clr/1995/1995_2_279.pdf

(1995)υποστήριξε ότι πρωτεύοντα ρόλο στην υπόθεση έπαιξε κάποιο άτομοονόματι Michel οοποίος οργάνωσε το έγκλημα και σεσυ­ νεργασία με τους μάρτυρες κατηγορίας ή/και τηαστυνομίατον ενοχοποίησαν γιαπολιτικούς λόγους. Σύμφωναμετονισχυρισμό του εφεσείοντα, ο Michel ήτανπράκτοραςτηςαστυνομίας,ισχυρι5 σμόπουπροσπάθησενατεκμηριώσειμετηναντεξέτασημαρτύρων κατηγορίας,μετηνανώμοτηδήλωση τουκαι μεμάρτυρες που κά­ λεσε. Επίσηςυπέβαλεότιεδικαιούτονααθωωθείλόγωτηςμηκλή­ σηςτου Michel καιλόγωτης απόκρυψηςγεγονότων πουοδήγησαν στην παραπλάνησητουΔικαστηρίου. Ακόμα,λόγωτουότικαιοι 10 δύοβασικοί μάρτυρες πουτον ενοχοποίησαν, ήταναναξιόπιστοι, αφούτον συνέδεσαν μετηνηρωίνηόχι μετις αρχικές,αλλά μετις συμπληρωματικές τους καταθέσεις καιότιυπήρχαν αντιφάσεις στη μαρτυρίατους. Το Κακουργιοδικείο απέρριψε την εκδοχή του εφεσείοντα σχε- 15 τικάμετονρόλοπράκτορατηςαστυνομίαςκαιέκρινεαξιόπιστους όλους τους μάρτυρες κατηγορίας. Ημαρτυρίατου κατηγορουμέ­ νου 1και του Μ.Κ. 8οιοποίοι θεωρήθηκαν συναυτουργοί, έγινε αποδεκτήχωρίς ενισχυτικήμαρτυρία, παρά το γεγονόςότι καιοι δύο ενοχοποίησαν τον εφεσείοντα με συμπληρωματική κατάθεση. 20 Επίσης θεώρησεπως ορόλος του Michel περιορίστηκε στααδική­ ματα για κατοχή ρητίνης καννάβεως. Οεφεσείωνκαταδικάστηκε μεβάση τημαρτυρίατουκατηγορουμένου 1 καιτου Μ.Κ.

1. Κατά το στάδιο της επιβολής της ποινής ηΚατηγορούσα Αρχήδέχθηκε ότι ο εφεσείων είχε παγιδευτεί απόπράκτορατης Interpol. Επι- 25 βλήθηκανποινές φυλάκισης η μεγαλύτερη τωνοποίων ήταν5χρό­ νιαγιατον εφεσείοντα και 31/2 χρόνιαγιατονκατηγορούμενο
2. Τοεπισφαλές των διαπιστώσεων του Κακουργιοδικείουαποτέ­ λεσετοκυρίαρχοθέματης έφεσης. Το Ανώτατο Δικαστήριο αποδέκτηκε την έφεσηκαι αποφάνθηκε ότι:
3. Τουλάχιστον στον Καναδά,ηπαγίδευση αναγνωρίζεταιδυνη­ τικά ως"υπεράσπιση" όχιγιατί άπτεταιτης συνύπαρξης των συστατικών του αδικήματος,αλλά γιατί ανάλογαμετα περι­ στατικάτηςκάθευπόθεσης,ανάγεταισεκατάχρησηδικαστικής διαδικασίας η οποία,εφόσον αποδειχθεί, οδηγεί σεαναστολή .τηςδιαδικασίαςκαιόχι σεαθώωση.
4. Η αποκάλυψητης πραγματικής ιδιότητας του Michel,καθιστά εξ' αντικειμένου επισφαλήτηνκρίσητου Κακουργιοδικείου ως 280 30 35 2Α.ΑΛ. 5 10 15 Assadourianv. Δημοχρατίας προς την αξιοπιστίατων μαρτύρων καιανατρέπειτοβάθροστο οποίο στηρίχθηκανοιδιαπιστώσεις πουοδήγησανστην καταδί­ κη αναφορικάμετηνκατοχήτηςρητίνης καννάβεως. Η κατα­ δικαστική απόφασηπρέπει ναπαραμεριστεί. Αναφορικά με το ενδεχόμενο ναδιαταχθεί επανεκδίκασητηςυπόθεσης, εξέχοντα ρόλο διαδραματίζειηαρχήπως δενενδείκνυται νααπολήγει η διαταγή για επανεκδίκαση στην παροχή δεύτερης ευκαιρίας στην κατηγορούσα αρχήνααποδείξει την υπόθεση της.
5. Στηνπαρούσαυπόθεσητοσυμφέρον της δικαιοσύνης επιβάλλει τοτερματισμό της εκκρεμότητας. Θαήτανάδικονα υποβληθεί εκ νέου ο εφεσείων στη ταλαιπωρίαμιας δεύτερης δίκης,γιανα κριθείηενοχήήηαθωώτητάτουπάνωστηβάσηπουοίδιοςαπό την αρχή προσπάθησε ναθεμελιώσει, δεδομένης της παραπλά­ νησης τουΚακουργιοδικείου, τηςκαθυστέρησης στην εκδίκαση τηςπαρούσαςυπόθεσης χωρίς τηνυπαιτιότητατουκαιτης έκτι­ σης μεγάλου μέρους τηςποινήςτου. Η έφεση επιτυγχάνει. Ο κατηγορού­ μενος αθωώνεται και απαλλάσσεται. Αναφερόμενες αποφάσεις: 20 R v.Delgado[1984] 78 Cr. App. R. 175, R v.Dempsey & Dempsey[1986]82 Cr.App. R. 291, R v.Maginnis [1987] 1 All E.R. 907, Rv.X [1994] Crim. LR.827, Komurgu&Anotherv. ΚυπριακήςΔημοκρατίας

(1991)2Α.ΑΛ. 103, 25 R v.Sang[1979]2All E.R. 1222, Kyriakidesv. TheRepublic

(1983)2 C.L.R. 94, El-Etri&Othersv.TheRepublic

(1985)2 C.L.R. 40, Amato v.The Queen [1982] 69C.C.C. (2nd) 31, Mack v. TheQueen [1988]44C.C.C. (3rd)513, 30 Pierides v. TheRepublic

(1971)2 C.L.R. 263, 281 Assadourian v. Δημοκρατίας

(1995)EkdotikiEteriaKosmosv. ThePolice

(1984)2 CLR.121, Charalambous v.TheRepublic

(1985)2 C.L.R. 97, Ττοονλιάςv.ΚυπριακήςΔημοκρατίας

(1989)2ΑΛΛ. 258, Δεσπότηςν.Αστυνομίας

(1990)2ΑΛΛ. 287, 5 Κακόψητος ν.Αστυνομίας

(1991)2ΑΛΛ. 200, Σωτηριάδης& Άλλος ν.Αστννομίας

(1991)2ΑΛΛ. 482, Lanitis BrosLtd ν.Ιατρικών Υπηρεσιών &Υπηρεσιών Δημόσιας Υγείας

(1995)2ΑΛΛ. 266. Έφεση εναντίον Καταδίκηςκαι Ποινής. Έφεση εναντίον της καταδίκης και της ποινής από τον 10 Vartivar As. Assadourian οοποίος βρέθηκε ένοχος στις 2 Ιουνί­ ου, 1993, από το Κακουργιοδικείο Λάρνακας (Αριθμός Ποινι­ κής Υπόθεσης 1/93)στην κατηγορίαα)της κατοχής ελεγχομένου φαρμάκου τάξεως Β' β) της προμήθειας του ελεγχομένου φαρ­ μάκου τάξεως Β' σεάλλο πρόσωπο,και γ)της κατοχής έλεγχο- 15 μένου φαρμάκου τάξεως Α', κατά παράβαση τωνάρθρων2,3, Πρώτος Πίνακας, Μέρος II,6

(2), 30,21καιτρίτος Πίνακας του περί Ναρκωτικών Φαρμάκωνκαι Ψυχοτρόπων Ουσιών Νό­ μου του 1977 όπως τροποποιήθηκε με τους Νόμους 67/83 και 20(Ι)/92καικαταδικάστηκεαπόΠ. Καλλή,Π.Ε.Δ.,Κραμβή,Ε.Δ. 20 και Πασχαλίδη,Ε.Δ. σε5χρόνια φυλάκιση. Χρ. Πουργονρίδης, για τον Εφεσείοντα. Ώ. Κληρίδης, Ανώτερος Δικηγόρος της Δημοκρατίας,για τους Εφεσίβλητους. Cur. adv. vult. ΑΡΤΕΜΗΣ, Δ: Την απόφαση του Δικαστηρίου θα δώσει ο Δικαστής Κωνσταντινίδης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ,Δ: Αισθανόμαστε πως είναι αναγκαίο, πριν απόοτιδήποτε άλλο,να εκφράσουμε τηλύπημας για τη με­ γάλη καθυστέρηση που παρατηρήθηκε. Αμέσως μετά τη συμπλή- 30 ρωσητης διαδικασίαςτης έφεσης στις 5 Απριλίου 1995, σοβαροί 282 25 2 AJLA. 5 10 15 20 25 30 35 40 Assadourian v. Δημοκρατίας ΚωνσταντινΙοης,Δ. λόγοι υγείας του αδελφού δικαστή Γ. Πογιατζή, ο onoios προτ}δρευσε τουΕφετείου,δενεπέτρεψαντησυζήτησητηςυπόθεσηςκαι τελικά την έκδοσηαπόφασης. Το Εφετείο μετηνπαρούσασύνθε­ ση,ανέλαβε την εξ αρχής εκδίκαση της υπόθεσης μετά από απόφάσητουΑνωτάτου Δικαστηρίουτοοποίοεπελήφθητουθέματος. Ηδεύτερηδιαδικασία συμπληρώθηκε στις 7Νοεμβρίου 1995. Ο εφεσείων βρέθηκε ένοχος σε κατηγορίες για (α) κατοχή 950.4 γραμμαρίων σκευάσματος που περιείχε 17% διαμορφίνη(ηρωίνη), (β) προμήθειααυτούτου σκευάσματος σε άλλο πρόσωπο, και, (γ) κατοχή20 κιλών και575 γραμμαρίων ρητίνηςκαννάβεως. Τοαδίκηματηςπρομήθειαςκρίθηκεότιστοιχειοθετήθηκε πάνω στη βάσητης μαρτυρίαςπου έφερε τον εφεσείοντα να παρέδωσε την ηρωίνη σε συγκατηγορούμενό του (κατηγορούμενο 1) "λέγοντας του ότι ήτανυπότην ευθύνητουκαι ότι θαπερνούσε αργό­ τερανατην ξαναπάρει". Οκ. Κληρίδης δεν αμφισβήτησε τηνορ­ θότητα της εισήγησης πωςταγεγονότα,όπωςταδέκτηκε τοπρω­ τόδικο Δικαστήριο,δεν στοιχειοθετούσαν το αδίκημα αφού, σύμ­ φωνα μετηνομολογία (R v.Delgado [1984]78CrApp R 175,R ν Dempsey and Dempsey [1986]82 Cr.App. R291,R ν Maginnis [198η 1All ER 907,' RvX [1994]Crim LR 827, Komurgu and Another v. Δημοκρατία

(1991)2 ΑΑΔ 103), η παράδοση προς απλήφύλαξηκαιυπό τον όρο της επιστροφής,δεν συνιστά"προ­ μήθεια" με την έννοια του Νόμου. Αναφέρθηκε όμως, στον περί ΝαρκωτικώνΦαρμάκωνκαιΨυχοτρόπωνΟυσιών (Τροποποιητι­ κό)Νόμοτου 1992 [Ν.20(Ι)/92] οοποίος εισήγαγε ως αδίκημακαι την παράδοση"υπό οιουσδήποτε όρους" και συζητήθηκε η δυνα­ τότητα άσκησης τηςδιακριτικήςεξουσίας τουΔικαστηρίουδυνά­ μει του άρθρου 85

(4)τουπερί Ποινικής Δικονομίας ΝόμουΚεφ. 155. Έχουν εγερθεί θεμελιακάζητήματαπουάπτονταιτηςρίζας της διαδικασίαςστο σύνολο της και εν τέλει της ίδιαςτης βάσης της ετυμηγορίας του Κακουργιοδικείουκαιθααφήσουμεαυτότο παρεπόμενοκατάμέρος. Θαπαρακάμψουμε και τις λεπτομέρει­ ες,γιανασταθούμε εξαρχήςστον κύριολόγο της έφεσης. Επλανάτο στη δίκη ως δεσπόζουσα φυσιογνωμία κάποιος Michel. Ήταν γνωστό στην αστυνομία το πραγματικότου όνομα αλλά έτσι ήτανπουτοναποκαλούσανόλοι οι μάρτυρεςκαι οεφε­ σείων. Κατάτους μάρτυρεςκατηγορίας,εκείνους πουμετον έναή τονάλλοτρόποενεπλάκησανστηδιακίνησητωνναρκωτικών, ήταν συναυτουργός στηδιάπραξητων εγκλημάτων,παρώνκαι συμμετέ­ χων στις ουσιώδεις φάσειςτηςεξέλιξηςτωνγεγονότων. Κατάτον 283 Κωνσταντινίδης,Δ. Assadourian ν.Δημοκρατίας

(1995)εφεσείοντα, ήταν πράκτορας τηςαστυνομίας καιεν προκειμένω σκευωρος. Εκείνος οργάνωσε το έγκλημα και σε συνεργασία με τους μάρτυρες κατηγορίαςήκαι με την αστυνομία τον ενοχοποίη­ σανγιαπολιτικούς λόγους. Κατάτοναξιωματικότης Αστυνομίας που δηύθυνε την επιχείρηση, είχε καταδικαστεί στην Ιταλία για 5 εμπορίαναρκωτικώνκαιδενείχεοποιαδήποτεσυνεργασία ήσχέση μετηνΚυπριακήΑστυνομία. Τονείχεσυναντήσει σεανύποπτοχρό­ νο στην Κύπρο,τον προειδοποίησε, τουπρότεινενα συνεργαστούν αλλά δεν υπήρξε συνέχεια. Ενεργοποιήθηκε και οργάνωσε σχέδιο σύλληψηςμετάαπόκατ' ευθείανπληροφόρησηαπότην Interpol του 10 Λιβάνου. Δεν θεώρησε αναγκαίατηνέκδοση εντάλματοςσύλληψης τουπαράτοότι,σύμφωναμετουςυπόλοιπους μάρτυρεςβρισκόταν στην Κύπρο,γιατί έκρινε αρκετήτηντοποθέτησητουστο"stoplist". Διασφαλιζόταν μετον τρόποαυτόπωςθασυλλαμβανόταν,πρέπει νασυμπεράνουμε χωρίς ένταλμασύλληψης, εφόσον απεπειράτονα 15 εγκαταλείψει την Κύπρο. Σημειώνουμε εδώπως σύμφωνα μεμάρ­ τυρατηςυπεράσπισης πουκρίθηκεαξιόπιστος,οMichel βρισκόταν στην Κύπρο μήνες μετάτησύλληψη του εφεσείοντα. Ήταν επίμονηηπροσπάθειατουεφεσείοντα ναθεμελειώσειμε την αντεξέταση τωνμαρτύρων κατηγορίας, μετην ανώμοτη δή- 20 λωσή του αλλά και μεμάρτυρες που κάλεσε, τονισχυρισμό του για τορόλο του Michel. Ορόλος του Michel ήταν τοκυρίαρχο ερώτημακαιοάξοναςόλης τηςυπόθεσης τουεφεσείοντα. Οικύ­ ριες εισηγήσεις του εφεσείοντα, όπως τις κατέγραψε το Κακουργιοδικείο, είναι και αυτές αποκαλυπτικές. Υποστήριξε οεφεσεί- 25 ων πως απεδείχθηηπραγματική ιδιότητα και δράση του Michel καιπως εκδηλώθηκε προσπάθειαγιαπαραπλάνησητου Κακουρ­ γιοδικείου και γιαδημιουργία προβλημάτων στην υπεράσπιση. Υπέβαλεπως εδικαιούτονααθωωθεί ακόμακαι εκτουλόγου της απόκρυψης που εκδηλώθηκε καιτηςμήκλήσης του Michel ως 30 μάρτυρα. Πρόσθεσε πως και οιδυο βασικοί μάρτυρες που τον ενοχοποίησαν ήταναναξιόπιστοι αφούπέρααπόταάλλακαι τις αντιφάσεις τους,τον σύνδεσαν με την ηρωίνη όχι με τις αρχικές αλλά με συμπληρωματικές καταθέσεις τους. Το Κακουργιοδικείο δέχθηκε πως η απόκρυψη γεγονότων ή 35 μαρτύρων που θα μπορούσαν ναβοηθήσουν στην αθωωτητα του κατηγορουμένου είναι ανεπίτρεπτη. Θεώρησε όμως πως δεν υπήρχε περιθώριο για εφαρμογήτων αρχώνπουδιέπουν τοθέμα στην περίπτωση αυτή. Ηαστυνομία δεν είχε έλθει σε επαφήμε τον Michel,δεντουπήρεκατάθεσηκαιδενμπορούσε ναεγείρεται 40 ζήτημα απόκρυψης μαρτύρα. Πέρα από αυτό,δεν απεδείχθημε οποιοδήποτε τρόπο ότι ο Michel ήταν πληροφοριοδότης της 284 2Α.Α-Δ. Assadourian ν.Δημοκρατίας Κωνσιαντινϊοης, Δ. αστυνομίας. Θαμπορούσεναεξαχθείτοσυμπέραομαότιηαστυ­ νομίαδενείχεδραστηριοποιηθείόσο έπρεπεγιανατον εντοπίσει, αλλά αυτό "απέχει πολύ απότη θέσητης υπεράσπισης ότι ήταν πληροφοριοδότηςκαιοργανωτήςτης εγκληματικήςπράξης". 5 10 15 20 25 30 35 Περαιτέρω,το Κακουργιοδικείο απέρριψε τηνανώμοτηδή­ λωσητου εφεσείοντα και έκρινε αξιόπιστους όλους τουςμάρτυ­ ρεςκατηγορίαςπαράτο ότι τουςδύοβασικότερους τουςθεώρη­ σεως συναυτουργούς. Ανέλυσετις σχετικές αρχέςκαι κατέληξε πως μπορούσε ναστηριχθεί μεασφάλειαστημαρτυρίατουςχωριςενίσχυση, έστω και αν και οιδύο ήταν με συμπληρωματική κατάθεσηπουαποκάλυψανόλη την αλήθεια. Λήφθηκανυπόψη, όπως σημειώνεται, οιλόγοι καιοι συνθήκες που οδήγησαν στις δύοκαταθέσεις. Δεν εξειδικεύονται στην απόφασηαυτοίοιλό­ γοι καιοισυνθήκες αλλάδενδικαιολογείται να επεκταθούμε είτεσ' αυτά είτε σε όσα άλλα επιμέρους συναρτώνται προςτην αξιολόγηση της μαρτυρίαςόπως αυτήέγινεπάνωστη βάσητων στοιχείων πουτέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου. Τοκεφαλαιώδεςείναιάλλο. Ότανήλθεηώρατηςδιαδικασίας για την επιβολήτηςποινής,ηεξέλιξηήτανδραματική. Οδικηγόρος τουκατηγορούμενου 1 δήλωσετην πρόθεση τουνα προσάξει μαρτυρία σε σχέση μεγεγονότα σχετικά μετηνεπιμέτρησητης ποινής και ορίστηκε ημερομηνία για το σκοπό αυτό. Εκείνη την ημέρα, ο ίδιος ο δικηγόρος πληροφόρησε το Κακουργιοδικείο πως έθεσε όλα τα στοιχεία που είχε ενώπιον της Κατηγορούσας Αρχήςκαι ότι ανέμενε πως θαακολουθούσε δήλωση που θα κά­ λυπτε το θέμα. Οκ.Κληρίδης,οοποίος εκπροσωπούσε καιπρωτοδίκως την Κατηγορούσα Αρχή, έκαμετηνακόλουθη δήλωση: "(α)Το πρόσωπο που αναφέρθηκε στηδιαδικασία ενώπιοντου Δικαστηρίου ως Michel φαίνεται ότι είναι συνεργάτηςτης Interpol, της διεθνούς αστυνομίας,μετην οποίακαι συνερ­ γάστηκε στην υπόθεση αυτή. (β) ΗInterpol ήτανσεεπαφήμετην Κυπριακήαστυνομία στην παρούσα υπόθεση στην οποίαδιοχέτευσε πληροφορίες αλλά δεν αποκάλυψετο όνομα του συνεργάτη της,την ύπαρξητου οποίου η"αστυνομία μαςαγνοούσε κατάτον χρόνο κατάτον κρίσιμο χρόνο. (γ) Ησχέσημετονκατηγορούμενο 1 τουMichelήόπωςάλλωςπως λέγεταιοοποίοςκαιενέργησεσεσυνεργασίαόπωςανάφεραμε τηνδιεθνήαστυνομία,οMichel εννοώ,έγινεγιαναδιευκολυν- 285 Κωνσταντινίδης,Δ. Assadourianν.Δημοκρατίας

(1995)θείησύλληψητρίτωνπροσώπωνκαιοισυνθήκες κάτωαπότις οποίες ο Michel ήρθεσεεπαφήμετονκατηγορούμενο 1 καιοι συνθήκες κάτω από τις οποίες ο κατηγορούμενος αυτός ενε­ πλάκηστην υπόθεση είναι άγνωστες στην αστυνομία." Ακολούθησε εκτεταμένη συζήτηση, κυρίως στο πλαίσιο της προσπάθειας τουδικηγόρου του εφεσείοντα ναδείξει πως εγειρό­ ταν τεραστίων διαστάσεων θέμα αρχής. Προσπάθησε να ταξινο­ μήσει τις σκέψεις του ψάχνοντας τις όποιες δυνατότητες τουπαρέχονταν. Συγκεκριμενοποίησε αίτημαγιααναβολήώστεναπρο­ σαχθεί περαιτέρω μαρτυρίαγια να φωτιστούν πλήρως ταγεγονότα. Θα έδειχνε πως στην πραγματικότηταο μάρτυρας ήταν πρά­ κτορας της Κυπριακής Αστυνομίας, πως συνεργάστηκε μαζί της και για άλλες υποθέσεις και πως βρισκόταν ακόμα στην Κύπρο. Το αίτημαγια αναβολή απερρίφθηκαι οι δικηγόροι κλήθηκαν να αγορεύσουν προς μετριασμό της ποινής. Το βεβαιωθέν γεγονός πως ο Michel ήτανπράκτοραςτης Interpol και πως.συνεργάστηκε μαζίτηςσεσχέσημετηνπαρούσαυπόθεση,θαλαμβανότανυπόψη. 5 10 15 Προσήχθη μαρτυρία αναφορικάμε την κατάσταση της υγείας του εφεσείοντα, οι δικηγόροι αγόρευσαν προς μετριασμό τηςποι­ νής και το Κακουργιοδικείο επανήλθε στο θέμα με την απόφαση 20 αναφορικά με την ποινή. Κατέγραψε ως διαπίστωση του το ότι υπήρξε παγίδευση των κατηγορουμένων από πράκτορα της Interpol και σημείωσεπως απότη στιγμή πουηΚυπριακήΑστυ­ νομία είχε συνεργαστεί με την Interpol, δεν είχε σημασία ανήταν και δικός τηςπράκτορας. Και επειδήδενυπήρχε μαρτυρίαανοι 25 κατηγορούμενοι ήταν οι κύριοι υποκινητές ή αναφορικά με το βαθμό της πειθούς που άσκησε ο πράκτορας για να εμπλακούν στην υπόθεση,θαπροσέγγιζε το θέμακάτω από την πιο ευνοϊκή γι' αυτούςσκοπιά. Ωστόσο, θεώρησε πως ορόλος του Michel πε­ ριορίστηκε στα αδικήματα πουαναφέρονταιστην κατοχήτης ρη- 30 τίνης καννάβεως και τους καταδίκασεσε ποινές φυλάκισης,ημε­ γαλύτερη των οποίων για τον κατηγορούμενο 1 ήταν 3 1/2 χρόνια και για τον εφεσείοντα 5 χρόνια. Κατά την πρώτη διαδικασίαήταν στο επίκεντρο της επιχειρη­ ματολογίας η εισήγηση του κ. Πουργουρίδη πως η "παγίδευση" πρέπει ναθεωρηθεί ότι αποτελεί υπεράσπιση καιπως ηπρωτόδι­ κηαπόφασηπρέπει ναπαραμεριστεί. Υποστήριξεοκ.Πουργουρίδηςπως η προς την αντίθετηκατεύθυνση παραδοσιακήαντίλη­ ψη τουαγγλικούδικαίου[βλ.R νSang [1979]2 All ER 1222] που και εκείδιαφοροποιήθηκεμε ειδικήνομοθετική ρύθμιση,δεν μπορεί να ισχύσει στην Κύπρο. Ηυιοθέτηση της θααπέληγε σεπα- 286 35 40 2 Α.Α-Δ. 5 10 15 20 25 30 35 40 Assadourian v. Δημοκρατίας Κωνσταντινίοης,Δ. ραβίασησυνταγματικών δικαιωμάτωνκαι κατ' ελάχιστον σεκα­ τάχρησητης διαδικασίας. Όσαελέχθηκαν απότο Ανώτατο Δικα­ στήριο σεσχέσημετοθέμαστιςυποθέσεις Kyriakides νRepublic

(1983)2CLR94καιEi-Etriand Others v.Republic

(1985)2CLR 40, ήταν απλές παρατηρήσεις στο πλαίσιο εφέσεων οι οποίες εί­ χαν ως μόνο αντικείμενο επιβληθείσες ποινές. Ουδέποτε συζητή­ θηκετοθέμασεσυσχετισμόπροςτην ίδιατηνενοχή. Τηνορθήτο­ ποθέτησητηβρίσκουμε στηνομολογία του Καναδάκαιτων ΗΠΑ. Εφόσον καταδεικνύεταιπως στην πραγματικότηταηίδιαηπολιτεία μέσωτων οργάνων της,ενεπνεύσθη,οργάνωσε, προώθησε τη διάπραξη του αδικήματος με στόχο τη συλλογή μαρτυρίας προς εξασφάλιση καταδίκης προσώπου που εξωθήθηκε να αναμιχθεί, θα εκτίθετο ως ανυπόληπτο το σύστημα απονομής της δικαιοσύ­ νης ανδεν διακοπτότανη δίκη. Μετηνεκδήλωση τηςπρόθεσης τουκ.Πουργουρίδηνακινηθεί στην ίδιαγραμμή,τοΔικαστήριο διατύπωσεκαι σ' αυτήτηδεύτε­ ρηδιαδικασίαερωτηματικά σεσχέσημε τηνύπαρξητουπραγμα­ τικούυπόβαθρουπουθαδικαιολογούσε ενασχόληση μετέτοιο θέ­ μα. Επικροτούμε τηντελικήτοποθέτηση του κ.Πουργουρίδη πως εγείρεται ωςκυρίαρχοζήτημαολόγος έφεσης πουαναφέρεταιστο επισφαλές των διαπιστώσεων στις οποίες άχθηκε το Κακουργιο­ δικείο. Επισημαίνουμε συναφώςπως τουλάχιστον στονΚαναδά, ηπαγίδευση αναγνωρίζεται δυνητικά ως "υπεράσπιση" όχι γιατί άπτεται της συνύπαρξης των συστατικών του αδικήματος όπως ταπροβλέπει οΝόμοςαλλάγιατί,ανάλογαμεταπεριστατικάτης κάθε υπόθεσης, ανάγεται σε κατάχρηση της δικαστικήςδιαδικα­ σίας ηοποία, εφόσον αποδειχθεί, οδηγεί σε αναστολή τηςδιαδι­ κασίας και όχι σε αθώωση, [βλ. Amato ν The Queen [1982].69 C.C.C.

(2d)31,Mack ν The Queen[1988]44 C.C.C.

(3d)513].Μάλίστα στην υπόθεση Mack (ανωτέρω) διατυπώνεταιηγνώμη πως πριν ο δικαστής εξετάσει αν δικαιολογείται αναστολή της διαδι­ κασίαςλόγω "παγίδευσης",πρέπειναείναι απολύτως καθαρόότι απεδείχθη πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας ότι ο κατηγορούμε­ νος διέπραξε όλα ταουσιώδη συστατικά τουαδικήματος. Βρισκόμαστε μπροστά σε επιβολή ποινής πάνω στη βάση ότι ο εφεσείων παγιδεύθηκεαπόπράκτορατης Interpol και σεκατα­ δικαστική απόφαση στην οποία καταγράφεται ως εύρημα του Κακουργιοδικείου ότι ο ισχυρισμός του κατηγορουμένου ανα­ φορικά με την ανάμειξη και το ρόλο πράκτορατης αστυνομίας, δεν απεδείχθη. Αυτό που συνέβη μας φαίνεται πρωτοφανές και είναι με ικανοποίηση που ακούσαμε τον κ. Κληρίδη να δηλώνει στο τέλοςπωςδεν θαυποστήριζε ότιυπάρχουνταεχέγγυα ορθής 287 Κωνσταντινίδης,Δ. Assadurian ν.Δημοκρατίας

(1995)απονομήςτηςδικαιοσύνης. Τοθέμαδενείναιανμεβάση τη μαρ­ τυρίαπουπροσάχθηκε,ταευρήματατουΚακουργιοδικείουήταν εύλογα ή επιτρεπτά.Ούτεείναι ανάγκη ναεπεκταθούμε σεσυζή­ τηση ως προς τηνύπαρξη πρόθεσης γιαπαραπλάνησητουΔικα­ στηρίου, πολύ λιγότερο απότον κ. Κληρίδη του οποίου ηεντι5 μότητακαιτοκαλόπιστο των χειρισμών δεντίθενται υπό αμφι­ σβήτηση. Τοκρίσιμο ζήτημααναφέρεταιστην επίδρασητουπα­ ραδεκτού πλέον γεγονότος ότι ο Michel ήταν και ενήργησε ως πράκτορας, πάνωστην καταδικαστική απόφαση. Ταναρκωτικάβρέθηκανστηφυσικήκατοχή τουκατηγορούμε- 10 νου 1 ή καιτου ΜΚ8. Η σύλληψη τουεφεσείοντα την ίδιαμέρα, δεναποκάλυψεοτιδήποτετοενοχοποιητικό. Ηκαταδίκητουεφε­ σείοντα στηρίχθηκε στη μαρτυρίατηςσυζύγου τουκατηγορούμε­ νου 1 καιτουΜΚ8οοποίοςσυνόδευε τονκατηγορούμενο 1 κατά την ανεύρεση των ναρκωτικών σε βαλίτσα ενώ συνταξίδευαν με 15 ταξί στη Λάρνακα. Ο εφεσείων καταδικάστηκε (α)ως προς την ηρωίνηεπειδήτοΚακουργιοδικείο απεδέχθητη μαρτυρίατωνσυ­ νενόχων, σύμφωνα με την οποία επισκέφθηκε την κατοικία του κατηγορουμένου 1 καιτουτηνπαρέδωσεκαι(β) ωςπροςτηνρη­ τίνηκαννάβεως,ηοποίαουδέποτεκατάτη μαρτυρίαπεριήλθεστη 20 φυσικήκατοχή του,επειδήστοπλαίσιο τουσυνόλουτων γεγονό­ των αυτά τα ναρκωτικά αποτελούσαν κοινή δεξαμενή από την οποία μπορούσε να αντλήσει και ο ίδιος. Τηρητίνηκαννάβεως την είχεπαραδώσει στον κατηγορούμενο 1 ο Michel αλλάκαιοι τρεις τους συναπάρτιζανσπείραμεκοινόεγκληματικό σκοπό. 25 Η αποκάλυψη της πραγματικής ιδιότητας του Michel καθι­ στά εξ αντικειμένου επισφαλήτηνκρίση του Κακουργιοδικείου ως προς την αξιοπιστία των μαρτύρων που ενοχοποίησαν τον εφεσείοντα και, εν πάση περιπτώσει, ανατρέπει το βάθρο στο οποίο στηρίχθηκαν οι διαπιστώσεις πουοδήγησανστην καταδί- 30 κηαναφορικάμε τηνκατοχήτης ρητίνης καννάβεως. Όσα πά­ ντοτε ισχυριζόταν οεφεσείων ως προς την ιδιότητατου Michel αποδεικνύονται αληθή και δεν μπορούμε να γνωρίζουμε ούτε πώςθαπροσεγγιζόταν ηεκδοχήτουούτεπώςθααξιολογείτο η υπόλοιπη μαρτυρία αν δεν παρεπλανάτο το Κακουργιοδικείο. 35 Ηυπεράσπισητουεφεσείοντα αναλώθηκεσεαπέλπιδακαιτελι­ κάαποτυχημένη προσπάθειανααποδείξει ό,τι τώρα γνωρίζου­ μεότι αποτελούσε τηναλήθειακαι δεν μπορούμε ναπιθανολο­ γήσουμεως προς τοποιαθαήτανη πορείατηςδίκηςαναυτή η πραγματικότητα βρισκόταν ενώπιον του Κακουργιοδικείου. 40 Ηκαταδικαστικήαπόφαση πρέπειναπαραμεριστεί. 288 2 ΑΛΛ. 5 10 15 20 25 30 35 Assadourian ν.Δημοκρατίας Κωνσταντινίδης,Δ. Παραμερισμόςτηςκαταδικαστικήςαπόφασηςγιαλόγους όπως αυτοί που συντρέχουν στην παρούσαυπόθεση,αφήνειακάλυπτο από δικαστικήκρίση το ερώτημα της ενοχής του εφεσείοντα στις κατηγορίες. Δεν είναι όμως πάντοτεδίκαιηηπρόκριση τηςεπανεκδίκασης. Οι αρχές πουδιέπουν την ενάσκηση τηςδιακριτικής εξουσίαςτουΔικαστηρίουέχουναναλυθείσεσειράυποθέσεων,[βλ. Pieridesv.Republic

(1971)2 CLR263,Ekdotiki EteriaKosmos v. Police

(1984)2 CLR 121,Charalambous v.Republic

(1985)2CLR 97 Ττοονλίάςv.Δημοκρατίας

(1989)2ΑΑΔ 258,Δεσπότης v.Αστυνομίας(\9^)2ΑΑΑ2%1,ΣάββαςΚακόψτιοςν.Ασΐυν^ 2 Α.ΑΛ. 200,ΑνδρέαςΣωτηριάδηςκαι άλλοςν.Αστυνομίας

(1991)2Α.Α.Δ.482,και LanitisBros Ltd ν.Ιατρικών Υπηρεσιών& Υπη­ ρεσιώνΔημοσίας Υγείας,

(1995)2Α.ΑΑ 266. Οιπαράγοντεςπου κατάπερίπτωσηδιαδραματίζουνρόλοδενεπιδέχονταιπροκαθορισμόαλλάτοκυρίαρχοκριτήριοείναισταθερό. Ηαπόφασηλαμβά­ νεται μεγνώμονα το συμφέρον της δικαιοσύνηςόπως αυτόπροσ­ διορίζεται απότην εξισορρόπηση της ανάγκηςγια ορθήεφαρμογή τουΝόμουκαιτωνεπιπτώσεωνπάνωστονκατηγορούμενο. Σ' αυ­ τό το πλαίσιο,έχει εξέχουσα σημασίαηαρχήπως δεν ενδείκνυται νααπολήγειηδιαταγήγιαεπανεκδίκασηστην παροχήδεύτερηςευ­ καιρίαςστηνκατηγορούσααρχήνααποδείξειτηνυπόθεσητης. Δεν έχουμεκαμιάαμφιβολίαπωςστηνπαρούσαυπόθεση,πα­ ράτησοβαρότητατωνκατηγοριών,τοσυμφέροντηςδικαιοσύνης επιβάλλει τον τερματισμό της εκκρεμότητας. Όχι μόνο γιατί παρήλθεμεγάλοχρονικόδιάστημααπότηνέναρξητηςδίωξηςήγια­ τί ο εφεσείων εξέτισε το μεγαλύτερο μέρος της ποινής του. Εδώ δεν βρισκόμαστε μπροστάσε κάποιας μορφής λανθασμένη καθο­ δήγηση του Κακουργιοδικείου κατάτην προσέγγιση της μαρτυ­ ρίας πουπροσάχθηκεαλλά μπροστάσε πλήρηανατροπήτωνδεδομένων πουστήριξαν τηνκρίσητου. ΠαρεπλανήθητοΚακουρ­ γιοδικείο καινομίζουμε πωςθαήτανάδικοναυποβληθεί εκνέου ο εφεσείων στην ταλαιπωρίακαι στην αγωνία μιας δεύτερης δί­ κης για να προσεγγιστεί το ζήτημα της ενοχής ή τηςαθωώτητάς του πάνωστηβάσηπουο ίδιος απότην αρχήπροσπάθησεναθεμελιώσει. Ηέφεση επιτυγχάνει. Ηπρωτόδικηαπόφασηπαραμε­ ρίζεται. Οκατηγορούμενος αθωώνεταικαιαπαλλάσσεται. Η έφεσηεπιτυγχάνει. Η πρωτόδικη απόφαση παραμερίζεται. Ο εφεσεί­ ωναθωώνεται καιαπαλλάσσεται. 289