(1995)6 Νοεμβρίου, 1995 [ΠΙΚΗΣ Π.,ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ,ΚΟΥΡΡΗΣ, ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ, Χ'ΤΣΑΓΓΑΡΗΣ, ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ, ΝΙΚΗΤΑΣ,ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ, ΑΡΤΕΜΗΣ,ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝ1ΔΗΣ, ΝΙΚΟΛΑΙΔΗΣ,ΝΙΚΟΛΑΟΥ, Δ/στές] Α. Σ. ΚΟΙΛΙΑΡΗΣ ΛΙΜΠΈΔ ΚΑΙ ΑΛΛΟΣ, Εφεσείοντες, ν. ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ &ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ, Εφεσίβλητων. (Υπόμνημα διόΠαραπομπή; ΝομικούΣημείουΑρ. 309). Πώληση τροφίμου άλλης ποιότητας από εκείνηη οποία είχε ζητηθεί από τον αγοραστή και πώληση τροφίμου ακατάλληλου για ανθρώπινη κα τανάλωση, κατά παράβαση τωνΆρθρων 4 και 8 του περί Πωλήσεως Τροφίμων και Φαρμάκων Νόμου,Κεφ.261— ΤαΆρθρα 4 και 8 του Νόμου, δενσυναρτούν τηνκαταδίκηπροσώπου, τοοποίοκατηγορείται για παραβάσεις τωνδιατάξεωντους με την τήρησητων προϋποθέσεων που θέτειτο Άρθρο 12 του Νόμου, για τηθεμελίωσητηςκατηγορίας. 5 Ποινική Δικονομία— Υποβολή υπομνήματος γιαπαραπομπή νομικού ση μείου — Ο περί ΠοινικήςΔικονομίαςΝόμοςΚεφ. 155, Άρθρο 149 — Έχειυπερσκελισθείσεμεγάλοβαθμόαπό τιςπρόνοιεςτουΆρθρου25τον 10 περί Δικαστηρίων Νόμου, 1960(Ν.14/60)καιπρέπει νααποθαρρύνεται. Ο παραπονοΰμενοςβρήκε σε εληόπιττα που αγόρασε για κατα νάλωση αποτσίγαρομήκους2,7 εκ. Τοαποτσίγαρο,σύμφωναμε χη μική εξέταση υπήρχε στο τρόφιμο πριν το ψήσιμο του καιη παρου σίατουτο καθιστούσε επιβλαβέςγιατηνυγείατου ανθρώπου. 15 Το πρωτόδικο Δικαστήριο καταδίκασε τους κατηγορουμένους απορρίπτοντας εισήγηση τους ότι δεν ακολουθήθηκε ηδιαδικασία για δειγματοληψίαπουπροβλέπεταιστο Αρθρο 12τουΝόμου. Η εφαρμογήτου Αρθρου 12του Νόμουστα γεγονότα τηςυπόθε σηςτέθηκευπόμορφήΥπομνήματος (Case Stated)ενώπιοντουΑνωτάτουΔικαστηρίου. 274 20 2Α.Α-Α. ΚοιλιάρηςΛτ6 &άλλος ν. Ιατρικών Υπηρεσιών Το Ανώτατο Δικαστήριο επικύρωσε την καταδίκη και αποφάν θηκεότι: 5 10 1. Ηπροσέγγιση των αγγλικών δικαστηρίων, σχετικά μετην ερμη νεία τηςαγγλικής νομοθεσίας, ηοποία αποτέλεσε πρότυπογια την κυπριακήνομοθεσία, είναι ότιητήρηση των διατάξεων του Αρθρου 12αποτελεί, αφενός,προϋπόθεση για τηναπόδειξητης κατηγορίας η οποία προκύπτει από δειγματοληψία καιαφετέ ρουδεν τυγχάνουν εφαρμογήςσεοποιαδήποτεάλληπερίπτωση, περιλαμβανομένης εκείνης του αγοραστή ακατάλληλουαγαθού. 2. Το Αρθρο 149 του Κεφ. 155,είναι συνυφασμένο με την τάξη πραγμάτων που ίσχυε πριν τηθέσπιση τουπερί Δικαστηρίων Νόμου, (Ν.14/60), και την επέκταση του δικαιώματος έφεσης που προβλέπεται από το Αρθρο 25 τουνόμου. Η παραπομπή ζητήματος βάσει του Αρθρου 149, πρέπει νααποθαρρύνεται. 15 Ηέφεση απορρίπτεται. Αναφερόμενες αποφάσεις: TheGuardiansoftheEnniskiUen Union v.Hilliard[1884]15Cox'sCC643, Buckler v. Wilson [1896] 1Q.B. 83, Evans v.ClinicalProducts Ltd[1943] 1All E. R. 222, 20 Medical&PublicHealthServices v.F.W. Woolworth &Co.Ltd. Case No.11803/85 ημερ. 5.4.86, Departmentof MedicalServices v. Cyprofruta Ltd
(1974)3J.S.C. 402. 25 30 Νομικό Ερώτημα. Νομικό ερώτημα που τέθηκε ενώπιον του Ανωτάτου Δικαστηρίου υπό τη μορφήΥπομνήματος, βάσει του άρθρου 149 του περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου - Κεφ. 155, μετά από αίτηση των καταδικασθέντωνγια να αποφασισθεί κατά πόσον ηεφαρ μογή του Αρθρου 12 του Κεφ. 261 περιορίζεται στις περιπτώ σεις όπου διενεργείται δειγματοληψία από αρμόδιο λειτουργό για τον έλεγχο της ποιότητας των τροφίμων. Α. Παντελίδης, για τους αιτούντες στην παραπομπήκατηγο ρουμένους - εφεσείοντες. 275 ΚοιλιάρηςArt &άλλοςν. ΙατρικώνΥπηρεσιών
(1995)Γ.Παπαϊίϋάννον,ΔικηγόροςτηςΔημοκρατίαςεκμέρουςΓεν. Εισαγγελέα, μαζί μετον Κ. Μαυραντώνη, για τηνΚατη γορούσαΑρχή (Εφεσίβλητους). Cur. adv. vult. ΠΙΚΗΣ,Π.: Οι εφεσείοντες κρίθηκαν ένοχοι απότο ΕπαρχιακόΔικαστήριο Λευκωσίαςστις ακόλουθεςδύοκατηγορίες: 5 (α) Πώλησητροφίμουάλληςποιότηταςαπόεκείνηη οποίαείχε ζητηθεί από τοναγοραστή,και, (β) Πώλησητροφίμουακατάλληλουγιαανθρώπινηκατανάλωση. Τααδικήματαστοιχειοθετούνται, αντίστοιχα,απότις διατάξεις των Αρθρων 4 και 8 του περί Πωλήσεως Τροφίμων και Φαρμάκων Νόμου-ΚΕΦ.261 (βλ.τροποποιητικούςνόμους, Ν 34/67,Ν166/87καιΝ 30/89). Τοπραγματικό υπόβαθρο της κα ταδίκηςσύγκειται σταεξήςγεγονότα: 10 Ο παραπονούμενος (αγοραστής)αγόρασε απότους κατηγορουμένους (πωλητές)μιαελιόπιτα. Όταντηνέκοψεγιανατην καταναλώσει, ανακάλυψε ότι περιείχε αποτσίγαρο μήκους 2,7 εκ..ΥπέβαλεπαράπονοστηνΥγειονομικήΥπηρεσία στηνοποία παρέδωσετηνελιόπιταπουαγόρασε. Η ΧημικόςτουΚρατικού Χημείουαποφάνθηκεou τοαποτσίγαροπεριεχότανστοσκεύασμαπριναυτόψηθεί,καιότιη παρουσίατουκαθιστούσετοτρό φιμο επιβλαβέςγιατηνυγείατου ανθρώπου. 15 20 Το Δικαστήριο απέρριψε εισήγησητων κατηγορουμένων ότι τυγχάνουν εφαρμογής στην προκείμενη περίπτωση οιδιατάξεις τουΆρθρου 12του ΚΕΦ.261, τοοποίοπροβλέπει ότι,οποτεδή- 25 ποτέδειγματολήπτης,ήάλλοπρόσωπο,τοοποίοαγοράζειαγαθό προςτοσκοπόυποβολήςτουσε ανάλυση,πρέπεινατοτριχοτο μεί,νατο σφραγίζει,καιναπαραδίδει ένααπό τατρία τεμάχια στον πωλητή. Το Δικαστήριο αποφάσισε ότι η εφαρμογή του Αρθρου 12περιορίζεταιστιςπεριπτώσειςόπουδιενεργείταιδειγ- 30 ματοληψία-απόαρμόδιολειτουργό γιατονέλεγχοτηςποιότητας τωντροφίμων,μέσωτηςυποβολήςτουςσεχημική ανάλυση. Μετά από αίτηση των καταδικασθέντων, η εφαρμογή του Αρθρου 12σταγεγονότατηςυπόθεσης,τέθηκεενώπιοντουΑνωτά τουΔικαστηρίου υπότημορφήΥπομνήματος (CaseStated),βάσει 35 τουΑρθρου 149τουπερίΠοινικήςΔικονομίαςΝόμου- ΚΕΦ.155. 276 2A.A^i. ΚοιλιάρηςΛτδ &άλλοςν. ΙατρικώνΥπηρεσιών Πιχής, Π.. Διαπιστώνεται OXL ούτε τοΑρθρο4ούτετοΑρθρο8 συναρ τούντηνκαταδίκηπροσώπου, τοοποίοκατηγορείταιγιαπαρα βάσεις των διατάξεωντους,με τηντήρηση τωνπροϋποθέσεων πουθέτειτοΑρθρο 12γιατη θεμελίωσητηςκατηγορίας. Όπως 5 τοκείμενο τουΑρθρου 12υποδηλώνει,ηεμβέλεια τουπεριορί ζεταισευποθέσεις όπουοιαρμόδιεςΑρχέςδιενεργούν υγειονο μικό έλεγχο, καισκοπός τηςαπόκτησηςτουτροφίμουτο οποίο αποτελείτοαντικείμενοτηςκατηγορίας,είναιηυποβολήτουσε ανάλυση. Ανάλογηυπήρξεκαιηπροσέγγιση τωναγγλικών δι10 καστηρίων σχετικά με τηνερμηνεία τηςαγγλικής νομοθεσίαςη οποία αποτέλεσε τοπρότυπογιατηνκυπριακήνομοθεσία[βλ. TheGuardians of theEnniskillenUnion v.Hilliard [1984] 15 Cox's CC643, Buckler v. Wilson [1896] 1 QB 83,καιEvans v. ClinicalProductsLtd[1943]1 All ER 222]. 15 Όμοιαυπήρξεκαιη προσέγγιση τουΕπαρχιακούΔικαστηρί ουΛευκωσίαςστηMedicalandPublicHealth Servicesv.F. W. Woolworth &CoLtd(case No. 11803/1985, αποφασίστηκεστις 5.4.86), στην οποία έγινε αναφοράκαιηοποίααποφασίστηκε απότοΝ.Νικολάου, Ε.Δ. (όπωςήταντότε). 20 Οκ.Παντελίδης εισηγήθηκε ότιη απόφασητου Επαρχιακού ΔικαστηρίουΛάρνακοςστηDepartmentofMedicalServicesv. CyprofrutaLtd
(1974)3 J.S.C.402,ηοποίαεκδόθηκε από τον Αρτεμίδη, Ε.Δ.(όπωςήταντότε),υποστηρίζει αντίθετη άποψη. Διαφωνούμε. Στηνυπόθεση εκείνη,ηδειγματοληψία έγινεαπό υγειονομικό επόπτηπροςτοσκοπόυποβολής τουδείγματος σε ανάλυση. ΣτηναπόφασητουτοΔικαστήριο κάμνει ειδικήανα φορά (σ.409) στην Evansv.Clinical ProductsLtd (ανωτέρω), όπου αποφασίστηκεότιητήρηση των διατάξεωντης αγγλικής νομοθεσίας πουαντιστοιχούνπροςτοΑρθρο 12,αποτελεί,αφενός,προϋπόθεσηγιατηναπόδειξη τηςκατηγορίαςη οποίαπρο κύπτει απόδειγματοληψία' και, αφετέρου,ότι δεντυγχάνουν εφαρμογήςσεοποιαδήποτεάλλη περίπτωση,περιλαμβανομένης εκείνης τουαγοραστήακατάλληλουαγαθού. 25 30 35 Ηκαταδίκηευσταθεί καιεπικυρώνεταιβάσειτωνδιατάξεων τουΑρθρου 149
(6)(α)τουΚΕΦ.
- 40 Πριν τελειώσουμε,θέλουμεναεπισημάνουμε ότιτοΑρθρο 149τουΚΕΦ. 155είναι συνυφασμένο μετην τάξη πραγμάτων που ίσχυε πριν τηθέσπιση τουπερί Δικαστηρίων Νόμου του 1960 (Ν 14/60), καιτηνεπέκταση τουδικαιώματοςέφεσηςπου προβλέπεται απότο Αρθρο 25 τουνόμου. Οι διατάξειςτου 277 Πιχής,Π. ΚοιλιάρηςΛτδ & άλλοςν. ΙατρικώνΥπηρεσιών (199: Αρθρου 149 έχουνσε μεγάλοβαθμόυπερσκελισθεί απότιςπρό νοιες του Αρθρου 25 του Ν 14/
- Το Αρθρο 149
(8)ρητά προβλέπει ότι ηυποβολήυπομνήματος στο Ανώτατο Δικαστή ριο συνεπάγεται την εγκατάλειψη του δικαιώματοςέφεσης. Η έφεσηπαρέχει τοκατάλληλο πλαίσιο γιατηθεώρηση,σεδεύτε5 ροβαθμό,τόσο τηςκαταδίκης,όσο καιτης ποινής πουεπιβάλ λεται στον κατηγορούμενο. Η παραπομπήζητήματοςβάσει του Αρθρου 149,πρέπεινα αποθαρρύνεται. Ηκαταδίκηευσταθείκαιεπικυρώνεται. 278