clr/1995/1995_2_143.pdf

(1995)Απόδειξη — Δικαστική γνώση— Μπορεί να αντληθεί για τηνύπαρ­ ξη πραγμάτων, γεγονότωνκαι καταστάσεων, τωνοποίωνηύπαρ­ ξη και το περιεχόμενο συνιστάαναντίλεκτογεγονόςαφενός, και είναιγνωστάσεβαθμό καιέκτασηώστενααποτελούνκοινή γνώ­ ση,αφετέρου. 5 Ποινή— Αστυνομικά Όργανα — Εγκληματικήευθύνη— Η αστυνο­ μική ιδιότητα συνιστά επιβαρυντικό στοιχείοαποκαλυπτικό του μεγέθους τηςεγκληματικήςευθύνης. Αστυνομική Δύναμη— Ποιες οι ευθύνεςκαι υποχρεώσεις καιποιος ο ενδεδειγμένος τρόποςσυμπεριφοράς των μελών τηςαστυνομικής δύναμης. Ηανάμιξητους σε εγκληματικές ενέργειες, διασα­ λεύει την πίστη στο αστυνομικόσώμακαι κλονίζει το αίσθημα ασφάλειαςτου λαού. ΠοινικήΔικονομία— Εκδίκασηποινικών υποθέσεων— Απόρριψη μαρτυρίας της Υπεράσπισης— Δεν τεκμηριώνει αφ' εαυτήςπροδιάθεση εχ μέρουςτου μάρτυρα για την εξυπηρέτηση της Υπερά­ σπισης, αλλά επιμαρτυρεί την κρίσητον Δικαστηρίου για το ανα­ ξιόπιστοτωνμαρτύρων. 10 15 ΠοινικήΔικονομία— Εκδίκασηποινικώνυποθέσεων— Παράλειψη της Κατηγορούσας Αρχής να καλέσει μάρτυρα ο οποίος θαβοη- 20 θούσε τοΔικαστήριο στηναξιολόγηση τηςεκδοχής τουεφεσείοντα — Αποστέρησε τοΔικαστήριο ουσιώδουςμαρτυρίας για τηνεκδο­ χή τουεφεσείοντα. Τηννύχτατης20ηςΑπριλίου, 1992 οεφεσείων μετέφερε βόμβαμε ποδήλατοκαιτηντοποθέτησε στηνοροφήτουαυτοκινήτουτουπάραπονουμένου,πάνωαπότηθέσητουοδηγούηοποίαθαεχραγόταναπό το ξεκίνημα του αυτοκινήτου. Ηβόμβααχρηστεύθηκε απόπυροτε­ χνουργό τηςΑστυνομίας, προϊστάμενο τουεφεσείοντα,πρινεκραγεί. Σε ένορκη κατάθεσητου στο Κακουργιοδικείο ο εφεσείων,πα­ ραδέχθηκετην μεταφοράκαιτοποθέτηση τηςβόμβας, ηοποίασύμφωνα με την εκδοχή του δεν ήταν δικής του κατασκευής. Ηίδια βόμβα είχε νωρίτερα τοποθετηθεί στο αυτοκίνητο του απόκακο­ ποιό στοιχείο για εκφοβισμό, λόγω του ότι είχεδώσει προηγουμέ­ νως μαρτυρίαγιατην Κατηγορούσα Αρχή σε άλληποινικήυπόθε­ ση. Σύμωνα με τις πληροφορίες του κατηγορουμένου, το άτομο που τοποθέτησε την βόμβα στοδικό του αυτοκίνητο ήτανοπαραπονούμενος. Με την επιστροφή της βόμβας σκόπευε να δώσει το μήνυμα στον παραπονούμενοότι γνώριζε τιςπράξειςτου. 144 25 30 35 2Α.ΑΛ. 5 ΙΙέγχΕοοςν. Δημοκρατίας Ο εφεσείων ισχυρίστηκε επίσης ότι σχεδόν αμέσως μετά τη δια­ φυγήτουαπότησκηνή τουεγκλήματος,επισκέφθηκετον Βοηθό Αρ­ χηγό Αστυνομίας, κ. Παπακώστα, στον οποίο ανέφερε ότι ηβόμβα δενμπορούσεναεκραγεί,γιατίδενπεριείχε τα απαραίτητασύρματα ταοποίακαθιστούσαντονμηχανισμόεκρηκτικόκαιτηβόμβαικανή ναεκραγείότανκινηθείβίαια. ΗΚατηγορούσαΑρχήδενκάλεσετον κ. Παπακώστα, ως μάρτυρα. Οι αστυνομικές Αρχές δενυπέβαλαν τον πυροκροτητήτης βόμβαςσε χημικήεξέταση ούτε και σεακτινο­ γράφηση τουπεριεχομένουτου. 10 ΤοΚακουργιοδικείοαπέρριψετηνμαρτυρίατουκατηγορουμένου ως αναξιόπιστηκαιέκρινεότι ηΚατηγορούσαΑρχή δενείχευποχρέ­ ωσηναπαρουσιάσεισανμάρτυρατονκ.Παπακώστα,απότονοποίο δενπήρεκατάθεση. Επίσηςδιαπίστωσεότιηβόμβαήτανπροσαρμο­ σμένημεσκοπότηνέκρηξητηςσεπερίπτωσηβίαιηςκίνησης λόγω: 15 α) της ανεύρεσης υπολειμμάτων σύρματοςστον πυροκροτητή, και, β) της ανεύρεσης στη σκηνή του εγκλήματος μικρού άσπρου σύρ­ ματος,όμοιου μεσύρματο οποίοχρησιμοποιείται γιατην ενερ­ γοποίησητου εκρηκτικού μηχανισμού τηςβόμβας. 20 Το άσπρο σύρμα εντοπίστηκε από αστυνομικό της ΜΜΑΔ, ο οποίος δεν κατέθεσε στο Κακουργιοδικείο. Το'Ανώτατο Δικαστήριο επέτρεψε τηνέφεσηστηνκατηγορίαγια απόπειρα ανθρωποκτονίας για τους πιο κάτω λόγους: 25 30 35 1. Ηαποδοχήαπότο Κακουργιοδικείο ως υπαρκτού γεγονότος, του σύρματος στο σημείο στο οποίοοαστυνομικός της ΜΜΑΔ ανέφερε στον κ. Σιακαλλή,χωρίς την παρουσίατου αστυνομι­ κού αυτού στο εδώλιο του μάρτυρα,προσκρούει στον κανόνα που αποκλείει εξ ακοής μαρτυρία. Ως εκ τούτου το εύρημα του Δικαστηρίου ως προς το σημείο ανεύρεσης και τις συνθή­ κες κάτω από τις οποίες εντοπίστηκε το σύρμα, βασίζεται σε απαράδεκτημαρτυρία. 2. Η παράλειψη των ανακριτικών Αρχών να επιβεβαιώσουν τη μαρτυρία των εμπειρογνωμόνων, οι οποίοι κλήθηκαν από την Υπεράσπιση και κατέθεσανότι το σύρμα δεν μπορούσε να είχε προέλθει απότηβόμβακαιότι τέτοια σύρματααπαντώνται συχνά στο περιβάλλον της Κύπρου, δημιουργεί αμφιβολίες που μεγενθύνονται ενόψει άλλης μαρτυρίαςότι δενυπήρχεεξωτερι­ κήένδειξηγιατηνύπαρξητου σύρματος. 145 Πέγκεροςν. Δημοκρατίας

(1995)Ταευρήματα γιάτηνανεύρεσηκαιτοσυσχετισμότουσύρματος μετηβόμβα,είναιεπισφαλήκαιδενμπορούσαννα θεμελιώσουν τηνκατηγορίαγιααπόπειρα ανθρωποκτονίας.

1. Η απόρριψητηςμαρτυρίαςτουενόςαπότουςπραγματογνώμο­ νες τηςΥπεράσπισης, γιατονλόγοότι συγκρούεται μετηνκοινήγνώσηωςπροςτιυπάρχειστοπεριβάλλοντηςΚύπρου,είναι εξ αντικειμένου ακροσφαλής,λόγω του ότι το περιβάλλον της ΚύπρουδενεμπίπτεισταπράγματαγιαταοποίατοΔικαστήριο έχειδικαστική γνώση.
2. Ηαπόρριψητης μαρτυρίαςτων εμπειρογνωμόνων, δεν τεκμηριώνει αφ' εαυτής την ύπαρξηαλλότριων σκοπών. Τοεύρημα τουΔικαστηρίουγιατηνεκτέλεσηδιατεταγμένηςαποστολήςπα­ ραμένει ατεκμηρίωτοστηναπουσίαμαρτυρίαςη οποίατείνει να καταδείξειότιόντωςοιμάρτυρεςήτανπροδιατεθειμένοιναυπο­ στηρίξουν ανυπόστατεςθέσεις στο Δικαστήριο καιότι εκτελούσανσυγκεκριμένηαποστολήπαραπλάνησηςτουΔικαστηρίου. 5 10 15
3. Η αποδοχήτηςμαρτυρίαςτουεφεσείονταγιασυνάντησητουμε τον κ. Παπακώστα,σε συνδυασμό μετημαρτυρίαότι οκ. Παπακώστας ήτανεκείνος πουκατηύθυνετην προσοχή των ανα­ κριτικώνΑρχώνπροςτον εφεσείοντα,αφήνειανοικτότο ενδε- 20 χόμενο ο εφεσείων νατου είχε αποκαλύψει το ρόλο του στην υπόθεση,οπότανηΚατηγορούσαΑρχήείχευποχρέωση νατον καλέσει νακαταθέσειωςουσιώδημάρτυρα. Τοκενόπου δημι­ ουργήθηκε απότην παράλειψηαυτήτης ΚατηγορούσαςΑρχής δεν πληρώνεται από τη δυνατότητα την οποία όντως είχε η 25 Υπεράσπιση νακαλέσει τονκ.Παπακώστα.
4. Ηαπουσίατου Λοχία Τέρλα,στον οποίο ανατέθηκεη ευθύνη για τον προσδιορισμό της ταυτότηταςτων τεκμηρίων, απότο εδώλιο τουμάρτυρα,δημιουργεί ακόμαέναρήγμαστηνυπόθε­ σητης ΚατηγορούσαςΑρχής. Αναφορικά με την έφεση εναντίον της ποινής που επιβλήθηκε στην κατηγορίαγιακατοχήεκρηκτικών υλών, το Ανώτατο Δικα­ στήριο αποφάνθηκεότι:
5. Η ανάμειξη αστυνομικών οργάνων σε εγκληματικές ενέργειες διασαλεύειτηνπίστηστοαστυνομικόσώμακαικλονίζει τοαί- 35 σθημα ασφάλειαςτουκοινού. Ηιδιότητατου εφεσείοντα,ορ­ γάνουτουνόμουκαιτηςτάξης, συνιστάεπιβαρυντικόστοιχείο αποκαλυπτικότουμεγέθουςτης εγκληματικήςτουευθύνης. 146 30 2Α.Α.Δ. 5 Πέγχεοοςν.Δημοκοατίας
6. Μετην ακύρωσητης καταδίκης για την απόπειοα ανθρωποκτο­ νίας,ταπεριστατικάτηςυπόθεσηςμεταβάλλονταιστο βαθμόπου η διάπραξη του εγκλήματος για κατοχήεκρηκτικών υλών,απο­ συνδέεταιαπόάλληεγκληματικήενέργεια. Ηδιαπίστωσηαυτήμετριάζειτηνευθύνητουκατηγορουμένουγιατοέγκλημακαιδικαι­ ολογείμείωσητηςποινήςαπόπέντεσετέσσεραχρόνιαφυλάκισης. Η έφεση κατά της καταδίκηςστην πρώτηκατηγορίαεπιτρέπεται. Οκα­ τηγορούμενος αθωώνεται και απαλλάσσεται. 10 Ηέφεσηκατάτηςποινήςστηδεύτερη κατηγορία επιτρέπεται. Η ποινή αντικαθίσταται με ποινή φυλάκισης τεσσάρωνχρόνων. 15 Αναφερόμενεςαποφάσεις: Foumarts v.TheRepublic

(1978)2 C.L.R. 20, R v.Gallagher [1974] 3A11E.R. 118, R v.Maguire [1992]2 All E.R. 433, R v.LeylandMagistrates [1979] 1A1IE.R.209, 20 R v.BoltonJustices, exp Sadly [1991] 2All E.R. 619, Sansom v.R [1991] Vol.92Cr. App. R. 115, Phillipson v.R[1990] Vol.91Cr.App. R. 226, R v.Oliva [1965] Vol.49Cr. App. R. 298, R v.LiverpoolCrown Court, exp. Roberts [1986] 622Crim. L.R. 25 Λοΐζου v. Αστυνομίας

(1989)2Α.Α.Δ. 363. Εφέσειςεναντίον Καταδίκηςκαι Ποινής· Εφέσεις εναντίον της καταδίκης και της ποινής από τον Πέ­ τρο ΓεωργίουΠέγκερο ο οποίος βρέθηκεένοχος την 1Φεβρουα­ ρίου, 1993, από το Κακουργιοδικείο Λευκωσίας (Αριθμός Ποι147 Ιΐέγχεοος ν.Δημοκρατίας

(1995)νικής Υπόθεσης 13666/92) στηνκατηγορία 1) τηςαπόπειρας αν­ θρωποκτονίας,2)τηςκατοχήςεκρηκτικώνυλώνχωρίςτηνάδεια τηςαρμόδιαςαρχής,κατάπαράβασητουάρθρου214(a)τουΠοι­ νικού Κώδικα,Κεφ. 154,και των άρθρων2και4

(1)(ε)και 4(δ) τουπερί ΕκρηκτικώνΥλών ΝόμουΚεφ.54όπωςτροποποιήθηκε από τους Νόμους 77/78και 166/87,και καταδικάστηκε από Καλλή,Π.Ε.Δ., Κραμβή, Α.ΕΑ καιΠασχαλίδη,Ε.Δ.σεσυντρέ­ χουσες ποινές φυλάκισης οκτώετών στην πρώτηκατηγορία και πέντε ετών στηδεύτερηκατηγορία. Μιχ. ΚυπριανούμεΜ. ΚυρμίζηκαιΑ.Νεοφύτου(δ/δες)και Μεν.Κυπριανού, γιατον εφεσείοντα. 5 10 ΡάλληςΓαβριηλίδης,ΕισαγγελέαςτηςΔημοκρατίαςμεΕ. Ζα~ χαριάδου (κα), Δικηγόρο της Δημοκρατίας,γιατουςεφε­ σίβλητους. Cur. adv. vult. 15 ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ:ΤηναπόφασητουΔικαστηρίου θαδώσει οΓ. Μ. Πικής, Π. ΠΙΚΗΣ, Π.:Το Κακουργιοδικείο Λευκωσίας έκρινε, μετά απόμακράδίκη,τονΠέτροΓεωργίου Πέγκεροένοχοτουεγκλή­ ματος της απόπειραςανθρωποκτονίαςκαιτονκαταδίκασεσε 20 ποινή φυλάκισης οκτώ ετών. Επίσης τονέκρινε, βάσει της δι­ κής του παραδοχής(εκδηλώθηκε στοστάδιο τωντελικών αγο­ ρεύσεων), ένοχο τουεγκλήματοςτηςκατοχήςεκρηκτικών υλών χωρίς τηνάδειατηςαρμόδιαςαρχής,γιατοοποίο τουεπιβλή­ θηκε συντρέχουσα ποινή φυλάκισης πέντε ετών. ΟΠέγκερος 25 εφεσίβαλε την καταδίκητουγιατο έγκλημα της απόπειρας φό­ νου,καθώςκαιτηνποινήπουτουεπιβλήθηκε ωςυπερβολική. Κρίθηκε πρόσφορο μετάαπόεισήγησητωνδιαδίκων, όπως επιληφθούμεπρώτατηςέφεσηςκατάτηςκαταδίκηςστηνπρώτη κατηγορία,πρινεξετάσουμε την έφεση κατάτηςποινής. 30 Τηνύκτατης20ήςΑπριλίου, 1992,γύρωστις 10τοβράδυ,ο εφεσείων τοποθέτησε δύοκουτιάτσιγάρωνστηνοροφήτουαυτο­ κινήτουτουπαραπονουμένου,ΚώσταΣεργίδη,επονομαζομένου "Γενά",πάνωαπότηθέσητουοδηγού. Τακουτιάπεριείχανεκρη­ κτικήύληκαιπυροδοτικόμηχανισμόπουδικαιολογούντοχαρά- 35 κτηρισμό τους ωςβόμβακαιμεαυτότο όνομαθα αναφερόμεθα σ*αυτά. ΗπαρουσίατουΠέγκερουέγινεαντιληπτή(όχι η ταυ148 ΖΑΛΛ. 5 10 15 20 25 30 35 40 Πέγκεοοςν.Δημοκρατίας Πικής,Π. τότητά του) από μέλη της αστυνομικής δύναμης που ενέδρευαν στησκηνή,συνεπικουρούμενα απότονπαραπονούμενο. Η αστυ­ νομία είχεπληροφορίες για επικείμενο έγκλημα σεβάροςτου πα­ ραπονουμένου, γεγονός που την έθεσε σε επαγρύπνηση για την αποτροπήτου και τησύλληψητου δράστη.Από τις 17.4.92,μέλη της αστυνομικής δύναμης έθεσανυπόπαρακολούθησητην περιο­ χήγύρω απότο σπίτι τουπαραπονουμένου. Τη νύκτα της 20.4.92, ο εφεσείων προσήγγισε τη σκηνή του εγκλήματος, ποδηλατώντας. Αφού άφησε το ποδήλατο του σε παρακείμενο δρόμο, κατευθύνθηκε πεζός προς το αυτοκίνητο του παραπονουμένου,κρατώντας τη βόμβα με το χέρι τεταμένο στο ύψος τουώμου,πριντηντοποθετήσει σεσημείο πάνωαπότη θέση του οδηγού του αυτοκινήτου. Η παρουσία του έγινε αντι­ ληπτή, κατόρθωσε όμως να διαφύγει χωρίς να διαπιστωθεί η ταυτότητατου,στησύγχυση πουεπακολούθησε απόταπυράπου στράφηκαν εναντίον του από τους ενεδρεύοντες αστυνομικούς και όπως συνάγεται και απότον ίδιο τον παραπονούμενο. Ο εφεσείων ήταν μέλος της Αστυνομικής Δύναμης, έφερε το βαθμό του λοχία και υπηρετούσε στο πυροτεχνουργείο της αστυνομίας του οποίου προΐσταται ο Υπαστυνόμος Α. Σιακαλλής. Ο κ. Σιακαλλής κλήθηκε καιπροσήλθε στη σκηνή για να εξετάσει τούποπτοαντικείμενο έκρινε ότι επρόκειτογιαβόμβαηοποία,με οδηγίες του,αχρηστεύθηκε μετοκανονάκι,όπωςχαρακτηρίζεται, μηχάνηματο οποίο εκπέμπει νερό και με την πίεση πουδημιουργείται θρυμματίζει το αντικείμενο το οποίο πλήττει. Η βόμβα εξουδετερώθηκε χωρίς ναπροκληθεί έκρηξη. Ταθρύμματαπερισυλλέγηκαν για ναπροσδιοριστεί το περιεχόμενο και η κατάστα­ ση στην οποία βρισκόταν η βόμβα πριν τη διάλυση της. Διαπι­ στώθηκε ότι περιείχε εκρηκτική ύλη, μπαταρίακαι πυροκροτητή ευρήματαταοποία,σε συνδυασμό με τη μεταγενέστερη ανεύρεση στη σκηνή μικρού άσπρου σύρματος, οδήγησαν τον κ. Σιακαλλή στο συμπέρασμα ότι επρόκειτο για βόμβα πλήρως εξοπλισμένη και έτοιμη να εκραγεί με οποιαδήποτε απότομηκίνηση. Ηέκρη­ ξητηςβόμβαςθαήταντοβέβαιοεπακόλουθοαπότοξεκίνημα του αυτοκινήτου, μεμοιραίες συνέπειες γιατον ιδιοκτήτη τουοχήμα­ τος τον οποίο,όπωςδιαπίστωσε το Κακουργιοδικείο, ο εφεσείων ήθελενα δολοφονήσει. Στην ένορκη κατάθεση του στο Κακουργιοδικείο, ο κατηγο­ ρούμενος παραδέχθηκε ότι μετέφερε τη βόμβα, ότι την τοποθέτησε στην οροφή του αυτοκινήτου του παραπονουμένου αλλά αρνήθηκε ότι αυτήήταν σε λειτουργήσιμη κατάστασηήότι μπο- 149 Πιχής,Π„ Πέγκεοοςν.Δημοκρατίας

(1995)ρούσεναεκραγεί. Η βόμβα,υποστήριξε,δενήτανδικήςτου κα­ τασκευής. Ηίδιαβόμβαείχενωρίτερατοποθετηθείστοαυτοκί­ νητο του από κακοποιό στοιχείο για εκφοβισμό. Με την επι­ στροφή της βόμβας σκόπευε ναδώσει το μήνυμα στο Γενάτον οποίο οι πληροφορίες τον έφεραν ως το δράστη,ότι γνώριζε ποιοςήτανκαιμετοντρόποαυτόνατουκαταστήσειγνωστόότι ήτανενήμερος τωνπράξεωντου. Ισχυρίστηκε ότιτηνπληροφο­ ρία για το ποιος έβαλε τηβόμβα στο αυτοκίνητο του,του την έδωσε άνθρωπος του υποκόσμου, ο Μίχαλος. Ηενέργεια αυτή απέβλεπε,σύμφωνα μετονεφεσείοντα,στον εκφοβισμό τουγια τογεγονός ότι είχεδώσει μαρτυρίαγιατηνΚατηγορούσαΑρχή στηνυπόθεση Ψωμά. 5 10 Ο εφεσείων ισχυρίστηκε ότι επισκέφθηκε το Βοηθό Αρχηγό Αστυνομίας, τονκ. ΚώσταΠαπακώστα,στο σπίτι του,μισή πε­ ρίπουώρα μετά τηδιαφυγήτου απότη σκηνήτου εγκλήματος 15 και εξιστόρησε σ' αυτόνταδιαδοαματισθέντα. Στον κ. Παπα­ κώστα ανέφερε, όπως υποστήριξε, ότι ηβόμβα ήτανακίνδυνη και ότι δεν μπορούσε να εκραγεί γιατί δεν περιείχε τααπαραί­ τητα σύρματα (δύο)τα οποία,ενούμενα, καθιστούν το μηχανι­ σμόεκρηκτικόκαιτη βόμβαικανήναεκραγείότανκινηθείβίαια. 20 Η μαρτυρία του εφεσείοντα απορρίφθηκε ως αναξιόπιστη. Το Κακουργιοδικείο δεναπέκλεισε όμως τηνπιθανότηταναεί­ χεεπισκεφθεί τονκ. Παπακώστα "...σεκάποιοστάδιοπρινκλη-, θείγιαανάκριση..."•απέρριψεόμως τοενδεχόμενο ηεπίσκεψη τουναείχεγίνει τηνώρα "...πουεισηγείται οκατηγορούμενος 25 ήότι ησυνομιλία του με τον Παπακώστα είχετο περιεχόμενο που ισχυρίζεται ο κατηγορούμενος....". Ησυμπεριφορά του εφεσείοντα μετάτο επεισόδιο καιιδιαί­ τερα ηαπαλλαγήτων ρούχων πουφορούσε κατάτο χρόνο του επεισοδίου και ηαπουσίαγνώσης εκ μέρους τωναστυνομικών 30 αρχών για την ανάμειξη του την επομένη, είναι δύσκολο, σύμ­ φωναμετηναπόφασητου Κακουργιοδικέίου,νασυμβιβαστούν μετηνισχυριζόμενη αποκάλυψητουρόλουτουτοπροηγούμενο βράδυστον κ.Παπακώστα. Είναιόμωςγεγονός ότικατάτη δί­ κηαποκαλύφθηκεότι οι υπόνοιεςτηςαστυνομίαςγιαανάμειξη 35 τουΠέγκερου στο έγκλημα,γεννήθηκανκαιηστροφήτων ανα­ κρίσεων προςεκείνητηνκατεύθυνσησημειώθηκε μετάαπόπλη­ ροφορίες πουέδωσε οκ. Παπακώστας. Η εκδοχήτου εφεσείο­ ντα για την επίσκεψη του στον κ. Παπακώστα τέθηκε, με επι­ στολήτου δικηγόρου του,υπόψητου Γενικού Εισαγγελέα πριν 40 τηνέναρξητηςδίνις. Τηνίδιαεκδοχήέθεσεκαισεμάρτυρεςτης 150 2Α.Α.Δ. Πέγκεροςν.Δημοκρατίας Πιχής, Π. κατηγορίας κατάτηδιεξαγωγή τηςδίκης. 5 10 15 20 25 30 35 40 Η παράλειψη της Κατηγορούσας Αρχής να καλέσει τον κ. Παπακώστα ως μάρτυρα,αποτελεί ένα από τους βασικούς λό­ γους της έφεσης. Η απουσία του από το εδώλιο του μάρτυρα άφησε κενό στην υπόθεση, όπως έγινε εισήγηση, που δεν μπο­ ρούσε ναγεφυρωθεί απόοποιαδήποτεάλλη μαρτυρία. Ο κ.Γα­ βριηλίδης υπέβαλε ότι δεν κρίθηκε αναγκαία ηλήψη κατάθεσης από τον κ. Παπακώστα καιγια το λόγο αυτό δεν υπήρχε λόγος να κληθεί νακαταθέσει. Ηυπεράσπιση, τόνισε, είχε κάθεευκαιρίανατονκαλέσει καιδεντονκάλεσε νακαταθέσει. Το γεγονός αυτό,επεσήμανε ο κ. Γαβριηλίδης,αποδυναμώνειτοπαράπονο και αποστερεί την εισήγηση του εφεσείοντα νομικού κύρους. Το Κακουργιοδικείο έκρινε ότι η Κατηγορούσα Αρχήδεν εί­ χε ".. οποιαδήποτε υποχρέωση να παρουσιάσει σαν μάρτυρα άτομο -τον Παπακώστα -απότο οποίο δεν πήρε κατάθεση...". Και επεσήμανε ότιημήκλήτευσητουαπότην Κατηγορούσα Αρ­ χή και οι συνέπειες της,διακρίνονται απόεκείνες τις οποίες εί­ χε ηπαράλειψη της Κατηγορούσας Αρχής να καλέσει ήνα δια­ θέσει ως μάρτυρα στην Υπεράσπιση τον αστυφύλακαο οποίος συνέλαβε τον κατηγορούμενο στη Fournaris v. The Republic [1978] 2 C.L.R. 20, καιο οποίος είχε τηδυνατότηταναπαραλά­ βει (αν υπήρχε) το περίστροφο το οποίο, όπως υπήρξε ισχυρι­ σμός, έριξε στη σκηνή ο κατηγορούμενος· αίροντας με τημαρ­ τυρίατου κάθεαμφιβολίαπου θα μπορούσε νααφεθείως προς την παρουσίατου περιστρόφου στη σκηνή. Ηαγγλικήνομολογία, εισηγήθηκε οκ. Κυπριανού,υποστηρί­ ζει ότι παράλειψη της Κατηγορούσας Αρχής να καλέσει ουσιώ­ δη μάρτυρα, κλονίζει το θεμέλιο της κατηγορίας διότι αφήνει σκοτεινές πτυχές της υπόθεσης που θα μπορούσαν να φωτιστούν μετημαρτυρίατου [βλ.R νGallagher[1974] 3All ER 118; R ν Maguire [1992] 2 All ER 433; R ν Leyland Magistrates [1979] 1All ER 209; ft ν BoltonJustices, ex ρ Scally [1991]2 AI1ER619; SansomvR [1991]Vol.92Cr.App. R. 115; Phillipson vR [1990]Vol.91 Cr.App. R. 226]. To Κακουργιοδικείο διέκρινε ταγεγονότα αυτής τηςυπόθε­ σης από εκείνα των πιο πάνω αποφάσεων. Η απουσία του κ. Παπακώστα από το εδώλιο, δεν εξισώνεται με παράλειψη της ΚατηγορούσαςΑρχής ναπροσαγάγει ουσιώδη μάρτυρα- Τοκα­ θήκον της Κατηγορούσας Αρχής δεν εκτείνεται πέραν τηςυποχρέωσης νακαλέσει κάθεμάρτυρααπότον οποίο έχει πάρει κα151 ΙΙικής,Π. Πέγκεροςν. Δημοκρατίας

(1995)τάθεση και οοποίος έχεικάτι σημαντικό νακαταθέσει. Αν δεν τον καλέσει, έχει υποχρέωση να εφοδιάσει την Υπεράσπιση με το όνομα και τη διεύθυνση του. Στην προκείμενη περίπτωση, όπως επεσήμανε τοΔικαστήριο, τόσο τοόνομα,όσοκαιη διεύ­ θυνσητουκ.Παπακώσταήτανγνωστά στον εφεσείοντα. ΣτηνR ν Oliva [1965] Vol.49Cr.App.R. 298, αποφασίστηκε ότιηΚατηγορούσα Αρχή έχειυποχρέωση νακαλέσει ωςμάρτυ­ ρακάθεπρόσωποαπότοοποίολήφθηκεκατάθεσηκαιτουοποί­ ου η μαρτυρία θα μπορούσε να γίνει αποδεκτήέστω και αν το περιεχόμενο της μαρτυρίαςτουσυγκρούεται μετηνυπόθεσητης Κατηγορούσας Αρχής. 5. 10 Η ετυμηγορία ποινικού δικαστηρίου κρίνεται άδικηήεμπε­ ριέχει το σπέρματηςαδικίας(potentially unjust), οποτεδήποτεη Κατηγορούσα Αρχήαφίσταται του καθήκοντος να προσαγάγει το σύνολο της ουσιώδους μαρτυρίας στη διάθεση της. Ηαρχή 15 αυτή διατυπώνεται στην R. v. LiverpoolCrown Court, ex p. Roberts [1986]622 Crim.L.R., μετοακόλουθο λεκτικό: "The total apparatus of prosecution hadfailed to carry out its duty tobringbeforetheCourt all thematerial evidence....". Με έρεισμα αυτήτην αρχή,το Δικαστήριο εξέδωσεστην πιο 20 πάνωυπόθεσηένταλμαCertiorari καιακύρωσετηνκαταδίκη(από κατώτερο δικαστήριο) του κατηγορουμένου μετά τη διαπίστωση ότιοπαραπονούμενος(αστυνομικός) παρέλειψε νααναφέρειστο δικαστήριο συνομιλία του μελοχία της αστυνομίας στον οποίο είπε, αναφερόμενος στο επεισόδιο το οποίο αποτέλεσε τη βάση 25 τηςκατηγορίας, ότι δεγνώριζε τί είχεπραγματικά συμβεί. Η βό μβ α: Σύμφωνα με τα ευρήματα του Κακουργιοδικείου, ηβόμβα ήτανσυναρμολογημένη καιέτοιμηναεκραγεί μετηνπαραμικρή βίαιη κίνηση. Είναιαδιαμφισβήτητοότι η βόμβαπεριείχε εκρη- 30 κτική ύλη τύπου "SEMPTEX Η", μπαταρίακαι πυροκροτητή, συστατικά εκρηκτικού μηχανισμού. Δεν είναι αναγκαίοναεπε­ κταθούμε σε άλλες λεπτομέρειες που σχετίζονται με την πρόσδοση εκρηκτικής δύναμης στη βόμβα. Απομακρυσμένη πιθανό­ τηταέκρηξης επίσηςυπήρχεκαιαντασύρματαδενήτανενωμέ- 35 να,απότοενδεχόμενο ναέλθουν σε επαφή ωςαποτέλεσμαβίαι­ ηςκίνησης. Η μεταφοράβόμβαςέτοιμης ναεκραγεί ήτανεξαι­ ρετικά επικίνδυνο εγχείρημα γιατί ο μεταφορέας θα κινδύνευε 152 2Α^Δ. Πέγκεροςν.Δημοκρατίας ΙΙικής,Π. ^ να ανατιναχθεί στον αέραως αποτέλεσμα και της παραμικρής βίαιης κίνησης. 5 10 15 20 25 30 Οκ. Κυπριανού υποστήριξε ότιη μεταφοράβόμβας με ποδή­ λατο,που ήταν το μέσο με το οποίο ο εφεσείων προσήγγισε τη σκηνή του εγκλήματος, θα μπορούσε να χαρακτηρισθεί πράξη αυτοκτονίας. Ο κίνδυνος ήταν μεγάλος και εύλογα μπορεί να υποτεθεί ότι αυτότογνώριζε ο εφεσείων λόγωτης εκπαίδευσης και της πείρας του στο πυροτεχνουργείο της αστυνομίας. Βέ­ βαια, δενυπάρχει μαρτυρίααπόπούανέσυρε τηβόμβαο εφεσειων πριν την τοποθέτηση της στην οροφή του αυτοκινήτου του παραπονουμένου- γι αυτόμπορεί ναγίνουν πολλές υποθέσεις. Η απουσία των συρμάτων, στοιχείων απαραίτητων για τη δραστικότητα τουπυροδοτικού μηχανισμού, άφησε ατεκμηρίω­ τη, σύμφωνα με τον εφεσείοντα, την κατηγορία για απόπειρα ανθρωποκτονίας. Η απόρριψηαπότοΔικαστήριο της εκδοχής του εφεσείοντα, την οποίαέκρινε "εξωπραγματική, φανταστική και αφελή", δεν προσθέτει ο,τιδήποτε στο αποδεικτικό υλικό. Ο εφεσείων επικαλέσθηκε τη Λοΐξον ν Αστυνομίας

(1989)2 Α.Α.Δ.363,όπουεπισημάναμε ότι"Ηαπόδειξητηςκατηγορίας, και κάθε στοιχείου που τησυνιστά, βαρύνει εξ ολοκλήρου την Κατηγορούσα Αρχή. Δεν επιτρέπονται υποθέσεις ως προς την ύπαρξηγεγονότων, όσο εύλογεςκι' ανείναι. Κενάαναφορικά ' μετην ύπαρξητων πρωτογενών γεγονότων που συνιστούν και αποδεικνύουν τοαδίκημααφήνουντηνκατηγορία ατεκμηρίωτη και έκθετη σε απόρριψη. ...". Καθίσταται αναγκαίο να εξετά­ σουμε τα ευρήματα του Δικαστηρίου αναφορικά με την κατά­ σταση της βόμβας,ιδιαίτερα της δυνατότητας να εκραγεί,ώστε να αποφασισθεί κατά πόσο συνιστούσε το φονικό όπλο με το οποίο κρίθηκε ότι ο εφεσείων στόχευε να επιφέρει το θάνατο του παραπονουμένου. ΤοεύρηματουΔικαστηρίου, ότι η βόμβαήταν προσαρμοσμέ­ νηώστεναείναι έτοιμη ναεκραγεί ως αποτέλεσμα βίαιηςκίνη­ σης,βασίζεται σεδύο ευρήματαπρωτογενών γεγονότων: 35 (α) Την ανεύρεση υπολειμμάτων σύρματος στον πυροκροτητή. Ηύπαρξη τους υποδηλώνει, σύμφωνα με τη μαρτυρία του ειδήμονα Σιακαλλή, την ύπαρξη συρμάτων προσαρμοσμέ­ νων στον εκρηκτικό μηχανισμό τηςβόμβαςπριν τη διάλυση της· και, (β) Την ανεύρεση στη σκηνή του εγκλήματος μικρού άσπρου 153 ΐΐιχης, 11.. Πέγχεροςν.Δημοκρατίας {W9S) σύρματος, όμοιου με σύρμα το οποίο χρησιμοποιείται για την ενεργοποίηση του εκρηκτικού μηχανισμού τηςβόμβας και τοοποίο ομάρτυραςσυσχέτησεμετη βόμβα. Θέσητου εφεσείοντα είναι ότι ηγνώμητουκ.Σιακαλλή για τοανευρεθέν σύρμαδενμπορείναθεωρηθείωςαναμφισβήτητη. 5 Ενέργειες καιδιαβήματαπουθαμπορούσε νατης προσδώσουν επιστημονική βαρύτητα,παραλείφθηκαν από τις αστυνομικές Αρχές. Εργαστηριακήεξέταση τουπυροκροτητήαπότοχημείο, όπως είναι παραδεκτό,θααπεκάλυπτεμεβεβαιότητααν πράγ­ ματι υπήρχανσύρματαπροσαρτημέναστον πυροκροτητή. Χη- 10 μική εξέταση μπορούσε ευχερώς να γίνει, όπως αναγνώρισε ο ίδιος οκ.Σιακαλλήςαλλάδενέγινε. Γιατηνπαράλειψηδε δό­ θηκε ικανοποιητική εξήγηση. Οι αμφιβολίες μεγαλώνουν, ανα­ λογιζόμενοι το υπόλοιπο μέρος της παραδεκτήςμαρτυρίας.Ο Θεόδωρος Αδάμου, αστυνομικός φωτογράφοςοοποίος φωτο- 15 γράφησετηβόμβαστηθέσηπουβρισκότανπριντη διάλυσητης, κατέθεσεότιδεδιέκρινε"...ο,τιδήποτε εξωτερικάτουπακέτου.". Ηακτινογράφηση του αντικειμένου απότο εσωτερικό του αυ­ τοκινήτου η οποίαθαέδινεπλήρηεικόνατουπεριεχομένου της βόμβας(εσωτερικάκαιεξωτερικά),δενεπιχειρήθηκεεπειδήκρί- 20 θηκε, από τονκ.Σιακαλλή,επικίνδυνοεγχείρημα. Έτσι, στερή­ θηκετοΔικαστήριο καιαυτούτουμέσουδιαφώτισηςγιατο πε­ ριεχόμενο τηςβόμβας. Όχιμόνοηφωτογράφησηαλλάκαιηθε­ ώρηση,μεγυμνόοφθαλμό,τηςβόμβαςπριντηνκαταστροφήτης από κοντινή απόσταση με τη βοήθεια φανού,δεν απεκάλυψε 25 ο,τιδήποτε το οποίοναπροεξέχει απότακουτιάτωντσιγάρων. Ο αστυφύλακαςΓεώργιος Φινόπουλος,αποσπασμένος στο πυροτεχνουργείο απότο 1986, που επισκόπησε τηβόμβα, κατέθε­ σε: "Είχαπλησιάσει τοαντικείμενο με έναφανάρι τοοποίοπή­ ρααπότουπηρεσιακόαυτοκίνητοκαιαφούκοίταξαπροσεκτι- 30 κάταδυοπακέτα απ' όλεςτις πλευρές,δεν είδακανένασύρμα ναβγαίνει έξω από ταπακέταούτεκαμιάμπαταρία.". Τώρα θαασχοληθούμε μετηπτυχήτηςυπόθεσης πουσχετί­ ζεται μετηνανεύρεση τουάσπρουσύρματος,μήκους5περίπου εκατοστών, και τις προεκτάσεις του ευρήματος ότι το σύρμα βρέθηκε στο σημείο το οποίο καθόρισε ο κ. Σιακαλλής και ότι αποτελούσε μέρος της βόμβας. Ο εφεσείων υπέβαλε ότι η μαρτυρία για την ανεύρεση του σύρματος είναι απαράδεκτη. Ότι η αστυνομία αναζητούσε σύρμαή σύρματαστασυντρίμια τηςβόμβαςγιαπροσδιορισμό του περιεχομένου της,δε χωρεί αμφιβολία. Γιατο θέμααυτό 154 35 40 2 ΑΛΛ. 5 10 15 20 25 30 35 40 Πέγκεροςν.Δημοκρατίας Πιχής, Π. δόθηκανρητέςοδηγίες στηνανιχνευτικήομάδααπότονκ.Σια­ καλλή. Παράτηνενδελεχή εξέτασητηςσκηνής,δενανευρέθηκε οποιοδήποτε σύρμα σταπρώταστάδιατης έρευνας. Οκ.Σιακαλλής έκρινε αναγκαίατη συνέχιση των ερευνών και για το σκοπόαυτόεπισκέφθηκε τησκηνήδυο - τρεις φορές μεταγενέ­ στερα, όπωςανέφερε στη μαρτυρίατου, γιατον εντοπισμό τε­ μαχίου ήτεμαχίων σύρματος και άλλων τεκμηρίων ταοποία θεωρούσε ουσιώδη. Οκ.Σιακαλλήςδενήταντοπρόσωποτοοποίοπρόσεξε την παρουσίατουσύρματος. Η ύπαρξητουπεριέπεσε στην αντί­ ληψηενός από τους αστυνομικούς πουήτανμέλη τηςανιχνευ­ τικής ομάδας. Το σύρμα εντόπισε ο αστυφύλακας 1282 της ΜΜΑΔ. Οαστυφύλακαςαυτόςδενκατέθεσε στο Κακουργιο­ δικείο. Έγινεόμωςδεκτήωςαληθήςηδήλωσητουστονκ. Σιακαλλή ότι το εντόπισε σε σημείο το οποίο του υπέδειξε στο γκαράζ σε απόσταση 12 περίπου μέτρων από εκεί που ήταν σταθμευμένο τό όχημα του παραπονουμένου.Το Δικαστήριο αποδέχθηκεωςυπαρκτόγεγονός τηνύπαρξητουσύρματοςστο σημείο στο οποίο ο αστυφύλακας 1282 ανέφερε στον κ.Σιακαλλή. Στηνουσία,τοΔικαστήριο αποδέχθηκετο περιεχόμενο της δήλωσης τουαστυφύλακαπροςτον κ. Σιακαλλήωςπεριέ­ χον αληθήδήλωση τωνγεγονότων ταοποίαπεριγράφει, δηλα­ δή ότι το σύρμα επισημάνθηκε στο σημείο το οποίο υπέδειξε. Χωρίςτασύρματασυναρμολογημένα στο μηχανισμό της,εξήγησεοκ. Σιακαλλής,η βόμβαδεν μπορούσε να"παίξει",όπως το έθεσε- διότι,όπως ανέφερε,"...ασφαλώςθαέχεις διακόψει τοκύκλωμα.". Το Κακουργιοδικείο έκρινε ότι ηαπουσίατουαστυφύλακα 1282 σ^ό το εδώλιο του μάρτυρα,δενάφησεκενό εφόσον έγινε δεκτήη μαρτυρίατουκ. Σιακαλλή. Τοθέματίθεταιωςεξήςστην απόφασητου Κακουργιοδικείου: "Από τηστιγμή που έχουμε δεχθεί τη μαρτυρίατουΜ.Κ.28 ότιτοσυζητούμενοτεκμήριοείχεβρεθείστησκηνήτουεγκλή­ ματος βρίσκουμε ότι δεν υπάρχει κενό στη μαρτυρία λόγω του ότι δεν κλήθηκε και ο αστυφύλακας που είχε πρώτος εντοπίσει τοΤεκμήριο26. ΕπίσηςηΥπεράσπιση γνώριζεγια το ρόλο αυτούτουαστυνομικού στην υπόθεση στο πολύ αρ­ χικόστάδιοτηςυπόθεσηςκαιμπορούσε νατον καλέσει.". Ηδυνατότητακλήτευσης τουαστυφύλακα1282 απότην Υπεράσπιση,δεν μπορούσε ναπληρώσει το κενό στην υπόθεσητης 155 Πικής,Π. Πέγκεροςν.Δημοκρατίας

(1995)Κατηγορούσας Αρχής. Τοβάροςαπόδειξηςτηςκατηγορίας φέ­ ρει ηΚατηγορούσα Αρχή. Οκ. Γαβριηλίδηςυποστήριξε ότιορ­ θάέγινεδεκτήηδήλωση τουαστυφύλακα1282 στονκ. Σιακαλλή ως συνιστώσα πρωτογενή μαρτυρία. Οκ. Κυπριανούυπέβαλε ότι ως προς την αλήθεια του περιεχομένου της, ηδήλωση του 5 αστυνομικού στον κ. Σιακαλλή αποτελεί εξ ακοήςμαρτυρία και είναιγιατολόγο αυτό απορριπτέαωςμη παραδεκτή μαρτυρία. Κατά τη συζήτηση της έφεσης έγινε αναφοράσε τρία συγ­ γράμματα που πραγματεύονται το δίκαιο της απόδειξης και στα οποία επεξηγειται ηδιάκριση μεταξύ πρωτογενούς και εξ ακοήςμαρτυρίας: 10

1. PHIPSONONEVIDENCE,Fourteenth Edition,2104 -21-
3. CROSS ONEVIDENCE,Seventh edition,p.44και,
4. CRIMINALEVIDENCEbyRichardMay, 1986,8-17,pp.149,
5. Πρωτογενής είναι η μαρτυρία εκείνη η οποία αναφέρεται στην ύπαρξηαντικειμένου ή την εκδήλωσηγεγονότος. Δήλωση τρίτου γίνεται αποδεκτήως πρωτογενής μαρτυρίαγια νααπο­ δείξει (σηματοδοτήσει) το γεγονός ότι έγινε ηδήλωση. Τοπε­ ριεχόμενο της δήλωσης δε συνιστά μαρτυρία για τα γεγονότα που εξιστορεί. Αποδοχή των γεγονότων που περιγράφει, προσκρούει στον κανόναπουαποκλείει εξακοήςμαρτυρία. Υπάρ­ χουν εξαιρέσεις στονκανόνα,όπωςεκείνες πουαναφέρονται σε συμβάνταπουαποτελούν αναπόσπαστομέρος του επίδικουθέ­ ματος(resgestae)ή επιθανάτιεςδηλώσεις,στις οποίεςδενπαρί­ σταταιανάγκηνααναφερθούμε. 15 20 Διαπιστώνουμε ότι ηδήλωση του αστυφύλακα 1282 στον κ. Σιακαλλή,ότι εντόπισε τοσύρμαστο σημείο τοοποίουπέδειξε, αποτελεί εξ ακοήςμαρτυρίαως προςταγεγονότα ταοποίαεκ­ θέτει και εσφαλμένα έγινεδεκτήαπότοΔικαστήριο ως δήλωση για την αλήθειατουπεριεχομένου της. Η παράλειψητης Κατή- 30 γορούσας Αρχής νακαλέσει τον αστυφύλακα 1282 άφησε αιω­ ρούμενη τηνυπόθεση της ωςπροςτο συσχετισμό τουσύρματος μεταστοιχεία ταοποίαανιχνεύθηκανστησκηνή τουεγκλήμα­ τοςκαι,κατ' επέκταση,τοσυσχετισμό τους μετη βόμβα. Τοεύ­ ρηματουΔικαστηρίουωςπροςτοσημείοανεύρεσηςκαιτιςσυν- 35 θήκεςκάτω απότις οποίες εντοπίστηκε τοσύρμαβασίζεται, για τους λόγους πουέχουμε εξηγήσει, σεαπαράδεκτη μαρτυρία. Και παραδεκτήνα ήταν η μαρτυρία για την ανεύρεση του σύρματος, σειρά άλλων γεγονότων τείνει να εξουδετερώσει τη 156 25 2 ΑΛΛ. 5 10 15 20 25 30 Πέγχεροςν. Δημοκρατίας σημασίατηςκαινατηναποσυνδέσει απότη βόμβα,υπέβαλεοκ. Κυπριανού.Τοσύρμαδε φωτογραφήθηκελόγωδικήςτουαμέ­ λειας,όπωςανέφερεοκ. Σιακαλλής. Στηνκατάθεση τουκ. Σια­ καλλή στις αστυνομικές Αρχές, δεν έγινεαναφοράσ' αυτό. Το σημαντικότερο ερωτηματικόπροκύπτειαπότηνπαράλειψη των αστυνομικών Αρχώνναυποβάλουντοσύρμασεχημικόκαιερ­ γαστηριακόέλεγχοπουθαέθετετέρμασε αμφισβητήσεις. Τηβεβαιότητα του κ. Σιακαλλήγια το συσχετισμό του σύρ­ ματοςμετηβόμβαδεσυμμερίστηκε οβοηθόςτου,οκ. Φινόπουλος, οοποίοςκατέθεσε ότι παρόλοπουτο σύρματοοποίοείχε περισυλλέγει (Τεκμήριο 26) ομοιάζει με σύρμα πυροκροτητή, δενμπορούσεναήτανσίγουροςγι αυτό,εκτός"...εάνεξετάστη­ κεβαλλιστικά από τοΑρχηγείοτηςΑστυνομίας.". Είναικοινά αποδεκτό ότι χημικός έλεγχος θα απεκάλυπτε αν το σύρμα προήλθε απότη διαρρηχθεισα βόμβα. Οι εμπειρογνώμονες οι οποίοι κλήθηκαναπό τηνΥπεράσπιση κατέθεσαν ότι τοσύρμα δεν μπορούσε να είχεπροέλθει απότηβόμβακαι ότι σύρματα όμοιαμετοΤεκμήριο26,συχνάαπαντώνταιστοπεριβάλλοντης Κύπρου. Η μαρτυρίατουςαπορρίφθηκεκαιεπομένωςδενμπορείναέχειεπίδρασησταευρήματατουΔικαστηρίου. Εκεί όπουηεπιστήμηπαρέχειπρόσφοραμέσαγιαεπιβεβαί­ ωση ή επαλήθευση της γνώμης πραγματογνώμονα και OLανα­ κριτικές αρχές δεν υποβάλλουν τη μαρτυρίαστη βάσανοαυτή, αφήνονταιαμφιβολίεςγιατοκύροςτης· αμφιβολίεςπουσ'αυτήτηνυπόθεση μεγεθύνονται ενόψει τηςάλλης μαρτυρίας(του φωτογράφου Θ. Αδάμου καιτου αστυνομικού Γ.Φινόπουλου) ότι δενυπήρχε εξωτερική ένδειξηγιατηνύπαρξησύρματος. Καταλήγουμε ότι τα ευρήματαγια την ανεύρεση και το συ­ σχετισμό του σύρματος με τηβόμβα,είναι επισφαλήκαι ως εκ τούτουδεν μπορούσανναθεμελιώσουν τηνκατηγορίαγιααπό­ πειραανθρωποκτονίας. Εμπειρογνώμονες 35 Πικής,Π. της Υπερά-σπισης: Το Δικαστήριο, μετά από επιμελήκαθοδήγηση ως προς τις αρχέςτουδικαίουπουπροσδιορίζουντοβάθροκαιδιέπουντην αξιολόγηση της μαρτυρίας πραγματογνωμόνων, απέρριψε τη μαρτυρίατωνδύοεμπειρογνωμόνων πουκάλεσεηΥπεράσπιση. Μεταξύτων λόγων πουοδήγησαντο Κακουργιοδικείο σ*αυτή τηνκατάληξη,εξειδικεύονται 157 Πικής,Π. Πέγκεροςν.Δημοκρατίας

(1995)(Α) Η παράλειψητηςΥπεράσπισης ναθέσειβασικέςπτυχέςτης εκδοχής τους στους εμπειρογνώμονες της Κατηγορούσας Αρχής, και, (Β) Ηκοινή γνώσηως προςτο τί υπάρχει στο περιβάλλον της Κύπρου,ηοποίααντιμάχεταιτον ισχυρισμό οοποίοςπροβλήθηκε απόένααπότους πραγματογνώμονες της Υπερά­ σπισης, ότι στο περιβάλλοντης Κύπρου απαντώνταισύρ­ ματαόπωςτοΤεκμήριο 26. 5 Οδικηγόροςτουεφεσείονταυποστήριξε OTL Ολόγος(Α)ανω­ τέρω,δεν ανταποκρίνεταισταδεδομένατηςδίκηςκαιότι ηθέ- 10 σητων δύοεμπειρογνωμόνων σταουσιώδησημεία,τέθηκεκατά τηναντεξέτασητων μαρτύρωνκατηγορίας. Εκείνο το οποίο μπορείναδιαπιστώσουμε είναι ότι "ηκοινή γνώση" στην οποίααναφέρεταιτοΔικαστήριο ωςπροςτοτί εί­ ναι διασκορπισμένο στο περιβάλλον της Κύπρου,είναιγνώση η 15 οποίαμπορείνααντληθείδικαστικά. Δικαστικήγνώσημπορείνα αντληθεί γιατηνύπαρξηπραγμάτων, γεγονότων καικαταστάσε­ ων,των οποίωνη ύπαρξηκαιτοπεριεχόμενο συνιστάαναντίλεκτογεγονός αφενός,καιείναιγνωστά σεβαθμόκαιέκταση ώστε να αποτελούν κοινή γνώσηαφετέρου. Το περιβάλλον της Κύ- 20 προυδεν ανήκει σ' αυτήτηνκατηγορία· επομένως δεν ενέπιπτε σταπράγματαγιατα οποίατοΔικαστήριο είχεδικαστικήγνώση. Συνεπώς,έναςαπότουςλόγους γιατουςοποίουςαπορρίφθη­ κε η μαρτυρία του ενός απότους δύο πραγματογνώμονες της Υπερασπισ ,ς, είναι εξ αντικειμένου ακροσφαλής. Το Δικαστήριο,μάλιστΓ,απέδωσεκίνητραστηνεσφαλμένη,όπωςτηνέκρινε, αναφοράτ.>υενόςαπότουςδύοεμπειρογνώμονες στοπεριεχόμε­ νοτουπεριβάλλοντος της Κύπρου. Η αναφορά,σύμφωναμετο Δικαστήριο,έγινε"...γιαναενδυναμωθείηθεωρίατουμάρτυρα.". 25 Τέλος, σύγκριση της μαρτυρίας των δυο εμπειρογνωμόνων 30 οδήγησετοΔικαστήριοστοσυμπέρασμαότιη μαρτυρίατουςήταν "προδιατεθειμένη"καιότι "εκτελούσαν διατεταγμένηαποστολή.*'. Ηαπόρριψη μαρτυρίαςδεν τεκμηριώνει αφεαυτής προδιά­ θεσηεκ μέρους του μάρτυραγια την εξυπηρέτηση της Υπερά­ σπισης αλλά επιμαρτυρεί την κρίση του Δικαστηρίου για το 35 αναξιόπιστο των μαρτύρων. Το Δικαστήριο, εξάλλου, δεν προσδιορίζει ποιαήταν"η διατεταγμένηαποστολή"τηνοποία οι μάρτυρες απέβλεπαννα εκτελέσουν. Και πάλι,η απόρριψη 158 2 ΑΛΛ, 5 Ιΐεγχέροςν. αημυκραικ»* της μαρτυρίαςτους δεντεκμηριώνει αφεαυτής τηνύπαρξηαλ­ λότριων σκοπών. Στηναπουσία μαρτυρίαςηοποίανατείνει νακαταδείξειότι όντως οι μάρτυρεςήτανπροδιατεθειμένοινα υποστηρίξουν ανυπόστατες θέσεις στο Δικαστήριο και ότι εκτελούσαν συγκεκριμένη αποστολή παραπλάνησηςτουΔικα­ στηρίου, παραμένει ατεκμηρίωτο το εύρημα για την εκτέλεση διατεταγμένηςαποστολής. Τεκμήρια: 10 15 20 25 Αλλοςλόγοςοοποίος προβλήθηκε απότον εφεσείοντα,κλονιστικός της καταδίκης,προκύπτει από το γεγονός ότι υπάρ­ χουν κενά στη μαρτυρία.για τη φύλαξη των τεκμηρίων, περι­ λαμβανομένου καιτου σύρματος,ταοποίααφήνουνχάσμαως προςτηνταυτότητα τους. Μετάτηνπερισυλλογή τωνθρύψαλων τηςβόμβας,αυτά αφέθηκαν,απότον αστυνομικό Φινόπουλο,στην κατοχήτουΛοχία Τέρλαγιανατους"ρίξουν",όπωςείπε,"μια ματιά"μέχρις ότου επιστρέψει απότηΛεμεσόόπουπήγεγιανακαταθέσει ενώπιον τουδικαστηρίουσεποινικήυπόθεση. Τααντικείμεναταπαρέλα­ βεκατάτηνεπιστροφήτου. Δενυπάρχειμαρτυρίαότιεξέτασετα τεκμήριακαιότιτααναγνώρισεωςταίδιαταοποίαείχενωρίτε­ ρααφήσειμετοΛοχίαΤέρλαοοποίοςδενκλήθηκενακαταθέσει ως μάρτυρας κατηγορίας. Η απουσίατου,εισηγήθηκε οδικηγό­ ρος τουεφεσείοντα,αφήνεικενό στην άλυσητηςμαρτυρίας που αφοράτηνταυτότητατωντεκμηρίων πουκατατέθηκαν,που δεν μπορείναπληρωθεί μευποθέσεις,εύλογεςόσοκιανείναι. Οκ.Γαβριηλίδης.υπέβαλε ότιημαρτυρία,κρινόμενη στοσύ­ νολοτης,δεναφήνειαμφιβολίες γιατηνταυτότητατωντεκμη­ ρίωνή τησημασίατουςγιατην ενοχή του εφεσείοντα. Κατάληξη: 30 35 Οι αρχές που διέπουν την απόδειξη του εγκλήματος της απόπειρας ανθρωποκτονίας, αναλύονται λεπτομερώς και με σαφήνεια στην απόφασητου Δικαστηρίου. Η εφαρμογή των αρχών αυτών σταγεγονότα, όπως διαπιστώθηκαναπότοΚα­ κουργιοδικείο, δικαιολογούσε την καταδίκη. Ηβόμβα,μετον εκρηκτικό μηχανισμό σελειτουργία,διασκευασμένηναεκραγεί με την παραμικρήβίαιηκίνηση,συνιστούσεφονικό όπλο έτοι­ μοναχρησιμοποιηθεί γιατηνεξόντωσηπροσώπου. Η τοποθέ­ τησητης (τηςβόμβας)στην οροφήτου αυτοκινήτουτουπαρα159 Πικής,Π. ΙΙέγκεροςν.Δημοκρατίας

(1995)πονουμένου πάνω από το κάθισμα του οδηγού, συνιστούσε πράξηεξωτερίκευσης των προθέσεων του εφεσείοντα (κατηγο­ ρουμένου) καιαπεκάλυπτετην πρόθεσητουναεπιφέρει το θά­ νατοτουιδιοκτήτητουαυτοκινήτου. Ητοποθέτηση τηςβόμβας στο σημείο που τέθηκε, συνιστούσε πράξηηοποία προσήγγιζε την τελείωσητου εγκλήματος το οποίο θα εσυντελείτο ανδεν ανακόπτετοηροήτων γεγονότων απόταδιαδραματισθέντατη νύκτατης20.4.92. 5 Ο παραμερισμός των ευρημάτων του Δικαστηρίου ως προς τηδραστικότητα τουεκρηκτικού μηχανισμού της βόμβας,εκθε- 10 μελιώνει την καταδίκη. Δεν απεδείχθη ότι ηβόμβα ήτανπρο­ σαρμοσμένη ναεκραγεί. Ητοποθέτηση βόμβας,μήδυναμένηςνα εκραγεί, δεν αποκαλύπτει πρόθεση πρόκλησης θανάτου του προσώπου εναντίον του οποίου στρέφεται. Ό,τιέχει τεκμηριω­ θεί απότη μαρτυρία,είναι η κατοχήτηςβόμβαςκαιτουπεριε- 15 χομένου της (εκρηκτική ύλη χωρίς την άδειατης αρμόδιας αρ­ χής),έγκλημα γιατοοποίοοεφεσείων έχεικαταδικασθεί. Ενό­ ψει αυτήςτηςκατάληξης,δεν είναι απαραίτητονα επεκταθούμε στις άλλες πτυχές της υπόθεσης και να εξετάσουμε τελεσίδικα τις συνέπειες τους στηνκαταδίκη τουεφεσείοντα. 20 ΤοεύρηματουΔικαστηρίου ότιδεν μπορούσε να αποκλεισθεί συνάντηση μεταξύ του εφεσείοντα και τουκ. Παπακώστα, υπο­ δηλώνει αποδοχήεκείνης τηςπτυχήςτηςμαρτυρίαςτου εφεσείο­ ντα ότι είχεσυναντηθεί μετον κ. Παπακώσταγια την υπόθεση αυτή. Το γεγονός αυτό,σε συνδυασμό με τη μαρτυρία ότι οκ. 25 Παπακώσταςήτανεκείνος ο οποίοςκατηύθυνετηνπροσοχήτων ανακριτικώνΑρχών προςτονεφεσείοντα,αφήνειανοικτότοεν­ δεχόμενο ο εφεσείων να του είχε αποκαλύψει το ρόλο του στο συμβάν, οπόταν η Κατηγορούσα Αρχή είχε υποχρέωση να τον καλέσει νακαταθέσει ως ουσιώδη μάρτυρα. Ηδυνατότητα την 30 οποία όντως είχεηΥπεράσπιση να καλέσει τον κ. Παπακώστα, δεν πληρώνει το κενό στην υπόθεση της Κατηγορούσας Αρχής. Τοκενό προκύπτει απότο εύρημα ότι ησυνάντηση μεταξύ των δύο δεν μπορεί να αποκλεισθεί αφενός,και τηγνώση πουαπο­ καλύφθηκε ότι οκ. Παπακώστας είχεγιατηνανάμειξητου εφε- 35 σείοντα στοσυμβάναφετέρου. Οιδιαπιστώσεις αυτέςκαθιστού­ σαντονκ.Παπακώσταουσιώδημάρτυραγιατηναξιολόγησητης εκδοχής του εφεσείοντα ηοποίατέθηκε στην Κατηγορούσα Αρ­ χή. Ηαπουσία του απότο εδώλιο του μάρτυρααποστέρησε το Δικαστήριο ουσιώδους μαρτυρίαςγιατηνεκδοχήτουεφεσείοντα 40 για ταδιαδραματισθέντα. Η παράλειψητης Κατηγορούσας Αρ­ χήςνακαλέσει τον κ.Παπακώστα,θαήτανεπουσιώδους σημα160 2Α ^ Δ . Πέγκεροςν. Δημοκρατίας Πικής,Π. σίαςαναποδεικνυότανότιη βόμβαείχεδραστικόεκρηκτικό μη­ χανισμό· σ' εκείνητηνπερίπτωσηθαήτανίσως δικαιολογημένη η εφαρμογήτηςεπιφύλαξηςτουΆρθρου145.

(1)(β)τουπερίΠοι­ νικής Δικονομίας Νόμου - ΚΕΦ.155. 5 10 15 Ωςπροςτηναπόρριψητηςμαρτυρίαςτων εμπειρογνωμόνων τηςΥπεράσπισης, έχουμεεκθέσειτουςλόγουςγιατουςοποίους κρίνουμε το εύρημα επισφαλές και διατυπώσαμε τις επιφυλά­ ξειςμας για την ορθότητατου ευρήματος ότι ημαρτυρίατους ήταντοπροϊόναλλότριων σκοπών. Δενπαρίσταταιανάγκηνα επεκταθούμε,για τους λόγους που έχουμε εξηγήσει,στις συνέ­ πειες των διαπιστώσεων μας στην καταδίκη του εφεσείοντα καιγιατους ίδιουςλόγους,δεθαδιερευνήσουμε τις επιπτώσεις τουρήγματοςπουδιαπιστώθηκεστον προσδιορισμό της ταυτό­ τηταςτωντεκμηρίων απότηναπουσίατουΛοχίαΤέρλααπότο εδώλιο του μάρτυρα. Ηέφεση κατάτηςκαταδίκηςτουεφεσείοντα στηνπρώτη κατη­ γορία,επιτρέπεται.ΗετυμηγορίατουΔικαστηρίουπαραμερίζεται. Ο εφεσείων (κατηγορούμενος) αθωώνεταικαιαπαλλάσσεται στηνπρώτηκατηγορία. 20 25 30 35 ΠΙΚΗΣ,Π. Οεφεσείων καταδικάστηκεαπό τοΚακουργιο­ δικείοΛευκωσίαςσεοκταετήφυλάκισηγιατοέγκληματηςαπό­ πειρας ανθρωποκτονίαςγιατοοποίοκρίθηκε,μετάαπό μακρά δίκη, ένοχος και σε συντρέχουσα ποινή φυλάκισης πέντε ετών για τηνκατοχήεκρηκτικών υλών χωρίς τηνάδειατης αρμόδιας αρχής,έγκλημα,τη διάπραξητουοποίουπαραδέχθηκε. Η κατο­ χήαφορούσε 195 γρ.εκρηκτικής ύλης τύπου "SEMPTEX Η"η οποία συνιστά, όπως απεκάλυψε η μαρτυρία, την "... πλέον ισχυρή εκρηκτικήύληπουυπάρχει.". Οεφεσείωνπροσέβαλετηνκαταδίκητουγιααπόπειραφόνου ωςανυπόστατηκαιτηνποινήπουτουεπιβλήθηκεωςυπερβολι­ κή. Μετάτηνακύρωσητηςκαταδίκηςτουγιατηναπόπειρααν­ θρωποκτονίας,γιατους λόγους πουαναφέρονταιστην απόφα­ ση της 13/6/95, προβάλλει ηανάγκηεπανεκτίμησης της ποινής για το αδίκημα της παράνομης μεταφοράς εκρηκτικών υλών, υπέβαλεοδικηγόροςτουεφεσείοντα. Η διάπραξητουεγκλήμα­ τος,καισεσυνάρτηση μεαυτή,ηποινήτωνπέντε ετώνφυλάκι­ σης ηοποία του έχει επιβληθεί, δεν μπορεί να διαχωρισθούνέγινεεισήγηση-απόταπεριστατικάταοποίακρίθηκαν(απότο Κακουργιοδικείο) ότι περιβάλλουν το έγκλημα, ιδιαίτερααπό 161 Πικής,Π. Πέγκεροςν.Δημοκρατίας

(1995)τοσκοπόγιατονοποίοκατείχετιςεκρηκτικέςύλεςωςμέσογια την πρόκληση τουθανάτουτουπαραπονουμένου. Κοινήείναιη διαπίστωσητωνδικηγόρωνκαιτωνδύοπλευ­ ρών, ότι η αυστηρότερη ποινή η οποία έχει εγκριθεί από το Ανώτατο Δικαστήριο για την παράνομη κατοχή εκρηκτικών 5 υλών, είναι ποινήφυλάκισης τεσσάρων ετών. Οκ. Κυπριανού ανέφερε ότι ηποινή των τεσσάρων ετών φυλάκισης εγκρίθηκε σε περιπτώσεις κατοχήςεκρηκτικών υλών γιατηνεπίτευξησυ­ γκεκριμένων εγκληματικών στόχων, οι οποίες διακρίνονται από τις περιστάσεις της παρούσας υπόθεσης όπως διαφαίνο- 10 νταιμετάτηναπόφασητουΕφετείουτης13/6/95.Τόνισεεπίσης ότι ηποινή της φυλάκισης δε θαείναι ημόνητιμωρία που θα υποστεί ο εφεσείων για το έγκλημα πουδιέπραξε. Η καταδίκη του μετά την αποπεράτωση της έφεσης, προοιωνίζει και την απόλυση τουαπότις τάξειςτηςΑστυνομικήςΔύναμης μεόλες 15 τις δυσμενείς κοινωνικές καιοικονομικές συνέπειες πουσυνε­ πάγεται. Το λευκό ποινικό μητρώο και η καλή διαγωγή του εφεσείοντα στον κοινωνικό και οικογενειακό χώρο η οποία επιμαρτυρείται από την έκθεση των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας, αποκαλύπτει την εγκληματική δράσητου εφεσείο- 20 ντα σ' αυτήτην υπόθεση,ως μεμονωμένο περιστατικό στηζωή του. Τογεγονός αυτό,καθώςκαιη αγωνίατουγιατηνκαταδί­ κηγια το έγκλημα της απόπειραςανθρωποκτονίας, δικαιολο­ γούν την επιείκεια του δικαστηρίου. Η καταδίκητου εφεσείο­ ντα σε οκταετή ποινή φυλάκισης και οι συνέπειες που ενείχε 25 γιατιςσυνθήκες κράτησηςτου,συνιστάάλλοστοιχείο τοοποίο έθεσευπόψη μας οκ. Κυπριανούστην προσπάθειατου ναθέ­ σει ενώπιον του δικαστηρίου κάθε στοιχείο το οποίο θαμπο­ ρούσεναπροσμετρήσει ωςελαφρυντικό. Η κα.Ζαχαριάδου υπέβαλε ότι στην επιμέτρηση της ποινής του εφεσείοντα λήφθηκε υπόψη το σύνολο των περιστατικών τουεγκλήματος καιτωνπεριστάσεων τουπαραβάτη,όπωςαπο­ καλύπτει ηαπόφασητου Κακουργιοδικείου. Η διαπίστωσητου Κακουργιοδικείου, ότι ο εφεσείων μετετράπηαπόφύλακαςτης έννομηςτάξηςσευπονομευτήκαιδολιοφθορέατης,υποδηλώνει το μέγεθος της ευθύνης του και οριοθετεί το πλαίσιο καθορι­ σμού τηςποινής. Η σταδιακήαύξησητηςποινήςγιατηνπαρά­ νομηκατοχήεκρηκτικών υλών από7σε 10έτηκαιαπό το 1978 σε 15,κατοπτρίζει τησοβαρότηταπουαποδίδειονομοθέτης σ' αυτήςτης μορφήςεγκλήματα. Η ιδιότητα του εφεσείοντα, οργάνου του νόμου και τηςτά162 30 35 40 2 ΑΛΛ. 5 10 15 20 25 Πέγκεροςν.Δημοκρατίας Πικής,Π. ξης, ορθά διαπιστώθηκεαπότο Κακουργιοδικείο ότι συνιστά επιβαρυντικό στοιχείο αποκαλυπτικότου μεγέθους της εγκλη­ ματικήςτουευθύνης.Οαστυνομικόςδεσμεύεταιναείναιόχιμό­ νο ο φύλακαςτου νόμου και της τάξης αλλάκαικήρυκας και υπόδειγμανομιμοφροσύνης σεκάθεέκφανσητης ζωής του. Η ανάμειξη αστυνομικών οργάνων σε εγκληματικές ενέργειες, όπως η μεταφοράεκρηκτικών υλών, διασαλεύει την πίστη στο αστυνομικό σώμακαικλονίζει το αίσθημαασφάλειαςτουκοι­ νού. Ηπαράνομηκατοχήεκρηκτικών υλών υπονομεύει το αίσθημα ασφάλειας του κοινού και εγκυμονεί σοβαρούςκινδύ­ νουςγιατηνέννομη τάξη. Τα περιστατικά της υπόθεσης, όπως κρίθηκαναπό το Κα­ κουργιοδικείο, δικαιολογούσαν την ποινή φυλάκισης πέντε ετών. Ταπεριστατικάαυτά ήτανσυνυφασμένα με τηνκατοχή εκρηκτικών υλών ως μέσουγιατηδολοφονίατουπαραπονου­ μένου. Με την ακύρωσητης καταδίκης για την απόπειρα αν­ θρωποκτονίας,ταπεριστατικάμεταβάλλονταιστοβαθμόπουη διάπραξητουεγκλήματος αποσυνδέεταιαπόάλληεγκληματική ενέργεια. Η διαπίστωσηαυτήμετριάζει την ευθύνη τουγιατο έγκλημα και δικαιολογεί τη μείωσητης ποινής. Η μείωσηδεν μπορεί παρά να είναι μεγάλη,αναλογιζόμενοι τησοβαρότητα του εγκλήματος και το μέγεθος της εγκληματικής ευθύνηςτου εφεσείοντα συναρτημένης μετηναστυνομικήτου ιδιότητα. Κρίνουμε ότι δικαιολογείται η μείωση της ποινής τουεφεσείοντααπόπέντεσετέσσερα έτη φυλάκισης. Ηέφεσηκατά τηςποινής στη δεύτερηκατηγορία,επιτρέπε­ ται. Ηποινήπαραμερίζεταικαιαντικαθίσταταιμεποινή φυλά­ κισηςτεσσάρων ετών. 30 Ηέφεσηκατά τηςποινήςστηδεύτερη κατηγορία επιτρέπεται. Η ποινήπαραμερίζεται καιαντικα­ θίσταταιμεποινήφυλάκισης τεσ­ σάρωνετών. 163