1 Α Α.Δ. 28 Νοεμβρίου, 1995 [ΚΟΥΡΡΗΣ, ΧΑΤΖΗΤΣΑΓΓΑΡΗΣ, ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ, Δ/στές] ΙΩΣΗΦ ΚΟΚΚΙΝΟΣ, Εφεσείων-Εναγόμενος, ν. ΑΝΔΡΕΑ ΠΙΣΣΑΡΙΔΗ, Εφεσφλητου-Ενάγοντα. (Πολιτική ΈφεσηΑρ.8616). Συμβάσεις — Ερμηνεία συμβάσεως— Ασάφεια — Πλάνη περί τα πράγματα — Αμοιβαίο λάθος — Διόρθωση συμβάσεως. 5 10 15 Συνεταιρισμός— Συμφωνία διάλυσηςσυνεταιρισμού — Όρος γιακαταβολή ενόςποσού από τον ένα στον άλλο συνέταιρο προς πλήρη διευθέτηση των μεταξύ τους διαφορών— Όρος περί πληρωμής τυ χόν προηγούμενου χρέους από τον συνέταιρο που τοδημιούργησε. Οι διάδικοι, συμφώνησαν να διαλύσουν τον μεταξύ τους συνεταιρισμό "Πισσαρίδης,Κόκκινος καιΣία" καιμεγραπτήσυμφωνία τουςαποφάσισανότιπροςδιευθέτησητωνδιαφορώντουςο εφεσείων-εναγόμενος θαπλήρωνε στον εφεσίβλητο-ενάγοντα £1.825.Ήταν όρος της συμφωνίας, ότι το ποσό αυτό θακαταβάλλετο προς πλήρηεξόφληση κάθεαπαιτήσεωςτου ενός συνεταίρου προς τον άλλο απόοποιοδήποτε λόγο καιότι καμιάάλλη απαίτησηείχε ήθαείχε στο μέλλον ο ένας εναντίον τουάλλου. Εάν παρουσιάζετο μετάτη συμφωνία οποιοδήποτε χρέος που δημιουργήθηκεπριν από αυτήν,θατο πλήρωνε ο συνέταιρος πουτο δημιούργησε. " 20 Ο εφεσίβλητος-ενάγων, καταχώρησεαγωγήεναντίον του εφεσείοντα-εναγόμενου και πέτυχε απόφασηυπέρ του για ποσό £1.825.οφειλόμενο δυνάμεισυμφωνίαςκαι/ή εκδοθέντος λογαριασμού. 25 Ο εφεσείων-εναγόμενος, εφεσίβαλε την απόφαση. Ισχυρίστηκε ότι το πρωτόδικο Δικαστήριο λανθασμένα απέρριψε τους ισχυρι σμούς του, ότι ο εφεσίβλητος-ενάγων στήριξε την αξίωση του σε 967 υ9ΐιο> Κόκκινοςv. Πισσαρίδη
(1995)ανύπαοκτη λόγω αβεβαιότηταςκαι/ήσύγχυσης, συμφωνία. Πρότεινε(|πίσης, ότι υπήρξε κοινό λάθος περί ταπράγματα και ότι το προ^ήβικο Δικαστήριο, λανθασμένα αποδέχτηκε τη μαρτυρία του εφεσίβλητου-ενάγοντος, ότι δενυπήρξε. ι31ΐ j Αποφασίστηκε, ότι: 5 ΡΑ)j ν
(1)Ησυμφωνία ήτανσαφέστατηκαι δεν παρουσίαζε οποιαδήποτε ασάφεια,οι συνέταιροι δέκτηκανότιδενυπήρχεάλλο χρέοςκαι επϋΐλέον προχώρησανστην πρόβλεψητρόπουπληρωμής του σε περίπτωση που αποκαλυπτόταν ότι υπήρχε. 10 ΊΟΟ"Ρ
(2)Λεν-υπήρξεκοινό λάθος περίταπράγματα καιτο σχετικό εύρη ματρυ πρωτόδικουΔικαστηρίου,ότι ησυμφωνία εξέφραζετην ποα^ματικήπρόθεσητων μερών, ήτανορθό. 15 TT/U"·
(3)<^ε$εσείων-εναγόμενος, είχεαναλάβειτηνυποχρέωσηκαιόφειJ^jorov εφεσίβλητο-ενάγοντα το ποσό των £1.825.cqoj Η έφεση απορρίφθηκεμε έξοδα ενα)3Γι ντίον του εφεσείοντα. Ώ iU 20 DTff ) ?frv: Έφεσηαπό τον εναγόμενο κατά της απόφασηςτου Επαρχίακού Δικαστηρίου Λευκωσίας (Αρεστής, Ε.Δ.) που δόθηκεστις 29 Νοεμβρίου, 1991 (Αρ. Αγωγής 9880/89) με την οποία επιδικάοπηκε,στον εφεσίβλητο το ποσό των £1.825 το οποίο οφειλόταν σ* αυτφν Γ ως αποτέλεσμα συμφωνίας και/ή εκδοθέντος λογαρια σμού. 25 30 Π.-Π&τράκης, για τον Εφεσείοντα. οτ ρΠ. /^υσάνδρον, για τον Εφεσίβλητο. (jscp' 35 Cur. adv. vult. ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ: Την απόφαση του Δικαστηρίου θα δώσει ο Δικαστής.Α. Κούρρης. 40 ΚΟΥΡΡΗΣ, Δ.: Η έφεση στρέφεται εναντίον της απόφασης του ΕπαρχιακούΔικαστηρίου Λευκωσίας με την οποίαεπιδικασττικεμσιρν εφεσίβλητο το ποσό των £1.825 το οποίο οφειλόταν ως αποτέλεσμα συμφωνίας και/ήεκδοθέντος λογαριασμού. 968 1 A.A.A. 5 10 Κόκκινοςv. Πισσαρίδη Κοΰρρης,Δ. Σύμφωνα με την ΈκθεσηΑπαίτησης, οι διάδικοιήτάν^συνέταιροιτουσυνεταιρισμού Πισσαρίδης,Κόκκινος &ΣίαΤροποί ος ενεγράφηστις 7/2/
- Μεγραπτήσυμφωνίατων με'ρωνημε ρομηνίας 26/6/89,αποφασίστηκεη διάλυση του συνεταιρισμού από την ίδια ημέρακαι αφού έγινε διακανονισμός τηςπεριου σίας και των χρεών του συνεταιρισμού, συμφωνήθήκϊ'όπως προςδιευθέτησητωνμεταξύτουςδιαφορών,οεφεσείονταςπλη ρώσει στον εφεσίβλητο τοποσότων £1.
- '^ il 25 Ο εφεσείοντας με την Έκθεση Υπεράσπισης του αρνήθηκε την αξίωση του εφεσίβλητου, παραδεχότανόμως ότι;αντί του συμφωνηθέντος ποσού των £1.825 αυτός οφείλει το ποσό των £275,
- Ήταν ηθέσητου εφεσείοντα ότι της γραπτής'συμφωνίας ημερομηνίας 26/6/89 είχε προηγηθεί προφορική'μεταξύ τουςσυμφωνία,στις23/6/89, μεβάσητηνοποίαθαδιανέμονταν εξίσου ταπεριουσιακάστοιχεία καιόλαταχρέητου συνεταιρι σμού. Ηγραπτήσυμφωνία τελικά δεν περιείχε τα όσά'προφορικά οι διάδικοισυμφώνησαν,διότι σεαυτήδενλήφθηκανυπό ψηόλαταπεριουσιακάστοιχείακαιχρέητουσυνεταιρισμούκαι η υπογραφή της ήταν το αποτέλεσμα κοινού λάθους περί τα πράγματα. Ο εφεσείοντας διαζευκτικάισχυριζόταν ότι ανδεν υπήρχε κοινό λάθος περί τα πράγματα,η συμφωνία ήταν το αποτέλεσμαμονομερούς λάθουςπερίταπράγματααπόπλευράς δικής τουκαι/ήη συμφωνία εξασφαλίστηκε λόγω πλάνηςή δόλου απόπλευράς του εφεσίβλητου προςτονεφεσείονταΡ^ 30 Ο εφεσείοντας κατά τη διάρκεια της δίκης εγκατέλειψε τον πιο πάνωισχυρισμό τουότι δηλαδήησυμφωνίαεξασφαλίστηκε λόγω πλάνης ή δόλου από πλευράς του εφεσίβλητου'προς τον εφεσείοντα. 15 20 35 40 Περαιτέρω ο εφεσείοντας ισχυρίζεται ότι υποχρεώθηκε να καταβάλειτοποσότων £1.821,71γιαναεξοφλήσειχρέητουσυ νεταιρισμού που δεν είχαν ληφθεί υπόψη κατά τηνυπογραφή τηςσυμφωνίαςκαιισχυριζότανότιτοποσότοοποίοοφειλόταν στον εφεσίβλητο είναι το ποσότων£275,
- Επίσης ο εφεσείοντας ισχυρίστηκε ότι η συμφωνία πάνω στην οποίαστηρίζει τηναξίωσητουο εφεσίβλητος είναινομικά ανύπαρκτηλόγωαβεβαιότηταςκαι/ή λόγωσύγχισης. Καιοεφε σείοντας ζητούσε ανταπαιτητικά από το Δικαστήριοδιάταγμα με βάσητοοποίονα διορθώνεται ηγραπτήσυμφωνίαημερομη νίας 26/6/89,ώστε να περιλαμβάνει την πραγματική συμφωνία μεταξύ τους και τις αληθείς προθέσεις των διαδίκων?^Επίσης, 969 Κούρρης, Α. Κόκκινοςν.Πισσαρίδη
(1995)ζητούσε δήλωση του Δικαστηρίου ότι μετά την εξόφλησηαπό τον εφεσίβλητο όλων των εκκρεμούντων χρεών του συνεταιρι σμούόπωςαναφέρονταιπιόπάνω,οεφεσίβλητος θαδικαιούται στην πληρωμή απότον εφεσείοντα τουποσούτων£275,
- 5 Σύμφωνα με τη μαρτυρίατου εφεσίβλητου, στις 26/6/89απο φασίστηκε μεταξύ του και του εφεσείοντα ηδιάλυση του μεταξύ τουςσυνεταιρισμού. Η συζήτησηκαιη συμφωνίατουςγιατη διά λυσητουσυνεταιρισμού άρχισεστις 8τοπρωίκαιτελικάσυμφώ νησαν βασικάόπως ο καθέναςπάρειτους πελάτες τους οποίους 10 είχε εισάξει στο συνεταιρισμό. Στη συνέχεια κατέγραψανμε λε πτομέρειαμεβάση ταβιβλίατουςκαιτολογαριασμότονοποίοτη ρούσεηΤράπεζα,τοτι είχεπάρειοκαθένας,ταχρέητους,τα πε ριουσιακά στοιχεία του συνεταιρισμού, τοκέρδος του συνεταιρι σμούκαιμεβάσηαυτούςτουςλογαριασμούςφάνηκεότιη μερίδα 15 του εφεσείοντα ήτανχρεωμένη στο συνεταιρισμό ενώ ηδικήτου μερίδα έπρεπε να είναι πιστωμένη και φάνηκετελικά ότι ο ίδιος έπρεπεναπάρειτοποσότων£1.
- Οι λεπτομερείς αυτοίλογα ριασμοί οι οποίοι καταρτίστηκανμεταξύ τους,κατατέθηκαν στο Δικαστήριο ως Τεκμήριο
- Ήταν ηθέσητου εφεσίβλητου ότι το 20 Τεκμήριο 1 καταρτίστηκεμετησυνεργασίακαιτωνδύο,αλλάστην πραγματικότητα το μεγαλύτερο μέρος των λογαριασμών αυτών καταγράφηκεαπότον εφεσείοντα. Είναι ηθέσητου εφεσίβλητου ότι αφούέλαβανυπόψητους λογαριασμούς όπως φαίνονταιστο Τεκμήριο 1, κατέληξανσε μεταξύτουςγραπτήσυμφωνίαμεβάση 25 την οποίαθα λύονταν όλες οι μεταξύ τους διαφορές. Η γραπτή αυτήσυμφωνίακατατέθηκεστοΔικαστήριο ωςΤεκμήριο
- EfcvaLο ισχυρισμός του εφεσίβλητου ότι δενυπήρχαν οποια δήποτε άλλα χρέη ταοποίαδεν λήφθηκανυπόψη. Ο εφεσείοντας για να υποστηρίξει την εκδοχή του,ανέφερε ότι παρόλο που υπογράφηκετο Τεκμήριο 2 υπήρχαν υποχρεώ σεις τις οποίες δημιούργησε ο συνεταιρισμός, οι οποίες όμως δεν λήφθηκαν υπόψη. Οεφεσείοντας ανέφερεότι τοΤεκμήριο 2 υπογράφηκε για να επιταχύνουν την τελική διάλυση του συνε ταιρισμού, αλλά δεν έλαβαν τα πάντα υπόψη και επομένως εκ των υστέρων δεν ήταντελικήη διευθέτηση. Ταεπίδικα θέματα ενώπιοντουπρωτόδικουΔικαστηρίουως επίσης καιενώπιον μας,είναιότι η συμφωνία(Τεκμήριο2)ήταν το αποτέλεσμα κοινού λάθους και υπάρχει ανάγκη διόρθωσης της (rectification) και ότι η συμφωνία είναι νομικάανύπαρκτη λόγωαβεβαιότητας και/ή συγχίσεως. 970 30 35 40 1 ΑΑ.Δ. 5 10 15 20 25 30 35 40 Κόκκινος ν. Πισσαρίοη Κούρρης, Α. Ο συνήγορος του εφεσείοντα επιχειρηματολόγησε και έδωσε έμφασηστους ισχυρισμούς ότι ησυμφωνία είναι ανύπαρκτηλό γωαοριστίαςτων όρων τηςκαισεπερίπτωσηπουδεν συμβαίνει κάτιτέτοιο,είναιτοαποτέλεσμακοινούλάθουςκαιθαπρέπεινα διορθωθεί σύμφωνα με τους ισχυρισμούς και τη μαρτυρία του εφεσείοντα. Σύμφωναμεταόσαλέχθηκαναπότοσυνήγορο του εφεσείοντα,ηαβεβαιότηταστηνυπόκρίσησύμβαση, εντοπίζεται κυρίωςστηνπαράγραφο4τουΤεκμηρίου2,η οποίαέχειωςεξής: "Αλλοχρέος του συνεταιρισμού δενυπάρχειαλλά εάν υπάρχει ήφανείοιονδήποτε άλλο χρέος θατο πληρώσει ο συνέταιρος πουτοδημιούργησε. Εννοείταιχρέος προτης26/6/89.". Ήτανη εισήγηση τουσυνηγόρουτουεφεσείοντα ότι δενήταν δυνατόμετηνπαράγραφοαυτήνατίθεταιη υποχρέωσηπληρω μής χρέους του συνεταιρισμού πάνω στον ένα από τους συνε ταίρους. Έπρεπεναήτανποσοστό 50%γιατον κάθεσυνέταιρο και αυτόδενεφαρμόστηκε. Έχουμε τη γνώμη ότι η παράγραφοςαυτή δεν παρουσιάζει οποιαδήποτεαοριστίαήαβεβαιότητα,ώστεησυμφωνίανα καθί σταταιάκυρη. Τολεκτικό τηςπαραγράφουαυτήςείναισαφέστα το. Οι δύο συνέταιροι δέχτηκανότι δεν υπήρχεάλλο χρέος του συνεταιρισμού. Προχώρησανόμως στην πρόβλεψη τρόπου πληρωμής τέτοιου χρέους στην περίπτωση που αποκαλυπτόταν ότι υπήρχετέτοιο χρέος. Θατο πλήρωνε εκείνος απότους συνεταί ρουςμεενέργειες τουοποίουδημιουργήθηκε. Η πρόθεσητωνμε ρώνήταν σαφής. Η συμφωνίαμεταξύτωνδιαδίκων (Τεκμήριο2) αποσκοπούσε στο να δώσει άμεση και τελεσίδικη επίλυση όλων των μεταξύτων μερών διαφορών,ώστεναμηνυπήρχε ενδεχόμε νο τα μέρηνα έχουν εκκρεμότητες μεταξύ τους μετάτις26/6/
- Η παράγραφος7τηςσυμφωνίαςκάνειακόμησαφέστερηαυτήτην πρόθεσητων μερών. Ηπαράγραφος 7έχειως εξής: "Μετάαπό όλαταπιόπάνωοκ. ΙωσήφΚόκκινος οφείλει να πλήρωση εις τον κ. Ανδρέαν Πισσαρίδην το ποσόν των £1.825,- χιλίων οκτακοσίων είκοσι πέντε λιρών εις πλήρη εξόφλησιν και ικανοποίησιν πάσηςαπαιτήσεωςτου εξοιου δήποτε λόγου καιουδεμίαν άλληαπαίτησινέχει ήθαέχει εις το μέλλον οένας εναντίον του άλλου.". Όσον αφοράτον ισχυρισμό για την ύπαρξη κοινού λάθους περί ταπράγματακαιτηνανάγκηγιαδιόρθωσητηςσυμφωνίας, ο πρωτόδικοςΔικαστής αποδέχτηκετη μαρτυρίατου εφεσίβλη971 Κούρρης,Δ. Κόκκινοςν.Πισσαρίοη
(1995)του και κατέληξε ότι δεν υπήρξε κοινό λάθος και ότι τοΤεκμή ριο2 εκφράζειτηνπραγματικήπρόθεση των μερών όσον αφορά τον τρόπο επίλυσης συγκεκριμένων προβλημάτων που εγείρο νταν απότην απόφασητους ναδιαλύσουν τον μεταξύ τους συ νεταιρισμό. - Συμφωνούμε μετηνπιόπάνωθέσητουπρωτόδικουΔικαστή. Εξάλλου, πρέπει να ληφθεί υπόψηότι πλείστα επιμέρους θέμα τα της μεταξύ τους διευθέτησης, επιλύθηκαν με την ετοιμασία των λογαριασμών όπως φαίνονταιστο Τεκμήριο 1 και ότι ήταν ύστερα από την ετοιμασία αυτών των λογαριασμών πουκατέ ληξαν ότι ποσό £1.825 οφείλεται στον εφεσίβλητο. Ενόψει των πιό πάνω,κρίνουμε ότι το Τεκμήριο 2 εκφράζει την πραγματικήπρόθεση των διαδίκωνγιατην τελική διευθέτηση των μεταξύ τους διαφορών από τη διάλυση του συνεταιρι σμού και ότι επομένως ο εφεσείοντας ανέλαβε την υποχρέωση και όφειλε στον εφεσίβλητο το ποσό των £1.825. •Για όλους τους πιό πάνω λόγους, η έφεση απορρίπτεται με έξοδα εις βάρος του εφεσείοντα. Η έφεση απορρίπτεται με έξοδα σεβάρος του εφεσείοντα. 972 5 10 15 20