clr/1995/1995_2_185.pdf

(1995)καιης δίκης σε συνάρτηση με την παρουσία του κατηγορουμένου κατάτηνακρόαση. Επίσης αναφέρθηκεστην υπόθεσηApeyltos γ. ThePolice στηνοποίαδιατάχθηκε επανεκδίκαση. ΤοΑνώτατοΔικαστήριοαπέρριψετηνέφεσηκαιαποφάνθηκεότι: 1, ΗυπόθεσηApeyitosδιακρίνεταιαπότηνπαρούσα, λόγωτουότι στην υπόθεσηεκείνη,οδικηγόρος εμφανίστηκε στο Δικαστήριο πράγμαπουδενσυνέβηκεστηνπαρούσαυπόθεση. Επίσηςηπιο πάνωυπόθεσηδενδημιουργείοποιαδήποτεαρχήδικαίουπουνα τηνκαθιερώνεισανδεσμευτικόδικαστικόπροηγούμενο. 5 2. Ταθέσμιατηςδίκαιηςδίκηςδενέχουνπαραβιαστείστηνπαρούσαυπόθεση. Η τήρησηή μη τωνδιευθετήσεων πουκάμνουν συ­ χνά οι δικηγόροι αναφορικάμετηνπαράστασητους στοΔικα­ στήριοδενπρέπεινααφεθούννσεπηρεάζουντοκύροςτηςδίκης. 10 Εξαιρείταιηπερίπτωσηπουημηεμφάνισηοφείλεταισεσυνθή­ κεςπέραντουελέγχουτουδιαδίκουήτουσυνηγόρου,πουοριστι- 15 κάδενείναιηπαρούσα. Ηέφεσηαπορρίπτεται. Αναφερόμενεςαποφάσεις: Γρηγορίον ν. ΤράπεζαςΚύπρουΑτδ

(1992)1 Α.Α.Δ. 1222, 20 Apeyitosv. ThePolice

(1968)2 C.L.R.

1. 'Εφεσηεναντίον Καταδίκης. Έφεση εναντίον της καταδίκης από τους Royal Insurance Interaational Ltdοιοποίοιβρέθηκανένοχοιστις 14Απριλίου, 1994, απότοΕπαρχιακόΔικαστήριοΛεμεσού(ΑριθμόςΠοινικήςΥπό­ θεσης 22988/93)στην κατηγορία της μηπληρωμής δικαιωμάτων επαγγελματικής άδειαςγιατο 1992 κατάπαράβασητων άρθρων 104,109,129 & 140 τουπερίΔήμων Νόμου 111/85καικαταδικά­ στηκεαπόΔ.Μιχαηλίδου(κα)σε£100,-πρόστιμοκαι£15,- έξοδα. 25 Π. Πολυβίου, για τους εφεσείοντες. Λντ. Σαλαχώρης, για τους εφεσίβλητους. 30 Cur. adv.yult. 186 2 \ΛΛ. Royal Insurance Ltd v. ΔήμουΛεμεσού ΠΙΚΗΣ,Π.:Τηναπόφασητουδικαστηρίουθαδώσει ο δικα­ στής Σ. Νικήτας. 5 10 15 ΝΙΚΗΤΑΣ,Δ.:Στις 12/4/94 ηεφεσείουσα εταιρεία καταδικά­ στηκε ερήμην απότο Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσούσεκατηγορία ότι παρέλειψε ναπληρώσει ταδικαιώματα επαγγελματι­ κήςάδειαςγια το 1992 συμποσούμενα, με τις επιβαρύνσεις, σε £467,
2. Της επιβλήθηκε πρόστιμο £100καιδιατάχθηκε να καταβάλει£15,ταέξοδατηςδίκης,καθώςκαιτα δικαιώματα. Η καταδίκη εφεσιβαλλεται για λόγους που έχουν ως κοινό παρονομαστήτονισχυρισμό γιαπαραβίασητωνσυνταγματικών διατάξεων που καθορίζουν τους συστατικούς όρους της ακρι­ βοδίκαιηςδίκης(fair trial). Καισυγκεκριμένα των άρθρων. 12.5 (γ)και(δ)και30.3 τουΣυντάγματος. Αλλοςπαρεμφερήςλόγος έφεσης είναι ότι έχει θιγεί καιηαρχήτης ισότητας των όπλων μεταξύκατηγόρουκαικατηγορουμένου. Από το πρακτικό της δίκης προκύπτει ότι η υπόθεση είχε αχθείγιαπρώτη φοράστοΔικαστήριοτην24/1/
3. Αναβλήθηκε όμως στις 22/3/94γιατί,όπως σημειώθηκε, δεν είχε επιδοθεί η κλήση στην εφεσείουσα. 20 25 30 35 Την ημέρα εκείνη η υπόθεση ορίστηκε για απόδειξη στις 12/4/94δεδομένου ότι έγινεηεπίδοση στο μεταξύκαιη εφεσεί­ ουσα εταιρείαπαρέλειψε να εμφανιστεί κατάταπροβλεπόμενα από το νόμο. Κατά την κρίσιμη χρονολογία το Δικαστήριο, αφούάκουσε το μάρτυραπουκάλεσε οκ. Σαλαχώρης,πουεκπροσώπησε τηνκατηγορούσααρχή,επέβαλετηχρηματικήποινή πουαναφέραμεστηναρχή της απόφασης. Το ;ίλήρες ιστορικό αποκαλύπτειημαρτυρίατης δικηγόρου Στέλλας Πολυβίου πουπεριέχεται σε ένορκη δήλωση τηςημερ. 24/10/
4. Τη μαρτυρία είχε επιτρέψει το Εφετείο,ύστερααπό γραπτόαίτηματης εφεσείουσας, σταπλαίσιατης εξουσίας που μας παρέχει το άρθρο25

(3)του περί Δικαστηρίων Νόμου αρ. 14/60 (όπως τροποποιήθηκε)ναδέχεται την προσαγωγήπεραι­ τέρωαποδεικτικώνμέσων. Είναιανάγκηνααναφερθούμεστημαρτυρίααυτήκαινασυνοψίσουμε τακύριασημείατης. Η επίδοσηστην εταιρείαέγινε πριντηνπρώτηδικάσιμο (8/12/93). Ωστόσο, επειδήτοαποδει­ κτικότηςεπίδοσηςδενκατατέθηκεέγκαιρα,ηεμφάνισητουδι­ κηγόρου Ντ. Μαστορούδη,στον οποίον είχαν δ<ί)σει σχετικές 187 Νικήτας,Δ. Royal Insurance Ltd v. ΔήμουΛεμεσού

(1995)οδηγίες οι δικηγόροι της εφεσείουσας, δεν έγινε δεκτή και δεν καταγράφτηκε. Συνεχίζοντας η μάρτυς αναφέρει ότι στις 22/3/94,που είχε οριστεί ηυπόθεση, ο κ. Σαλαχώρης παρέστη στο Δικαστήριο χωρίς να αναμένει τον κ. Μαστορούδη. Το απόγευματης ίδιαςημέραςη καΠολυβίου τηλεφώνησε στον κ. Σαλαχώρηότι θαεμφανιζότανκατάτηνέαδικάσιμο εκ μέρους της εταιρείας εναντίον της οποίας εκκρεμούσε και η ποινική υπόθεση αρ. 7688/93 μεταξύ των ιδίων διαδίκων μερών, η οποίααφορούσε πάλινεπαγγελματικήφορολογία,αλλάγιαάλ­ ληπερίοδο,δηλαδή,το

1. Ότανη καΠολυβίου έφτασεστοΔικαστήριο γύρωστις 10.00 π.μ.η υπόθεση είχεήδηεκδικαστεί μετο πιοπάνωαποτέλεσμα. Αργότερα, την ίδια ημέρα, άρχισε και περατώθηκε η ακρόαση της υπόθεσης 7688/93 για την οποία το Δικαστήριο εξέδωσε αθωωτικήαπόφασηστις 18/4/
2. Επιδιώχθηκε η απόκοινού με τον κ. Σαλαχώρη ακύρωση της εκκαλούμενης καταδικαστικής απόφασης, αλλά ορθά ηπρωτόδικος δικαστής,γιαδικαιοδοτικούς λόγους, απέρριψε το αίτημα. Ο δικηγόρος της εφεσείουσας υποστήριξε ότι υπό τις περι­ στάσεις αυτήστερήθηκε τουδικαιώματοςναπαραστείστη δίκη καιναπροβάλει τους ισχυρισμούς τηςκατάπαράβασητων πα­ ραπάνωδιατάξεων. 5 10 15 20 Γιατοθεωρητικόυποστήριγματηςπρότασηςτουοκ. Πολυβί­ ουαναφέρθηκεστην απόφαση στην Π.Ε.7710 Γρηγορίονν. Τρά­ πεζας Κύπρου Λτ6

(1992)1 Α.Α.Δ. 1222, στην οποία έγινε επι- 25 σκόπηση της νομολογίας του Δικαστηρίου, που αφοράστη συ­ νταγματικήαρχή τηςδίκαιηςκαιανεπηρέαστηςδίκης(fairtrial). Ο συνήγορος μας παρέπεμψε περαιτέρω σε αποφάσεις της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων τουΣυμβουλίου τηςΕυ­ ρώπης που επεξηγούν, οριοθετούν και καθορίζουν το περιεχό- 30 μενο της έννοιας της δίκαιηςδίκηςσε συνάρτηση μετηνπαρου­ σίατουκατηγορουμένου κατάτηνακρόαση. Υπογραμμίστηκε η σχετικότης των αποφάσεων με τακρατούντα στην Κύπρο ενό­ ψειτηςουσιαστικής ταύτισηςτωνεγγυήσεων τουκυπριακούσυ­ ντάγματος μετο άρθρο6

(3)της Ευρωπαϊκής Σύμβασηςγιατην 35 προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Έχει ακόμηλεχθεί ότι ηγνώσητων συμβάντων,όπως εξετέθησαν, απότο δικαστή­ ριο, δεν είναι παράγων καθοριστικής σπουδαιότητας.Τα αναντίλεκτα αυτάγεγονότακαιη σαφήςεκδήλωσηπρόθεσηςτηςκα­ τηγορούμενης εταιρείας ναυπερασπισθεί, θεμελιώνουν παρέκ- 40 188 2 ΑΛΛ. Royal Insurnace Ltd v. ΔήμουΛεμεσού Νικήτας* Δ. κλίσηαπότο θεσμικό πλαίσιο της ποινικής δίκηςκαιδικαιολο­ γούν παραμερισμό της εκκαλούμενηςαπόφασης. 5 10 15 20 25 30 35 40 Τέλος έγινε εισήγηση ότι υπό όμοιες συνθήκες ερημοδικίας στην υπόθεση George Apeyitos v. The Police

(1968)2 C.L.R. 229, τροποποιήθηκε η πρωτόβαθμη απόφαση και διατάχθηκε επανεκοίκαση και ότι το προηγούμενο αυτό καλύπτει και την παρούσα υπόθεση. Ήταν υπόθεση με αντικείμενο κατηγορία για παράλειψη ανανέωσης της ενιαυσίας άδειας κατοχής ρα­ διοφώνου,που επιβαλλόταν απότησχετικήνομοθεσία,ηοποία έχει προ πολλού καταργηθεί. Προηγήθηκε μακρά αλληλογρα­ φία του κατηγορουμένου με την αρμόδια ταχυδρομικήυπηρε­ σία μετηνοποίααμφισβητούσε οποιαδήποτεευθύνηκαταβολής των απαιτουμένων τελών. Δικηγόρος πουανέλαβετηνυπεράσπιση,παρουσιάστηκε στο Δικαστήριο κατάτηδικάσιμοκαισημείωσε τηνημερομηνία στην οποία αναβλήθηκεγια ακρόασηως την 20η Αυγούστου. Αργό­ τερα, σε τηλεφωνική επικοινωνία του συνηγόρου με τον υπάλ­ ληλο του ταχυδρομείου και μάρτυραστην υπόθεση,ο τελευταί­ ος τον πληροφόρησε ότι ησωστή ημερομηνία ήτανη 14η Αυγούστου και όχι η 20η Αυγούστου, που είχε υπόψη του ο ίδιος. Την ημέρα εκείνη (14 Αυγούστου) δόθηκε in absentia η καταδι­ καστικήαπόφαση που βασίστηκε στη μαρτυρίατου υπαλλήλου, που,όπωςπαρατηρείηεφετειακήαπόφαση,δενπληροφόρησε (ο μάρτυρας) το δικαστήριο πως ο κατηγορούμενος αμφισβήτησε την ευθύνη ήότι είχε συνομιλία απότηλεφώνου μετο συνήγορο αναφορικά μετην χρονολογία ακρόασης. Διατάχθηκεηεπανεκ­ δίκαση της υπόθεσης με το ακόλουθο σκεπτικό που έδωσε οτό­ τε ΠρόεδροςτουΔικαστηρίου Βασιλειάδης: "We have no doubt in our mind that in such circumstances the conviction must be set aside; and that the case must be heard afresh, under an order for retrial. We find it unnecessary to enterintothequestion whowas toblamefor the misunderstanding or what were the causes for it. There can be no doubt that we can orderanew trial;..." Η απόφαση Apeyitos δεν εφαρμόζεται. Υπάρχει ειδοποιός διαφορά. Στηνπερίπτωσηεκείνη ο δικηγόρος εμφανίστηκε στο Δικαστήριο, πράγμαπου δε συνέβη στην παρούσα. Το σημείο αυτό τη διακρίνει. Χρειάζεται εδώ,παρενθετικά,ένα σύντομο σχόλιο για το τεκμ. Β που επισυνάφθηκε στην ένορκη δήλωση. Είναι επιστολή των δικηγόρων της εφεσείουσας ημερ. 19/4/94 189 Νικήτας,Δ. Royal Insurance Ltd v.ΔήμουΛεμεσού

(1995)προς τον κ. Σαλαχώρημετην οποίατου ζητήθηκενασυναινέ­ σει στην ακύρωσητης εκκαλούμενης απόφασης. Σεαυτήν ανα­ φέρουνότι ηκαθυστέρηση τηςκαςΠολυβίουοφειλόταν"σε κά­ ποιο μικρό ατύχημα". Επισημαίνουμε όμως πωςστην ίδια την ένορκηδήλωση δεναναφέρεται τίποτετοσχετικό. 5 Υπάρχει εντούτοις βαθύτερος.λόγος που δενμπορούμενα ακολουθήσουμε τηνApeyitos.Όπωςπροκύπτει με καθαρότητα από το σκεπτικό της απόφασηςπουπαραθέσαμε δε δημιουργεί ούτευπαινίσσεται οποιαδήποτεαρχήδικαίου πουνατηνκαθιε­ ρώνει σανδεσμευτικό δικαστικόπροηγούμενο. 10 Το άρθρο 12.5(γ)και (δ)του συντάγματος κατοχυρώνειτο δικαίωμακατηγορουμένουναυπερασπισθεί τονεαυτότουήνα διορίσει δικηγόρο τηςεπιλογής του. Οι ίδιες διατάξειςπρο­ στατεύουν τοδικαίωμα τουνα εξετάζει μάρτυρες κατηγορίας καινακλητεύει καιεξετάζει μάρτυρεςυπεράσπισης. Τοάρθρο 15 30.3 περιέχει δέσμηκανόνων - παράγραφος (α)μέχρι (ε)- που στην ουσία εγγυούνται στον καθένα το θεμελιώδες δικαίωμα της ανεπηρέαστης δίκης. Ησυμμόρφωση μετους κανόνεςαυ­ τούς είναι ημόνη αποτελεσματική προστασία απότουςκινδύ­ νους τηςαυθαίρετηςκρίσης. Γι'αυτόκαιδιακηρύχθηκε απότη 20 νομολογία ότιηπαράβασητους υπονομεύει ανεπανόρθωτα το κύρος τηςδίκης. Στοεπίκεντρο τωνδιατάξεωναυτώνείναιτο δικαίωμα που έχει ο καθένας ναπροβάλει τους ισχυρισμούς του ενώπιον του Δικαστηρίου. Τοδικαίωματηςακρόασης εί­ ναι τοπρωτοκύτταροτηςδίκαιηςδίκης. 25 Δεν μπορείναυποστηριχθεί στηνπροκείμενηπερίπτωσηότι τοδικαστήριο μεοποιαδήποτεαπευθείαςενέργεια του(ή παρά­ λειψη) παρασπόνδησε απέναντι στα θέσμια της δίκαιηςδίκης. Η τήρηση ήμητων διευθετήσεων πουκάμνουν συχνά οι δικη­ γόροι αναφορικάμετην παράστασητους στο Δικαστήριο δεν 30 πρέπεινααφεθούνναεπηρεάζουντοκύροςτηςδίκης. Οτυχόν συσχετισμός τους θααπέβαινεολέθριος γιατηνκαλή απονομή της δικαιοσύνης. Εκτός φυσικάστην περίπτωση πουημη εμ­ φάνιση οφείλεται σεσυνθήκες που είναι πέρα απότον έλεγχο του διαδίκου ήτου συνηγόρου, που οριστικά δενείναι ηπα- 35 ρούσα.ΌπωςπαρατηρείοΠ.Δ.Δαγτόγλου "ΣυνταγματικόΔί­ καιο" 1991,τόμος Β,σελ. 1207, παράγραφος1520: "Ερήμην δίκες επιτρέπονται μόνον όταν ο διάδικος είχε γνώσητουχρόνου της δίκηςκαι ηαπουσίατου δεν οφείλε­ ται σε ανώτερηβία". 190 40 2 ΑΛΛ. Royal Insurance Ltd v.ΔήμουΛεμεσού Νικήτας, Λ Η έφεση κατά τηςκαταδίκης απορρίπτεται. Υπάρχει και έναςλόγος έφεσηςπουβάλλει κατάτηςποινήςως υπερβολικής. Κατάτησυζήτηση όμως το θέμαδεν ανακινήθηκεκαθόλουκαι το εκλαμβάνουμε ότι ηέφεση κατάτηςποινής εγκαταλείφθηκε. Η έφεση απορρίπτεται. 191