clr/1995/1995_3_107.pdf

(1995)πρωτόδικα. Στησυνέχειακαταχωρήθηκεέφεση(Α.Ε.550)ηοποίαακύ­ ρωσετηναπόφασητηςΕΔ.Υ. γιαανάκλησητωνπιοπάνωπροαγωγών τουεφεσείοντα,μετο αιτιολογικόότιηΕΑΥ. παρέλειψεναλάβεινο­ μικήσυμβουλήαπότο ΓραφείοτουΓενικού Εισαγγελέα αναφορικάμε τηνεφαρμογήτωνγενικών αρχώντουΔιοικητικούΔικαίουπάνωστα πολύπλοκαγεγονότατηςειδικήςπερίπτωσηςτουεφεσείοντα. 5 ΣύμφωναμενομικήσυμβουλήπουπήρεηΕ.Δ.Υ.απότογραφείο του Γενικού Εισαγγελέα ηακύρωσητηςαπό1/1/1978 προαγωγήςτου εφεσείοντα δενεπηρέασεκαιτις μετέπειταπροαγωγέςτου. ΗΕΔ.Υ. ζήτησε επανεξέτασητουθέματοςαπότηΓενικήΕισαγγελία. ΟΒοηθός Γενικός Εισαγγελέας διαφώνησεμετην πιοπάνω νο­ μικήσυμβουλή της Γενικής Εισαγγελίας καισυμβούλεψεότι οι επίδι­ κεςπροαγωγέςπρέπειναανακληθούν, πράγμαπουηΕ.Δ.Υ. έπραξε. 10 Οεφεσείων προσέφυγεανεπιτυχώςεναντίοντηςνέαςανακλητικής απόφασηςτης ΕΔ.Υ. καιστησυνέχειακαταχώρησετηνπαρούσαέφε- 15 σηπροβάλλονταςτοεπιχείρημαότιακόμακαιστηνπερίπτωσηπουοι προαγωγές τουήταν παράνομες -πράγμαπουαμφισβητούσε - δεν έπρεπε να είχαν ανακληθεί ενόψειτου μακρούχρόνου πουπαρήλθε απότηνέκδοσητους. Επίσηςισχυρίστηκε ότιηΕ.Δ.Υ.μετηνεπίδικη ανάκληση παρέβει το δεδικασμένο της ακυρωτικής απόφασης της 20 Ολομέλειας στην Α.Ε.

1. ΗέφεσηαπορρίφθηκεαπότηνΟλομέλεια τουΑνωτάτουΔικαστη­ ρίουτο οποίοαποφάνθηκεότι:
2. Οι ανακληθείσες δύο μεταγενέστερες προαγωγές είναι"πράξεις-συνέπεια" στενά συνδεδεμένες μετην ακυρωθείσα προαγωγήτου εφεσείοντα στηθέσηΑνώτερου Χωρομέτρη. 25
3. ΗΕ.Δ.Υ.δενπαρέβητοδεδικασμένο πουδημιούργησε η ακυ­ ρωτική απόφασηστην Α.Ε. 550,αλλά ενήργησε συμμορφού­ μενηπρος τοδεδικασμένο που καθιέρωσε ητελεσίδικη ακυ­ ρωτικήαπόφασηστην προσφυγή499/
4. Στηνπαρούσαυπόθέση δεν εφαρμόζονται οι γενικές αρχές που διέπουν την άσκησηαπότηΔιοίκησητουδικαιώματοςτηςναανακαλείτις δικέςτης ατομικέςδιοικητικέςπράξεις. 30
5. Σύμφωνα μετηνπαλαιότερηνομολογία τόσο τουConsei!d* EtatόσοκαιτουΣυμβουλίου Επικρατείαςοι"πράξεις -συνέ- 35 πεια" ακυρωθείσας προηγούμενης πράξης θεωρούνταν ipso factoάκυρεςκαιαναγνωρίζετοη ipsojureακύρωσητουςανοι 108 3Α.Α.Δ. 5 10 15 20 25 30 35 40 Πανταζήςν. Δημοκρατίας πράξειςαυτές είχαν ωςθεμέλιοτην ρητάακυρωθείσα ατομική πράξη. Αυτό στηριζόταν στη θεωρία ότι ηακυρωτικήαπόφα­ σητουΔικαστηρίουπεριλάμβανεσιωπηρώςτηνακύρωσηόλων των πράξεων που εκδόθηκαν ως συνέπεια της ακυρωθείσας ατομικής πράξης παρόλο που το Conseil d' Etat δεν τις είχε ακυρώσειρητά.
6. Ηορθότητατης πιοπάνωπροσέγγισης αμφισβητήθηκεκαιτε­ λικάφαίνεταιναέχειεπικρατήσει ηάποψηότιηΔιοίκησηυπο­ χρεούται ναπροβεί σεανακλητικήενέργεια της "πράξης-συνέπεια" προηγούμενης ακυρωθείσας ατομικής πράξης. Επακό­ λουθο τηςνέαςπροσέγγισης είναι ότι η"πράξη-συνέπεια"εξα­ κολουθεί ναισχύειμέχρις ότουανακληθείαπότηΔιοίκησηκαι δεν εξαφανίζεταιαυτομάτωςαπότο νομικό κόσμο μόλιςακυ­ ρωθεί ηαρχική ατομική πράξη, σε αντίθεση με την αυτόματη εξαφάνισητης "πράξης-συνέπεια"κατ' εφαρμογήτηςανακλη­ θείσας κανονιστικής πράξης. Παράλειψη της Διοίκησης να ανακαλέσει "πράξεις-συνέπεια" προηγούμενης ακυρωθείσας ατομικής πράξης συνιστά παράβασηκαθήκοντος να συμμορ­ φωθείπροςτηνακυρωτικήαπόφασηκαιμπορεί να προσβληθεί ανάλογα.
7. Η Διοίκηση απαλλάσσεται απότηνυποχρέωση ναπροβεί στην οφειλόμενη ανάκληση αν αυτό απαιτεί η προστασία καλόπιστα>ν τρίτων,ηοποίαταυτίζεταιμετηχρηστήκαιεύρυθμηδι­ οίκηση και η οποία επιβάλλει τη διατήρηση και εγκυρότητα ορισμένων πράξεων παρόλο που αυτές είναι συνέπεια της ακυρωθείσαςατομικής,ήοποτεδήποτεηΔιοίκηση κατορθώνει να επιλύσει κατ' άλλο τρόπο την υποχρέωση συμμόρφωσης τηςπροςτο ακυρωτικό δεδικασμένο.
8. Η ΕΔ.Υ. δεν παρέλειψε να συμμορφωθεί με την υποχρέωση της για υπηρεσιακή τακτοποίηση του εφεσείοντα με βάση τις αρχές πουκαθορίστηκαν στην υπόθεση του Εφετείου Πειραι­ ώς αρ.601/79 καισυμμορφούμενη ταυτόχρονακαι μετις υπο­ δείξεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην απόφαση του στην προσφυγή 117/84,προήγαγε τον εφεσείοντα αναδρομικά στη θέση ΑνώτερουΧωρομέτρη καιστησυνέχεια στηθέση Ανώτε­ ρου Κτηματολογικού Λειτουργού. Ηέφεσηαπορρίπτεταιμεέξοδασεβά­ ρος του εφεσείοντα. Ηπροσβαλλόμε­ νη ανακλητική απόφαση της Ε.Δ.Υ. επικυρώνεται. 109 Πανταζής ν.Δημοκρατίας

(1995)Υποθέσεις πουαναφέρθηκαν: Koufettas v.Republic,

(1983)3C.L.R. 1252Pantazis v.Republic,

(1986)3C.L.R. 239 Pantazis v.Republic,

(1987)3C.L.R. 1330 5 Kalisperas v.Republic,

(1986)3C.L.R. 771· Πανταζής v.Κυπριακής Δημοκρατίας.Απόφαση ημερ. 5.10.1990 Andreou v.Republic,

(1985)3C.L.R. 809 Paschali v.Republic,

(1966)3 C.L.R. 593 Charalambides v.Republic,

(1964)C.L.R. 326- 10 Απόφαση τον Conseilα" EtatRodiere ημερ. 26/12/1925, R.D.P. 1926' Αποφάσεις Σ.τ.Ε: 1063/39, 695/66, 421/67, 3731/74, 274/75Απόφαση Διοικητικού Εφετείου Πειραιώςαρ. 601/

1. Έφεση. Έφεση εναντίον τηςαπόφασηςΔικαστήτουΑνωτάτου Δικα­ στηρίου Κύπρου (Σαββίδης, Δ.) πουδόθηκε στις 5 Οκτωβρίου, 15 1990 (Προσφυγή αρ.270/88) με την οποία απορρίφθηκε η προ­ σφυγήτου εφεσείοντα εναντίον τηςαπόφασης τωνεφεσίβλητων να ανακαλέσειτιςδύοπροαγωγές τουεφεσείοντα στη θέση Κτη­ ματολογικού Λειτουργού από 15.5.79καιστησυνέχεια στηθέση Κτηματολογικού Λειτουργού 1ης τάξης (Χωρομετρίας) από 20 1.12.
2. Χρ. Χριστοφίδης, για Λ. Παπαφιλίππον, γιατον εφεσείοντααιτητή, Γ. Στυλιανίδης, Δικηγόρος της Δημοκρατίας για τους εφεσίβλητους-καθ'ων ηαίτηση. Cur. adv. vult. 110 25 3Α.Α.Δ. Πανταξήςν. Δημοκρατίας ΠΙΚΗΣ,Δ: ΤηνομόφωνηαπόφασητουΔικαστηρίουθαδώ­ σει οΔικαστής κ. Πογιατζής. 5 10 15 20 25 ΠΟΠΑΤΖΗΣ, Δ: Την 1/1/78ο Εφεσείων προήχθη στη θέση Ανώτερου Χωρομέτρη. Εναντίοντηςπροαγωγήςτουκαταχωρήθηκε ηπροσφυγήαρ.499/80στην οποία εκδόθηκε απόφαση στις 21/12/83 πουκήρυξετηνπροαγωγήτουάκυρη. (Βλ, Koufettas ν. Republic

(1983)3 C.LM.12S2).Μεταξύτης Ι/ΐ/78 καιτης έκδο­ σηςτηςαπόφασηςστηνπιοπάνωπροσφυγήο Εφεσείωνείχεπρο­ αχθεί διαδοχικά στη θέση. Κτηματολογικού Λειτουργού από 15/5/79καιστηθέσηΚτηματολογικούΛειτουργού 1ηςΤάξης(Χω­ ρομετρίας)από1/12/81. Στις30/12/83καιενόψει τηςακυρωτικής απόφασηςστην προ­ σφυγή499/80,ηΕ.Δ.Υ.ανακάλεσετις δυο τελευταίεςπροαγωγές του Εφεσείοντα. Εναντίοντηςανάκλησηςαυτήςο Εφεσείωνκαταχώρησετηνπροσφυγήαρ. 117/84ηοποίααπορρίφθηκε πρωτό­ δικα από το Δικαστήριο στις 11/1/86 (βλ. Pantazis v.Republic

(1986)3C.L.R.239). Εναντίοντηςαπόρριψηςτηςπροσφυγήςτου ο Εφεσείων καταχώρησετηνΑ.Ε.550στηνοποίαη Ολομέλεια του Ανωτάτου Δικαστηρίου δικαίωσε τον Εφεσείοντα και ακύρωσε τηναπόφασητηςΕ.Δ.Υ.(βλ.Pantazis v.Republic

(1987)3C.L.R. 1330), με το αιτιολογικό ότι η Ε.Δ.Υ. όφειλε, πριν προχωρήσει στην ανάκλησητων εν λόγω δυοπροαγωγώντου Εφεσείοντα, να είχε ζητήσει και να είχε λάβει νομική συμβουλή απότο Γραφείο τουΓενικούΕισαγγελέατηςΔημοκρατίαςαναφορικάμετηνεφαρμογή των γενικών αρχώντουΔιοικητικούΔικαίουπάνωστα πο­ λύπλοκα γεγονότα της ειδικής περίπτωσης του Εφεσείοντα,αντί ναενεργήσει μεβάσηνομικήσυμβουλήπουείχε λάβειπροηγουμέ­ νως απότοΓραφείοτουΓενικού Εισαγγελέα αναφορικά μεάλλη, όμως, υπόθεση. 30 ΗΟλομέλεια είπε επί τουπροκειμένου ταεξής στησ.1333: 35 "In view, especially, of the very complicated sequence of relevant developments in the career of the appellant, to which we need not refer in detail since they are fully set out in the very carefully prepared judgment of the trial Judge (see Pantazis v. The Republic,

(1986)3C.L.R. 239), we are of the opinion thattheCommission before proceeding onthe present occasion to, in effect, demolish the structure in such career, should not have merely acted by analogy on the basis of the aforementioned legal advice which was given earlier on by the 111 Πογιατζής,Δ. Πανταζήςν.Δημοκρατίας

(1995)Office of the Attorney General in relation to another matter, but the Commission ought to have sought afresh legal advice from theOffice of theAttorney -General asregardswhat it was legally bound to do in the circumstances of the present case. We are, therefore, of the view that in acting as it has done 5 the respondent Commission has reached its sub judice decision without due inquiry as regards the applicability of general principles of law to the very complicated facts of the specific case (see, inter alia, in this respect, Kalisperas v. The Republic

(1986)3 C.L.R. 771, 777)." 10 Σύμφωνα με την πιο πάνωακυρωτικήαπόφασητου Ανωτά­ του Δικαστηρίου στην Αναθεωρητική Έφεση550, ηΕ.Δ.Υ. ζήτη­ σε νομική συμβουλή απότογραφείοτου Γενικού Εισαγγελέα το οποίο με επιστολή του με ημερομηνία 13/11/87συμβούλεψε την Ε.Δ.Υ.ότι: " Χωρίς να επηρεάζεταιηορθήγενική αρχήότι η ακύρω­ ση προαγωγής υπαλλήλου συμπαρασύρει και τις μετέπειτα τυχόν προαγωγές του σε ψηλότερες θέσεις, ενόψει του ιστο­ ρικού της υπόθεσης (περιλαμβανομένου του γεγονότος της απόσυρσηςτηςΠροσφυγής 113/81υπότουΑ. Κουφέττα) και 20 της προσέγγισης του Ανωτάτου Δικαςτηρίου σ' αυτή όπως διαγράφεται στην απόφασηστην έφεση550,οιαρχέςτηςχρη­ στήςδιοίκησης,τηςεπιείκειαςκαιτηςουσιαστικήςδικαιοσύ­ νης (Justice with equity) επιβάλλουν σήμερακαιγιατησυγκε­ κριμένη ειδικάπερίπτωση,τημηεφαρμογήτηςγενικής νομι- 25 κήςαρχής. Μεβάσηταπιοπάνω,η ακύρωσητηςαπό 1.1.78 προαγω­ γής του Αλέξανδρου Πανταζή στην μόνιμη (Προϋπ.Αναπτ.) θέση Ανώτερου Χωρομέτρη στο Τμήμα Κτηματολογίου και Χωρομετρίας (προσφυγήμεΑρ.499/80Αντώνιος Κουφέττας 30 εναντίον της ΚυπριακήςΔημοκρατίας,μέσω τηςΕπιτροπής Δημόσιας Υπηρεσίας) θαπρέπει ναθεωρηθεί ότι δενσυμπα­ ρασύρει και τις μετέπειτα προαγωγές του στη μόνιμη (Προ­ ϋπ. Ανάπτ.) θέση Κτηματολογικού Λειτουργού από 15.5.79 και στη μόνιμη (Τακτ. Προϋπ.) θέση Κτηματολογικού Λει- 35 τουργού, 1ηςΤάξης(Χωρομετρίας),από 1.12.81,οιοποίεςεί­ ναι θέσεις προαγωγήςμόνο." Στη συνεδρία της με ημερομηνία 30/11/87 η Ε.Δ.Υ. παρατή­ ρησε ότι η συμβουλή που της δόθηκε συνιστούσε παρέκκλιση 112 15 3 Α.Α,Δ. 5 10 15 20 25 30 35 Πανταζήςν.Δημοκρατίας Πογιατζής,Δ. από τηγενική αρχήπου πάγια εφαρμοζόταν μιέχρι τότε μεβάση προηγούμενες γνωματεύσεις της Γενικής Εισαγγελίας, γι' αυτό ανέβαλε την εξέταση του θέματοςπροκειμένου ναπαρακληθείη Γενική Εισαγγελία να το επανεξετάσει και να τη συμβουλέψει σχετικά. Ανταποκρινόμενος στην πιο πάνωπαράκληση της Ε.Δ.Υ.ο Βοηθός Γενικός Εισαγγελέας, με επιστολή του με ημερομηνία 17/12/1987,διαφώνησε μετησυμβουλή πουδόθηκεστις 13/11/87 και συμβούλεψε ότι οι επίδικες προαγωγές του Αιτητήθαπρέπει να ανακληθούν. Στησχετική επιστολή του προς την Ε.Δ.Υ. αναφέρονται, μεταξύάλλων, τα εξής: "

1. Είναι φανερό ότι στην υπόθεση που εξετάζουμε ο κ. Πανταζής δεν θα μπορούσε να προαχθεί στις θέσεις Κτημα­ τολογικού Λειτουργού από 15.5.79καιστησυνέχεια στη θέση Κτηματολογικού Λειουργού 1ης Τάξης (Χωρομετρίας) από 1.12.1981πουείναι θέσεις προαγωγής μόνο ανδεν είχεπρο­ αχθεί στη θέση ανώτερου Χωρομέτρη, (Τμήμα Κτηματολογί­ ουκαιΧωρομετρίας). Μεάλλα λόγια ηπροαγωγή στη θέση Ανώτερου Χωρομέτρη, πουακυρώθηκε,ήτανη νόμιμηπροϋπόθεση για τις μεταγενέστερες προαγωγές του κ. Πανταζή ή αντίστροφα οι μεταγενέστερες προαγωγές του ήτανηνόμιμη συνέπεια της ακυρωθείσης 1ης προαγωγής του. Π,"αυτό οι μεταγενέστερες προαγωγές του θαπρέπει ναανακληθούν.
2. Οι αρχέςτουΔιοικητικού Δικαίου επί του προκειμένου προσθέτουν και την εξής υποχρέωση στη διοίκηση σαν απο­ τέλεσμα της οποίας θεραπεύεται και οποιαδήποτε αδικία στηνκανονικήσταδιοδρομίατουυπαλλήλου πουδυνατόννα προκύψει λόγω της ακύρωσης/ανάκλησης των προαγωγών του - ιδιαίτερα μετά πάροδο αρκετού χρόνου: η διοίκηση οφείλει να εξετάσει πώς θα εξελισσόταν κανονικά ησταδιο­ δρομίατουυπαλλήλου ανδενμεσολαβούσε η παρανομίαπου οδήγησε στη δικαστική ακύρωση της προαγωγής του (ή του διορισμού του) καιναλάβει τααναγκαία μέτραγια την από­ δοσηστον υπάλληλο τωνθέσεων πουκανονικάθαέπαιρνεμε βάση μια τέτοια εξέλιξη της σταδιοδρομίας του και γενικά για την αποκτάσταση της σταδιοδρομίας αυτής (βλ. Odent, αν. σελ. 2049καιεπ.). Αναμένεται λοιπόν όπως ενεργήσετε σύμφωνα με τα πιο πάνω." 113 Πογιατζής, Δ. Πανταζής ν.Δημοκρατίας

(1995)Στησυνεδρία της μεημερομηνία24/12/87ηΕ.Δ.Υ.μελέτησετο όλο θέμαέχοντας υπόψηκαιτηνπιοπάνωσυμβουλή του Βοηθού Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίαςκαιυπότο φωςτηςοποίας αποφάσισε ναανακαλέσει τιςεπίδικες δυο προαγωγές του Εφε­ σείοντα. Τηναπόφασητης αυτήκοινοποίησε στον Εφεσείοντα με επιστολή της ημερομηνίας31/12/

1. 5 Εναντίον τηςνέας ανακλητικής απόφασηςτηςΕ.Δ.Υ.οΕφε­ σείων καταχώρησε την προσφυγή 270/88 η οποία απορρίφθηκε στις 5/10/90 (βλ.Αλέξανδρος Πανταζής ν.Κυπριακής Δημοκρα­ τίας,δενέχειακόμαδημοσιευτεί). Εναντίοντηςαπορριπτικήςαυ- 10 τής πρωτόδικηςαπόφασηςοΕφεσείων καταχώρησετηνπαρούσα έφεση στην οποία προβάλλει ένα και μοναδικό επιχείρημα το οποίο έχει ως εξής: ότιοι ανακληθείσες επίδικες προαγωγές του ήτανπράξειςνόμιμες καιευνοϊκές γιατον ίδιοκαιότι,ακόμακαι στην περίπτωση πουθαμπορούσε ναλεχθείότι ήτανπράξεις πα- 15 ράνομες,ηΕ.Δ.Υ.όφειλενα μην είχεπροχωρήσει στην ανάκληση τους, ενόψει τουμακρού χρόνου που παρήλθε απότην έκδοση τους μέχρι την προσβαλλόμενη ανάκληση τους. Ισχυρίστηκε επί­ σης ότιη Ε.Δ.Υ.,προβαίνονταςστην επίδικηανάκληση, παρέβητο δεδικασμένο που δημιούγησε ηακυρωτική απόφασητηςΟλομέ- 20 λείας στην Αναθεωρητική Έφεσηαρ.
2. Προς υποστήριξη των πιο πάνω θέσεων, ο ευπαίδευτος δικηγόρος του Εφεσείοντα επι­ καλέστηκε, μεταξύ άλλων, τις υποθέσεις Andreou v. Republic

(1985)3C.L.R.809, και IroPaschali v.Republic

(1966)3C.L.R. 593, στις οποίες είχευιοθετηθεί η προσέγγιση τουΣυμβουλίου της 25 ΕπικρατείαςτηςΕλλάδαςσύμφωναμετηνοποίαοιπαράνομεςδι­ οικητικές πράξεις απότιςοποίες δημιουργήθηκε ευμενής για τον διοικούμενο κατάσταση μπορούν ναανακληθούν εντός εύλογου μόνο χρονικού διαστήματος,μετάτην παρέλευση του οποίου κα­ θίστανται ανέκκλητες, εκτός ανη παράνομηπράξηήταναποτέλε- 30 σμααπατηλήςενέργειας τουπροσώπουπουωφελήθηκε. Στηντε­ λευταία αυτή περίπτωση, ηδόλια συμπεριφορά τουωφεληθέντα καθιστά την παράνομη πράξηανακλητέαοσοσδήποτε χρόνος και να παρέλθει. Η ευπαίδευτη δικηγόρος τηςΔημοκρατίας ισχυρίστηκε ότι η 35 ανάκληση απότη Διοίκηση πράξεων οι οποίες είναι συνέπεια προηγούμενης πράξηςπουέχειακυρωθεί απότοΔικαστήριο, δεν αποτελεί ανάκλησημετησυνήθηέννοιατουόρουκαιδενδιέπεται απότιςγενικές αρχέςκάτωαπότιςοποίεςέχειυπαχθείαπότηνο­ μολογία τοδικαίωματηςΔιοίκησης ναανακαλείτιςδικέςτιςπρά- 40 ξεις. 114 3Λ.Α.Δ. 5 10 15 20 25 30 35 40 Πανταζής ν.Δημοκρατίας Πογιατζής, Δ. Θαπρέπει ναδιευκρινιστεί εξ υπαρχήςότι OLθέσεις που κα­ τέλαβε ο Εφεσείων ως αποτέλεσμα των διαδοχικών δύοπροα­ γωγών του που ανακλήθηκανστην παρούσα υπόθεση, είναι θέ­ σειςπροαγωγήςκαιότι ηκατοχήαπότον Εφεσείοντα της θέσης του Ανώτερου Χωρομέτρη που επιτεύχθηκε την 1/1/78 με την προαγωγήτου που είχε αργότερα ακυρωθεί απότο Δικαστήριο στην προσφυγή αρ.499/80,αποτελεί προϋπόθεση για τη νόμιμη προαγωγή του σ' αυτές. Με άλλα λόγια, οι ανακληθείσες δύο μεταγενέστερες προαγωγές είναι "πράξεις συνέπεια" στενά συνδεδεμένες μετηνακυρωθείσαπροαγωγήτουστη θέση Ανώτερου Χωρομέτρη. Υιοθετούμετην εισήγηση τουευπαίδευτουδικηγόρουτηςΔη­ μοκρατίας. Διαφωνούμε με την εισήγηση ότι ηΕ.Δ.Υ., προβαί­ νοντας στην προσβαλλόμενη ανάκληση,παρέβητο δεδικασμένο που δημιούργησε η ακυρωτική απόφαση στην Αναθεωρητική' Έφεση αρ.550. Τουναντίον, πιστεύουμε ότι η Ε.Δ.Υ., προβαί­ νονταςστην προσβαλλόμενη ανάκληση, ενήργησε συμμορφούμε­ νηπρος το δεδικασμένο πουκαθιέρωσε ητελεσίδικη ακυρωτική απόφασηπου εκδόθηκε στην προσφυγή499/80(Koufettas ανωτέρω). OL γενικές αρχές που διέπουν την άσκηση απότη Διοί­ κησητουδικαιώματοςτηςναανακαλείτις δικές τις ατομικέςδι­ οικητικές πράξεις νόμιμες ήπαράνομες,όπως αυτές έχουν κα­ θοριστεί, μεταξύάλλων στις υποθέσεις Andreou(ανωτέρω), Iro Paschali (ανωτέρω) και Charalambos Charalambides v. Republic 1964 C.L.R. 326, δεν έχουν εφαρμογή στην παρούσα υπόθεση. Όπως προκύπτει απότηνομολογία τουΣυμβουλίου τηςΕπι­ κρατείας της Ελλάδας και από τα συγγράμματα Ελλήνων συγ­ γραφέων επί του προκειμένου, ιδιαίτερα της Δήμητρας Κοντόγιωργα -Θεοχαροπούλου "Αι Συνέπειαι της Ακυρώσεως Διοι­ κητικής Πράξεως έναντι τηςΔιοικήσεως" (Ανατύπωση) 1988, οι αρχές πουδιέπουν τηνομιμότητα της επίδικης ανάκλησηςστην παρούσα υπόθεση μπορούν νασυνοψιστούν ως εξής: Σύμφωνα με την παλαιότερη νομολογία τόσο του Conseil d'Etat όσο και του Συμβουλίου της Επικρατείαςκαι τηνπαλαι­ ότερα επικρατούσαν άποψη, οι "πράξεις - συνέπεια" ακυρωθεί­ σας προηγούμενης πράξης λογίζονταν ipso facto άκυρες και αναγνωρίζετο ηispsojure ακύρωση τους ανοι πράξεις αυτές εί­ χαν ως θεμέλιο την ρητάακυρωθείσαατομικήπράξη. Αυτόείχε καθιερώσει η απόφασητουConseil d' Etat Rodiere της26/12/1925, R.D.P. 1926 και στηριζόταν στηθεωρίαότι η ακυρωτικήαπόφα115 Πογιατζής, Δ. Πανταζήςν.Δημοκρατίας

(1995)ση του Δικαστηρίου περιλάμβανε σιωπηρώς την ακύρωση όλων των πράξεων οι οποίες είχαν εκδοθεί ως συνέπεια της ακυρω­ θείσας ατομικής πράξης,παρόλο που το Conseil D'Etat δεν τις είχε ακυρώσει ρητά. Ο Zere εξηγεί ότι ηακύρωση ατομικής δι­ οικητικής πράξης σημαίνει ότι ο προϊστάμενος της υπηρεσίας οφείλει να ακυρώσει, χωρίς να περιμένει την ακύρωση από το Conseil d'Etat, τις μεταγενέστερες προαγωγές υπαλλήλου των οποίων ηνομιμότητα είχεως προϋπόθεση προηγούμενηακυρω­ θείσα προαγωγή. Στην υπόθεση Σ.τ.Ε. 1063/39 κρίθηκε απότην Ολομέλεια ότι η κατάργηση ακυρωθείσας πράξης επεκτείνεται πάνω σε κάθε άλλη πράξηπουεκδόθηκε στο μεταξύκαι είχεως προϋπόθεση εκείνη πουακυρώθηκε, χωρίς νααπαιτείται οποια­ δήποτε άλλη διοικητική ενέργεια ή ρητή απαγγελία της ακυρώτητάς της. 5 10 Ως προς την ορθότητα της πιο πάνω προσέγγισης υπήρξαν 15 ζωηρές αμφισβητήσεις και τελικά φαίνεται να έχει επικρατήσει η ορθότερη απόψηότι ηΔιοίκηση υποχρεούται επί του προκει­ μένου να προβεί σε ανακλητική ενέργεια της "πράξης - συνέ­ πεια" προηγούμενης ακυρωθείσας ατομικής πράξης, (βλ. από­ φασητουΣ.τ.Ε.695/66). Επακόλουθοτηςνέαςαυτήςπροσέγγι- 20 σης είναι ότι η"πράξη- συνέπεια" εξακολουθεί να ισχύει μέχρις ότου ανακληθεί απότη Διοίκηση και δεν εξαφανίζεται αυτομά­ τως από το νομικό κόσμο μόλις ακυρωθεί η αρχική ατομική πράξη, σε αντίθεση με την αυτόματη εξαφάνιση της "πράξης συνέπεια" κατ' εφαρμογήτηςανακληθείσαςκανονιστικήςπράξης. Με- 25 ταγενέστερη νομολογία του Σ.τ.Ε.καθιέρωσε τελειωτικά τοκα­ θήκον της Διοίκησης να προβαίνει σε ανακλητική ενέργεια των "πράξεων - συνέπεια" και τούτο για να συμμορφωθεί προς το δεδικασμένο της ακύρωσης της αρχικήςπράξηςκαιταυτόχρονα καθόρισε τονομικό χαρακτήρατης"ανάκλησης" αυτήςπρος άρ- 30 ση κάθε αμφιβολίας. Τονίζεται επί του προκειμένου ότι ηανα­ κλητική πράξηστην οποία προβαίνει ηΔιοίκηση ως μέτρο συμ­ μόρφωσης προςτηδικαστικήακυρωτικήαπόφαση,δεν αποτελεί "ανάκληση" κατά την κοινή έννοια του όρου και γι' αυτό δεν απαιτείται για τηνομιμότητα της να συντρέχουν οι ουσιαστικές 35 προϋποθέσεις συνήθους ανάκλησης διοικητικής πράξης (βλ., μεταξύ άλλων, υποθέσεις Σ.τ.Ε. 421/67, 3731/74 και 274/75). Στην τελευταία αυτήυπόθεση λέχθηκε επίσης ότι κάθεπαράλει­ ψη της Διοίκησης να ανακαλέσει "πράξεις-συνέπεια" προηγού­ μενης ακυρωθείσας ατομικήςπράξηςσυνιστά πράβαση καθήκο- 40 ντος να συμμορφωθεί προς τηνακυρωτικήαπόφασηκαι μπορεί να προσβληθεί ανάλογα. 116 3 Α.Α.Δ. Πανταζής ν.Δημοκρατίας Πογιατζής, Δ. 10 Ηυποχρέωση τηςΔιοίκησης προς ανάκληση των "πράξεωνσυνέπεια" δεν είναι,εντούτοις, απόλυτη. ΗΔιοίκησηαπαλλάσ­ σεται απότην υποχρέωση της να προβεί στην οφειλόμενη ανά­ κληση αν αυτό απαιτεί η προστασία καλόπιστων τρίτων, προστασία η οποία ταυτίζεται με τη χρηστή και εύρυθμη διοίκηση και ηοποία επιβάλλει τη διατήρηση και εγκυρότητα ορισμένων πράξεων παρόλο που αυτές είναι συνέπεια της ακυρωθείσας ατομικής, ή οποτεδήποτε η Διοίκηση κατορθώνει να επιλύσει κατ' άλλο τρόποτηνυποχρέωσησυμμόρφωσης τηςπροςτοακυρωτικό δεδικασμένο. 15 Όπως και να έχουν τα πράγματα, η Διοίκηση θα πρέπει να έχειυπόψητης την απόφασητουΔιοικητικού Εφετείου Πειραι­ ώς αρ.601/79υπότην προεδρίατου Συμβούλου τηςΕπικρατεί­ ας Β. Ρώτη,με την οποίακρίθηκε μεταξύάλλων ότι η Διοίκηση υποχρεούται: 5 20 25 30 35 40 ".... εκστοιχειώδους καθήκοντος χρηστής καιευρύθμου διοι­ κήσεως κατά την διευθέτησιν των προκυπτόντων εξ ακυρω­ τικής αποφάσεως,όπως συγχρόνως μετην εκκένωσιν τηςθέ­ σεως τηνοποίανεποφθαλμιάοεπιτυχώντηνακύρωσιν,προβή εις την υπηρεσιακήν τακτοποίησηιν του διορισθέντος υπαλλήλου, είτεδιατης μετακινήσεως τουεις δημιουργηθείσαν εξοιουδήποτελόγου εντω μεταξύετέρανκενήν θέσιν,εί­ τεδιατης διατηρήσεωςαυτούως υπεραρίθμουήέκτοςοργα­ νικών θέσεων, μέχρι τηςυπ' αυτούκαταλήψεως κενωθησομένης εν τω μέλλοντι θέσεως." Επανερχόμεθα στα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης γιανα επισημάνουμε ότι δεν έχει προβληθεί, ούτε καιθα μπορούσε να είχε προβληθεί, ισχυρισμός ότι ηπερίπτωση του παρόνταΕφε­ σείοντα εμπίπτει στην εξαίρεση στην οποία έχουμε μόλις αναφερθεί. Περαιτέρω,παρόλοπουτόσο ενώπιον τουπρωτόδικου Δικαστηρίου όσο και ενώπιον μας,υποβλήθηκε ισχυρισμός ότι η Διοίκηση παρέλειψε να συμμορφωθεί με την υποχρέωση της όπως αυτή έχει καθοριστεί στην υπόθεση του Εφετείου Πειραι­ ώς αρ.601/79,η εισήγηση αυτήουσιαστικά εγκαταλείφθηκεμετά τηδιαπίστωση ότιηΕ.Δ.Υ., στην προσπάθειατηςναθεραπεύσει την αδικία στην επαγγελματική ανέλιξη του Εφεσείοντα, συμ­ μορφούμενη ταυτόχρονα και με τις υποδείξεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην απόφαση του στην προσφυγή 117/84 (βλ. Pantazis v.Republic

(1986)3C.L.R. 239),πουαναφέρονται στη σ.255, προήγαγε τον Εφεσείοντα στη θέση Ανώτερου Χωρομέ­ τρηαναδρομικάαπό 15/1/81 καιακολούθως στηθέση Ανώτερου 117 Πογιατζής, Δ. Πανταζήςν.Δημοκρατίας

(1995)Κτηματολογικού Λειτουργού (κλίμακαΑ13)από 1/1/88. Εν όψει όλων ίων ανωτέρω, ηέφεση κρίνεται τελείως ανυ­ πόστατη και απορρίπτεται, η δε προσβαλλόμενη ανακλητική απόφαση τηςΕ.Δ.Υ. επικυρώνεται μεέξοδα σεβάρος του Εφε­ σείοντα. Η έφεση απορρίπτεται μεέξοδασε βάροςτουεφεσείοντα. 118 5