clr/1995/1995_1_980.pdf

(1995)28 Νοεμβρίου, 1995, [ΚΟΥΡΡΗΣ, ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ,ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ,Δ/οτές] ΑΡΙΣΤΟΣΑΡΙΣΤΟΔΗΜΟΥ,ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗΣΤΗΣΠΕΡΙΟΥ­ ΣΙΑΣΤΟΥ ΑΠΟΒΙΩΣΑΝΤΑ ΑΝΔΡΕΑ ΓΕΩΡΓΙΟΥ, Εφεσείων, ν. ΑΝΔΡΕΑ ΠΕΤΡΟΥ, Εφεσίβλητου. (Πολιτική ΈφεσηΑρ.9088). Αυτοκινητικό ατύχημα— Σύγκρουσημοτοσνκλέτταςκαιαυτοκινήτουσε διασταύρωσηδρόμων—Παράλειψη τουοδηγού τουαυτοκινήτουνα σταματήσεισεΑλτ—Στροφή τηςπροσοχής τουμοτοσυκλεττιστήστο δρόμο μποροστά του,παρόλο ότι είδε το αυτοκίνητο όταν ήτανσε απόσταση 15-20μέτρων από τοΑλτ — Ευθύνη, καταμερίστηκε από το πρωτόδικο Δικαστήριο 80% στον οδηγό του αυτοκινήτουπου δε σταμάτησεστο Αλτ και20% στον οδηγό τηςμοτοσυκλέτταςπου δεν τον πρόσεξε — Ανατράπηκε κατ' έφεση, αποφασίστηκε ότι οοδηγός του αυτοκινήτου ήταναποκλειστικά υπεύθυνοςγιχχ τοατύχημα. 5 10 Γενικές αποζημιώσεις — Σωματικές βλάβες σε τραπεζοκόμο ηλικίας 31 ετών κατά το ατύχημα — Συντριπτικό κάταγμα του άνω τριμορίον της κνήμης ενδοαρθρικόν, στο αριστερό πόδι με ανάπτυξη οστεοαρθρίτιδας — Επιδικάστηκαν £9.000 γενικέςαποζημιώσεις για πόνο, ταλαιπωρία και στέρησηαπολαύσεων τηςζωήςπου επι15 κυρώθηκανκατ' έφεση. Ειδικές αποζημιώσεις — Υπολογισμός ειδικών αποζημιώσεων μέχρι την ημέρατης απόφασης —Αφαίρεση από τοαπωλεσθένεισόδημα κατά την ανάρρωση, του φόρου εισοδήματος, τηςέκτακτηςεισφοράς, της έκτακτης εισφοράς για την άμυνα και της εισφοράς Κοι­ νωνικών Ασφαλίσεων. 20 Πολλαπλασιαστής — Τραπεζοκόμος ηλικίας 31ετώνκατά τοατύχημα — Απώλεια μελλοντικών απολαβών £200 τον μήνα λόγω τραυμάτων του σε αυτοκινητικό ατύχημα — Πολλαπλασιαστής, υπολογί- 25 980 1 Λ.Α.Δ. Αριστοδήμου ν. Πέτρου στηκε σε οκτώχρόνια από το πρωτόδικοΔικαστήριο και επικυρώ­ θηκεκατ' έφεση. 5 Απώλεια μελλοντικών απολαβών—Αφαίρεση από το σύνολο τωνμηνιαίωναπολαβών, τουεισοδήματοςαπό πιθανή καθιστικήαπασχό­ ληση — Καθήκοντου πρωτόδικου Δικαστηρίου να αφαιρέσει από το ύψος των μελλοντικών μηνιαίωναπολαβών, τωνυποχρεώσεων σε φόρο εισοδήματος, έκτακτη εισφορά,έκτακτη εισφορά για την άμυνα και εισφορές ΚοινωνικώνΑσφαλίσεων. 10 15 Ημοτοσυκλέττα του εφεσίβλητου-ενάγοντα, τραπεζοκόμου,ηλι­ κίας 31 ετών κατά το ατύχημα,συγκρούστηκε μετο αυτοκίνητοτου εφεσείοντα-εναγομένου σε διασταύρωση κυρίου με δευτερεύοντα δρόμο. Ο εφεσίβλητος-ενάγων εκινείτο με την μοτοσυκλέττα του στον κύριο δρόμο. Είδετο αυτοκίνητο του εφεσείοντα-εναγομένου νακινείταιπροςτηδιασταύρωσηενώτούτοήτανσεαπόσταση 15-20 μέτρααπότοάλτμεμικρήταχύτητακαισχημάτισετηνεντύπωσηότι θα σταματούσε. Εντω μεταξύέστρεψετηνπροσοχή του στο δρόμο μπροστάτου,προσέχονταςκαιτηνάλλητροχαία κίνηση. Ηπαράλειψητουεφεσείοντα-εναγομένου νασταματήσει στοάλτ ήταν ηαιτία της σύγκρουσης, απότην οποίαο εφεσίβλητος-ενάγων έπαθεσοβαρέςσωματικές βλάβες, κυρίως στο αριστερόπόδι. i J Το πρωτόδικο Δικαστήριο, καταμέρισε την ευθύνη κατά 80% στον εφεσείοντα-εναγόμενο και20%στον εφεσίβλητο-ενάγοντακαι εξέδωσε απόφασηυπέρ του εφεσίβλητου για £65.708.- αποζημιώ­ σεις, πλέον τόκοκαιέξοδα. •Ό Με έφεση του, ο εφεσείων-εναγόμενος πρόσβαλε τα ευρήματα τουπρωτόδικουΔικαστηρίου αναφορικάμετατραύματαπουυπέ­ στηοεφεσίβλητος-ενάγων,τις συνέπειες τουςκαιτούψοςτωναπο­ ζημιώσεων καθώςκαισειρά ευρημάτωναξιοπιστίαςτωνμαρτύρων του εφεσιβλήτου-ενάγοντα. ™ Μεαντέφεση,ο εφεσίβλητος-ενάγων πρόσβαλετο εύρηματουΔι­ καστηρίουγια συντρέχουσα αμέλεια απόμέρους του σανλανθασμέ­ νο,καθώςκαιτοεύρημαότιτομηνιαίοποσότωνχαμένωναπολαβών του ήταν£400.- και εισηγήθηκε ότι ανερχόταν τις £620.- μηνιαίως. Πρόσβαλεεπίσης τοεύρημα,ότιτοεπάγγελματουbarman σταπλοία δεν ήταν το κύριο επάγγελμα του και ότι ο πολλαπλασιαστής των οκτώετώνήτανχαμηλός,λαμβανομένηςυπόι|ίητηςηλικίαςτου. 981 Αριστοδήμου ν.Πέτρου

(1995)Αποφασίστηκε, ότι:

(1)Ο εφεσίβλητος, δεν είχε ευθύνη για το ατύχημα. Υπό τις περι­ στάσεις, δεν ήτανλογικά προβλεπτό ότι οεφεσείων δεν θαστα­ ματούσε στο άλτ. Η απόστασηπουτους χώριζε ήταν μικρήκαι ο εφεσίβλητος είχε καθήκον να προσέχει και την άλλη τροχαία κίνηση στο δρόμο καιέτσι ήτανδικαιολογημένος να μηδει τον εφεσείοντα ναεισέρχεται στον κύριο δρόμο χωρίς νασταματή­ σει και να μη λάβει μέτρα προς αποτροπήτης σύγκρουσης. Ο εφεσείων ήτανο αποκλειστικός υπεύθυνος γιατο ατύχημα. 5 10

(2)Τα ευρήματα που αφορούσαν τη φύση και έκταση τωντραυμά­ των του εφεσίβλητου ήτανορθά.

(3)ΤοεύρηματουπρωτόδικουΔικαστηρίου,ότιοιαπολαβέςτουεφε15 σίβλητου ανέρχονταν στις £800.-τομήναήτανορθό,αλλάουπο­ λογισμόςτουκαθαρούεισοδήματος πουαπώλεσε ήτανλανθασμέ­ νος,διότιτοΔικαστήριο έπρεπεναπροβείτο ίδιοσε υπολογισμό, όχι κατ' ανάγκη ακριβή,με βάσητους σχετικούς νόμους και να αφαιρέσει τον φόρο εισοδήματος, έκτακτη εισφορά, έκτακτη ει20 σφοράγιατην άμυνακαι εισφορές κοινωνικών ασφαλίσεων.

(4)Το καθαρό μηνιαίο εισόδημα του εφεσίβλητου ήταν £500.-, καθ'όσον τοποσό το£300.-το μήναθαέπρεπενααφαιρεθείαπό τις μηνιαίες απολαβές του πουήταν£800.- για τις φορολογικές υποχρεώσεις του. 25

(5)Η εργασία του εφεσίβλητου στα πλοία ήταν εποχιακή και τα έσοδα του απόαυτήδενήτανδυνατόνασυνυπολογιστούν κατά τον προσδιορισμό των απολαβών του. 30

(6)Το εύρημα του Δικαστηρίου, ότι ο εφεσίβλητος θαμπορούσε να εξασφαλίσει καθιστική εργασία με μισθό £300.- τον μήνα,μετά τηλήξη της αναρρωτικήςτουάδειας,αφούδεν μπορούσε πιανα ασκήσει το επάγγελμα τουτραπεζοκόμουκαιότι δενέκαμεόλες 35 τις λογικές προσπάθειες για εξεύρεση τέτοιας απασχόλησης, ήταν ορθό.

(7)Οπολλαπλασιαστής των 8ετών, που αποφάσισετο πρωτόδικο Δικαστήριο για υπολογισμό της απώλειας των μελλοντικών απολαβώντου εφεσίβλητου καιαμφισβήτησε μεαντέφεσήτου ο εφεσίβλητος, ήτανορθός.

(8)Τοποσό των £9.000πουεπιδίκασε στον εφεσίβλητο τοπρωτόδι982 40 1 Α.Α.Λ. Αριστοδήμουν.Πέτρου κοΔικαστήριο γιαγενικέςαποζημιώσεις,ήτανορθό,λαμβανομέ­ νων υπόψητηςέκτασηςτωντραυμάτωνκαιτωνσυνεπειώντους. Έφεση και αντέφεση έγιναν μερικώς αποδεκτές με διαταγή έκαστος των διαδίκων να καταβάλει ταέξοδα τον και ηπρωτόδικηαπόφαση να τροπο­ ποιηθεί ανάλογα. 5 10 Αναφερόμενες υποθέσεις: British TransportCommission v.Gourley[1995]3All E.R. 796, Calvert v. Wainwringht[1947] 1K.B. 526, 15 Papadopoulos v.Pericleous

(1980)1C.LR.576,KykonLtdv. Demetriou

(1982)1C.L.R. 453, 20 Tflveto v.EvangelouandAnother

(1984)1C.L.R. 460, ίωαννίδον v. Γιάννη

(1990)1 Α.ΑΛ. 213, Βλάσιοςv. Αντωνίου

(1990)1ΑΛΛ. 815, 25 DroushiotisandAnotherv. XeniandOthers

(1976)1C.L.R. 161, Karikatou v.SoteriouandAnother

(1979)1C.L.R. 150, 30 Parmaxis v.Katsiol

(1985)1C.LR.633, CharalambousandAnotherv. KasapisandAnother

(1988)1 C.LR. 25. 'Εφεση. 35 Έφεση απότονεναγόμενο 1κατά τηςαπόφασηςτουΕπαρχια­ κού Δικαστηρίου Λευκωσίας (Φωτίου, Α.Ε.Δ.) ημερομηνίας 25 Νοεμβρίου, 1993 (Αρ.Αγ. 10844/87)με τηνοποία επιμερίστηκε σ' αυτόν ποσοστό ευθύνης 80% για τροχαίο δυστύχημα και διατάχθηκε να καταβάλει αποζημιώσεις στον ενάγοντα για σωματικές βλάβες πουτουπροξένησε. Χρ. Κληρίδης, γιατον Εφεσείοντα. 983 Αοιστοδήμου ν. Πέτρου

(1995)Στ. Ερωτοκρίτου, γιατον Εφεσίβλητο. Cur. adv. vult. ΚΟΥΡΡΗΣ, Δ.: Την ομόφωνη απόφαση τουΔικαστηρίου θα δώσει ο Δικαστής Γ. Χρυσοστομής. 5 ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ, Δ.: Την 1.9.87 ο εφεσείων ενεπλάκη σε οδικό ατύχημακαι υπέστη σωματικές βλάβες και άλλες ζημιές. Τοατύχημαεπεσυνέβη παράτηδιασταύρωσητηςοδούΡηγαίνης 10 με την οδό προς την πλατεία Ηπείρου στη Λευκωσία, ότανσυ­ γκρούστηκαν η μοτοσυκλέττα του εφεσίβλητου-ενάγοντα μεαρ. εγγραφήςQU334, με το αυτοκίνητο με αρ. εγγραφής FF758, που οδηγούσε οεφεσείων-εναγόμενος 1. Οεφεσίβλητος οδηγούσε τη μοτοσυκλέττα τουκατά μήκος τηςοδούπροςτην πλατείαΗπεί- 15 ρου,πουείναι κύριος δρόμος καιο εφεσείων οδηγούσε τοαυτο­ κίνητο κατά μήκος της οδούΡηγαίνης. Παράτησυμβολήμετον κύριο δρόμο, ο εφεσείων παράλειψε να σταματήσει στο σημείο Αλτ και επεσυνέβη ησύγκρουση των δύοοχημάτων. 20 Μετά απόακροαματικήδιαδικασία το πρωτόδικο Δικαστήριο προέβησε καταμερισμό τηςευθύνης καικατάληξεστο εύρημαότι ο εφεσείων ευθύνεταιγιατοατύχημακατά80%καιο εφεσίβλητος κατά 20%. Τελικά εξέδωσετην απόφασητουυπέρ του εφεσίβλη­ του και εναντίον του εφεσείοντα για το συνολικό ποσό των 25 £65.708.-αποζημιώσεις,πλέοντόκοικαιέξοδα. Ηαγωγήεναντίον του εναγομένου 2απορρίφθηκεχωρίς καμιά διαταγήγιαέξοδα. Ο εφεσείων μετηνέφεσητουπροσβάλλει ταευρήματατουπρω­ τόδικου Δικαστηρίου που αφορούν την έκταση και τις συνέπειες των τραυμάτων που υπέστη ο εφεσίβλητος και κατ' επέκταση το ύψος των αποζημιώσεων. Επίσης με σειρά λόγων προσβάλλονται ευρήματααξιοπιστίαςτων μαρτύρωντου Εφεσίβλητου καιη αξιο­ λόγησητηςμαρτυρίαςόπωςέγινεαπότοπρωτόδικοΔικαστήριο. 30 35 Ο εφεσίβλητος μετηναντέφεσήτουπροσβάλλει τοεύρηματου Δικαστηρίου για συντρέχουσα αμέλεια απόμέρους τουσανλαν­ θασμένο. Επίσης προσβάλλει σαν λανθασμένο το εύρημαότι το μηνιαίο ποσό των χαμένων απολαβών του ανέρχεται στο ποσό των £400, ενώ τούτο γίνεται εισήγηση ότι ανέρχεται στο ποσό των £620μηνιαίως. Επίσης είναι ηθέσητου εφεσίβλητου ότι το επάγγελμα του ήτο πρωτίστως αυτό του barman στα πλοία και ότι σε αυτότο εύρημα έπρεπενακαταλήξει τοπρωτόδικοΔικα­ στήριο- και τέλος ότι ο πολλαπλασιαστής των οκτώ ετών είναι 984 40 1 ΑΛ.Δ. Αριστοδήμου ν.Πέτρου Χρυσοστομής,Δ. χαμηλός, έχοντας υπόψη την ηλικία του εφεσίβλητου και τηνο­ μολογία. Ολόγος που αφορούσε την ανεπάρκειατων γενικών αποζημιώσεων εκ£9.000που επιδικάστηκαν, αποσύρθηκε. 5 10 15 20 25 30 35 Θαασχοληθούμε πρώτα μετο λόγο Α τηςαντέφεσηςπου αφορά την καθορισθείσα αναλογία ευθύνης του εφεσείοντα σε 80% και του εφεσίβλητου σε 20%. Πα τοθέμααυτότοπρωτόδικοΔικαστήριο ανάφερεταακόλουθα στησελ. 286 των πρακτικών: "Γιασκοπούςαπόφασηςτουσημείουαυτούέλαβαυπόψητα δύοκριτήρια, (α)της αιτίαςτουδυστυχήματος (causation) και (β)τοαξιόμεμπτο(blameworthiness)κάθεοδηγούταοποίαπρέπειναέχειυπόψητουτοΔικαστήριο ότανεξετάζει τοθέμααυ­ τό. (ΒλέπεμεταξύάλλωνΠαπαδόπουλοςν.Περικλέους

(1980)1 C.L.R. 576 σελ.580,KykonLtdv.Demetriou

(1982)1 C.L.R. 453 σελ. 458,Tavelis v. Evangelouand Another

(1984)1 C.L.R.460 σελ. 463,Παρμαξή v. Κατσιόλ

(1985)1C.L.R. 633 σελ.640, Χρυσόστομος Χαραλάμπους και Άλλος ν. Μιχαήλ ΧασάπηςκαιΆλλος(\%8) 1 C.L.R.25). Τελικάκατέληξαστην απόφασηότικαι ο Ενάγων πρέπει να φέρει ένα μικρό μέρος της ευθύνης για το δυστύχημα για το λόγοότι σύμφωνα μετη δικήτου μαρτυρίαενώ είδε τοαυτοκίνητοτου Εναγομένου,να έρχεται από τααριστερά τουκαιναείναι 15ως20μέτραμα­ κριά απότο μέρος πουέγινεησύγκρουση δεν τοξαναείδεμέ­ χρι την στιγμήπουγινόταν ησύγκρουση, για τον λόγο, όπως εξήγησε, ότι δενξανακοίταξεαριστεράτουαλλάκοίταζεσυνέ­ χεια μπροστά του ελέγχοντας τοδρόμο για τυχόν πεζούς. Η ενέργεια του Ενάγονταναελέγχειτον δρόμογιατυχόν πεζούς σίγουρα είναι λογικήενέργεια αλλά δεν νομίζω ότι έπρεπενα αγνοήσει εντελώς το αυτοκίνητο του Εναγομένου 1που ερχό­ ταναπότααριστεράτουκαινατοπάρειδεδομένο ότι θαστα­ ματούσε. Ηπιθανότητανα μην συμμορφώνετο ο Εναγόμενος 1με τοΑλτ ήτανλογικά προβλεπτή καιανκοίταζεξανάπρος τηνπλευράπουερχότανοΕναγόμενος 1 πιθανόνα μπορούσε καιο ίδιος ο Ενάγωνναπάρεικάποια μέτραγιααποφυγήτης σύγκρουσης ιδιαίτερα ανλάβουμε υπόψη ότιτο αυτοκίνητο τουΕναγομένου 1 προχώρησε αρκετάμέσαστονκύριοδρόμο." 40 Για τον καταμερισμό της ευθύνης υπάρχει πλούσια νομολο­ γία. Θααναφερθούμε μόνο σεδύοαποφάσεις,σΐις οποίες ανα­ φέρθηκεκαιτο πρωτόδικοΔικαστήριο,που είναι πολύ καθοδη­ γητικές. ΣτηνυπόθεσηΙωαννίδουν.Γιάννη

(1990)1 Α.Α.Δ.213, 985 Χρυσοστομής,Α. Αριστοδήμου ν.Πέτρου

(1995)αναφέρθηκαν τα ακόλουθα: "... οι οδηγοί οχημάτων που κατευθύνονται κατά μήκοςτης κύριαςοδούέχουνπροτεραιότητακαιεύλογα μπορείναανα­ μένουν ότιοιοδηγοί αυτοκινήτων πουπροσεγγίζουν τηνκύρια οδόδενθαπαρεμβάλουνεμπόδιαστην πορείατους.Κά­ θεπαρέμβασηστοδικαίωμααυτόσυνιστά παράβασητουκα­ θήκοντος επιμέλειας που επιβαρύνει τους οδηγούς πουπρο­ σεγγίζουν τηνκύριαοδικήαρτηρίααπότις παρόδους." 5 10 Επίσης στην Βλάσιοςν.Αντωνίου

(1990)1Α.ΑΛ. 815,ειπώθη­ κανταεξής: "Είναιγεγονός ότι έναςπουοδηγάστονκύριοδρόμοδενδικαι­ ούται νατοπάρειωςδεδομένοόπμιάκαιέχειπροτεραιότητα 15 πρέπεινααγνοήσει κάθεάλλοκίνδυνοπουμπορείναπροέλθει από μιάπάροδοότανέναςοδηγόςτέτοιος πρέπεινα προβλέψει τηνπιθανότηταότιοκίνδυνος είναιεύλογαφανερός. Ανόμως ο κίνδυνος είναι μιάαπλήπιθανότηταδενυπάρχειαμέλειαεάν δεν επήρε εξαιρετικές προφυλάξεις. (Βλ. Droushiotis and 20 Another v.Xeni andOthers

(1976)1 C.LR.161και Karikatou v.SoteriouandAnother

(1979)1 C.L.R.150)." Με βάση ταγεγονότα της υπό κρίση υπόθεσης καιτηνομο­ λογία, έχουμε τηγνώμη πωςοκαταμερισμός τηςευθύνης όπως 25 καθορίστηκε απότοπρωτόδικο Δικαστήριο, είναι εσφαλμένος. Ο εφεσείων πλησίαζετοσημείοΑλτμεχαμηλήταχύτητακαιορ­ θάδημιούργησε τηνεντύπωση στον εφεσίβλητο ότανήταν15-20 μέτρα μακρυάαπότοΑλτ,ότιεπρόκειτο νασταματήσει. Υπό τις περιστάσεις, δενήταν λογικά προβλεπτό απότονεφεσίβλη- 30 τοότιοεφεσείων δεν θασταματούσε στοΑλτ. Η απόστασηπου τους χώριζε ήταν μικρήκαιοεφεσίβλητος είχεκαθήκοναπρο­ σέχει καιτηνάλλητροχαίακίνηση στοδρόμο καιέτσι ήταν δι­ καιολογημένος ναμηδειτονεφεσείοντα να εισέρχεται στον κύ­ ριοδρόμοχωρίςνασταματήσεικαιναμηλάβει μέτραπροςαπο- 35 τροπήτης σύγκρουσης. Καταλήγουμε ότιο εφεσείων ήτανοαποκλειστικός υπεύθυ­ νος για τοδυστύχημακαιτοπροαναφερόμενο εύρηματουπρω­ τόδικου Δικαστηρίου ανατρέπεται. Θα ασχοληθούμε τώρα με τους λόγους της έφεσης και της αντέφεσης πουαφορούν τιςαποζημιώσεις που επιδικάστηκαν 986 40 1 ΑΛΛ. Αριστοδήμου ν. Πέτρου Χρυσοστομής,Δ. προς όφελος του εφεσίβλητου. 5 10 Σύμφωνα με τα ευρήματα τουπρωτόδικου Δικαστηρίου, ο εφεσίβλητος υπέστη τις σωματικές βλάβες πουδιατυπώνονται απότοθεράπονταιατρόΣτέλιο Γεωργίου, Μ.Ε.2,οοποίος είναι ο πρώτος που εξέτασετον εφεσίβλητο αμέσως μετάτο δυστύχη­ μα,όπωςαυτέςδιατυπώνονται στα ιατρικάπιστοποιητικά, τεκ­ μήρια 7και 8,τοπεριεχόμενο των οποίων έχει ωςακολούθως: Τεκμήριο 7: 4 Οκτωβρίου 1988 ΙΑΤΡΙΚΟ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ 15 20 25 Θέμα: Ανδρέας Πέτρου,ετών31 κάτοικος Παλλουριώτισσας Ο ανωτέρω ασθενής ετραυματίστηκε σε τροχαίονδυ­ στύχημα την 1.9.87. Μεταφέρθηκε στο Τμήμα Πρώτων Βοηθειών του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας, όπου εξετάστηκε κλινικώς και ακτινογραφικώς. Κατάτηνεξέτασιν διαπιστώθησαν τακάτωθι: Κάταγμα συντριπτικόν του άνω τριμορίου της κνήμης ενδοαρθρικόν αριστερά. Θεραπεία και ΠοοείαΑσθενούς: 30 1. Εισήχθη στον Ορθοπεδικόν Θάλαμον του Γενικού Νο­ σοκομείου Λευκωσίας. 35 2. Υπόγενικήν αναισθησίαν εγένετο εκκενωτική παρακέντηση του γόνατος, 3. προσπάθειαανατάξεωςτουκατάγματος, 40 4. και ακινητοποίηση εντός γύψινου μηροκνημικού κυλινδρικού επιδέσμου. 5. Την 4.4.87υπό γενικήν αναισθησίαν και πάλιν γίνεται ανοικτή ανάταξιςτουκατάγματοςκαι εσωτερική οστεοσύνθεσις μεδύο βίδες. 987 Χρυσοστομής,Δ. Αριστοδήμου ν. Πέτρου

(1995)5) Ελαφρόν οίδηματουγόνατος. 6) Πάχυνσις των περιαρθρικών επιφανειών τουγόνατος. 7) Ο γενόμενος προφάτως ακτινολογικός έλεγχος, 27.12.90, έδειξε την ύπαρξιν οστεοαρθρίτιδος του αρ. γόνατος. 5 Γνώμη: Οκ. Ανδρέας Πέτρου,ετών 34,υπέστη ένανσοβα­ ρόκαι λίαν επώδυνον τραυματισμόν,στο αρ.κάτω άκρον, μεαποτέλεσμα ναπαρουσιάζειτην ανωτέρωσυμπτωματο­ λογίαν. Παρατεταμένηορθοστασία,βάδισις,ανέβασμα κα­ τέβασμα σκαλών, υγρός και ψυχρός καιρός θα δυσκολεύ­ ουν καιθαεπιτείνουν ταπροβλήματαστονασθενή. 10 15 Τα ανωτέρω συμπτώματα είναι μόνιμα, και η μόνη πρόβλεψις που μπορεί ναγίνει είναι ότι θαχειροτερεύουν με την παροδοντου χρόνου. Οασθενής παρέμεινεν μεαναρ­ ρωτική άδειαεως την31.8.1988. 20 Το παρόν πιστοποιητικόν το οποίον φέρει την σφραγίδα του ημετέρου Ιδρύματος εξεδόθη υπ' εμού την 8ην μηνός Ιανουαρίου 1990." Είναι επίσης ηδιαπίστωση του πρωτόδικουΔικαστηρίου ότι η βασική διαφορά στη μαρτυρία των διαδίκων ήταν (α) στις απολαβές του ενάγοντα κατά το χρόνο του ατυχήματοςκαι (β) στο κατάπόσο στο γόνατοτου εφεσίβλητου έχειαναπτυχθείκαι οστεοαρθρίτιδα. Όσον αφοράτις υπόλοιπες κακώσεις στοπό­ διτου εφεσίβλητου, τοπρωτόδικοΔικαστήριο ανάφερεότι όλοι οι μάρτυρες συμφωνούν. Για τα αμφισβητούμενα σημεία το πρωτόδικο Δικαστήριο δέχτηκε τη μαρτυρία του ενάγοντα και κατάληξε στο εύρημα ότι άρχισε να εκδηλώνεται οστεοαρθρίτι­ δα στο γόνατο του ενάγοντα. 25 30 35 Εξετάσαμε με πολλήπροσοχή τους πολλούς λόγους της έφε­ σης που σχετίζονται με εισηγήσειςγιαπαραγνώρισημαρτυρίας, για λανθασμένα ευρήματαλόγω σοβαρών αντιφάσεων ήπου εί­ ναι σε αντίθεση με τη δοθείσα μαρτυρία,ή που σχετίζονται με αναξιοπιστία μαρτύρων όσον αφοράτην ιατρική μαρτυρίακαι την ιατρική κατάσταση του Εφεσίβλητου και είναι η θέση μας ότι οι λόγοι αυτοί δεν ευσταθούν. Το πρωτόδικο Δικαστήριο αναφέρθηκε στη μαρτυρία που είχε ενώπιον του, την ανάλυσε και την αξιολόγησε μεπολλήεπιμέλεια καιπροσοχή καιπροέβη 990 40 1 A.A.A. 5 10 15 20 25 30 35 40 Αριστοδήμουν.Πέτρου Χρυσοστομής,Δ. στα ευρήματατου. Εκτός απόταευρήματαπου θα σχολιάσου­ μεπιο κάτω,δεν έχουμε πεισθεί ότι δικαιολογούμαστε να επέμ­ βουμε και να ανατρέψουμε τα άλλα ευρήματα του πρωτόδικου Δικαστηρίου. Ιδιαίτερατονίζουμε πως τα ευρήματα πουαφορουν τηφύση και έκταση των τραυμάτων που υπέστη,ο εφεσί­ βλητος, είναι ορθάμεβάσητη μαρτυρίαπουέγινε αποδεκτή. Θα ασχοληθούμε τώρα μεεκείνους τους λόγους τηςέφεσης και της αντέφεσης πουκατά την άποψημαςχρήζουν ιδιαίτερης εξέτασης και σχολιασμού. Και πρώτα θα ασχοληθούμε με τον λόγο 15τηςέφεσης που αφοράτην εισήγησηότιο εφεσίβλητος απέτυχε να αποδείξει τα εισοδήματα του και ότιτοπρωτόδικο Δικαστήριο δεν έκαμεκανονικό υπολογισμό τουκαθαρούεισο­ δήματοςτου,και σαν αποτέλεσμα κατάληξεσε υψηλό ποσό και δενέλαβε υπόψη του τοφόρο εισοδήματος και άλλους φόρους στους οποίους υπόκειτοο εφεσίβλητος. Εξετάζοντας τημαρτυρία που προσκομίστηκε ενώπιοντου πρωτόδικου Δικαστηρίου,δεν βρίσκουμε ότι οεφεσίβλητος δεν απέδειξε τα εισοδήματα του και έτσι δεν δικαιολογούμαστε να επέμβουμε. Το πρωτόδικο Δικαστήριο με βάση τη μαρτυρία που απεδέχθη,μπορούσε νακαταλήξειότι το εισόδημα του εφε­ σίβλητου ήταν£800.- το μήνα. Όμωςουπολογισμός πουέκαμε του καθαρούεισοδήματος είναι λανθασμένος. Ο εφεσίβλητος είχε καθήκο νααποδείξει τηνπραγματική ζημιά που υπέστη, αφαιρουμένων των φορολογικών του επιβαρύνσεων καιδεντο έπραξε. Το Δικαστήριο, όμως, έπρεπε ναπροβεί τοίδιο σεένα υπολογισμό, όχικατ' ανάγκη ακριβή,μεβάση τους σχετικούς νόμους που αφορούν τηνπληρωμή φόρου εισοδήματος, έκτακτης εισφοράς, έκτακτης εισφοράς για την άμυνακαι κοινωνι­ κών ασφαλίσεων και νακαταλήξει στο καθαρόποσό των εισο­ δημάτων του. Το ποσό των £100.- μηνιαίως που αφαίρεσε, σί­ γουρα είναι ανεπαρκές. Λαμβάνοντας υπόψητις πρόνοιες των σχετικών νόμων καιτο γεγονός ότι ο εφεσίβλητος δενήταν νυμφευμένος, κρίνουμε ότιτοποσό των £300.- μηνιαίως είναι επαρκές ποσό για να καλύψει τιςφορολογικές του υποχρεώ­ σειςκαι έτσικαταλήγουμε ότι τοκαθαρόμηνιαίο εισόδημα του ήταν £500.-μηνιαίως. Το ποσό αυτό είναι ηπραγματική μηνι­ αία απώλεια του εισοδήματος του. (Βλ. British Transport Commission v.Gourley[1955] 3AllE.R.796, Kemp and Kemp, Vol. 1,para. 9-028,p.149). Καταλήγονταςστοπιόπάνωποσό,λάβαμευπόψημαςότιταφι­ λοδωρήματα του εφεσίβλητου, που αποτελούν ένα σεβαστό ποσό 991 Χρυσοστομής,Δ. Αριστοδήμου ν.Πέτρου

(1995)των μηνιαίων απολαβών του, είναι εισόδημα που φορολογείται. (Β± Calvert v. Wainwringht [194η 1Κ.Β. 526). Γιανα καταλή­ ξουμεστοπιόπάνωποσό,δενλάβαμευπόψημαςτιςαπολαβέςτου εφεσίβλητου σταπλοία,γιατίηεργασίααυτήτουεφεσίβλητουήταν εποχιακή και διαρκούσε μικρά χρονικά διαστήματα. Επίσης δεν μπορούμενασυμφωνήσουμε ότιηκαριέρατουήταναυτήτουναυτικόύ-μπάρμαν,όπωςγίνεταιεισήγησηστολόγο(Γ)τηςαντέφεσης. Ο,εφεσίβλητος ήταν απλάέναςτραπεζοκόμος, χωρίς σαφείς στό­ χουςγιακάποιομόνιμο είδοςεργασίαςυπόμορφήκαριέρας. 5 10 ' Έχοντας καταλήξει στα πιο πάνω συμπεράσματα, απορρί­ πτουμε και τους λόγους 10, 13,14,16και 18τηςέφεσης με τους οποίους γίνεται εισήγησηπως το εισόδημα τουεφεσίβλητου δεν ήτανσταθερό,υπότην έννοια τουότι τοπρωτόδικο Δικαστήριο δεν είχεενώπιον τουτέτοια μαρτυρίαπουνακαταλήξει στο μη- 15 νιαίο εισόδημα ή ότι έπρεπε να διαπιστωθεί αδυναμίαναυπο­ λογισθεί η αποζημίωση του εφεσίβλητου με βάση το σύστημα πολλαπλασιαστή καιπολλαπλασιαστέου ή ότιυπήρχαν αντιφά­ σεις στη μαρτυρία του εφεσίβλητου και ασάφεια που να καθί­ σταται παρακινδυνεμένο να δοθούν στον ενάγοντα αποζημιώ- 20 σεις με τη μέθοδο που τουαποδόθηκαν. Ενόψει της πιό πάνωκατάληξης,ο λόγος 19 της έφεσης για το παράλογο του συνολικού ποσού της αποζημίωσης στερείται πλέον αντικειμένου, δεδομένου ότι το συνολικό ποσό της αποζήμίωσης μοιραίος θα μειωθεί. 25 Τέλοςαπορρίπτεταικαιολόγος (Β)τηςαντέφεσης γιαμεγα­ λύτερο ποσό χαμένωναπολαβών. 30 Ο λόγος 17 της έφεσης αφορά το καθήκο του εφεσίβλητου για μείωση της ζημιάς. Το πρωτόδικο Δικαστήριο κατάληξε στο εύρημα ότι ο ενάγων υπέστη τατραύματα που προαναφέρ­ θηκαν. Λάβαμε υπόψη μας τα επιχειρήματα του δικηγόρου του εφεσείοντα για το θέμααυτό,αλλά δεν συμφωνούμε ότι το 35 πρωτόδικο Δικαστήριο έσφαλε στα.ευρήματα του. Όμως ο εφεσίβλητος δεν υπάρχει αμφιβολίαότι είχεκαθήκοναμειώσει τή ζημιάτου. Κρίνουμε πως ήτανεύλογογι' αυτόν, λαμβάνο­ ντας υπόψη τηνέκταση τωντραυμάτωνπουυπέστη καιτις συ­ νέπειες τους, να αλλάξει επάγγελμα γιατί όντως αν συνέχιζε 40 την ίδια εργασία,θαήτανπολύ επώδυνο γι' αυτόνκαιθα ήταν υποχρεωμένος να ξεκουράζεταισυνεχώς. Εξάλλου με ταπρο­ βλήματα που αντιμετωπίζει δεν θα μπορούσε να εργοδοτηθεί σανγκαρσόνι. Τούτο δενσημαίνει ότι δενθα μπορούσε νακά992 1 Α.Α.Δ. 5 10 15 Αριστοδήμουν.Πέτρου Χρυσοστομής,Δ. νει άλλη εργασία όταν έληξε ηαναρρωτική του άδεια καιτο πρωτόδικο Δικαστήριο ορθά έκρινε ότι θαμπορούσε να κάνει εργασία καθιστική ήμερικώς καθιστική,όπως για παράδειγμα υπάλληλος υποδοχήςσε ξενοδοχείο, γραφείο ταξί κλπ,και ότι ο εφεσίβλητος δεν έκανε όλες τις λογικές προσπάθειες για εξεύρεση τέτοιου είδους εργασίας. Ακολούθως ορθά προέβη στο εύρημα ότιο εφεσίβλητος από 1.9.87 -31.12.88 δεν μπο­ ρούσε να εργαστεί καθόλου και έχασε όλες τιςαπολαβές του, ενώ από1.1.89μέχρι την ημέρατης απόφασηςθαμπορούσε να έχει εισόδημα £300.- μηνιαίωςκαισυνεπώς είχεκαθήκοναμει­ ώσει τη ζημιά τουκατά £300, ποσό το οποίο θα έπρεπενα αφαιρεθείαπότο ποσό των καθαρώνμηνιαίων απολαβώντου. Είναι εισήγηση του δικηγόρου του εφεσείοντα ότιτοποσό αυτόθαέπρεπεναήταν£400.- καιόχι £300.-,γιατίυπήρχε ενώ­ πιον του πρωτόδικου Δικαστηρίου τέτοια μαρτυρίαπου ναδι­ καιολογεί τοποσό αυτό,ηοποίαδεναμφισβητήθηκεκαιτοπρω­ τόδικο Δικαστήριο τηνπαραγνώρισε. 20 Είναιγεγονός ότι υπάρχειαυτήημαρτυρίαενώπιον τουπρω­ τόδικου Δικαστηρίου, όμως το Δικαστήριο προτίμησε τημαρτυ­ ρίαπουαφορούσετοποσότων£300.-. Ένατέτοιο εύρημαδενεί­ ναι παράλογοκαιδενδικαιολογούμαστε να επέμβουμε. 25 Ένας άλλος λόγοςπουθίγεταιμετολόγο Δτηςαντέφεσης εί­ ναι ότι οπολλαπλασιαστής των 8ετών είναι χαμηλός. Λαμβά­ νοντας υπόψη τηνηλικία τουεφεσίβλητου και τη νομολογία, βρίσκουμε ότι ολόγος αυτός της αντέφεσης δεν ευσταθεί,γιατί δεν δικαιολογούμαστε να ανατρέψουμε το εύρημα αυτότου πρωτόδικου Δικαστηρίου σανπαράλογο,παρόλο πουοπολλά-' πλασιαστής θαμπορούσε ναήτανκατάτι υψηλότερος. 30 35 Τέλος,όσον αφοράτολόγο 9 της έφεσης πως τοποσό των £9.000.- γενικές αποζημιώσεις είναι υπερβολικό, έχουμε την άποψη, λαμβάνοντας υπόψη τηνέκταση τωντραυμάτων που υπέστη ο Εφεσίβλητος, τις συνέπειες τους καιτη νομολογία, πως τοεύρημα του πρωτόδικου Δικαστηρίου δεν είναι λανθα­ σμένο. Ολόγος (Ε)της αντέφεσης ότι το ποσό των £9.000.-,είναιχαμηλό,αποσύρθηκε. 40 Μετην τελευταία διαπίστωση μαςκαλύψαμε όλους τους λό­ γους της έφεσης και της αντέφεσης,παρ' όλο πουδεν τουςεξει­ δικεύσαμε. 993 Χρυσοστομής,Δ. Αριστοδήμου ν. Πέτρου

(1995)Για τους πιό πάνωλόγους, η έφεσηκαιηαντέφεσηεπιτυγχά­ νουν μερικώς. Οεφεσείων σανοαποκλειστικός υπεύθυνοςγια το δυστύχημα, φέρει ακέραιατην ευθύνη. Οι γενικές αποζημιώ­ σεις που επιδικάστηκανστον εφεσίβλητο παραμένουνως έχουν. Οι ειδικές αποζημιώσεις γιααπώλειααπολαβώνμειώνονται στο ποσό των £19.600και οιγενικές αποζημιώσεις για μελλοντικές απολαβές για οκτώ χρόνια μειώνονται στοποσό των £19.200. Κατά συνέπεια, η πρωτόδικη απόφαση υπέρ του εφεσίβλητου τροποποιείται ως ανωτέρωκαι έχει ως ακολούθως: 10 (α) Γενικές αποζημιώσεις για πόνο, ταλαιπωρία και απώλειααπολαύσεων της ζωής £9.000 (β) Ειδικές αποζημιώσεις για πλήρεις απολαβές από 1.9.87ως 31.12.88, 16 μήνες επί £500 £8.000 15 (γ) Ειδικές αποζημιώσεις για απολαβές από1.1.89 ως24.2.92(δηλ. τηνκαταχώρησητροποποιημένης Έκθεσης Απαίτησης) 38 μήνες επί£200 £7.600 20 (δ) Ειδικές αποζημιώσειςγιααπολαβές από 1.3.92ως 25.11.93(ημέρααπόφασης)λέγε,20μήνεςεπί£200 £4.000 (ε) Γενικές αποζημιώσειςγιαμελλοντικές απολαβές για8χρόνια (9μήνες)επί£200τομήνα £19.200 25 (στ)Ειδικές αποζημιώσεις για μεταφορικάκαι φάρμακα £335 Σύνολο £48.135 30 Επί συνολικού ποσού των £48.135, οτόκος 6% πουεγκρίθη­ κε από τοπρωτόδικο Δικαστήριο, κατανέμεται κατά συνέπεια ως ακολούθως: 35 (α)Επί£9.000από 10.10.88-25.11.93 πουεκδόθηκεηαπόφαση. (β)Επί£19.600ειδικές αποζημιώσειςαπό 10.10.88-25.11.93,αλλά για μισό (1/2)τωντόκωνπουαναλογούνγι' αυτήτηνπερίοδο. 40 (γ)Επί £48.135από25.11.93μέχρι εξοφλήσεως. Ηπρωτόδικηαπόφασηυπέρ του Εφεσίβλητου νατροποποι­ ηθείανάλογα. 994 1 Α.Α.Δ. Αριστοδήμου ν.Πέτρου Χρυσοστομής, Δ. Ενόψει της μερικήςεπιτυχίας τηςέφεσηςκαιτης αντέφεσης, έκαστος τωνδιαδίκωνναυποστείταδικά του έξοδα. 5 Έφεσηκαιαντέφεσηέγινανμερικώς αποδεκτές, με διαταγή έκαστοςτων διαδίκωννακαταβάλει ταέξοδατον και η πρωτόδικη απόφαση να τρο­ ποποιηθεί ανάλογα. 995