clr/1995/1995_1_973.pdf

(1995)Ολόγοςέφεσηςπουαναπτύχθηκετόσοπρωτόδικαόσοκαιενώ­ πιοντου Εφετείουήτανη έλλειψη αιτιολογίας. Αποφασίστηκε, ότι: 5

(1)Στο φάκελο της υπόθεσης δεν υπήρχε αιτιολογία,η απόφαση του Διευθυντή ήταναναιτιολόγητη διότι το σχεδιάγραμμακαι τααναφερόμενασ' αυτόήτανπεριγραφικά καιδενσυμπλήρω­ ναντηναιτιολογίαγιαπαροχήτηςδιόδουδιάμέσουτου ακινή­ τουτων εφεσειόντωνκαιόχιδιάτουγειτονικού. 10

(2)Ηεκδίκαση αίτησης-έφεσης από ΕπαρχιακόΔικαστήριοκατά απόφασης του Διευθυντή του Τμήματος Κτηματολογίου και Χωρομετρίαςγιαπαραχώρηση διόδου,διέπεταιαπότιςαρχές πάνω στις οποίες τοΑνώτατο Δικαστήριο, στηδιοικητικήτου 15 δικαιοδοσία, ελέγχει δικαστικά διοικητικές πράξεις ήαποφά­ σειςστοντομέατουδημοσίουδικαίου,μεμόνη διαφοράότιτο Επαρχιακό Δικαστήριο έχει την εξουσία ναυποκαταστήσει τη δικήτουδιακριτικήευχέρεια μεαυτήτουΔιευθυντή. 20 Η έφεση έγινεδεκτήμε έξοδα τόσο τηςπρωτόδικηςδιαδικασίαςόσοκαι τηςέφεσης. Αναφερόμενες υποθέσεις: 25 KafierosandAnotherv. TheocharousandOthers

(1978)1 C.L.R. 619, PeyiotisandAnotherv. Polemidis

(1982)1 CL.R.

1. 30 Έφεση. Έφεσηαπότους Αιτητέςκατά της διαταγήςτουΕπαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας(Αρεστής,Ε.Δ.) πουδόθηκε24Ιανουα­ ρίου 1992 (Αρ. Αίτησης 247/90)με την οποίααπερρίφθηηαίτη- 35 ση - έφεση για ακύρωση της αποφάσεως του Διευθυντού του Κτηματολογίου με την οποία καθόρισε δίοδο προς όφελος του κτήματοςτων καθ' ων ηαίτηση. Γ. Τριανταφυλλίδης, γιατους Εφεσείοντες. 40 Ν.Παναγιώτον, γιατην Εφεσίβλητη. Cur.adv. wit. 974 1 ΑΛΛ. Παύλουκ.ά. ν. Νεοφύτου ΚΟΥΡΡΗΣ, Δ.: Τηνομόφωνη απόφασητου Δικαστηρίου θα δώσει οΔικαστής Γ. Χρυσοστομής. 5 10 15 20 25 ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ, Δ.: Η εφεσείουσα 1 είναι εγγεγραμμένη ιδιοκτήτρια του τεμαχίου R161, Φ/Σχ.30/10 του Χωριού Αγιοι Τριμιθιάς,οδεεφεσείων 2είναι αγοραστήςτουκτήματοςαυτού με βάσηπωλητήριο έγγραφο ημερ.25.6.
2. Κατόπιν αιτήσεως της εφεσίβλητης για παροχή διόδου βάσει του άρθρου 11Α του περί Ακινήτου Ιδιοκτησίας (Διακατοχή,Εγ­ γραφήκαιΕκτίμησις) Νόμου,Κεφ.224,όπωςτροποποιήθηκεαπό το Ν. 10/66, 16/80 και 75/68, ο Διευ&υντής του Τμήματος Κτημα­ τολογίου καιΧωρομετρίας (Διευθυντής),μεειδοποίηση τουημερ. 19.5.90, καθόρισε δια του κτήματος των εφεσειόντων τη δίοδο προςόφελοςτουκτήματοςτηςεφεσίβλητης,τεμάχιοαρ.56καικα­ θόρισε καταβολήαποζημιώσεως εκ£280προςτους εφεσείοντες. Οι εφεσείοντες με αίτηση-έφεσή τους βάσει των προνοιών του άρθρου 80 του περί Ακινήτου Ιδιοκτησίας (Διακατοχή,Εγγραφή και Εκτίμηση) Νόμου,Κεφ.224, προσέβαλαντηναπόφα­ ση του Διευθυντή σαν άκυρη, γιατί όπως ισχυρίστηκαν είναι αποτέλεσμα κατάχρησης εξουσίας και/ήείναι αντίθετη προς το Νόμο. Επίσης ισχυρίστηκαν ότι ο ΔιευίΗίντής ενήργησε κάτω από πλάνη περί τα πράγματακαι ότι ηαπόφασηπροκαλεί κατάφορηαδικίαστους εφεσείοντες. Το πρωτόδικο Δικαστήριο απέρριψε την αίτηση-έφεση των εφεσειόντων γιαδύο λόγους: 30 α) Γιατί θεώρησε ότι η απόφασητου Διευθυντή ήταναιτιο­ λογημένη και β) γιατί οι εφεσείοντες δεν προσκόμισαν μαρτυρία για να αποδείξουντην υπόθεση τους. 35 40 Το πρωτόδικο Δικαστήριο στη σελ. 22 της απόφασηςαφού διαπιστώνει ότι η έκθεση του Διευθυντή δεν είναι αρκούντως διαφωτιστική, χωρίς τούτο να σημαίνει, όπως ανέφερε, ότι ελ­ λείπει παντελώς η αιτιολογία από την απόφαση,καταλήγει ως ακολούθως: "Όπως φαίνεται απότο ερυθρό 10 και το ερυθρό 11 του Τεκμηρίου 1ο διευθυντής εξέτασεκαι τή δυνατότηταπαρα­ χώρησης δικαιώματος διόδου και διά του τεμαχίου
3. Εις 975 Χουσοστομής,Δ. Παύλου κ.ά. ν. Νεοφύτου

(1995)τις σημειώσεις που υπάρχουν εις το ερυθρό 10αναφέρεται ότι σε απόσταση2.75 μέτρων από τοσύνορο τουτεμαχίου 57 υπάρχουν ελαίόδενδρα ηλικίας5 ετών καιείναιπεριφραγμέ­ νο μεσιδερένιους πασάλλουςκαιαγκαθωτότέλι. Είναιπρο­ φανές από τα πιό πάνω ότι ο διευθυντής σχηματίζοντας τη γνώμητουκαικαταλήγονταςστην απόφασητην οποίακατά­ ληξε,έλαβε υπόψη καιαυτά ταστοιχεία. Έχωεπομένωςκα­ ταλήξει στην απόφασηότι η απόφασητου διευθυντή δεν εί­ ναι σε τέτοιο βαθμό ελλειπής από απόψεως αιτιολόγησης ώστε να δικαιολογεί την επέμβαση του Δικαστηρίου όσον αφορά αυτότο θέμα." Όσον αφοράτην αποτυχίααπόδειξης της αίτησης-έφεσης το πρωτόδικο Δικαστήριο στην απόφασητου στη σελ. 23 των πρα­ κτικών, αναφέρει ότι οι εφεσείοντες παρέλειψαν να προσκομίσουν στο Δικαστήριο οποιαδήποτε μαρτυρίαγια νααποδείξουν τολανθασμένο τηςαπόφασηςτουΔιευθυντή του Κτηματολογίου. 5 10 15 Ο λόγος της έφεσης τόσο πρωτόδικα όσον και ενώπιον μας περιορίζεται στην εισήγησηπως ηαπόφασητου Διευθυντή του 20 Κτηματολογίου δεν ήταν αιτιολογημένη. Για το λόγο αυτό πα­ ρουσιάστηκε στο πρωτόδικο Δικαστήριο ο σχετικός φάκελος του Κτηματολογίου (Τεκμήριο 1) και δεν προσκομίστηκε άλλη μαρτυρία από οποιαδήποτε πλευρά. Η υπόθεση των εφεσειό­ ντωνδενυπεισήλθε στην ουσίατηςαπόφασηςτουΔιευθυντήκα- 25 τα τρόπο που να επιδιωχθεί η ανατροπήτης σαν λανθασμένης. Τουναντίον περιορίστηκε μόνο στην έλλειψηαιτιολογίαςκαι γι' αυτό το λόγο και μόνο, επιδιώχθηκε ηακύρωσητης. Κατά συνέπεια, το πρωτόδικο Δικαστήριο έσφαλε με το να καταλήξει στο συμπέρασμαότιοι εφεσείοντες δεναπέδειξαντην υπόθεση τους, γιατί δεν προσκόμισαν μαρτυρίαγια νααποδεί­ ξουν ότι ηαπόφασητου Διευθυντή ήταν λανθασμένη. Οι εφε­ σείοντες επέλεξαν να μην προσβάλουν την ουσία της προσβαλ­ λόμενης απόφασηςως προς την ορθότητατης και περιοριζόμενοι στο θέμα της έλλειψης της αιτιολογίας, ήταναρκετό γι' αυ­ τούς να παρουσιάσουν το φάκελοΤεκμήριο 1. Οι αρχές πουπρέπει νακαθοδηγούντο Δικαστήριο ότανεξε­ τάζειαίτηση-έφεση απόαπόφασητουΔιευθυντή κάτωαπότοάρθρο80 τουΚεφ.224, διατυπώθηκαναπό τοΑνώτατο Δικαστήριο στην υπόθεση Kafieros and Another v. Theocharous and Others

(1978)1C.L.R.619 καιορθάαναφέρθηκαν απότοπρω­ τόδικο Δικαστήριο. ΣτηνυπόθεσηαυτήτοΑνώτατο Δικαστήριο 976 30 35 40 1 Α.Α.Λ. 5 10 15 20 25 30 35 40 Παύλου χ,ά.ν.Νεοφύτου Χρυσοσιομής,Δ. αποφάνθηκεότι οΔιευθυντής μετάτηδιεξαγωγήεπιτόπιαςέρευ­ νας καθορίζει την κατεύθυνση και την έκταση της διόδουαφού λάβει υπ' όψιν όλους τους σχετικούς παράγοντες. Στην περί­ πτωση δε που υπάρχουνπερισσότερα απόένακτήματαπουδυνατόν να θεωρηθούν κατάλληλα, ο Διευθυντής έχει την εξουσία να κάμει εκλογήκαι ν' αποφασίσει τοκτήμαπάνωστο οποίοθα δοθεί το δικαίωμαδιόδου λαμβάνονταςυπ' όψιν τηδημιουργία της ελάχιστης δυνατήςζημιάς,οχληρίαςκαιταλαιπωρίας. Ο Δι­ ευθυντής αποφασίζοντας ένα δικαίωμα διόδου έχει διακριτική εξουσίανααποφασίσειπάνωσειδιωτικάδικαιώματα. Επομένως τοΕπαρχιακόΔικαστήριο αναθεωρώνταςτηναπόφασητουΔιευ­ θυντή ακολουθεί τις αρχές πάνωστις οποίες το Ανώτατο Δικα­ στήριο εις τηδιοικητικήτουδικαιοδοσίακάνει δικαστικό έλεγχο πάνω σε διοικητικές πράξεις ήαποφάσειςεις τον τομέα τουδημοσίου δικαίου. Ημόνη διαφοράείναι ότι το Επαρχιακό Δικα­ στήριο αποφασίζοντας μιαν έφεση κάτω από το άρθρο 80 του Κεφ.224 έχει την εξουσία ναυποκαταστήσει τηδικήτουδιακρι­ τική ευχέρεια με αυτήτουΔιευθυντή σε αντίθεση με την εξουσία που έχει το Δικαστήριο σε περίπτωση προσφυγής κάτω από το άρθρο 146 τουΣυντάγματος,όπουτοΔιοικητικό Δικαστήριο δεν μπορεί να κάμει κάτι τέτοιο. Όμως το Επαρχιακό Δικαστήριο δενθαυποκαταστήσει εύκολα τηδικήτουδιακριτικήευχέρεια με αυτήτουΔιευθυντή εκτός εάνυπάρχουνισχυροί λόγοι οι οποίοι νααποδεικνύονταιμεαποδεκτήμαρτυρίακαιοιοποίοι νασυνηγορούν προς αυτήτηνκατεύθυνση. Ηεξουσία τουΔιευθυντή εί­ ναι πράγματιευρεία εξουσία σύμφωνα μετο Νόμοκαι τουςΚα­ νονισμούς ιδιαίτεραγιατί είναιπρόσωποπερισσότερο ικανόσαν ειδικός νααποφασίσειτηνκατεύθυνσηκαιτην έκτασητουδικαι­ ώματος διόδουκαιτο Δικαστήριο στην απουσία συγκεκριμένων και ισχυρών λόγων δεν μπορεί ναθέσει υπόαμφισβήτηση τασυ­ μπεράσματατου. Οι ίδιεςαρχέςυιοθετήθηκανκαιεφαρμόστηκαν στην υπόθεση Peyiotis and Another v. Polemidis

(1982)1 C.L.R.442. Τα γεγονότα που οδήγησαν στην επίδικη απόφασηείναι συ­ νοπτικά τα ακόλουθα: Αρχικά ο Διευθυντής θεώρησε σανκα­ τάλληλα γιαδουλεύοντα κτήματακαιταδύοτεμάχια57 και 161 τα οποία εφάπτονται του δεσπόζοντος ακινήτου της εφεσίβλη­ τηςτεμάχιο56 καικάλεσετους ιδιοκτήτες σε επιτόπιαεξέταση. Οι ιδιοκτήτες τουτεμαχίου 161 παρουσιάστηκανκαι έφερανέν­ σταση,ενώηιδιοκτήτριατουτεμαχίου αρ.57 δενπαρουσιάστη­ κε και ο Διευθυντής προχώρησε με την απόφασητου και απο­ φάσισε το δικαίωμα διαβάσεως μέσω του τεμαχίου 161, ενώ όπως ήταν η εισήγησητων εφεσειόντων ήταν δίκαιο ηδιάβαση 977 Χρυσοστομής,Δ. Παύλου κ.ά. ν. Νεοφύτου

(1995)να περάσει και μέσα από το τεμάχιο αρ. 57. Στο φάκελο της υπόθεσης δεν υπάρχει οποιαδήποτεαιτιολο­ γίαγι' αυτήτηναπόφασητουΔιευθυντή. Από ένασχεδιάγραμμα (ερυθρό 10στοΤεκμήριο 1), αναφέρεταιότι σεαπόσταση2.75 μέ5 τρων από το σύνορο του τεμαχίου 57 υπάρχουν 6 ελαιόδενδρα ηλικίας περίπου 5 χρόνων και ότι το τεμάχιο αυτό είναι περι­ φραγμένο με σιδερένιους πασσάλους καιαγκαθωτότέλι. Επίσης ηέκθεσητουΔιευθυντή πουκατατέθηκεστο Δικαστήριο μεσυνο­ δευτικήεπιστολή τουημερ. 25.9.90,σύμφωναμετουςπερίΑκινή- 10 του Ιδιοκτησίας (ΠαροχήΔιόδων) Κανονισμούς του 1967, που περιέχεται στο Τεκμήριο 1,αναφέρει ότι ο Διευθυντής αφούμε­ λέτησετην υπόθεση και ικανοποιήθηκεότι ηεφεσίβλητη ακολού­ θησε την υπό του Νόμου και των Κανονισμών διαδικασίακαι αφούενήργησεσύμφωναμετον Καν.5,εξέτασεεπιτόπιατην αϊ- 15 τηση δια του αρμόδιου κτηματολόγου Στέλιου Παπαδόπουλου στις 19.4.93ηώρα 8.15 π.μ.και ότι κατόπιντης επιτόπιαςέρευ­ νας και μελέτης όλων των στοιχείων και γεγονότων και προς το σκοπό όπως προκληθεί ημικρότερη δυνατήζημιά,οχληρία ή τα­ λαιπωρία,οΔιευθυντής αποφάσισεκαικαθόρισετηνκατεύθυνση 20 της διόδου,την έκτασηκαιτηνκαταβλητέα αποζημίωση. Είναι φανερό πως τοπρωτόδικο Δικαστήριο θεώρησε ότι τα όσα αναφέροντοσαν έναγεγονός στο σχεδιάγραμμα (ερυθρό 10 στο Τεκμήριο 1),λήφθηκανυπόψηαπότο Διευθυντή γιανακα- 25 ταλήξει στην προσβαλλόμενη απόφασηκαιότι ταστοιχεία αυτά προσφέρονται σαν ηαιτιολογία τηςαπόφασης. Κατά τηγνώμη μαςηθέσηαυτήείναι λανθασμένη. 30 Συμφωνούμε με την εισήγηση του δικηγόρου των εφεσειό­ ντων πωςη απόφασητουΔιευθυντή δεν είναιαιτιολογημένη και τα όσα αναφέρονται στο σχεδιάγραμμα (ερυθρό 10 στο Τεκμή­ ριο 1), ασφαλώς και δεν μπορούν να θεωρηθούν πως συμπλη­ ρώνουν καθ*οιονδήποτε τρόποτηναιτιολογία του.Ταόσαανα- 35 φέρονται στο σχεδιάγραμμα αυτό είναι περιγραφικά και δεν "μπορεί έγκυραναυποστηριχθεί ηθέσηότι είναι λόγωαυτήςτης περιγραφής που ο Διευθυντής προτίμησε το τεμ. 161 και όχι το τεμ. 57, γιατί ένατέτοιο συμπέρασμαδεν μπορεί ναεξαχθεί μια και ο Διευθυντής δεν αιτιολογεί τίποτε. Επίσης, η έκθεση του 40 Διευθυντή ηοποίαθαπρέπει νααποτυπώνειτηναιτιολογία του Διευθυντή κατά τη λήψη της προσβαλλόμενης απόφασης,και πάλιν δεν προσφέρει καμιάαιτιολογία γιατίπροτιμήθηκε τοτε­ μάχιο 161 αντί του τεμ. 57,ούτε καιθαμπορούσε να προσφέρει 978 1 ΑΛΛ. Παύλου χ.ό. ν. Νεοφύτου Χρυσοστομής, Δ. οποιαδήποτε αιτιολογία εκ των υστέρων. 5 Γι' αυτούς τους λόγους, καταλήγουμε στο συμπέρασμα πως το πρωτόδικο Δικαστήριο έσφαλε με το να αποφασίσει ότι η προσβαλλόμενη απόφαση τουΔιευθυντή ήταν αιτιολογημένη. Ενόψει της κατάληξης αυτής, κρίνουμε ότι είναι δίκαιο η απόφασητου Διευθυντή να ακυρωθεί και ακυρώνεται λόγω έλ­ λειψης αιτιολογίας. 10 Ο Διευθυντής ναεπανεξετάσει την αίτηση της εφεσίβλητης. 15 Δεν υπεισήλθαμε στην εξέταση και στον έλεγχο της ορθότη­ τας της απόφασης,επειδή διαπιστώθηκε παντελής έλλειψηαιτιολογίας. Η εφεσίβλητη ναπληρώσει ταέξοδα της πρωτόδικηςδιαδικα­ σίαςκαθώςεπίσης καιτηςπαρούσαςέφεσης τους εφεσείοντες. 20 Η έφεσηέγινε δεκτήμεέξοδατόσο της πρωτόδικης διαδικασίας όσο και τηςέφεσης. 979