clr/1995/1995_2_207.pdf

(5)και 26 τουΝόμου, Ν.5/71,όπως τροποποιήθηκε — Επιβολή προστίμου £200στην πρώτη κατηγορία και£150στη δεύ­ τερη — Διάταγμα για την παύση λειτουργίας τουΙδιωτικού Φρο­ ντιστηρίου μεβάση τοάρθρο 26

(1)τουΝ. 5/71— Οι ποινές επιβλήθηκαν από τοΕφετείομετά την ακύρωση τηςπρωτόδικης αθω­ ωτικής απόφασης. Λέξεις και Φράσεις— "Φροντιστήριο", στοάρθρο 2του Ν56/

1. Λέξεις και Φράσεις — "Ιδιοκτήτης", στοάρθρο 2 του Ν. 56/
2. 15 Ποινική Δικονομία — Έφεση —Δικαίωμα έφεσης εναντίον αθωωτικής απόφασης απότονΓενικό Εισαγγελέα — Οπερί Ποινικής Δι­ κονομίας Νόμος, Κεφ. 155, άρθρο 137

(1)(α). Απόδειξη — Μαρτυρία — Ευρήματα γεγονότων — Αξιολόγηση — Ανήκει κατ' εξοχήν στο πρωτόδικο Δικαστήριο — Εφαρμοστέες αρχές γιαεπέμβασηαπότοΕφετείο. 20 Απόδειξη — Μαρτυρία — Πλημμελής απόκοσμος ναι ημηαποδοχή αποδεκτής μαρτυρίας. 207 μαρτυρίας — Εί­ ΓενικόςΕισαγγελέαςν. Μανώλη

(1995)Ερμηνείανομικώνόρων— Όπουοορισμόςνομικούόρουείναισαφής, ηπροσθήκηαπότοΔικαστήριονέωνστοιχείωνδενείναιεπιτρεπτή. ΣυνταγματικόΔίκαιο — Σύνταγμα, Άρθρα 19και20— Κατοχυρώ­ νουν το δικαίωμαελευθερίας τηςγνώμης και τηςμη κατάσχεσης εφημερίδων ήάλλωνεντύπωνχωρίςάδεια απότονΓενικόΕισαγγελέακαιτοδικαίωμα εκπαίδευσης, αντίστοιχα. 5 Πρόσθετο Πρωτόκολλο εις τηνΣύμβαση περί Προασπίσεως των Δι­ καιωμάτων τουΑνθρωπου καιτωνθεμελιωδών Ελευθεριών, που επικυρώθηκε μετονπερί τηςΕυρωπαϊκήςΣύμβασηςδιά τηνΠρο­ άσπιση των ΑνθρωπίνωνΔικαιωμάτων(Κυρωτικό)Νόμο του 10 1962,Ν.39/62 — Κατοχυρώνει τοδικαίωμα μόρφωσης και εκπαί­ δευσηςκαιπρονοεί για σεβασμό από τοκράτοςτου δικαιώματος των γονέωνγιαεξασφάλιση μόρφωσης σταπαιδιά τους σύμφωνα προς τιςθρησκευτικέςκαιφιλοσοφικές τουςπεποιθήσεις. Το πρωτόδικο Δικαστήριο, αθώωσε και απάλλαξε τονκατηγοροΰμενο, γιατονλόγοότιη Κατηγορούσα Αρχήαπέτυχε να απο­ δείξειτηνύπαρξηφροντιστηρίου μέσαστηνέννοιατηςλέξης"φρο­ ντιστήριο" όπωςαυτόκαθορίζεταιστο άρθρο2τουΝόμου 5/

1. 15 Η πρωτόδικη απόφασηεφεσιβλήθηκεαπότον Γενικό Εισαγγε­ λέα γιατουςπιοκάτωλόγους: 20
2. Τοεύρημαγια μη απόδειξησυστατικού στοιχείουτου αδικήμα­ τος απότηνΚατηγορούσα Αρχή ήτανεσφαλμένο.
3. Έγινεπλημμελήςεφαρμογήτου νόμου στα πραγματικάγεγονότα.
4. Η δικαιολογίαότιδενυπήρξεμαρτυρίαβάσειτης οποίαςναμπο­ ρούσεναδιαπιστώσει πραγματικόγεγονόςήπανεσφαλμένη,και, 25
5. Οαποκλεισμός μαρτυρίαςήταν εσφαλμένος. ΤοΑνώτατοΔικαστήριοαφούαναφέρθηκεστιςαρχέςπου επιτρέ­ πουνεπέμβασητου σταευρήματαγεγονότωνόπωςκαθορίζονταιαπό τοπρωτόδικοΔικαστήριο,επέτρεψετηνέφεσηκαιαποφάνθηκεότι:
6. Από τα παραδεκτάγεγονότα καιαπότη μαρτυρία όπως την 30 αποδέκτηκετοπρωτόδικοΔικαστήριο, αποδείχτηκε πωςοεφε­ σίβλητοςδιατηρούσε φροντιστήριο,γιατίείχεκαθορισμένεςμέ­ ρες καιώρεςπουπαρείχεδιδασκαλίασεαριθμόμαθητών, από την έναρξητης σχολικήςπεριόδου μέχριτηνημέραπου καταγ- 208 2 ΑΛΛ. ΓενικόςΕισαγγελέαςν. Μανώλη γέλθηκε απότηναστυνομία. Η διδασκαλίαγινόταν σεδωμάτιο διαμορφωμένο σετάξη. 5
7. Η εισήγηση τουεφεσίβλητου ότιδεναποδείχτηκετοαδίκημα, αφού δεν προέκυπτε οικονομικό όφελος απότη διατήρηση του φροντιστηρίουδενευσταθεί,γιατονλόγοότιτοθέματηςαμοιβήςδεναπο­ τελείσυστατικόστοιχείο πουπρέπεινααποδειχθείστηνκατηγορία Διατήρησης Φροντιστηρίου. Ο ορισμός του "φροντιστηρίου" στο Νόμο είναι σαφέστατος και ηεισαγωγή οποιωνδήποτε νέων στοι­ χείων στον ορισμό αυτόαπότοΔικαστήριο,δενείναιεπιτρεπτή. 10
8. ΤοεύρηματουπρωτόδικουΔικαστηρίου,ότι οεφεσίβλητος έλυε τις απορίες των μαθητών και ότι η λύση αποριών δεν αποτε­ λούσεδιδασκαλία είναι εσφαλμένο και ανατρέπεται.Ο πρωτό­ δικος Δικαστής ερμήνευσε λανθασμένα το νόμο και τον εφάρ­ μοσεπλημμελώς επί των πραγματικών γεγονότων. 15
9. Ο Ν. 5/71, όπως τροποποιήθηκε, βρίσκεται εντός των συνταγ­ ματικών πλαισίων. Ηέφεσηεπιτρέπεται. Οκατηγορούμενος χρ(\ψτπιένοχοςκαι στις δυοκατηγορίες. Αναφερόμενες αποφάσεις: 20 Papadopoulos v.Stavrou

(1982)1C.L.R.321, Foumidesv. TheRepublic

(1986)2 C.LR. 73, Psaras &Another v. TheRepublic

(1987)2 C.LR. 132, Πίτσιλλος v. Ευγενίου

(1989)1ΑΛΛ. (Ε)691, Avgousti

(1980)3 C.L.R.304. 25 30 'Εφεση εναντίον Αθωωτικής Απόφασης. Έφεση από τον Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας ενα­ ντίον της αθωωτικής απόφασης του Επαρχιακού Δικαστηρίου Πάφου (Αριθμός Ποινικής Υπόθεσης 2794/94) με την οποία ο Σταυρινίδης, Α.Ε.Δ. αθώωσε και απάλλαξε τον κατηγορούμενο Τάκη Μανώλη, ο οποίος κατηγορείτο για το αδίκημα της λει­ τουργίας Ιδιωτικού Φροντιστηρίου, κατά παράβαση των άρ­ θρων 8 και 26 του περί Ιδιωτικών Σχολείων και Φροντιστηρίων 209 ΓενικόςΕισαγγελέαςν.Μανώλη

(1995)Νόμου, αρ. 5/71, όπως έχει τροποποιηθεί από τους Νόμους 56/83,123/85και 166/87. Κατηγορείτο επίσης γιαδιδασκαλία σε Ιδιωτικό Φροντιστήριο απόδημόσιο εκπαιδευτικό,κατάπαρά­ βαση των άρθρων 18

(5)και 26 του ιδίου Νόμου. Ε.Ρίοσσίόου-Παπακυριακού (χα),Δικηγόρος τηςΔημοκρατίας, για τον εφεσείοντα - Κατηγορούσα Αρχή. 5 Ε.Ευσταθίου καιΚ.Καμένος,γιατον εφεσίβλητο-κατηγορούμενο. Cur. adv.vult. ΚΟΥΡΡΗΣ, Δ.: Την απόφασηθαδώσει ο Δικαστής Γ. Χρυσοστομής. 10 ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ, Δ.: Ο εφεσίβλητος είναι καθηγητής των εμπορικών και οικονομικών επιστημών και κατά τον ουσιώδη χρόνο ήταν Διευθυντής στο Γυμνάσιο Αγίου Νεοφύτου,που εί­ ναι δημόσιο σχολείο μέσης εκπαίδευσης. Στην ποινική υπόθεση αρ.2794/94 του ΕπαρχιακούΔικαστή- 15 ρίουΠάφου,οεφεσίβλητος αντιμετώπιζεδύοκατηγορίες. Η πρώ­ τηκατηγορίααναφέρετοστη Λειτουργία ιδιωτικού φροντιστηρί­ ου χωρίς πιστοποιητικό, κατά παράβασητων άρθρων 8 και 26 τουπερί Ιδιωτικών Σχολείων καιΦροντιστηρίων Νόμου, Ν.5/71, όπως έχει τροποποιηθεί μετους Ν.56/83,123/85και 166/87. 20 Οι λεπτομέρειες του αδικήματος όπως διατυπώθηκαν στο κατηγορητήριο ήταν ότι ο εφεσίβλητος στις 24.1.94 στην Πάφο, λειτουργούσε ιδιωτικό φροντιστήριο χωρίς προηγουμένως να υποβάλει σχετική δήλωση στον Υπουργό Παιδείας για να του εκδοθεί σχετικό πιστοποιητικό καταχώρησης στο Μητρώο Ιδιωτικών Φροντιστηρίων. 25 Η δεύτερη κατηγορία ήταναυτήτης Διδασκαλίας σε ιδιωτικό φροντιστήριο από δημόσιο εκπαιδευτικό, κατά παράβαση των άρθρων 18

(5)και 26 του περί Ιδιωτικών Σχολείων και Φροντι­ στηρίων Νόμου,Ν.5/71, όπωςτροποποιήθηκε απότους Ν.56/83, 30 123/85και 166/87. Οιλεπτομέρειες τουαδικήματοςήτανότιοεφεσίβλητος κατάτον ίδιο τόπο και χρόνο που αναφέρεται στην πρώτη κατηγορία, ενώ ήτανδημόσιος εκπαιδευτικόςδίδασκεσε ιδιωτικόφροντιστήριο. *· 210 2 ΑΛΛ. ΓενικόςΕισαγγελέαςν.Μανώλη Χουσοστομής,Δ. Τοάρθρο8τουΝ.5/71 έχειωςακολούθως: 5 "8

(1)Προτηςλειτουργίαςοιουδήποτειδιωτικούσχολείουήιδιωτι­ κούφροντιστηρίου ο ιδιοκτήτης υποβάλλει δήλωσηκατάτουυπό τουΥπουργού οριζόμενουτύπουπεριέχουσατακάτωθιστοιχεία: α β " Ο ορισμός της λέξης "φροντιστήριο" αναφέρεταιστο άρθρο 2 τουΝ.5/71,όπως τροποποιήθηκεαπότο άρθρο4 του Ν. 56/83 και έχει ως ακολούθως: 10 15 20 25 30 35 ""Φροντιστήριο"σημαίνει τησυστηματική οργάνωσηκαι πα­ ροχή δια ζώσης ήκαι δια μηχανικών μέσων διδασκαλίας σε ενδιαφερόμενα άτομαήομάδα ατόμων." Το πρωτόδικο Δικαστήριο βασιζόμενο στη μαρτυρία όπως την αποδέκτηκε, βρήκε ότι δεν υπήρχε συστηματική οργάνωση για την παροχή διδασκαλίας,γιατί δεν υπήρχαν καθορισμένες μέρες για τη λύση των αποριών των ενδιαφερομένων ατόμων που προσήρχοντο στον εφεσίβλητο και ότι μετη λύσητων απο­ ριών δεν παρείχετο διδασκαλία,απότον εφεσίβλητο. Ακολούθως το πρωτόδικοΔικαστήριο κατάληξεσταακόλουθασυμπεράσματαστις σελ. 92 και 93 τωνπρακτικώνκαιαθώω­ σε και απάλλαξε τον εφεσίβλητο και στις δύο κατηγορίες: 'Το Δικαστήριο είναι τηςγνώμης ότι εφόσον ηΚατηγορούσα Αρχή δεν μπόρεσε να αποδείξει τη συστηματική οργάνωση και την παροχή διδασκαλίας σε ενδιαφερόμενα πρόσωπα ή ομάδα ατόμων άσχετα αν κατέβαλαν ή όχι τίμημα για την προσφορά αυτήςτης εργασίαςδεν μπορεί να στοιχειοθετηθεί η ύπαρξη φροντιστηρίου μέσα στην έννοια της λέξης "φρο­ ντιστήριο" όπως αυτό καθορίζεται στο άρθρο 2 του Νόμου 5/71 και επομένως η Κατηγορούσα Αρχή απέτυχε στο έργο τηςνααποδείξειτηνπρώτηκατηγορίαότι ο κατηγορούμενος λειτουργούσε ιδιωτικό φροντιστήριο χωρίς πιστοποιητικό. Ενόψει του γεγονότος ότι η Κατηγορούσα Αρχή απέτυχε να αποδείξει την ενοχή του κατηγορούμενου στην πρώτη κατηγο­ ρία ότι αυτόςδιατηρούσε ιδιωτικό φροντιστήριο κατάτονουσιώδη χρόνο τηςκατηγορίας επομένως δεν μπορούσε να διδά­ σκει στο ιδιωτικό φροντιστήριο αυτόκατάτον ουσιώδη χρόνο ενώήτανΔημόσιος Λειτουργόςκαιωςεκτούτουη Κατηγορου- 211 Χρυσοστομής,Δ. Γενικός Εισαγγελέαςν. Μανώλη

(1995)σα Αρχή απέτυχε να αποδείξει πέραν πάσης λογικής αμφιβο­ λίαςκαιτηνενοχήτουκατηγορουμένουστηνκατηγορίααυτή." Ο Γενικός Εισαγγελέας εφεσίβαλε την αθωωτική απόφασητου πρωτόδικουΔικαστηρίουκαιοιλόγοιτηςέφεσηςείναιοιακόλουθοι: "Το Δικαστήριο απάλλαξετον κατηγορούμενο: 5 Ι. ΜετηνεσφαλμένηδικαιολογίαότιηΚατηγορούσαΑρχήδεν μπόρεσενααποδείξεισυστατικό στοιχείο τουαδικήματος. II. Ένεκαπλημμελούς εφαρμογής του νόμου σταπραγμα­ τικά γεγονότα. III. Μετην εσφαλμένη δικαιολογίαότι δεν υπήρξε μαρτυρία βάσει της οποίαςνα μπορούσε να διαπιστώσειπραγμα­ τικό γεγονός, και, 10 IV. Ένεκατου ότι εσφαλμένα αποκλείσθηκε μαρτυρία." Ο Γενικός Εισαγγελέας δύναταιναεφεσιβάλει αθωωτικήαπό­ φαση Επαρχιακού Δικαστηρίου, σύμφωνα με τις πρόνοιες του άρθρου 137

(1)(α) του περίΠοινικήςΔικονομίας Νόμου Κεφ.55, το οποίο προνοεί τα ακόλουθα: 15 "137.-

(1)Ο Γενικός Εισαγγελεύς της Δημοκρατίας δύναται:(α) να ασκήση έφεσιν ήνα εγκρίνη την άσκησιν εφέσεως εξ αθωωτικής αποφάσεως Επαρχιακού Δικαστηρίου εφ' οιουδήποτε των ακολούθων λόγων:(ι) ότι δεν υπήρξεν απόδειξις βάσει της οποίαςτοΔικαστήριον ηδύνατο ευλόγως να διαπίστωσηπραγματικόν γεγονός ήγεγονότα αναγκαία διατην θεμελίωσιν τοιαύτης αποφάσεως- 20 25 (ιι) ότι απόδειξις εγένετο πλημμελώς δεκτήή απεκλεΐσθη· (ιιι)ότι ο νόμος εφηρμόσθηπλημμελώς επί τωνπραγμα­ τικών γεγονότων· (ιν) ότι υπήρξεν αντικανονικότηςδιαδικασίας· 30 212 2 ΑΛΛ. 5 10 15 20 25 30 35 40 ΓενικόςΕισαγγελέαςν. Μανώλη Χονσοοτομής,Δ. Ο δικηγόρος τουεφεσείοντα ασχολήθηκε μεόλους τους λόγους τηςέφεσης στοσύνολοτουςταυτόχρονακαιεπέκρινετοπρωτόδι­ κοΔικαστήριο μετοντρόποπουαξιολόγησε τηνενώπιοντου μαρ­ τυρία και δίδονταςπαραδείγματα,υποστήριξε την άποψηότι δεν έπρεπενα απορρίψει επιλεκτικά μέρος της μαρτυρίαςτουΜ.Κ.1, Λοχία2441 ΚώσταΘεοχαρίδη,πουαφορούσεπροφορικήπαραδο­ χή προς αυτόναπότον εφεσίβλητο ότι διατηρούσε φροντιστήριο. Επίσης ισχυρίστηκε ότι το πρωτόδικο Δικαστήριο δεν έπρεπε να απορρίψει τημαρτυρίατου Μ.Κ.3 Θέμη Θεμιστοκλέους, γιατίδεν τουέδωσετηνεντύπωση προσώπουπουέλεγετηναλήθεια. Παρόλοπουτοθέματηςαξιοπιστίαςτωνμαρτύρωνδενείναιλόγος έφεσης, εντούτοις, επειδήο δικηγόρος του εφεσείονταπαραπονέθηκε γιατημερικήήκαικαθ' ολοκληρίααπόρριψη μαρτυρίαςτηςΚατηγορουσαςΑρχής,αναφέρουμεσυνοπτικάπωςηδιαπίστωσητωνγεγονότωνανήκεικατ' εξοχήστοπρωτόδικοΔικαστήριο,τοοποίομπορείνα αποδεχθείήνααπορρίψειμαρτυρίαμερικώςήολικώς,σύμφωναμετην αξιολόγηση της μαρτυρίαςστην οποίαπροβαίνει. Μεβάσηαυτή την αξιολόγηση,καταλήγεισε ευρήματακαιμόνο σε εξαιρετικές περιπτώ­ σειςότανταευρήματααντιστρατεύονταιτηνκοινή λογικήή έρχονται σε αντίθεση μεαδιαμφισβήτηταμέρητης μαρτυρίας,δικαιολογείταιη επέμβασητουΕφετείου.(Βλ.,μεταξύάλλων,Papadopoulosv.Stavrou

(1982)1 CLR321,Fournidesv.RepubUc

(1986)2CLR73,Psarasand anotherv.Republic

(1987)2CLR \32,ΜόδεστοςΠίτσιλλοςv. Ευγενί­ ου(\%9) \ AAA. (E)691). Πέραν αυτών όμως, αντιλαμβανόμεθα πως ο δικηγόρος του εφεσείοντα με τις προαναφερθείσες επικρίσεις του ήθελε να υποστηρίξει την άποψη πως υπήρξε από μέρους του πρωτόδι­ κουΔικαστηρίου πλημμελής αποκλεισμός μαρτυρίας. Η εισήγησηαυτήτου δικηγόρουτου εφεσείοντα δεν μαςβρίσκει σύμφωνους, γιατί η μερική ή ολική απόρριψη μαρτυρίας των δύο μαρτύρων κατηγορίας,του Μ.Κ.1 και του Μ.Κ.3,αντί­ στοιχα,ήταντο αποτέλεσματης αξιολόγησης της μαρτυρίαςκαι κατ' επέκταση της απόρριψης της και όχι του πλημμελούς απο­ κλεισμού της. Ο πλημμελής αποκλεισμός μαρτυρίας είναι η μη αποδοχή αποδεκτής μαρτυρίας και όχι η αποδοχή αποδεκτής μαρτυρίας καιη μετέπειτα απόρριψητης σαναναξιόπιστης. Ενόψει της κατάληξης αυτής, τα μόνα θέματα που κατά τη γνώμη μας θα πρέπει να εξεταστούν από πλευράς εφεσείοντα, είναι αν ο νόμος ερμηνεύτηκε ορθά ή όχι και αν εφαρμόστηκε πλημμελώς επί των πραγματικώνγεγονότων με αποτέλεσμα τη 213 Χρνσοστομής,Δ. ΓενικόςΕισαγγελέαςν. Μανώλη

(1995)διατύπωση της θέσης-απόφασης, ότι η Κατηγορούσα Αρχήδεν μπόρεσε νααποδείξει συστατικό στοιχείο του αδικήματος. Έχουμε την άποψη,πωςμεβάσηταευρήματατου, τοπρωτό­ δικοΔικαστήριο κατάληξε σελανθασμένασυμπεράσματακαιερ­ μήνευσελανθασμένα τονόμο.ΤοΕφετείο στην περίπτωση διατύπωσης συμπερασμάτων, είναι στην ίδιακαλήθέση μετοπρωτόδι­ κοΔικαστήριο ναπροβείσταδικάτουσυμπεράσματαπουπροκύ­ πτουναπόταπρωτογενήευρήματατουπρωτόδικουΔικαστηρίου. 5 Από ταπαραδεκτά γεγονότα και απότημαρτυρία όπωςτην αποδέκτηκε το πρωτόδικο Δικαστήριο, απεδείχθη πως ο εφεσί- 10 βλητος διατηρούσε φροντιστήριο, γιατί είχεκαθορισμένες μέρες και ώρες που παρείχε διδασκαλία σε αριθμό μαθητών,απότην έναρξητηςσχολικής περιόδου μέχρι τηνημέραπουκαταγγέλθη­ κεαπότηναστυνομία. Η διδασκαλίαγινόταν σεδωμάτιοδίπλα στην κατοικία του,που αρχικάχρησιμοποιείτο σανφροντιστή- 15 ριο απότον αδελφό του.Τοδωμάτιο αυτόήταν διαμορφωμένο σετάξημεθρανίακαιότανεπέδραμεηαστυνομία υπήρχανστην τάξη 25 μαθητές. Σκοπόςτηςδιδασκαλίαςήτανη ετοιμασίατων μαθητώνγιαεξετάσεις, γιατοG.C.E., R.S.A. καιL.C.C.I. Ο εφε­ σίβλητος είναιφανερόυπότιςσυνθήκες αυτές,ότιδίδασκεαυτά 20 ταπρόσωπακαιτους έλυε καιτις απορίεςτους. Ο δικηγόρος του εφεσίβλητου ισχυρίστηκε και εισηγήθηκε ότι στην παρούσα υπόθεση δεν θεμελιώνεται το αδίκημαλει­ τουργίας φροντιστηρίου, γιατί δενυπήρχε μαρτυρίαότι οεφε­ σίβλητος αμείβετο, αλλά αντίθεταότι έλυετις απορίεςτων εν- 25 διαφερομένων προσώπων δωρεάν. Αναπτύσσοντας την επι­ χειρηματολογία του αναφέρθηκεστον ορισμό του "φροντιστη­ ρίου" που αναφέρεται στο άρθρο 4(β) του Ν. 56/83. Επίσης αναφέρθηκεστο άρθρο26του Βασικού Νόμου5/71,πουσχετί­ ζεται με τα αδικήματα που δημιουργούνται σαν αποτέλεσμα 30 παραβάσεων του Νόμου και που αναφέρεται στον ιδιοκτήτη και διευθυντή ιδιωτικού σχολείου, καθώς επίσης και στην ερ­ μηνευτική διάταξη της λέξης "ιδιοκτήτης", που στο άρθρο 2 τουνόμου αναφέρεται ότι σημαίνει "πρόσωπο,φυσικό ήνομι­ κό,ειςτοοποίον ανήκεικατάκυριότηταη επιχείρησις τουσχο- 35 λείουκαιπεριλαμβάνει καιπλείονας συνιδιοκτήτας1" και ισχυ­ ρίστηκε ότι γιαναθεωρηθεί ότι έναπρόσωπο λειτουργεί "φρο­ ντιστήριο", θαπρέπει ναυπάρχει επιχείρηση καιόπουυπάρχει επιχείρηση πρέπει να υπάρχει οικονομικό όφελος. Χωρίς το οικονομικό όφελος, είπε,δεν υπάρχει επιχείρηση. 40 214 2 Α.ΑΛ. 5 10 15 20 25 30 35 40 ΓενικόςΕισαγγελέαςν. Μανώλη Χουσοστομής,Α Δεν συμφωνούμε με την εισήγηση αυτήτου δικηγόρου του εφεσίβλητου. Τασυστατικάστοιχεία του"φροντιστηρίου"ανα­ φέρονταιστον ορισμό τηςλέξης,όπωςαυτήκαθορίζεταιαπότο άρθρο2 τουΝ.56/83 καιτοθέματηςαμοιβήςδεν είναι συστατικό στοιχείο πουπρέπει νααποδειχθεί στην κατηγορία Διατή­ ρησης Φροντιστηρίου. Ο ορισμός του "φροντιστηρίου" είναι σαφέστατοςκαιδενείναι επιτρεπτόγιατοΔικαστήριο ναεισάξει οποιοδήποτενέο στοιχείο στον ορισμό αυτόμετηνπροσθή­ κη οποιασδήποτε λέξης. Στασυστατικά στοιχεία του "φροντιστηρίου"πουπρονοεί ονόμος,δενπεριλαμβάνεταιη αναγκαιό­ τητα λήψης αμοιβής απότο πρόσωπο που διατηρεί το φροντι­ στήριο για να συντελεστεί το αδίκημακαι δεν είναι επιτρεπτό κάτωαπότις περιστάσεις ναπροσθέσουμε ένατέτοιο συστατι­ κό στοιχείο στο νόμο. (Βλ., μεταξύ άλλων, Andreas Avgousti

(1980)3CLR 304 καιΕ.Driedger:Construction of Statutes). Απότη μαρτυρίαόπωςτηδέχτηκετοπρωτόδικοΔικαστήριο, απεδείχθη πως'υπήρχε "συστηματική οργάνωση" και πως δια ζώσης ο εφεσίβλητος παρείχε διδασκαλία σε ενδιαφερόμενα άτομα ή ομάδα ατόμων. Συνεπώς λανθασμένα ο πρωτόδικος Δικαστής κατάληξε ότι οεφεσίβλητος δεν λειτουργούσε ιδιωτι­ κόφροντιστήριο καιότιηλύση αποριώνδεν είναιδιδασκαλία. Συμπερασματικά προκύπτει απότημαρτυρίαόπως τηδέκτηκε τοπρωτόδικοΔικαστήριο,ότιοεφεσίβλητος δενέλυεμόνοαπο­ ρίες,αλλάπαρέδιδεμαθήματαγιατηνπροετοιμασίατωνμαθητών για τις αναφερθείσες εξετάσεις και η λύση αποριών είναι κατά τη γνώμη μας διδασκαλία. Είναι εσφαλμένη ηθέσητου πρωτόδικου Δικαστηρίου ότι η λύση αποριών δεν είναι διδα­ σκαλία. Κατάσυνέπεια ευρίσκουμε ότι ο εφεσίβλητος διατη­ ρούσεφροντιστήριο καιδίδασκεσεαυτόενώήτανδημόσιοςεκπαιδευτικός,κατά παράβαση των προαναφερθέντωνπρονοιών τουνόμου πουαναφέρονταιστην 1ηκαι2η κατηγορία. Τέλοςθαεξετάσουμε την εισήγησητουδικηγόρου τουεφεσίλητου ότι ο Ν.5^71 είναι αντισυνταγματικός,γιατί κατ' ισχυρι­ σμό παραβιάζειτιςπρόνοιες τωνάρθρων 19και20του Συντάγματος και του άρθρου2 του Πρόσθετου Πρωτοκόλλου εις την Σύμβαση περί Προασπίσεως των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου καιτωνΘεμελιωδών Ελευθεριών, πουεπικυρώθηκε μετονπερί τηςΕυρωπαϊκήςΣύμβασηςδιατηνΠροάσπισητων Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων(Κυρωτικό)Νόμοτου 1962, Ν. 39/62. Τα άρθρα 19και20τουΣυντάγματοςέχουν ωςακολούθως: 215 Χβυσοστομής,Δ ΓενικόςΕισαγγελέαςν. Μανώλη

(1995)ΑΡΘΡΟΝ

2. Έκαστος έχει το δικαίωμα ελευθερίας του λόγου και της καθ' οιονδήποτε τρόπον εκφράσεως.
3. Το δικαίωματούτο περιλαμβάνει την ελευθερίαν της γνώ­ μης. της λήψεως και μεταδόσεως πληροφοριών και ιδεών άνευ επεμβάσεως οιασδήποτε δημοσίας αρχήςκαιανεξαρ­ τήτως συνόρων. 5
4. Ηενάσκησις των δικαιωμάτων,περί ων ηπρώτηκαιδευτέ­ ραπαράγραφοςτουπαρόντοςάρθρου,δύναταιναυποβληθή εις διατυπώσεις, όρους, μόνον προς το συμφέρον της 10 ασφαλείαςτης Δημοκρατίας ήτης συνταγματικής τάξεως ή της δημοσίας ασφαλείας ή της δημοσίας τάξεως ή της δη­ μοσίας υγιείας ή των δημοσίων ηθών ή προς προστασίαν της υπολήψεως ή των δικαιωμάτων άλλων ή προς παρεμπόδισιν τηςαποκαλύψεως πληροφοριών ληφθεισών εμπι- 15 στευτικώς ήπρος διατήρησιν του κύρους και της αμερολη­ ψίας της δικαστικής εξουσίας.
5. Ηκατάσχεσις εφημερίδων ήάλλων εντύπωνδενεπιτρέπεται άνευ εγγράφου αδείαςτου Γενικού Εισαγγελέως της Δημο­ κρατίας,ήτις δέον να επικυρωθή δι' αποφάσεως αρμοδίου δικαστηρίου εντός εβδομήκοντα δύο ωρών το βραδύτερον, ενπεριπτώσει δε μηεπικυρώσεως αίρεταιηκατάσχεσις.
6. Ουδέν εκ των διαλαμβανομένων εις το παρόν άρθρον εμποδίζει την Δημοκρατίαν ν' απαιτήτην έκδοση αδείας ή λειτουργίας επιχειρήσεων ραδιοφωνικών ή κινηματογραφικών ή τηλεοράσεως. 20 25 ΑΡΘΡΟΝ
7. C
8. Έκαστοςέχειτοδικαίωμαναεκπαιδεύηταικαιέκαστονάτομον ή ίδρυμα έχει το δικαίωμα να παρέχη εκπαίδευσιν τη­ ρουμένων τωνδιατυπώσεων,όρωνκαιπεριορισμών τωνεπι- 30 βαλλομένων υπό του οικείου κοινοτικού νόμου των ανα­ γκαίων μόνον προς το συμφέρον της ασφαλείας της Δημο­ κρατίας ήτης συνταγματικής τάξεως ήτης δημοσίαςασφα­ λείας ήτηςδημοσίαςτάξεωςήτηςδημοσίαςυγιείαςήτωνδη­ μοσίων ηθώνήτουβαθμούκαιτηςποιότητος τηςπαιδείαςή 35 προς προστασίαν τωνδικαιωμάτωνκαι ελευθεριώντων άλ­ λων, οΐ)μπεριλαμβανομένου και του δικαιώματος των γονέ- 216 2 ΑΛΛ. ΓενικόςΕισαγγελέαςν. Μανώλη Χσυσοστομής, Α. ων,όπωςδιασφαλίξωσινυπέρτωντέκνωναυτών εκπαίδευσινσυνάδουσανπροςταςθρησκευτικός αυτώνπεποιθήσεις. 5
9. Μερίμνητηςελληνικήςκαιτηςτουρκικής Κοινοτικής Συ­ νελεύσεως ηστοιχειώδης εκπαίδευσις θέλει καταστή δωρεάν προσιτή εν τοις αντιστοίχοις κοινοτικοίς σχολείοις τηςστοιχειώδους εκπαιδεύσεως.
10. Η στοιχειώδης εκπαίδευσιςείναιυποχρεωτικήδιαπάντας τους πολίτας τους έχοντας συμπληρώσει την απαιτούμενηνηλικίαν,ωςθέλειορίσειοοικείος κοινοτικός νόμος. 10 15 20 25 30 35
11. Μερίμνητης ελληνικήςκαιτηςτουρκικής ΚοινοτικήςΣυ­ νελεύσεωςθακαταστή προσιτήπληντηςστοιχειώδουςκαι ηπεραιτέρωεκπαίδευσιςειςενδεδειγμένακαιάξιαυποστη­ ρίξεως πρόσωπα,υφ'ουςόρουςκαιπροϋποθέσεις θαορίσηοοικείοςκοινοτικός νόμος." Επίσης το άρθρο 2 του πρόσθετου Πρωτοκόλλου έχει ως ακολούθως: "Ουδείςδύναταιναστερηθήτουδικαιώματοςόπως εκπαιδευθή. ΠανΚράτοςεντη ασκήσειτωναναλαμβανομένωνυπ'αυ­ τούκαθηκόντωνεπίτουπεδίουτηςμορφώσεωςκαιτηςεκπαιδεύσεως θασέβεται τοδικαίωματωνγονέων όπωςεξασφαλίζωσιτηνμόρφωσινκαιεκπαίδευσινταύτηνσυμφώνωςπροςτα ιδίαςαυτώνθρησκευτικόςκαιφιλοσοφικάςπεποιθήσεις." Είναι ηεισήγησητουδικηγόρουτου Εφεσίβλητου ότι ο Νό­ μοςοοποίοςκαθιστάαναγκαίατηνέκδοσηΠιστοποιητικούγια τηΛειτουργία φροντιστηρίουπαραβιάζειτηνελευθερίατουλό­ γουκαιτοδικαίωματηςεκπαίδευσης. ΟΝ.5/71 όπωςτροποποιήθηκεσεότιαφοράτιςπρόνοιεςπε­ ρί Λειτουργίας Ιδιωτικού Φροντιστηρίου χωρίς πιστοποιητικό και τη Διδασκαλία σε ιδιωτικό φροντιστήριο απόδημόσιο εκπαιδευτικό,δενπαραβιάζεικαθ' οιονδήποτετρόποτιςπρόνοι­ ες των άρθρων 19και20 του Συντάγματοςήτουάρθρου2του Πρόσθετου Πρωτοκόλλου τηςΣύμβασης. Μετο σχετικόΝόμο, σεκανέναδενεμποδίζεταιη ελευθερία τουλόγουήτο δικαίωμα ναεκπαιδεύεικαιναεκπαιδεύεται,ούτεπαραβιάστηκετοδικαίωμαγονέων να εξασφαλίσουν μόρφωσηκαι εκπαίδευσηγιατα παιδιά τους, σύμφωνα με τις θρησκευτικές και φιλοσοφικές τουςπεποιθήσεις κατάπαράβαση του Συντάγματος. 217 Γενικός Εισαγγελέαςν. Μανώλη

(1995)Τοδικαίωμαεκπαίδευσηςκαιπαροχήςεκπαίδευσηςπουανα­ φέρεταιστοάρθρο20τουΣυντάγματος,υπόκειταισεόρουςκαι περιορισμούς πουεπιβάλλειοοικείοςνόμοςκαισυνεπώςτοδι­ καίωμααυτόδεν είναι ανεξέλεγκτο. Όροικαιπεριορισμοί που το Σύνταγμαεπιτρέπει ναεπιβάλλονται διαΝόμου,επεκτείνονταικαιστο βαθμόκαιτηνποιότητατηςπαιδείας. 5 ΟΝ. 5/71 όπωςτροποποιήθηκε,πουσχετίζεταιμετηΛειτουρ­ γίαΦροντιστηρίουέχειεποπτικόχαρακτήραπουσχετίζεταιμετο βαθμόκαιτηνποιότητατηςπαιδείαςπουπροσφέρεται. Επομέ­ νως βρίσκεται μέσασταπλαίσιαπουεπιτρέπειτοΣύνταγμακαι 10 κατά συνέπεια οι πρόνοιες εκείνες που καθιστούν αδίκηματη Λειτουργία φροντιστηρίου χωρίςπιστοποιητικόκατά παράβαση των άρθρων8και26 τουπερί Ιδιωτικών Σχολείων και Φροντι­ στηρίων Νόμου,Ν. 5/71,όπωςτροποποιήθηκεαπότουςΝ.56/83, 123/85 και 166/87, δενείναιαντισυνταγματικές. Στοίδιοσυμπέ- 15 ρασμα καταλήγουμε και στην περίπτωση της Διδασκαλίας σε ιδιωτικόφροντιστήριο απόδημόσιοεκπαιδευτικόκατάπαράβα­ σητων άρθρων 18

(5)και 26 του περί Ιδιωτικών Σχολείων και Φροντιστηρίων Νόμου, Ν. 5/71,όπως τροποποιήθηκε. Γιαόλους τους πιο πάνωλόγους, ηέφεσηεπιτρέπεταικαιη 20 αθωωτικήαπόφασητουπρωτόδικουΔικαστηρίουανατρέπεται, γιατί ο πρωτόδικος Δικαστής ερμήνευσε λανθασμένα το νόμο και τον εφάρμοσε πλημμελώς επίτωνπραγματικώνγεγονότων. Πέραντούτου,ασκώνταςτηνεξουσίαπουμαςπαρέχουνοιπρό­ νοιες τουάρθρου 145

(3)(α) του Κεφ. 155, ευρίσκουμε ότι ηκα- 25 τηγορούσα Αρχή απέδειξεπέρανπάσηςλογικής αμφιβολίας την υπόθεσητηςκαικατάσυνέπεια ευρίσκουμε τονεφεσίβλητο ένο­ χοκαιστις δύοκατηγορίες. ΚΟΥΡΡΗΣ, Δ.:- Ανάγνωσε την ακόλουθη απόφαση. Ο κα­ τηγορούμενος κατηγορήθηκεενώπιοντουΕπαρχιακούΔικαστή- 30 ρίουΠάφουγιατο αδίκημα της λειτουργίας Ιδιωτικού Φροντι­ στηρίου, χωρίς πιστοποιητικό, κατάπαράβασητων άρθρων 8 και26 τουπερί ΙδιωτικώνΣχολείων καιΦροντιστηρίωνΝόμου, αρ. 5/71, όπως τον έχουν τροποποιήσει οι Νόμοι 56/83,123/85 και 166/87. Επίσης,κατηγορήθηκε για διδασκαλίασε Ιδιωτικό 35 Φροντιστήριο από δημόσιο εκπαιδευτικό,κατάπαράβασητων άρθρων 18

(5)και26 του ιδίου Νόμου. Οι λεπτομέρειες τουαδικήματοςείναι ότι οκατηγορούμενος λειτουργούσε Ιδιωτικό Φροντιστήριο χωρίς προηγουμένως να υποβάλ,ει σχετική δήλωσηστον Υπουργό Παιδείαςγια να του 40 218 2Α.Α.Δ. Γενικός Εισαγγελέαςν. Μανώλη Κούοοης, Α. εκδοθείσχετικόπιστοποιητικόκαταχώρησηςστοΜητρώο Ιδιω­ τικών Φροντιστηρίων. Επίσης,ενώ ήτανδημόσιος εκπαιδευτι­ κός,δίδασκεσε ΙδιωτικόΦροντιστήριο. 5 10 15 20 25 Μετάαπόακρόασητων αδικημάτωνενώπιον του ΕπαρχιακούΔικαστηρίου Πάφου,τοΔικαστήριοκατέληξε στοσυμπέρα­ σμα ότι δεν αποδείχθηκανοι κατηγορίες εναντίον του κατηγο­ ρουμένου τονοποίοαθώωσεκαιαπάλλαξετωνκατηγοριών. Ο ΓενικόςΕισαγγελέας τηςΔημοκρατίαςεφεσίβαλετηναθω­ ωτικήαπόφασητουπρωτόδικουΔικαστηρίου. Αφού ακούσαμε επιχειρηματολογία και από τις δύο πλευρές, καταλήξαμε στο συμπέρασμα ότι το πρωτόδικο Δικαστήριο έσφαλε και ασκώ­ ντας την εξουσία μαςδυνάμει του Νόμου,βρήκαμε τον εφεσί­ βλητο ένοχο των αδικημάτων (Βλέπε απόφαση ημερομηνίας 30/6/95, στην ΠοινικήΈφεση5954). Σήμεραακούσαμετις αγορεύσεις τωνδικηγόρωναναφορικά μετηνεπιμέτρηση τηςποινής. Έχουμεενώπιονμαςόλαταγεγονότατηςυπόθεσηςκαι αφού λάβαμευπόψηόλα εκείνα ταοποίαλέχθηκαν απότο συνήγορο του κατηγορουμένου προς μετριασμό της ποινής,έχουμεκαταλήξειστοσυμπέρασμαότι οι πρέπουσεςποινές είναι οιακόλου­ θες: £200πρόστιμο στην πρώτη κατηγορία και £150 πρόστιμο στηδεύτερηκατηγορία.Επίσης,εκδίδουμεδιάταγμαγιατηνπαύ­ σητηςλειτουργίας τουΙδιωτικούΦροντιστηρίουμεβάση τοάρ­ θρο26

(1)τουΝόμου5/71. Τοίδιοάρθρο,περαιτέρωπροβλέπει: "....ειςπρόστιμον μη υπερβαίνονταςδέκαλίραςδι' εκάστην ημέρανκαθ' ηνεξακολουθεί τοαδίκημα ....". (τοπρόστιμοτων£10αυξήθηκεσε£50μεβάση τοΝ.166/87). 30 Επειδήόμωςδενέχουμεσαφήμαρτυρίαενώπιονμαςωςπρος τοναριθμότωνημερώνκατάτιςοποίεςλειτουργούσεπαράνομα το Φροντιστήριο, δεν προτιθέμεθα να επιβάλουμε οιονδήποτε πρόστιμο αναφορικάμετο μέροςαυτότου Νόμου. Η έφεσηεπιτρέπεται και ηαπό­ φαση τουπρωτόδικουΔικαστηρί­ ουανατρέπεται. 219