(1995)28 Απριλίου, 1995 [ΠΙΚΗΣ, Π.,ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ, ΧΑΤΖΗΤΣΑΓΓΑΡΗΣ, ΝΙΚΗΤΑΣ, ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ, Δ/στές] KRASHIAS MODERNLAND & BUILDING DEVELOPERS LTD, Εφεοείοντες-Αιτητές, v. ΔΗΜΟΥ ΕΓΚΩΜΗΣ, Εφεσίβλητον-Καθ'ου ηαίτηση, (Αναθεωρητική Έφεση 1212) Διοικητική πράξη — Εκτελεστή—Πράξηπληροφοριακού ήεπιβεβαι ωτικού χαρακτήρα ήπράξη ηοποία εκφράζειτην πρόθεση και όχι την βούληση της διοίκησης χωρίς την άμεση παραγωγή εννόμου αποτελέσματος δεν αποτελεί εκτελεστήπράξη — Εφαρμοστέακρι τήρια και αρχές για την ύπαρξη εκτελεστότητας διοικητικής πράξνς. 5 Αίτηση Ακυρώσεως — Πράξη καθαράπληροφοριακής ήσυμβουλευτι κήςμόνο φύσης δεν μπορεί ναπροσβληθεί μεΑίτηση Ακυρώσεως. Αναθεωρητική Δικαιοδοσία — Ηεκτελεστότητα διοικητικής πράξης ή απόφασης συνιστά προϋπόθεση για την ανάληψη και άσκηση ανα- 10 θεωρητικής δικαιοδοσίας βάσει του Άρθρου 146.1 του Συντάγμα τος. Οδοί και Οικοδομές — Καθορισμός νέωνπολεοδομικών ζωνώνμετά την έγκριση της αίτησης από το Δήμο αλλά πριν την έκδοση της άδειας οικοδομής — Περιορισμός στον αριθμό των ορόφων — Ο 15 περί Ρυθμίσεως Οδών και ΟικοδομώνΝόμος Κεφ. 96, Κ.Δ.Π. 9/86. Την 12.4.1986οιεψεσείοντεςεξασφάλισανάδειαοικοδομήςαπό τον Δήμο Έγκωμηςγια την ανέγερση μιας επταόροφης καιτριών εξαόροφων πολυκατοικιών. Ηάδεια οικοδομήςανανεώθηκε στις 16.6.1988γιαακόμα έναχρόνο. Στις 22.1.1986, μετάτηνέγκρισητηςαίτησηςαπό τονΔήμο αλ ί98 20 3 Α.Α.Δ. 5 10 15 20 Krashias Dev. v. Δήμου Έγκωμης λά πριν από την έκδοση της άδειας οικοδομής δημοσιεύθηκε η Κ.Δ.Π. 9/86, Γνωστοποίηση δυνάμει του άρθρου 14
(1)του Περί Ρυθμίσεως Οδών καιΟικοδομών Νόμου Κεφ.96, μετηνοποία κα θορίστηκαν νέες πολεοδομικές ζώνες. Τα οικόπεδα των αιτητών περιλήφθηκανσεζώνηστηνοποία μπορούσανναανεγερθούντριόροφες οικοδομές, αντί οικοδομές δώδεκα ορόφων που προέβλεπε το προηγούμενο νομικό καθεστώς της Κ.Δ.Π.640/
- Στις9.5.1989καιενώσυμπληρώθηκαν μόνοτρεις από τουςορό φους της επταόροφης πολυκατοικίας, ο εφεσίβλητος Δήμος απέστείλε επιοτολή προς τους εφεσείοντες καλώνταςτους να μηπρο βούν σε περαιτέρω εκτέλεσηοικοδομικών εργασιών εκτός αν υπο βάλουννέααίτησημεσχέδιαπουνασυνάδουνμετην Κ.Δ.Π.249/88 η οποία ακύρωσε την Κ.Δ.Π. 9/86 και τη γνωστοποίηση με αρ. 640/
- ΕπίσηςοΔήμος ανέφερεστην επιστολή τουότι μετηνανανεωμένηάδειαοικοδομής που εκδόθηκε στις 16.6.88οι αιτητές δεν εδικαιούντο ναπροβούν στην ανέγερση των πολυκατοικιών με βά ση την ανανεωμένη άδεια, λόγω εκπνοής της περιόδου των τριών χρόνων που εκαθορίζετο στη γνωστοποίηση που έγινε με βάση τις πρόνοιες του άρθρου 14
(1)του Κεφ. 96 και που αφορούσε ειδική ρύθμιση αναφορικάμεοικοδομικές εργασίες πουδεν ήτανσύμφω νες μετο νέο νομικό καθεστώς. 25 Οι εφεσείοντες καταχώρησαν προσφυγή αξιώνοντας δήλωση ότι η άρνηση του Δήμου που περιέχεται στην πιο πάνω επιστολή τουναανανεώσει τηνάδειαοικοδομήςπουεκδόθηκεστις 12.4.1986 είναι άκυρηκαι εστερημένηοιουδήποτενομίμου αποτελέσματος. 30 Το πρωτόδικοΔικαστήριο αποφάνθηκεex proprio motu ότι το περιεχόμενο της επιστολής του Δήμου ημερ. 9.5.1989 δεν υποδηλούσετην ύπαρξη απόφασηςάρνησης ανανέωσης της άδειας οικο δομήςκαιωςεκτούτουθεώρησε ανύπαρκτητηνπροσβαλλόμενηOLοικητικήπράξη. Η Ολομέλεια του Ανωτάτου Δικαστηρίου επικύρωσε την από φασητου πρωτόδικουΔικαστηρίου και αποφάνθηκεότι: 35 1. Από εξέταση του διοικητικού φακέλλου φαίνεται ότι οΔή μος Έγκωμης έλαβε επιστολή απόδημότη που διαμαρτυρόταν για την ανέγερση των οικοδομών των εφεσειόντων και ζήτησε την άποψη του Τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως. Το Τμήμα αυτό απάντησε στο Δήμο με επιστολή ημερ. 20.4.1989. Στησυνέχεια ο Δήμος απέστειλε προς τους εφε σείοντες την υπόεξέταση επιστολή ηοποίααποτελεί ουσια199 Krashias Dev.v.ΔήμουΈγκωμης
(1995)στικά αντιγραφήτης επιστολής του Τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως.
- Η υπό εξέταση επιστολή δεν εστάλη προς τους εφεσείοντες σαν απάντηση σε οποιαδήποτεαίτηση των εφεσειόντων, αλ λά σαν διακήρυξη της επικρατούσας πολιτικής επί του συγκεκριμένου θέματος.
- Οι εφεσείοντες ζήτησαν προφορικάανανέωση της άδειαςοι κοδομής, όμως απότα στοιχεία του φακέλλου και την προϊ στορία και προέλευση της υπό εξέταση επιστολής, φαίνεται ότι αυτή, δεν αποτελεί απάντηση στην προφορική αίτηση των εφεσειόντων. 5 10
- Το περιεχόμενο της επιστολής είναι καθαρά πληροφοριακού χαρακτήρα χωρίς τη δημιουργία οιωνδήποτε εννόμων απο τελεσμάτων, δικαιωμάτων ήυποχρεώσεων. Μετην επιστο λή πληροφορούνται οι εφεσείοντες για το υφιστάμενο νομικό καθεστώς κατάτον συγκεκριμένο χρόνο και σε καμιά πε ρίπτωση δεν διαφαίνεται ότι περιέχεται οποιαδήποτεάρνη ση του Δήμου για ανανέωση της άδειαςοικοδομής. 15
- Ηαπόφαση του πρωτόδικου Δικαστηρίου ότι ηυπό εξέταση επιστολή δεν αποτελούσε εκτελεστή διοικητική πράξηκαι η απόρριψη της προσφυγής για τον λόγο αυτόείναι ορθή. 20 Η έφεση απορρίπτεται με έξοδα ενα ντίον τωνεφεσειόντων. Υποθέσεις που αναφέρθηκαν: Δημοκρατία και άλλος ν. Κονκκονρή και άλλων,
(1993)3 Α.ΑΛ. 598- 25 Δημοκρατία v. Sunoil Bunkering Limited,
(1994)3Α.ΑΛ. 26Στεφανίδης &Αλλοι ν.Δήμον Έγκωμης,
(1994)3Α.ΑΛ. 49Fellas v. TheRepublic,
(1972)3 C.L.R. 310Erotokritou v. TheRepublic,
(1972)3 C.L.R.523Phyiaktides v. TheRepublic,
(1984)3 C.L.R. 1328- 200 30 3 Α.Λ.Δ. Krashias Dev. v. Δήμου Έγκωμης Makris&Anotherv. TheRepublic& Others,
(1984)3C.L.R. 10Siman (No.2)v. The MunicipalityofFamagusta,
(1972)3C.L.R.
- Έφεση. 5 10 Έφεσηεναντίον τηςαπόφασηςΔικαστή του Ανωτάτου Δικαστηρίου Κύπρου (Χρυσοστομής, Δ.) που δόθηκε στις 26 Οκτω βρίου, 1990 (Προσφυγήαρ.553/89)μετην οποίααπορρίφθηκεη προσφυγή των εφεσειόντων εναντίον της άρνησης των εφεσί βλητων να ανανεώσουν άδεια οικοδομής που εκδόθηκε στις 12.4.1986για ανέγερση μιας επταόροφουκαι τριών εξαόροφων πολυκατοικιών. Κ. Μιχαηλίδης μεΤ. Καρακάνα (κα), για τους εφεσείοντες. Χρ. Τριανταφυλλίδης, γιατον εφεσίβλητο. Cur. adv.vult. 15 20 25 30 35 Γ.ΠΙΚΗΣ, Π.: Την ομόφωνη απόφασητου Δικαστηρίου θα εκδώσει ο δικαστής Φρ. Νικολαΐδης. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ, Δ.: Στις28.12.1985 ο εφεσίβλητος στηνπαρούσα διαδικασίαΔήμος Έγκωμης, ("ο Δήμος")» ενέκρινε τελι κά την αίτηση των εφεσειόντων για έκδοση άδειας οικοδομής στα οικόπεδα με αρ. τεμαχίων 1185 ως 1189 και 1211 ως 1213 τουΦύλλου/ΣχεδίουΧΧΙ.52.Ε.2,εντός τουΔήμουΈγκωμηςγια την ανέγερση μιας επταόροφης και τριών εξαόροφων πολυκα τοικιών. Με επιστολή τουημερ.6.3.1986,ο Δήμος πληροφόρη σε τους εφεσείοντες σχετικά και τους κάλεσε να καταβάλουντα σχετικά δικαιώματα. Οι εφεσείοντες συμμορφώθηκανκαιηάδεια οικοδομής εκδόθηκε στις 12.4.
- Οι εφεσείοντες είχαν αρχί σει τις οικοδομικές εργασίες πριν απότην έκδοση της σχετικής άδειας και είχαν υποχρεωθεί μεδικαστικό ένταλμα να τις ανα στείλουν. Μετάτην έκδοση τηςάδειαςεπανήρχισαντις εργασίες οι οποίες όμως δεν ολοκληρώθηκαν μέσα σ' έναχρόνο καιέτσι, στις 4.12.1987 ζητήθηκε η ανανέωση της άδειας οικοδομής. Η αίτησηγια ανανέωσηεγκρίθηκε στις 21.5.1988και ηάδειαοικο δομής, μετά την καταβολή των σχετικών δικαιωμάτων στις 16.6.1988,ανανεώθηκε για έναακόμαχρόνο. Μετά την έγκριση απότο Δήμο της αίτησης στις 28.12.1985, αλλά πριν απότην έκδοση της άδειας οικοδομής δημοσιεύτηκε 201 Νικολαΐδης, Δ. Krashias Dev. ν.Δήμον Έγκωμης
(1995)στις 22.1.1986 στο ΠαράρτημαIII(Ι)της Επίσημης Εφημερίδας της ΔημοκρατίαςηΚ.Δ.Π. 9/86, Γνωστοποίηση δυνάμειτουάρ θρου 14
(1)του περί Ρυθμίσεως Οδών και Οικοδομών Νόμου, Κεφ. 96, με την οποία καθορίστηκαν νέες πολεοδομικές ζώνες. Τα οικόπεδα των αιτητών περιλήφθηκαν σε ζώνη στην οποία 5 μπορούσαν να ανεγερθούν τριόροφες οικοδομές, αντί οικοδο μές δώδεκα ορόφων που προέβλεπε το προηγούμενο ισχύον νο μικό καθεστώς της Κ.Δ.Π. 640 της8.8.
- Στις 9.5.1989και ενώ απότις τέσσεριςπολυκατοικίες για τις οποίες είχε εξασφαλισθεί η άδεια, είχαν συμπληρωθεί μόνο οι 10 τρεις όροφοι της προτιθέμενης ως επταορόφουπολυκατοικίας, ενώ για τις άλλες τρεις είχαν γίνει μόνο μικρής έκτασης εργα σίες,ο εφεσίβλητος Δήμος απέστειλε στους εφεσείοντες τηνακό λουθη επιστολή: "Αναφέρομαι στην Άδεια Οικοδομής με αρ. Ε.26421 ημ. 12.4.86 και την ανανεωθείσα Αδεια Οικοδομής με αρ. 26 ημ. 16.6.88πουαφοράτηνανέγερσηπάνωστασυνεχόμενα εγκριμένα οικόπεδα 1185 ως 1189 και 1211 ως 1213,Φ.Σχ.ΧΧΙ.52/Ε.2, σύμπλεγμα DτουΔήμουΈγκωμης: 15 (α) Μιας επταόροφης οικοδομής που να περιλαμβάνει 38 διαμερίσματα, θυρωρείο και τρία καταστήματα με βοη θητικούς χώρους των διαμερισμάτων και τωνκαταστη μάτων στο υπόγειο και 20 (β) Τριών εξαόροφων πολυκατοικιών που να περιλαμβά νουν συνολικά 35 διαμερίσματα (11 διαμερίσματαη μια και από 12 διαμερίσματαοι δυοάλλες) 25 και επιθυμώ να σας πληροφορήσω ταακόλουθα: (α) Από επιτόπια εξέταση διαπιστώθηκε ότι από τις τέσσερεις αυτές οικοδομές έχει χτιστεί και σχεδόν αποπερα τωθεί (μερικά διαμερίσματα έχουν κατοικηθεί") μόνον η μισή επταόροφη οικοδομή, ενώ νια την υπόλοιπη μισή επταόοοφηκαιγιατις υπόλοιπες τρεις εξαόοοΦεςπολυ κατοικίες καμιά οικοδομική εργασία δεν έγινε μέχοι σή μερα. (β) Πρέπει να σημειωθεί ότιηεξασφάλιση άδειαςοικοδομής για την ανέγερση των τεσσάρων πολυκατοικιών έγινε με βάσητονομικό καθεστώςπουυπήρχεπριν απότηδημοσί202 30 35 3 Α.Α.Δ. Krashias Dev. v.ΔήμουΈγκωμης Νικολαΐδης,Δ. ευση ζωνών γιατηνπεριοχή μετην ΚΔΠ 9/86,δηλαδή σύμφωνα μετις πρόνοιες της Γνωστοποίησης αρ.640/
- 5 (γ) Από τις22.1.86έχουνδημοσιευθεί πολεοδομικές ζώνεςγια την περιοχή (ΚΔΠ 9/86)και ταπιο πάνω οικόπεδα βρί σκονται τώρα μέσα στη ζώνη Η5 πουκαθορίστηκε με την ΚΔΠ 249/88,ηοποία έχει ακυρώσει την ΚΔΠ 9/86 και τη γνωστοποίηση μεαρ.640/
- Στηνπιοπάνωζώνηεπιτρέ πεται ηανέγερση οικοδομών με ανώτατοαριθμό ορόφων 3,ύφος 11.30 μ., ποσοστό κάλυψης ανάόροφο 0.50:1 και ανώτατοσυντελεστήδομήσεως 1.20:1,μεεπιπρόσθετο συ ντελεστήδομήσεως0.20:1γιαβεράντες/εξώστες ορισμένων διαστάσεων. (δ) Η παράγραφος5(α)της ΚΔΠ249/88 αναφέρειταακόλου θα: 15 20 25 30 35 "ΗπαρούσαΓνωστοποίησις δενεφαρμόζεται: (α)εφ'οιασδήποτε οικοδομής διάτην οποίαν, κατά την 22.1.1986,ημερομηνίαν δημοσιεύσεως της ΚΔΠ 9εν τη επισήμωεφημερίδιτηςΔημοκρατίας,υφίσταταιεν ισχύι άδεια οικοδομής χορηγηθείσα υπό της αρμοδίαςΑρχής καιτηςοποίαςηανέγερσις θασυμπληρωθή εντός τριών ετών απότηςωςάνωαναφερθείσηςημερομηνίαςκαθ'όσον αφοράεις τοναριθμόνορόφων,τούψος,τηνκάλυψιν καιτον συντελεστήν δομήσεως αυτής, απολύτως συμφωνως προςτασχέδιαβάσειτων οποίων ηεν λόγω άδειαοικοδομής έχει χορηγηθεί," (ε) Όπως σαφώςκαθορίζεταιστην πιοπάνω παράγραφο5(α) της ΚΔΠ 249/88,οιοικοδομές πουδεν είναι σύμφωνεςμε την ενλόγω γνωστοποίηση έπρεπε να είχαν συμπληρωθεί μέχρι τις21.1.89,δηλαδήτουλάχιστο ναέχειγίνει οσκελετός τουςγιανα εξασφαλιστεί οαριθμόςορόφων,τούΦος. ηκάλυψηκαιοσυντελεστής δομήσεως. Εφόσον δενέχετε ανεγείρει μέχρι τώραέναμχγάλομέρος τωνοικοδομούνγια τιςοποίες είχατεεξασφαλίσει άδεια,ηΑρμόδια Αρχήείναι απόλυτα βεβαίαότιδυνάμει της πιο πάνω πρόνοιας του Νόμουέχετεχάσει κάθεδικαίωμαναολοκληρώσετε τοέρ γο που εγκρίθηκε μετην εκδοθείσα άδειαοικοδομής. Τώ ραδεν δικαιούστε ναανεγείρετε καμιάαπό τις τρειςεξαόροφες πολυκατοικίες, αλλά ούτε και τοάλλο μισό μέρος της υφιστάμενης επταόροφηςοικοδομής. Μπορείτε όμως 203 Νικολαΐδης, Δ. Krashias Dev. ν.ΔήμουΈγκωμης
(1995)ναυποβάλετενέασχέδιαγιατριόροφες οικοδομέςπουεπι τρέπονται στην περιοχήκαιπουθαείναισύμφωνες μετην ΚΔΠ249/88. (στ) Πρέπειναδιευκρινιστεί ότι,παρόλοπουκατέχετετηνανα νεωμένηΑδεια Οικοδομής μεαρ.26ημ. 16.6.88πουισχύει μέχρι τις 15.6.89,δεν δικαιούστε με κανέναλόγο ναπρο βείτε στην ανέγερση τωνπολυκατοικιών μεβάσητηνανα νεωμένη άδεια, γιατί έχει εκπνεύσει η χρονική περίοδος των 3 ετών που καθορίζεται στηγνωστοποίηση που έγινε μ£βάση τιςπρόνοιες τουάρθρου 14
(1)τουΝόμου;Κεφ.96 και που αφορά ειδική ρύθμιση όσον αφορά τις εργασίες για οικοδομές οι οποίες δεν είναι σύμφωνες μετο νέο νο μικό καθεστώς. 5 10 (ζ) Με την ανανεωμένη άδεια οικοδομής που εκδόθηκε στις 16.6.88,δυνάμει του άρθρου5 τουΝόμου, Κεφ.96, είχατε 15 μιαχρονικήπερίοδο 7μηνώνπερίπουμέχρι τις21.1.89για ναπροβείτεστηνανέγερσητωνυπόλοιπωνπολυκατοικιών ήμέρος αυτών, αλλά δεντο επράξατε. Τώραηανανεωμέ νη άδεια ισχύει μόνο νια να συμπληρώσετε μέχοι τις 15.6.89 απολύτως σύμφωνα με τα εγκριμένα σχέδια την 20 ήδηυφιστάμενημισήεπταόροφηοικοδομήκαιόχιτιςυπό λοιπες οικοδομές που συγκρούονται με τις πρόνοιες της ΚΔΠ249/
- Γι' αυτόκαλείστε όπωςμηπροβείτε σεοποιαδήποτε περαι τέρω εκτέλεση οικοδομικών εργασιών. Αν επιθυμείτε να ανεγείρετεοικοδομές μπορείτε ναυποβάλετενέααίτηση μεσχέδια που νασυνάδουν μετην Κ.Δ.Π.249/88σύμφωνα μετηνπαρά γραφο 7 πιο πάνω. Σε αντίθετη περίπτωση θα ληφθούν ενα ντίον σαςτα μέτραπουπροβλέπονται απότο Νόμο."(*) 25 Οι εφεσείοντες καταχώρησαν προσφυγή με την οποία αξιώ- 30 νουν δήλωση ότι η άρνηση του Δήμου Έγκωμης που περιέχεται στην πιο πάνωεπιστολή να ανανεώσει την άδειαοικοδομής που εκδόθηκε στις 12.4.1986γιαανέγερση μιαςεπταορόφουκαιτριών εξαόροφωνπολυκατοικιώνκαι/ήότιηαπόφασητουΔήμουναμη ανανεώσει την άδεια οικοδομής είναι άκυρηκαι στερημένη οι- 35 ουδήποτε νομίμου αποτελέσματος. Το πρωτόδικο Δικαστήριο, (*) Η ορθογραφίακαιοι υπογραμμίσεις της επιστολήςδιατηρήθηκαν ^ωςείχαν. 204 3 Α.Α.Δ. 5 10 15 20 25 30 35 40 Krashias Dev. v. Δήμου Έγκωμης Νικολαΐδης, Δ. ύστερα από ακρόαση της υπόθεσης, κατέληξε ex proprio motu ότι το περιεχόμενο της επιστολής ημερ. 9.5.1989δενυποδηλούσε την ύπαρξηαπόφασηςάρνησης ανανέωσης της άδειαςοικο δομής και συνεπώς θεώρησε την προσβαλλόμενη διοικητική πράξη σαν ανύπαρκτη. Εναντίον της απόφασης αυτής οι εφε σείοντεςήσκησαν έφεση. Ηεκτελεστότητα διοικητικήςαπόφασηςσυνιστά προϋπόθεση για την ανάληψηκαι άσκηση δικαιοδοσίας για την αναθεώρηση τηςβάσειτουΑρθρου 146.1 τουΣυντάγματος. Τοθέματηςεκτελεστότητας σαν λόγος που αναφέρεται στην αρμοδιότητα του Δικαστηρίου να επιληφθεί του θέματος που τίθεται προς διε ρεύνηση,ανάγεταιστηδημόσιατάξηκαι μπορεί να εξεταστεί σε οποιοδήποτε στάδιο της διαδικασίαςκαθώςκαι κατά τηνέφεση [βλ. Δημοκρατία ν. Κονκκονρή,Σαφειρίδης ν. Κονκκονρή ν. Δημοκρατίας,
(1993)3Α.Α.Δ.598. Γιαναείναι προσβλητές μεαίτησηακυρώσεως οι πράξειςτης διοίκησηςαπαιτείταιναείναιπράξειςεκτελεστές. Εκτελεστήείναι η πράξη τηςενεργούδιοικήσεως η παράγουσααυτή καθ' εαυτή έν νομο αποτέλεσμα, θετικό ήαρνητικό,καθώς και κάθε διοικητική πράξη εμπεριέχουσα επιταγή της οποίας η εκτέλεση είναι πλέον υποχρεωτική, αδιάφοροαν έχει ή δεν έχει πράγματι εκτελεστεί, εκτός εάνανακληθείεντωσυνόλωεξυπαρχήςκαιαποτέλεσματης οποίαςείναιηδημιουργία,τροποποίησηήκατάργησηνομικούκα θεστώτος μεν, εάν πρόκειται περί κανονιστικής πράξης, δικαιώματος,ή εννόμου προσδοκίας εάν πρόκειται περί ατομικής πρά ξης. (Θεμιστοκλής Τσάτσος, ΗΑίτησιςΑκυρώσεως Ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας,Τρίτη Έκδοση, σελ. 120 και επ.). Κατ' άλληδιατύπωση (Νικόλαος Βροντάκης,Διοικητικό Δίκαιο, Δεύτερη Έκδοση,σελ.19), εκτελεστότητα της διοικητικής πράξης σημαίνει το υποχρεωτικό της συμπεριφοράς των διοικούμενων έναντι τουκανόνοςδικαίουοοποίοςτηνθεσπίζει. Ηεκτελεστότητα τηςδιοικητικής πράξηςσυνίσταται στο ότιη συμπεριφοράπουκαθορίζει (ενέργεια ή παράλειψη)και γενικότε ρα ηρύθμιση την οποία θεσπίζει, είναι υποχρεωτική χωρίς άλλο, δηλαδήχωρίς ναχρειάζεταιάλληδιαδικασία. Αυτό τοχαρακτη ριστικό τηςδιοικητικήςπράξηςείναι συνέπεια τουότι μεαυτή θε σπίζεται μονομερώς ένας κανόναςδικαίου.(Επαμεινώνδας Σπηλιωτόπουλος, Εγχειρίδιο Διοικητικού Δικαίου, Έκτη Έκδοση, σελ. 111). Μετηδιοικητικήπράξηθεσπίζεταικανόναςδικαίου μονομε205 Νικολαϊδης,Δ. Krashias Dev.ν.ΔήμουΈγκωμης
(1995)ρώς δηλαδήμε μόνητηβούληση τουδιοικητικούοργάνου.Τοδι οικητικό όργανο προβαίνει στην έκδοση της πράξηςαυτεπαγ γέλτως όταν το ίδιο διαπιστώσει ότι συντρέχουν οιπροϋποθέ σεις τηςέκδοσης τηςκαισυνεπώς ηυποβολή σχετικής αίτησης από τονδιοικούμενο, δεναποτελεί συμμετοχή του στη διαδικασία έκδοσης της διοικητικής πράξης, αλλά απλή παρακίνηση προς τοδιοικητικό όργανογιατην έκδοση της πράξης. (Ε. Σπηλιωτόπουλος, ανωτέρω,σελ.98και99). Κατά τον Π. Δαγτόγλου, Γενικό Διοικητικό Δίκαιο, Τρίτη Έκδοση, παραγρ. 517,"η διοικητική πράξη αποτελεί ρύθμιση, που είναι πάντοτε νομική ρύθμιση και ορίζει διαπιστωτικάή διαπλασακά τιαντιστοιχεί στην έννομητάξησεκάθε συγκεκρι μένηπερίπτωση." Υπάρχει όμως καιπλήθος πράξεων της διοι κήσεως που δεναποτελούν "ρυθμίσεις περιπτώσεων" καιεπο μένως δενσυνιστούν διοικητικές πράξεις. Πρόκειται για πράξεις εντελώς άσχετες προς οποιανδήποτε ρύθμιση, πράξεις με τις οποίες ηδιοίκηση επιβεβαιώνει προηγούμενη ρύθμιση. Εξ άλλου, ρύθμιση δεν αποτελούν, αλλά έπονται της ρυθμίσεως, πράξεις που συνιστούν εκτέλεση διοικητικής πράξης,όπως για παράδειγμα κοινοποιήσεις, ανακοινώσεις προς γνώσηκαι συμμόρφωση των θιγομένων απότην διοικητικήπράξη,οιοχλήσεις καιπροειδοποιήσεις προςτουςμησυμμορφουμένους κλπ.(Δαγ τόγλου, ανωτέρω, παραγρ. 524). 5 10 15 20 Στην υπόθεση Δημοκρατία v. Sunoil Bunkering Limited,
(1994)3Α.Α.Δ.26, τονίστηκε ότιτοκριτήριο γιατην εκτελεστό- 25 τηταδιοικητικής πράξηςή απόφασηςείναιη παραγωγή εννόμων αποτελεσμάτων, δηλαδή η γένεση εξ αυτής δικαιωμάτωνκαι υποχρεώσεων. Πράξη είναι εκτελεστή εφ'όσον επιβάλλει υπο χρεώσεις στον διοικούμενο, μη υφιστάμενες πριν την έκδοση της,ημηεκπλήρωση των οποίων παρέχειτοδικαίωμαστηδιοί- 30 κηση ναεπικαλεσθεί ταμέσατουδικαίουγιατην εκτέλεσητους. Εάνη πράξηείναι παραγωγόςεννόμων αποτελεσμάτων αυτή εί ναι εκτελεστή. Ηυπόθεση Δημοκρατίαv. Sunoil Bunkering Limited αναφέρθηκεμε επιδοκιμασίαστηνυπόθεση Στεφανίδης και Άλλοι ν.Δήμου Έγκωμης,
(1994)3Α.Α.Δ.49,στηνοποίατο- 35 νίστηκε επίσης ότι στησυγκεκριμένη περίπτωση διαπιστώθηκε ότι δεν υπήρχε απόφασηκαθοριστική για τηνέκβαση τηςαίτη σης, δηλωτική της βούλησης του Δήμου. Εξετάσαμε με τη μεγαλύτερη δυνατή προσοχή την επιστολή ημερ. 9.5.1989 που αποτελεί τοθεμέλιο τηςπαρούσας διαδικα- 40 σίας καικαταλήξαμεστο συμπέρασμα ότιπράγματιτο περιεχό206 3 Α.Α.Δ. 5 10 15 20 25 30 35 40 Krashias Dev. v. Δήμου Έγκωμης Νικολαΐδης,Δ. μενό της δεν υποδηλοί τήν ύπαρξηαπόφασηςάρνησηςανανέω σης τηςάδειαςοικοδομής. Δεν υπάρχειστο διοικητικό φάκελλο οποιαδήποτε ένδειξη που να δικαιολογεί τον ισχυρισμό των εφεσειόντων ότι η συγκεκριμένη επιστολή αποτελούσε απάντηση του Δήμου Έγκωμης σε προφορική αίτηση για ανανέωση αδείας.Στοπαρελθόν,ότανη άδειαοικοδομής είχελήξει,η γρα πτήαίτησηγιαανανέωσηκαταχωρήθηκεστις4.12.1987,αρκετές ημέρες πριν απότην εκπνοή της προηγούμενης άδειας. Από το διοικητικό φάκελλο που βρίσκεται κατατεθημένος ενώπιον μας φαίνεται ότι ο Δήμος Έγκωμης έλαβε στις 15.2.1989επιστολή απόκάποιο ΓιάννηΙωάννου με την οποίαο συγκεκριμένος δημότης διαμαρτυρόταν για την ανέγερση των οικοδομών των εφεσειόντων. Ο Δήμος ζήτησε τις απόψεις του Τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως. Ανταποκρινόμενος ο Επαρχιακός Λειτουργός του Τμήματος απάντησε στο Δήμο με επιστολή ημερ.20.4.
- Στησυνέχεια οΔήμος απέστειλε στους εφεσείοντες τηνυπό εξέταση επιστολή, ηοποίααποτελεί ουσια στικά,αντιγραφή, σχεδόν κατά λέξη, της επιστολής τουΤμήμα τος Πολεοδομίας και Οικήσεως. Από την αλληλουχία των επιστολών προκύπτει αβίαστα ότι η υπό εξέταση επιστολή δεν εστάλη στους εφεσείοντες σαναπάντησησεοποιαδήποτεαίτηση, προφορικήήμη,πουοι εφεσείοντες είχαν υποβάλει,όπως είναι ο ισχυρισμός τους,αλλά σανδιακήρυξητης επικρατούσης πολι τικής επί του συγκεκριμένου θέματος. Χαρακτηριστικά επισημαίνεταιότι η σχετική επιστολή τουΤμήματοςΠολεοδομίαςκαι Οικήσεως προειδοποιεί τοΔήμοότι,επειδήμπορεί ναυπάρξουν και άλλες παρόμοιες υποθέσεις, σε καμιά περίπτωση ο Δήμος Έγκωμης δεν θαέπρεπε να προβεί σε ανανέωση άδειαςοικοδο μής όταν η άδεια συγκρουόταν με τις πρόνοιες της Κ.Δ.Π. 249/
- Δεν παραγνωρίζουμε το γεγονός ότι ο ευπαίδευτος συνήγο ρος του εφεσίβλητου Δήμου στη γραπτήαγόρευση του ενώπιον του πρωτόδικουΔικαστού παραδέχεταιότι οι εφεσείοντες-αιτητές ζήτησαν την ανανέωση της άδειας. Όμως,εκτός των όσων αναπτύχθηκανπιο πάνω σχετικά με την προϊστορία και προέ λευσητηςεπίδικηςεπιστολής, τίποτεστην επιστολή ή ακόμακαι σε ολόκληρο το φάκελλο δεν μαςεπιτρέπει νακαταλήξουμε στο συμπέρασμα ότι η συγκεκριμένη επιστολή αποτελεί απάντηση στην προφορικήαίτηση των εφεσειόντων. Ηπροφορικήαίτηση των εφεσειόντων, παραμένει αναπάντητη. Από τη διατύπωσητης επιστολής είναι φανερό ότι το περιε207 Νικολάΐδης, Δ. Krashias Dev.ν.ΔήμουΈγκωμης
(1995)χόμενό της είναι καθαρά πληροφοριακό, ενώ δεν παράγονται οποιαδήποτεέννομα αποτελέσματα, δικαιώματαήυποχρεώσεις. Γνώμες που εκφράζειηδιοίκηση επί ενός θέματοςκαιοι οποίες δεν έχουν ως συνέπεια την άμεση παραγωγήεννόμου αποτελέ σματοςδεναποτελούν εκτελεστέςπράξεις. Στηνυπόθεση Fellas 5 v. TheRepublic
(1972)3C.L.R. 310,πράξηπουθεωρήθηκε συμ βουλευτικής μόνο φύσης και με σκοπό να υπενθυμίσει στον αιτητή την επικρατούσα νομική θέση κρίθηκε ότι δεν ενέπιπτε σε αναθεώρηση σύμφωνα με το Αρθρο 146 του Συντάγματος. (Βλ. επίσης Erotokritou v. The Republic
(1972)3 C.L.R. 523). Επί- 10 σης πράξη πληροφοριακού χαρακτήρα, όπως για παράδειγμα πράξη που πληροφορεί τον αιτητήγια μία κατάσταση πραγμά των ήγια τις πρόνοιες ενός νόμου, ήπράξηστην οποίαεκφρά ζεταιη πρόθεση και όχι ηβούληση της διοίκησης δεν είναι εκτε λεστήπράξη. Επίσης στην υπόθεσηPhylaktides v.TheRepublic 15
(1984)3 C.L.R. 1328 αποφασίστηκε ότι επιβεβαιωτική πράξη στερείται εκτελεστότητας καιδεν μπορεί νααποτελέσει αντικεί μενο προσφυγής. Εξ άλλου επιστολή που καλούσε τον αιτητήνακατεδαφίσει οικοδομή, προειδοποιώντας ότι αν δεν συμμορφωθεί θα λη- 20 φθούν εναντίον του δικαστικά μέτρα κρίθηκε ότι εξέφραζε την πρόθεση και όχι τηβούληση της διοίκησης καισυνεπώς δεν συ νιστούσε εκτελεστή διοικητική πράξη (Makris and another v. The Republic and Others
(1984)3C.L.R. 10. Βλ. επίσης Siman (No.2) v. The Municipality of Famagusta
(1972)3C.L.R. 329). 25 Στην παρούσα υπόθεση τα αποτελέσματα που παράγονται δεν προκύπτουναπότησυγκεκριμένη επιστολή,αλλάαπότογε γονός ότι είχεπαρέλθει οχρόνος γιατον οποίο ηάδειαοικοδο μής ίσχυε. Δεν έχουμε διαπιστώσει την επιβολή οποιωνδήποτε υποχρεώσεων προς τον διοικούμενο οι οποίες δεν υφισταντο 30 προ της αποστολής της επιστολής, ημηεκπλήρωση των οποίων θα παρείχε το δικαίωμαστηδιοίκηση να επικαλεστεί τηνεπιβο λή τουνόμου για εκτέλεσητης. Ηυποχρέωση των εφεσειόντων να μηπροβούν σε οποιανδήποτε περαιτέρω εκτέλεση οικοδομι κών εργασιών προκύπτει όχι απότην επιστολή αλλά απότηλή- 35 ξη τηςάδειαςστις 15.6.1989. Μετην επιστολή απλώςοι εφεσεί οντες πληροφορούνται για τουφιστάμενο νομικό καθεστώςκα τά το συγκεκριμένο χρόνο και σε καμιάπερίπτωση δεν διαφαί νεται ότι περιέχεται οποιαδήποτε άρνηση ανανέωσης της οικο δομικής άδειας. 40 Κάτωαπότις περιστάσεις βρίσκουμε ότι ορθάτοπρωτόδικο 208 3 Α.Α.Δ. Krashias Dev.v. Δήμου Έγκωμης Νικολαΐδης, Δ. Δικαστήριο θεώρησε ότι η συγκεκριμένη επιστολή δεν αποτε λούσε εκτελεστή διοικητική πράξηκαι απέρριψε τηνπροσφυγή. Κατά συνέπεια η έφεση απορρίπτεται με έξοδα εναντίοντων εφεσειόντων. 5 Η έφεσηαπορρίπτεται μεέξοδα. 209