορά των διαδίκων στην αγωγή και υπό την ιδιότητατηςυπεύθυνης του λογιστηρίου μεριμνού σεγιατηνπληρωμήτουεξ' αποφάσεωςχρέουςτων εφεσίβλητων με τον ακόλουθο τρόπο: Εξέδιδε τις επιταγές για τα εκάστοτε 30 οφειλόμενα και πληρωτέα ποσά,όπως ήταν ηδιευθέτηση μετα ξύ των μερών, τις υπέγραφε ο κ. Πελεκάνος και αμέσως ηίδια τιςπαρέδιδεστογραφείοτου Κ. Μιχαηλίδη,δικηγόρουτωνεφε σίβλητων το οποίο βρισκόταν στον 5ο όροφο, στην ίδια πολυ κατοικία με τους εφεσίβλητους. Οι επιταγές εκδίδονταν στο 35 όνομα του δικηγόρου τουεφεσείοντα, Λ. Παπαφιλιππου &Σία. Τις σχετικές αποδείξεις τις έπαιρνε μετά από κάποιο χρονικό διάστημα. Η μάρτυς κατέθεσε ότι όλες οι δόσεις πληρώθηκαν κανονικά και ουδέποτε διαμαρτυρήθηκε ο εφεσείοντας, ούτε έλαβανοποιαδήποτεειδοποίηση ότι δεν πληρώθηκε οποιαδήπο- 40 τεδόση. Γιατηδόση του Ιούνη 1991 πήρεαπόδειξηηοποίαέχει επισυναφθεί ως Τεκμήριο Α στην ένορκη του δήλωση. Κατέθε σε ότι το χρέος των εφεσειόντων για την αγωγή είχε εξοφληθεί. Μετάτηδόση του Ιούνη,πληρώθηκανκαιάλλες δόσεις κανονι920 1 ΑΛΛ Πελεκάνου ν.Πελεκάνου κ.ά. Κούρρης, Α. κάκαιπαραλάμβανετιςαποδείξεις. Οιαποδείξεις απότηνπλη ρωμήτηςδόσεως του μήναΑυγούστου, έγραφαν"άνευβλάβης". 5 10 15 20 25 30 35 40 Η Ιωάννα Βουρήκατέθεσε ότι ήταν δικηγορικός υπάλληλος στο yoatpzio του κ. Κ. Μιχαηλίδη,δικηγόρου των εφεσίβλητων κατάτον ουσιώδη χρόνο. Επειδήήτανυπεύθυνηγια το φάκελο της υπόθεσης, μόλις έπαιρνε την επιταγή από το -γοαφζίο των εφεσίβλητων, τηλεφωνούσε στογραφείοτουδικηγόρου τουεφε σείοντα κ. Παπαφιλιππουκαι αφού παρέδιδε την επιταγή της έδιναν τη σχετική απόδειξηκαι μετά τηλεφωνούσε στο γραφείο του κ. Πελεκάνου. Αντεξεταζόμενη απάντησε ότι μιλούσε με την τηλεφωνήτρια τουγραφείου τουκ. Παπαφιλιππου. Γιατηδόση του Ιούνη του 1991, απάντησε ότι δεν θυμόταν με ποιόν μίλησεκαι επανέλαβε ότι μιλούσε με την τηλεφωνήτρια στην οποία έλεγε τον αριθμό της αγωγής καιότι είχετηνεπιταγή. Για τον εφεσείοντα κατέθεσε ο Σίμος Παπαδόπουλος που ανέφερε ότι ηπρακτικήγιατηνπληρωμή τουχρέους ήτανηπιο κάτω: Από το γραφείο τουκ. Μιχαηλίδη του τηλεφωνούσε μια υπάλληλος. Αυτόςετοίμαζεαμέσως τηναπόδειξητηνοποίακαι έστελλε με τον κλητήρα την ίδια μέρα στο γραφείο του κ. Μι χαηλίδη που παραλάμβανε την επιταγή την οποία ως επί το πλείστον κατέθετε στην Τράπεζατην ίδιαημέρα. ΣχετικάμετηδόσητουΙουνίουτου 1991,περίμενε ως συνήθως νατουτηλεφωνήσει κάποιαυπάλληλος απότογραφείοτουκ.Μι χαηλίδηκαιδεντηλεφώνησε. Στις13τουμήνα,πήρετηλέφωνοκαι τουείπαντοποσόκαιτοναριθμότηςεπιταγής. Ετοίμασετηναπό δειξη,έστειλε τον υπάλληλο του και πήρε την επιταγή την οποία κατέθεσε τηνίδιαημέραπουπρέπειναήτανΔευτέρα. Τοθυμόταν ότιήταν 13/6/91 ημέραπουτηλεφώνησαν καιπρόσθεσε ότιόλατα τηλεφωνήματα καταγράφονται σε ημερολόγιο απότην τηλεφωνήτρίακαι ελέγχονται καθημερινά. Στις 13/6/91, υπήρχεκαταγραμ μένο τηλεφώνημα απόκάποια Ιωάννα,γύρωστις 8.30 π.μ.απότο γραφείοτουκ.Μιχαηλίδη. Ανέφερεπεραιτέρω, ότι οι δόσειςήταν γνωστές καιότι επιφυλάχθηκαν ταδικαιώματατων πελατών του επί των αποδείξεων που εξεδόθηκαν μετάτις 13/6/91. Στηναντεξέτασηανέφερε ότι στην απόδειξητης 13/6/91 δενέγραψετο"άνευ βλάβης"γιατίπερίμενε τηνεπόμενημέρανακαταχοίρήσει ένταλμα για είσπραξη ολόκληρου του ποσού. Είπε περαιτέρω ότι καιγια τη δόση του Ιουλίου δεν ανέγραψε το "άνευ βλάβης" γιατί δεν υπήρχε λόγος. Σε ερώτηση ανκαταχώρησε ένταλμα για είσπραξη 921 Κούρρης,Δ. Πελεκάνουν.Πελεκάνουκ.ά.
(1995)ολόκληρου τουποσούτηνεπομένη,ανέφερεότι επειδήτουπόλοι πο ήταν μεγάλο και επειδήηΕταιρείαδενείχεπεριουσιακά στοι χεία, αν εξέδιδε ένταλμα, υπήρχε κίνδυνος να χαθούν τα λεφτά. Συμφώνησε στη συνέχεια ότι δεν ζήτησαναπότους εφεσίβλητους ναπληρώσουν όλο το ποσό όπωςπρονοούσε ηαπόφαση. Οι δόσειςπρινκαι μετάτην 13/6/91,συμφώνησε ότιπληρώθηκανκανο νικά. Δεν διαμαρτυρήθηκεκαιδενέστειλεειδοποίηση παρά μόνο μετάτηντελευταίαδόσηκαιεξόφληση τουεξ' αποφάσεωςχρέους. Αναφορικά με την αξιοπιστία των μαρτύρων,ηπρωτόδικος Δικαστής αναφέρειτα εξής: 5 10 "Έχω εξετάσει μεμεγάληπροσοχήτηνενώπιον μουμαρτυρία, έχοντας ταυτόχρονα υπόψη και τη συμπεριφορά των μαρτύ ρων στο εδώλιο του μάρτυρα. Μπορώναπωχωρίς οποιοδή- 15 ποτέδισταγμό,ότι ο ΣίμοςΠαπαδόπουλος μουέχεικάνειπά ραπολύ φτωχήεντύπωση στο εδώλιο του μάρτυρα,σεαντίθε ση με τους μάρτυρες των εναγομένων (εφεσίβλητων), οι οποί οι μου έκανανπολύ ευνοϊκή εντύπωση σαν μάρτυρες που κα τέθεσαν με πλήρη σεβασμό προς την αλήθεια και οι οποίοι 20 έδωσαν τη μαρτυρίατους μεφυσικόκαιπειστικό τρόπο. Έχοντας υπόψη τα πιο πάνω, δέχομαι την προφορική μαρ τυρία που έχει προσαχθεί εκ μέρους των εναγομένων (εφεσί βλητων) καιαπορρίπτωεκείνη πουέχειπροσαχθεί εκ μέρους του ενάγοντα (εφεσείοντα).". Ο πρώτος λόγος έφεσης είναι ότι η προσαχθείσα εκ μέρους των εφεσίβλητων μαρτυρία,δεν απέδειξετογεγονός ότι ηεπίδι κη πληρωμή έγινε στις 7/6/91,δεδομένου μάλιστα ότι η μάρτυρας Ιωάννα Βουρή δεν ήτανσε θέση ναβεβαιώσει ότιπράγματι ηπληρωμή της σχετικής επιταγήςέγινε στις 7/6/91. Επί του σημείου τούτου,υπήρχε αρκετή μαρτυρίαεκ μέρους της μάρτυρος Ιωάννας Βουρή σχετικά με τον τρόπο πληρωμής του χρέους. Τογεγονός ότι δεν θυμότανπότε πληρώθηκε ηεπι ταγή της δόσης του Ιουνίου 1991 είναι πολύ φυσικό, διότιπα ρήλθε πέραντουενός χρόνου απότον Ιούνιοτου 1991 μέχρι τις 18/9/92πουκατέθεσε ενώπιον του ΕπαρχιακούΔικαστηρίου. 25 30 35 40 Ο δεύτερος λόγος έφεσης,επικεντρώνεται γύρωαπό ταευρή ματααξιοπιστίαςτωνμαρτύρωναπότοπρωτόδικοΔικαστήριο. Η προσέγγιση στο πιό πάνωθέμα έχει καθιερωθεί απότηνο922 1 ΑΛΛ. 5 10 15 20 25 30 35 40 Πελεκάνου ν. Πελεκάνουκ.ά. Κούρρης,Α. μολογία με σαφήνεια. Όπως επανειλημμένα έχει λεχθεί, το θέμα της αξιοπιστίας των μαρτύρων είναι εντός της δικαιοδοσίας του εκδικασαντοςτηνυπόθεσηΔικαστή,οοποίοςέχειτηνευκαιρίανα ακούσει τους μάρτυρες και να παρακολουθήσει τη συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα. Αν απότη μαρτυρία που δόθηκε ενώπιοντουπρωτόδικουΔικαστήπροκύπτειότι ταευρήματαστα οποία κατέληξε δεν δικαιολογούνται, τότε το Εφετείο βρίσκεται στην ίδια θέση με το πρωτόδικο Δικαστήριο και έχει εξουσία να εξαγάγει ταδικάτου συμπεράσματα απόταπρωταρχικάγεγονότα(Βλέπε, μεταξύάλλων,ΜόδεστοςΠίτσιλλοςν.ΔημητράκηΕυ γενίου
(1989)1(E)Α.Α.Δ.691,Papadopoulos v.Stavrou
(1982)1 C.L.R.321,Fournidesv.Republic
(1986)2C.L.R. 73,Psaras and Anotherv. Republic
(1987)2 C.L.R. 132). Στην απόφασηπουδόθηκε στην υπόθεση Σ. & Γ. ΚολοκασίδηςΑτδ. ν.ΑντώνηΚψωνή(\989) 1(Ε)Α.Α.Δ. 132, αναφέρονται ταακόλουθα,στη σελίδα 142: "... το Ανώτατο Δικαστήριο με πολλή φειδώ επεμβαίνει στα ευρήματα του Πρωτόδικου Δικαστηρίου αναφορικά με τα πραγματικά γεγονότα που στηρίζονται στην αξιοπιστία των μαρτύρων όπως αυτήεκτιμάται απότο Πρωτόδικο Δικαστή ριο. Επεμβαίνει μόνο στις περιπτώσεις που ικανοποιείται ότι τα ευρήματα αυτά είναι απαράδεκτα και δε δικαιολογούνται απότην προσαχθείσα μαρτυρίαότανεξεταστεί στην ολότητα της. Ενδεικτικά αναφέρω επί του προκειμένου την υπόθεση ΚατερίναΠαπανεοκλή και Αλλοι ν.Σοφρώνη Σολωμούκαι Αλλου
(1981)1 Α.Α.Δ. 203, στην οποίαταευρήματατουπρω τόδικου Δικαστηρίου κρίθηκαν απαράδεκτα και διατάχτηκε επανεκδίκασητηςαγωγήςενώπιον άλλουΔικαστή.". Ηεισήγηση τουδικηγόρουτου εφεσείοντα είναι ότι η πρωτό δικοςΔικαστής δεναξιολόγησε δεόντως τηνπραγματική μαρτυ ρία, ήτοι το Τεκμήριο Ε που συνοδεύει την ένορκη δήλωση της Μάρως Παναγίδου που δείχνει ότι η κατάθεση στην Τράπεζα των£2.500πουέγινεστις 7/6/91, εκκαθαρίστηκε στις 10/6/91γε γονός πουαποδεικνύει ότι ηπληρωμή δεν ήτανδυνατόνα γίνει και δεν έγινεστις 7/6/91. Αναφορικά με τον πιό πάνω ισχυρισμό του δικηγόρου, ένα παραμένει τογεγονός, ότι η ΜάρωΠαναγίδουμε τηνκατάθεση της τουποσού των £2.500που έγινεστις 7/6/91, πίστευε ότι την ημέρα εκείνη υπήρχαν αρκετά χρήματα για να πληρωθεί η επι ταγήτων £7.500. Επομένως,δεν είχεκανέναλόγο ναμηνεκδώ923 Κοΰρρης,Δ. Πελεκάνουν.Πελεκάνουκ.ά.
(1995)σει την επιταγή στις 7/6/91. Αλλος λόγος εφέσεως είναι ότι το εύρημα του Δικαστηρίου αναφορικά με την αξιοπιστία του Σίμου Παπαδόπουλου ήταν εσφαλμένο γιατί ημαρτυρίατου στηρίζεται σεπραγματικήμαρτυρία που προέρχεται απότο ημερολόγιο τηλεφωνημάτων που τηρείτο απότογραφείοτωνδικηγόρων του εφεσείοντα. Η πρω τόδικος Δικαστής εξήγαγε πορίσματα που δεν υποστηρίζονται από οποιαδήποτε μαρτυρία. Είναι η εισήγηση του δικηγόρου του εφεσείοντα ότι ημαρτυρίατου Σίμου Παπαδόπουλου έπρεπενα είχε γίνει αποδεκτήωςαληθής. 5 10 Η μαρτυρία του Σίμου Παπαδόπουλουενώπιον της πρωτό δικης Δικαστού ήταν αντιφατικήκαι ορθά ηπρωτόδικος Δικα στής την απέρριψε. Τογεγονός δεότι υπάρχεικαταχώρησηστο 15 ημερολόγιο των τηλεφωνημάτων του δικηγορικούγραφείουτου εφεσείοντα, του τηλεφωνήματος της Βουρήστις 13/6/91, δενση μαίνει ότι η Βουρή τηλεφώνησε στις 13/6/91για τηνπαραλαβή της επιταγής. Η"καταχώρηση μπορεί να έγινε όχι απότο Σίμο Παπαδόπουλο, αλλά απότην τηλεφωνήτρια ή άλλο υπάλληλο 20 του δικηγορικού γραφείουτου εφεσείοντα. Το ερώτημα που εγείρεται είναι αν με βάσητη νομολογιακά καθιερωμένη τακτική,την οποία το Ανώτατο Δικαστήριο ακο λουθείστην κατ' έφεσηδικαιοδοσίατου,ενδείκνυται ενόψειτων 25 περιστατικών τηςυπόκρίση έφεσης η ανατροπήαπό μέρους μου ευρημάτων και συμπερασμάτων του πρωτόδικου Δικαστηρίου, ταοποίαστηρίζονται στην αξιοπιστίατων μαρτύρωνπουκατέ θεσανενώπιον του. Εφαρμόζονταςτηνπιόπάνωαρχήστην πα ρούσα έφεση,καταλήγω στο συμπέρασμα ότι τίποτε δεν δίκαιο- 30 λογεί την επέμβαση μου στα ευρήματα του πρωτόδικου Δικα στηρίου αναφορικά με την αξιοπιστία των μαρτύρων που είχε ενώπιον του. ΤοπρωτόδικοΔικαστήριο έδωσεπολύ πειστικούς λόγους για την προτίμηση της μαρτυρίας των συγκεκριμένων μαρτύρων και ο ισχυρισμός των εφεσειόντων ότι το πρωτόδικο 35 Δικαστήριο δεν αξιολόγησε ορθάτη μαρτυρία,δεν ευσταθεί. Έχοντας καταλήξει στο πιο πάνω συμπέρασμα, δεν είναι ανάγκηνα εξετάσω την κατάληξητης πρωτόδικης Δικαστού ότι και ανακόμηαποδεχόταντημαρτυρίατων εφεσειόντων, θακατέληγεστο συμπέρασμα ότιδεν μπορούσανναεπιτύχουν οι εφεσείοντεςλόγωτης εφαρμογήςτηςπαραίτησηςαπόταδικαιώμα τα "τους(waiver). 924 40 1 ΑΛΛ. Πελεκάνου ν.Πελεκάνου κ.ά. Κούρρης, Δ. Πα όλους τους πιο πάνωλόγους θααπέρριπτα την έφεση με έξοδα. 5 10 Κατά πλειοψηφία η έφεση επιτυγχάνει και διατάσσεται η επανεκδίκασή της από άλλο Δικαστή. Τα έξοδα της αίτησης πρωτόδικα να θεωρηθούν έξοδα δίκης της αίτησης και να απο φασισθούν απότο Δικαστή που θατην επανεκδικάσει. Οι εφε σίβλητοι ναπληρώσουν ταέξοδα της έφεσης. Η έφεση έγινε δεκτή κατά πλειο ψηφία, η απόφαση ακυρώθηκε, διατάχθηκε η επανεκδίκασή της υπόθεσης. 925