clr/1995/1995_3_146.pdf

(1995)27 Μαρτίου, 1995 [ΠΙΚΗΣ,ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ, ΧΑΤΖΗΤΣΑΓΓΑΡΗΣ, ΝΙΚΗΤΑΣ, ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ,Δ/στές] ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ, ΜΕΣΩ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΤΜΗΜΑ­ ΤΟΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΡΟΣΟΔΩΝ, Εφεσείοντες-Καθ' ων η αίτηση, ν. ΕΡΡΙΚΗΣ Α. ΓΕΩΡΓΙΑΔΟΥ, Εφεσίβλητης-Αιτήτριας. (Αναθεωρητική ΈφεσηΑρ. 1207) Κεφαλαιουχικά κέρδη — Ο περί Φορολογίας Κεφαλαιουχικών Κερδών Νόμος,1980, (Ν. 52/80), Άρθρο 35— Συμβάσεις για πώλησηακίνητης ιδιοκτησίαςπου έγινανπριν τηνέναρξητουΝ.52/80, αγνοούνταιανδεν κατατέθηκε αντίγραφο τους στο γραφείο τον ΔιευθυντήΕσωτερικών Προσόδωνμέσα σεδύομήνεςαπό τηνέναρξητηςισχύος τον νόμου. 5 Λέξεις και Φράσεις — "Ουδεμία σύμβασιςδιαθέσεως ιδιοκτησίας"στο Άρθρο 35 του περί Φορολογίας Κεφαλαιουχικών Κερδών Νόμου 52/

1. Λέξεις και Φράσεις— "Σύμβασις"στο Άρθρο 2 τονπερί ΣυμβάσεωνΝό­ μου, Κεφ. 149,και στο Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσης της 10 "ΠΡΩΪΑΣ"και Λεξικό τηςΔημοτικής, 2η έκδοση, Εταιρείας Ελληνι­ κώνΕκδόσεων. Συνταγματικό Δίκαιο — Σύνταγμα Άρθρο 24.1 — Υποχρέωση για συνει­ σφορά σταδημόσιαβάρη αναλόγως τωνδυνάμεων τονφορολογονμένον. Το 1982 ηεφεσίβλητη μεταβίβασεκτήμασε πέντεαγοραστές. Σαν τίμημαπώλησης δηλώθηκετοποσότωνΛΚ10.000,-. Δενκατατέθηκε γραπτή συμφωνία πώλησης τουκτήματος. Ηαγοραίααξίατουκτή­ ματος κατά το χρόνο της μεταβίβασηςκαθορίστηκε σε ΛΚ70.000για σκοπούς καθορισμού κέρδους βάσει του περί Φορολογίας Κεφάλας ουχικών Κερδών Νόμου, 1980 (Ν52/80). Η εφεσίβλητη αναγνώρισε 146 15 20 3 ΑΛΛ. 5 Δημοκρατία ν.Γεωργιάδου ότι ηαξίατου κτήματος στην ελεύθερηαγοράήτανΛΚ70.000αλλά υπέβαλεότιδενυπόκειτο σεφορολογία εφόσον ησυμφωνία πώλησης έγινετο 1979 και το ποσό που εισέπραξε ήταν μόνο ΛΚ10.000,-. Η αξία του κτήματος καθορίστηκε από την εφεσείουσα την 27.6.78 σε ΛΚ32.500,-ενώ απότονΔιευθυντή σεΛΚ20.000,-. Ησύμβαση πώλησης απορρίφθηκεαπότον Διευθυντή σαν απα­ ράδεκτοστοιχείο γιατηδιάθεσητουκτήματος εφόσον αυτήδενκα­ τατέθηκε όπως προβλέπεται απότις διατάξεις του άρθρου 35 του Ν.52/
2. 10 15 ΤοπρωτόδικοΔικαστήριο αποφάνθηκεότιορθάαπορρίφθηκεη γραπτή συμφωνία του 1979, όμως ηπαράλειψη του Διευθυντή να αναζητήσει στοιχεία για τις λεπτομέρειες της πώλησης έξω από τη γραπτή συμφωνία, καθιστούσε την έρευνα ατελή και την απόφαση τρωτήενόψειτουπαραδεκτούγεγονότος on όντως επήλθε το 1979 συμφωνία γιαπώληση του κτήματος για ΛΚ10.000,-. Στην έφεση ενώπιον της Ολομέλειας προσβλήθηκε το εύρημα τουΔικαστηρίου ότιησυμφωνίατου 1979 ήτανπαραδεκτό γεγονός και αμφισβητήθηκε η ερμηνεία που δόθηκε στο άρθρο 35 του Ν.52/
3. 20 25 30 35 Η Ολομέλεια του Ανωτάτου Δικαστηρίου επέτρεψε την έφεση και αποφάνθηκε ότι:
4. Οπως προκύπτει από την επίδικη διοικητική απόφαση όχι μόνο η σύμβαση του 1979 δεν ήταν παραδεκτή αλλά και η διάθεση του κτήματος αμφισβητήθηκε πριν την θέσπιση του Ν.52/
6. Ηφράση"ουδεμία σύμβασις διαθέσεως ιδιοκτησίας"στοάρ­ θρο 35 του Νόμου αποκλείει κάθε μορφή συμφωνίας διάθε­ σης ιδιοκτησίας γραπτή ή προφορική που συνομολογήθηκε πριν την θέσπιση τουνόμου (Ν52/80). με μόνηεξαίρεση γραπτές συμβάσεις πουκατατίθενταιμέσα σεδύο μήνες απότην έναρξη της ισχύος του.
7. Τοάρθρο 35 του Νόμουδεν προσκρούει σε οποιαδήποτεσυ­ νταγματική διάταξη,ούτε και η συνάρτηση της φορολογίας κεφαλαιουχικών κερδών με την αγοραίααξία του κτήματος καταστρατηγείτις διατάξειςτουάρθρου24.1 τουΣυντάγμα­ τος, που συναρτά την επιβολή φορολογίας με τις δυνάμεις του φορολογουμένου. 147 Δημοκρατία ν. Γεωργιάδου

(1993)3Α.Α.Δ.

1. Έφεση Έφεσηεναντίον της απόφασηςΔικαστή ίου Ανωτάτου Δικάστηρίου Κύπρου (Αρτεμίδης, Δ.) που δόθηκε στις 22 Οκτωβρί­ ου, 1990 με την οποία έγινε δεκτήηπροσφυγή της εφεσίβλητηςαιτήτριας εναντίον της απόφασης των εφεσειοντων με την οποία καθόρισαν ως τιμή διάθεσης κτήματος της, για σκοπούς καθορισμού του κέρδους βάσει του περί Φορολογίας Κεφαλαιουχικών Κερδών Νόμου, 1980 (Ν.52/80) την αγοραία αξία του κατά το χρόνο της μεταβίβασης,ήτοι£70.000,-. 15 20 Στ. Χ" Γιάννη-Ιωσήφ (κα.), Δικηγόρος της Δημοκρατίας για τους εφεσείονοτες. Τ.Κατσικίδης, για την εφεσίβλητη. 25 Cur. adv. vuit. Ηαπόφασητου δικαστηρίου θαδοθεί απότον Δικαστή Γ.Μ. Πική. ΠΙΚΗΣ,Δ.: Το 1982 ηεφεσίβλητη (αιτήτρια)προέβηστημετά148 3 ΑΛΛ. 5 10 15 20 25 30 35 40 Δημοκρατία ν.Γεωργιάδου Πικής, Δ. βίβασηκτήματος σε πέντε αγοραστές. Όπωςδηλώθηκε τοκτήμα πωλήθηκε στους αγοραστές έναντι ποσού£10.000,-δενκατατέθη­ κε όμως ούτε έγινε επίκληση γραπτής συμφωνίας πώλησης του κτήματος. OLκτηματολογικές αρχέςκαθόρισαντηναγοραίααξία του (κτήματος),κατάτο χρόνο της μεταβίβασης,σε £70.000,- και επέβαλανκαιείσπραξανανάλογαμεταβιβαστικά τέλη. ΟΔιευθυντής Εσωτερικών Προσόδωνκαθόρισεωςτιμήδιάθε­ σηςτουκτήματος,γιασκοπούςκαθορισμούτουκέρδουςβάσειτου περίΦορολογίαςΚεφαλαιουχικών ΚερδώνΝόμου,1980 (Ν52/80), την αγοραία αξία του κατά το χρόνο της μεταβίβασης, ήτοι £70.
2. Ηεφεσίβλητηαναγνώρισεότιεκείνη ήτανη αξίατουκτή­ ματοςκατά τοχρόνο εκείνο στηνελεύθερη αγορά. Υπέβαλεόμως ότι εφόσον ησυμφωνίαπώλησης έγινετο 1979 καιηίδια είσπραξε μόνο£10.
3. απότηνδιάθεσητουδενυπόκειτοσεοποιαδήποτεφορολογία. Ηίδιακαθόρισετηναξίατουκτήματοςτην27/6/78 σε£32.500,- ενώοΔιευθυντής σε£20.000.-. Η συμφωνίατηνοποία επικαλέστηκε είναιγραπτήσυμφωνίαγιατηνπώλησητουκτήματος για£10.000,-,ημερομηνίας15/12/
4. Ο Διευθυντής απέρριψε τησύμβαση πώλησης ως απαράδεκτο στοιχείο γιατηδιάθεσητουκτήματοςεφόσον αυτήδενκατατέθη­ κεόπωςπροβλέπεταιαπότιςδιατάξειςτουάρθρου35τουΝ52/80 (αναριθμήθηκεσεάρθρο31μετοντροποποιητικόνόμο,Ν 135/90). Τοάρθροαυτόπροβλέπει ότισυμβάσεις γιατηνπώλησηκτήματος που συνομολογήθηκαν πριν την ημερομηνία έναρξης της ισχύος τουΝ52/80λαμβάνονταιυπόψημόνοεφόσοναντίγραφοτηςσύμ­ βασης κατατίθεταιστο γραφείο τουΔιευθυντή Εσωτερικών Προ­ σόδων μέσα σε δυο μήνες από την έναρξητης ισχύος του νόμου. Το Ανώτατο Δικαστήριο στην άσκησητης αναθεωρητικήςτουδι­ καιοδοσίαςαποφάσισεότιορθάαπορρίφθηκεηγραπτήσυμφωνία της 15/12/79 ως στοιχείο δηλωτικό της πώλησης του κτήματος· έκρινε όμως ότιη απόρριψητουεγγράφουδεναπάλλαττετις Αρ­ χές απότηδιεξαγωγή έρευνας για το χρόνο διάθεσης τουκτήμα­ τος και τησυλλογήπληροφοριών πουθαέριπταν φως στο θέμα. Προέκτασητης θέσης αυτήςείναι ηαποδοχήπροφορικήςμαρτυρίαςγιατοπεριεχόμενο γραπτήςσύμβασης η οποίαείναιαπορρι­ πτέαβάσει τουάρθρου
5. Σεανάλογηεισήγηση, μετηνθέση που υιοθετήθηκε στην εφεσιβαλλόμενη υπόθεση,πουέγινεστηΛαμπασκή ν.Δημοκρατίας (Υπ. αρ. 643/92, αποφασίστηκε στις 15/2/94) το δικαστήριο παρατήρησε ότι "τέτοια αντίκρυση θα αναιρούσε την ουσία των διατάξεων του άρθρου 31 και θααντιστρατευό­ ταν το σκοπό τους.". 149 Πικής,Δ. Δημοκρατία ν.Γεωργιάδου (199S) Το πρωτόδικο δικαστήριο αποφάσισε ότι η παράλειψη του Διευθυντή να αναζητήσει στοιχεία για τις λεπτομέρειες τηςπώ­ λησης έξω απότηγραπτήσυμφωνίακαθιστούσε τηνέρευναατε­ λή και την απόφασητρωτή ιδιαίτεραενόψειτουπαραδεκτούγε­ γονότος ότι όντως επήλθε στις 15/12/79συμφωνία για την πώ- 5 λησητου κτήματος για£10.000,-. Οι εφεσείοντες αμφισβητούνκαιπροσβάλλουν μετηνέφεσητό­ σο το εύρημα του δικαστηρίου ότι ήταν παραδεκτό γεγονός η ύπαρξητης συμφωνίας της 15/12/79 όσοκαιτην ερμηνεία που δό­ θηκε στις διατάξεις του άρθρου
6. Αναφορικά με την ερμηνεία 10 του άρθρου 35 οι εφεσείοντες επικαλέστηκαν αριθμόαποφάσεων (πρωτοβάθμιων) στις οποίες υιοθετείται διαφορετική ερμηνεία των προνοιών του άρθρου35 απόεκείνηπουδόθηκεσ' αυτή την υπόθεση. Η διαπίστωση του δικαστηρίου ότι ήτανπαραδεκτόγεγονός 15 ηύπαρξητης σύμβασης της 15/12/79 είναι εσφαλμένη. Στηνπα­ ράγραφο

(1)της επίδικης διοικητικής απόφασης ο Διευθυντής αφού επεσήμανε ότι η σύμβαση δεν κατατέθηκε στην αρμόδια αρχή, όπως προβλέπεται στο άρθρο 35, αποφάσισε".. και ως εκ τούτου αδυνατώνα αποδεχθώότι ηδιάθεση της ακίνητης ίδιο- 20 κτησίας σας έχει γίνει πριν την έναρξη της ισχύος του εν λόγω νόμου.". Προκύπτει ότι όχι μόνο δεν ήτανπαραδεκτήησύμβα­ ση της 15/12/79 αλλά αμφισβητήθηκε η διάθεση του κτήματος πριν την θέσπιση του Ν 52/

1. Το κείμενο του άρθρου 35 αποκλείει ως θέμα γραμματικής 25 ερμηνείας κάθε σύμβαση που συνομολογήθηκε πριν την έναρξη της ισχύος του νόμου ως στοιχείο για τη διάθεση ακινήτου με μό,νη εξαίρεση γραπτές συμφωνίες αντίγραφο των οποίων κα­ τατίθεται στο Διευθυντή σύμφωνα με τις πρόνοιες του άρθρου
2. Το άρθρο 35 προβλέπει: 30 "Ουδεμία σύμβασις διαθέσεως ιδιοκτησίας γενομένηπρο της ενάρξεως ισχύος του παρόντος Νόμου, δύναται δια τους σκοπούς του παρόντος Νόμου,να ληφθήυπ' όψιν εκτός εάν αύτη προσαχθή,και αντίγραφοναυτήςκατατεθήεις το Γραφείον του Διευθυντού εντός δυο μηνών από της ενάρξεως 35 ισχύος τουπαρόντοςΝόμου." Η φράση "ουδεμία σύμβασις διαθέσεως ιδιοκτησίας" απο­ κλείει κάθε μορφή συμφωνίας διάθεσης ιδιοκτησίας γραπτή ή προφορική. Ηπρωταρχική σημασία του όρου "σύμβασις" είναι 150 3ΑΛΛ. 5 10 15 20 25 30 35 40 Δημοκρατία ν.Γεωργιάδου Πικής,Δ. "συμφωνία". (Βλ. Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσης της "ΠΡΩΪΑΣ", Ορθογραφικόν και Ερμηνευτικόν, Τόμος 2ος, σελ. 2283 και Λεξικό της Δημοτικής, Ορθογραφικό, Ερμηνευτικό Ετυμολογικό, 2η έκδοση, Εταιρείας Ελληνικών Εκδόσεων, σελ. 664). Η ίδιαουσιαστικά σημασία αποδίδεταιστον όρο "σύμβα­ ση" και απότον περί Συμβάσεων Νόμο,ΚΕΦ.
3. Τοάρθρο2, ερμηνευτικό των διατάξεωντου ΚΕΦ. 149,ορίζει: "an agreement enforceable by law is a contract" ("συμφωνία εφαρμοστέα κατά το νόμο συνιστά σύμβαση"). Ο περί Συμβάσεων Νόμος, ΚΕΦ. 149, δε διακρίνει μεταξύ γραπτών καιπροφορικών συμφωνιών. Εφόσο συνυπάρχουντα στοιχεία ταοποίαστοιχειοθετούν συμφωνία αυτήείναι (με ελά­ χιστες εξαιρέσεις στις οποίες δε θα αναφερθούμε) ισχυρή και. συνιστά σύμβαση. Οι διατάξειςτου Αρθρου 35 αποκλείουνκάθεσύμβασηπουσυνομολογήθηκε πριντηνθέσπιση τουνόμου(Ν 52/80) με μόνη εξαίρεση γραπτές συμβάσεις που κατατίθενται μέσα σε δυο μήνες όπως ορίζεται στο κείμενο του. Στην Σκονταρη ν.Δημοκρατίας (Υπ. αρ.475/88, αποφασί­ στηκε στις 14/11/90)επισημαίνεται ότι σκοπός του νομοθέτη με την θέσπιση του άρθρου 35 ήταν".. οαποκλεισμός και/ήπεριο­ ρισμός της δυνατότητας φοροδιαφυγής και καταστρατήγησης του Νόμου με προχρονολογημένες συμβάσεις διάθεσης.". Όπως υποδεικνύεται στην Κυπριακή Εταιρεία Μεταφορών Λτδ ν. Δημοκρατίας (Υπ. αρ.563/88,αποφασίστηκε στις 14/10/89)το άρθρο 10 του Ν52/80,που ορίζει τί συνιστά διάθεση ιδιοκτη­ σίας,ερμηνεύεται σε συνδυασμό μετοάρθρο35 του ιδίου νόμου με αποτέλεσμα να αποκλείονται για τους σκοπούς του Ν 52/80 συμβάσεις γιατηδιάθεση ιδιοκτησίας οι οποίες έγιναν πριντην έναρξη της ισχύος του εκτός εκείνεςαντίγραφοτων οποίωνκατατέθηκε στο Διευθυντή μέχρι τις30/9/
4. Στην Χ" Κυριάκου ν.Δημοκρατίας(Υπ. αρ.245/89,αποφασίστηκεστις 11/5/90) το δικαστήριο απέρριψε εισήγηση ότι το άρθρο 35 προσκρούει σεοποιαδήποτε διάταξητουΣυντάγματος ήότι σκοπός τουνομοθέτη μετηθέσπιση τουυπήρξεηδιάκριση του μεταξύ προφορικών και γραπτών συμφωνιών- ενώ στην Mazmanian ν.Δημοκρατίας,

(1993)3Α.Α.Δ.569,αποφασίστη­ κε ότι ησυνάρτηση της φορολογίας κεφαλαιουχικών κερδών με την αγοραίααξίατουκτήματος,όπως προβλέπεται στο άρθρο9

(1)του νόμου, δεν αντίκειται προς τις διατάξεις του άρθρου 24.1 του Συντάγματοςπου συναρτάτην επιβολή φορολογίας με τις δυνάμεις του φορολογουμένου. 151 Πικής, Δ. Δημοκρατία ν.Γεωργιάδου

(1995)•Η κατάληξηστην οποίααγόμεθα είναι ότι ορθά αποκλείστη­ κε από το Διευθυντή ηγραπτήσυμφωνία της 15/12/79ως στοι­ χείο γιατηδιάθεσητουκτήματος. Στηναπουσίαοποιουδήποτε παραδεκτού στοιχείου για τηδιάθεση του κτήματος άλλου από τη μεταβίβασητουορθάκρίθηκε ότι η διάθεσησυνετελέστηκε με τη μεταβίβασητουκτήματοςτο 1982. Ηεκκαλούμενηαπόφαση περί του αντιθέτου κρίνεται εσφαλμένη και παραμερίζεται. ν 5 Ηέφεση επιτρέπεται. Η πρωτόδικηαπόφαση παραμερίζεται. Η επίδικη διοικητική απόφασηεπικυρώνεται στην ολότητα της βάσει του Αρθρου 146.4 (α). Δεν εκδίδεται διαταγήγια έξοδα. 10 Ηέφεσηεπιτρέπεται χωρίς διατα­ γή /ία έξοδα. 1 152