clr/1995/1995_3_279.pdf

(1995)ματικές — Κατά πόσο οι πιο πάνω διατάξεις μπορούν να διαχωρι­ στούν από τις υπόλοιπες. Αναθεωρητική Δικαιοδοσία — Το Ανώτατο Δικαστήριο ασκεί έλεγχο νομιμότητας και ηδικαιοδοσία τον είναι αμιγώςακυρωτική — Δεν υποκαθιστά την κρίση της διοίκησηςστη διαπίστωση πρωτογενών 5 γεγονότων. Έννομο συμφέρον — Τελωνειακοί δασμοί και Φόροι καταναλώσεως — Κατά πόσο οι αγοραστές εισαγομένωναυτοκινήτων έχουν έννομο συμφέρον να προσβάλουν απόφαση του Διευθυντή Τμήματος Τελωνείων νια επανακαθορισμό της δασμολογητέας αξίας των αν- 10 τοκινήτων. Ανάκληση διοικητικής πράξης — Δεν χωρεί σιωπηρή ανάκληση διοι­ κητικής πράξης — Η ανάκληση που προκύπτει σαν αναγκαίοαπο­ τέλεσμα της έκδοσης νέας εκτελεστήςδιοικητικήςπράξηςπάνω στο ίδιο θέμαδεν είναι σιωπηρή. 15 Πλάνη περί τα πράγματα — Παράνομηδιοικητική απόφαση ανακα­ λείται ελεύθερα — Πάροδοςχρόνου — Συνέπεια. Λέξεις και Φράσεις — "Αξία" στην παράγραφο (Ι) του Πρώτου Πα­ ραρτήματος τουπερί Τελωνείωνκαι ΦόρωνΚαταναλώσεωςΝόμον αρ. 82/

1. Αέξεις και Φράσεις — "Τελωνειακή δίωξη" στο Δεύτερο Παράρτημα του περί Τελωνείων και Φόρων ΚαταναλώσεωςΝόμου αρ. 82/
2. Λέξεις και Φράσεις — "Συνήθηςτιμή" στο Πρώτο Παράρτημα τουπε­ ρί Τελωνείων και ΦόρωνΚαταναλώσεωςΝόμου αρ. 82/
3. Μετά από έρευνα για πιθανήδιάπραξηαδικημάτων για δόλια 25 αποφυγή δασμών και φόρωνκαταναλώσεως ηδασμολογητέα αξία 71 αυτοκινήτων επανακαθορίστηκε από το Διευθυντή τουΤμήμα­ τος Τελωνείων ο οποίος απαίτησεαπό τους εισαγωγείς την κατα­ βολή πρόσθετων αναλογούντων δασμών. Επίσης αριθμόςαυτοκι­ νήτων κατασχέθηκανως υποκείμενα σε δήμευση κατ' επίκληση του 30 περί Τελωνείων και Φόρων Καταναλώσεως Νόμου του 1967 (Ν. 82/67), (οΝόμος). Ασκήθηκαν 72 προσφυγές από τους εισαγωγείς των αυτοκινή­ των ήτους αγοραστές τους στην Κύπρο,πουσυνεκδικάσθηκανλό­ γω ύπαρξηςκοινών νομικών και πραγματικώνθεμάτων. Ταθεμε- 35 280 20 3Α.Α.Δ. Αριστοτέλουςκ.ά. ν. Δημοκρατίας λιακά ερωτήματαπουεγείρονται είναι τα ακόλουθα: Α) Κατάπόσοη δήμευσηείναι εκτελεστήδιοικητικήπράξηυποκεί­ μενη σε αναθεωρητικό έλεγχο κατά το άρθρο 146 τουΣυντάγ­ ματος. 5 Έγινανοι πιο κάτωεισηγήσεις:
4. Ηαρμοδιότηταγιατονέλεγχοτης ορθότηταςτηςνομιμότητας της κατάσχεσης εμπίπτει σύμφωνα με το Σύνταγμαστην απο­ κλειστικήδικαιοδοσίατουΑνωτάτουΔικαστηρίου. 10 15
5. Ηκατάσχεσηείναιεκτελεστήδιοικητικήπράξηλόγωτηςστέρησηςτηςκατοχήςκαιτηςχρήσηςτωνεμπορευμάτωνεπειδήεμπε­ ριέχειαπόφασητουαρμόδιουδιοικητικούοργάνουότιταεμπο­ ρεύματα υπόκεινται σε δήμευση. Επομένως οι διατάξεις του Δευτέρου ΠαραρτήματοςτουΝόμουπουκαθιερώνουντην κή­ ρυξηήτην επικύρωσητης δήμευσης μέσα από αστικήδιαδικασίαενώπιοντουΕπαρχιακούΔικαστηρίουείναιαντισυνταγμα­ τικές.
6. Οι πιο πάνω διατάξεις είναι αυτοτελείς και σαν τέτοιες μπο­ ρούνναδιαχωριστούναπότιςυπόλοιπες. Οιεισηγήσειςαπορρίφθηκανγιατουςπιοκάτωλόγους: 20 25 30 35
7. Το Ανώτατο Δικαστήριο ασκεί έλεγχονομιμότητας και ηδι­ καιοδοσίατουείναι αμιγώςακυρωτική. Δεν υποκαθιστάτην κρίσητηςδιοίκησης στηδιαπίστωσηπρωτογενών γεγονότων και με κανένατρόπο δεν θαήταν επιτρεπτό να κρίνει αντο εμπόρευμα τω όντι υπέκειτο σε δήμευση. Επίσης ουδέποτε θα μπορούσε να υποκαταστήσει στο πλαίσιο τηςδικαιοδο­ σίας του κατάτο άρθρο 146 του Συντάγματος, τοΕπαρχια­ κό Δικαστήριο.
8. Ο μηχανισμός πουεισάγεται απότοΝόμοαναφορικά μετην κατάσχεση είναι αδιαίρετος γι* αυτό και οι διατάξεις του Νόμου που εξουσιοδοτούν την κατάσχεση δεν μπορούν να διαχωριστούν απότις υπόλοιπες. Αποτελεί όρο του Νόμου να διενεργείται η κατάσχεση όχι για να επέλθουν εξ αυτής όποια έννομα αποτελέσματα, αλλά για να ακολουθήσουν όσα προνοούνταιως συνέχεια απότο νόμο.
9. Ηκατάσχεση αφ' εαυτής στερεί την κατοχήτου εμπορεύμα281 Αριστοτέλους κ.ά. ν. Δημοκρατίας

(1995)τος που κατάσχεται αλλά δεν είναι γι' αυτόντον λόγο εκτε­ λεστή διοικητική πράξη ενόψει της άρρηκτης σύνδεσης της προς τηδικαστική διαδικασίαπου προνοείται. Για όλους τους πιο πάνωλόγους ηκατάσχεση δεν είναι εκτελε­ στή διοικητική πράξη και δεν υπόκειται σε αναθεωρητικό έλεγχο 5 δυνάμει του άρθρου 146 του Συντάγματος. Β) Κατά πόσο οι αγοραστές, ιδιοκτήτες των αυτοκινήτων, έχουν έννομο συμφέρον για προσβολή των αποφάσεωνγια επανακα­ θορισμό της αξίαςτων αυτοκινήτων. Τόσο οι αγοραστέςόσοκαιοι καθ' ωνηαίτησηεισηγήθηκανότι: 10

1. Οι αγοραστές έχουν έννομο συμφέρον ενόψει της επενέργει­ ας που μπορεί ναέχειο οφειλόμενος δασμός πάνωστην εν­ δεχόμενη κατάσχεση των αυτοκινήτων προς δήμευση και επομένως πάνωστα συμφέροντα τους.
2. Ηκατάσχεση προς δήμευση,δεν είναι επακόλουθο της οφει- 15 λής δασμού, αλλά διοικητικό μέτρο επακόλουθο του τελω­ νειακού αδικήματος που διαπράχθηκεσε σχέση με το προς δήμευσηαυτοκίνητο. Αποφασίστηκε ότι οι πιοπάνωπροσφυγές στερούνται εννόμου συμφέροντος. Ο επαναπροσδιορισμός της δασμολογητέας αξίας 20 και η διαπίστωση ότι παρέμεινε δασμός οφειλόμενος είναι θέμα άσχετο προς όσα οι καθ'ων η αίτησηθεωρούν ότι παρέχουν νόμι­ μο έρεισμα για κατάσχεση προςδήμευση. Τα ερωτήματα Γ)καιΔ) πουακολουθούν αφορούντις προσφυ­ γές των εισαγωγέων, στην έκταση τους αναφορικάμε τη όασμολο- 25 γητέα αξίατων αυτοκινήτων. Γ) Κατάπόσο χωρεί σιωπηρήανάκλησηδιοικητικής πράξης δηλα­ δή σιωπηρή ανάκληση του πρώτου καθορισμού της αξίαςτ<ον αυτοκινήτων. Αποφασίστηκε ότι: 30
3. Δεν είναι σιωπηρή η ανάκληση που προκύπτει ως το ανα­ γκαίο αποτέλεσμα της έκδοσης νέας εκτελεστής διοικητικής πράξης πάνω στο ίδιοθέμα. 282 3Α.Α.Δ. 5 10 15 20 Αριστοτέλουςκ.ά.ν. Δημοκρατίας
4. Όπωςφαίνεταιαπότοσύνολοτων στοιχείων τωνφακέλλων ήταν εύλογο να θεωρηθεί πως ο αρχικός καθορισμός της αξίας έγινε πάνωστη βάσηανύπαρκτωνδεδομένων. Διοι­ κητική απόφασηπουλαμβάνεται με πλάνηπερί τα πράγματαείναι παράνομηκαισαντέτοιαανακαλείταιελεύθερα. Οι αιτητές δεν μπορούν να επικαλεσθούν την ένσταση τηςπα­ ρόδου εύλογου χρόνου, όντας οι ίδιοι συνεργοί στην πρό­ κλησητηςπλάνης. Η ανάκλησητων αρχικώναποφάσεωνμε τις οποίες καθορίστηκε ηαξίατων αυτοκινήτων ήταν εύλογα επιτρεπτή και επικυρώνεται. Εξαιρούνται οι υποθέσεις 115/87και 139/87στις οποίες το αυτοκίνητοπαρεδόθησύμ­ φωνα με τη δοθείσα αιτιολογία, πριν την ολοκλήρωση της διαδικασίας, δηλ. πριν την εξόφληση του οφειλομένου δα­ σμού και στις οποίες δεν καθορίστηκε νέα αξία.Το ίδιο έγινε και στην υπόθεση 220/87 στην οποία όμως καθορίστηκε νέαπροσωρινή αξίαμετάτηνανάκληση. Και στις τρειςαυ­ τές υποθέσεις η ανάκληση δεν ήταν εύλογα επιτρεπτή γιατί δεν υπήρξε η απαραίτητησύνδεση της αιτιολογίας πουδό­ θηκε, με το ζήτημα της αξίαςτου αυτοκινήτου,γι' αυτόκαι ακυρώνεται. Δ) Κατάπόσο ηνέα αξίατων αυτοκινήτωνκαθορίστηκε σύμφωνα μετις διατάξειςτου Νόμου. 25 Οι εισαγωγείς υποστήριξανότιημέθοδος που χρησιμοποιήθηκε από τη διοίκηση ηοποία στηρίχθηκε σε τιμολόγια ήάλλα στοιχεία αμφίβολης προέλευσης καιαξίαςδεν ήτανπαραδεκτή μέθοδος. Αποφασίστηκε ότι: 30 35 40 Ι) Κάτω απότις συνθήκες της παρούσαςυπόθεσης ηαξίατων αυτοκινήτων θα μπορούσε να εξευρεθεί μόνο διά τουπροσ­ διορισμού της"συνήθους τιμής"τους όπωςτηνορίζει ηπαρ. 1του ΠρώτουΠαραρτήματοςτουΝόμου. Τατιμολόγιαπου εντοπίστηκανδενμπορείναθεωρηθεί ότιαποκαλύπτουντην τιμή που θα ήταν δυνατό να αποκομίσουν τα αυτοκίνητα στην ελεύθερηαγορά"μεταξύ αγοραστού και πωλητού ανε­ ξαρτήτωναλλήλων", μάλιστακατάτονχρόνοκατάθεσηςτης διασάφησης που είναι μεταγενέστερος της ημερομηνίας των τιμολογίων ιδιαίτερα ενόψει και των προϋποθέσεων της πώλησης στην ελεύθερηαγορά,της παραγράφου 2 του Δευ­ τέρου Παραρτήματος. Το ίδιο ισχύει και στις περιπτώσεις προσδιορισμού της αξίας με βάσηεκτίμηση της ηλεκτρομη­ χανικής υπηρεσίας ή άλλων πληροφοριών που λήφθηκαν 283 Αριστοτέλουςκ.ά.ν.Δημοκρατίας

(1995)από εργοστάσια ή διαπιστώσεις ως προς τα πραγματικά προσαρτήματα των αυτοκινήτων. 2) Η αξίαδενεξαιρέθησύμφωνα μετιςδιατάξεις τουΝόμουμε αποτέλεσμαοεπανακαθορισμός τηςαξίαςτων αυτοκινήτων να ακυρωθεί. 5 Οι προσφυγές 511/87,525/87,225/87και515/87 στις οποίες η ανάκλησητουαρχικούκαθορισμού τηςαξίαςτων αυτοκινήτων επι­ κυρώθηκε για τους λόγους πουαναφέρονται πιο πάνω, απορρί­ πτονται λόγω απώλειας του αντικειμένου τους, στην έκταση που προσβάλλουν τονκαθορισμό νέας αξίας. 10 Δενεκδίδεταιδιαταγή γιαέξοδα. Υποθέσεις που αναφέρθηκαν: Akak Marine Company Ltd v. Διευθυντή ΤμήματοςΤελωνείων. Απόφαση ημερ. 17.9.1993 και21.10.1994· . Instambouli Bros v.Directorof Customs,

(1986)1C.L.R. 465- 15 Mourtouvanis &SonsLtdv. TheRepublic,

(1966)3C.L.R. 108Chrysostomou v.TheRepublic,

(1986)3C.L.R. 2666Herodotouv.TheRepublic,

(1987)3 C.L.R. 874Aristotelous v. TheRepublic,

(1988)3C.L.R. (A) 224FairwaysNicosia Ltdv.Δημοκρατίας.Απόφαση ημερ. 10.6.199V 20 Παναγιώτου v.Δημοκρατίας.Απόφαση ημερ. 4.9.1992Health &DietFood Centre v.TheRepublic,

(1985)3 C.L.R. 2756· Ορφανίδη v.Δημοκρατίας.Απόφασηημερ. 12.4.9V Χ'Τεωργίου v.Δημοκρατίας.Απόφαση ημερ. 31.1.1992Maaiouf&Another ν.Δημοκρατίας.Απόφαση ημερ. 19.10.1992· Kyriakides v.TheRepublic, 1 R.S.C.C. 66- 284 25 3Α.Α.Δ. Αριστοτέλους κ.ά. ν.Δημοκρατίας Xenophontosv. TheRepublic,2R.S.C.C. 89DeKeyserv. BritishRailwayTraffic&ElectricCo. [1936] 1K.B. 224" Denton v. ListerLtd&Another, [1971J3AllE.R. 669Customs& Excise v. AirCanada, [1991] 1 AllE.R. 5705 Rosla Ltdv. Δημοκρατίας,

(1994)3Α.Α.Δ.

1. Προσφυγές. Προσφυγές οι οποίες δικάστηκαν απότηνΟλομέλεια μετις οποίες προσβάλλεται ο επανακαθορισμός της δασμολογητέας αξίας 71 αυτοκινήτωνκαιηκατάσχεσητων αυτοκινήτωναυτών. 10 Π.Μεσσαρίτης, για τοναιτητήστην 745/
2. Στ. Ιερωνυμίδης, για τοναιτητήστην 746/
3. Π.Παπαγεωργίον,γιατοναιτητή στην45/
4. 15 Κ. Μελάς, γιατους αιτητές στις 89/87, 114/87μέχρι 128/87, 132/87μέχρι 139/87, 189/87 μέχρι 201/87, 218/87 μέχρι 221/87, 225/87μέχρι 227/87, 246/87 μέχρι 252/87,511/87 μέχρι 515/87, 525/87, 649/87 μέχρι 651/87και648/
5. Κ.Αιμιλιανίδης, γιατους αιτητές στην 163/87,184/
6. Γ. Τριανταφυλλίδης, γιατοναιτητήστην279/
7. 20 Μ.Ια)άννου,γιατοναιτητήστην291/
8. Κ. Ευσταθίου, για τοναιτητήστην 313/
9. Α. Χαβιαοάς, για τοναιτητήστην 325/
10. 77.Παύλου, γιατοναιτητήστην335/
11. Π.Δημητρίου, για τοναιτητήστην351/
12. 25 Στ. Θεοδούλου, Ανώτερος Δικηγόρος τηςΔημοκρατίας με Ά. Καουτζάνη, Δικηγόρο τηςΔημοκρατίας,γιατους καθ* ωνη 285 Αριστοτέλουςκ.ά.ν.Δημοκρατίας

(1995)αίτησησε όλεςτις υποθέσεις. ΠΙΚΗΣ, Π.: Την απόφασητου Δικαστηρίου θαδώσει ο Δι­ καστής Γ. Κωνσταντινίδης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ, Δ.: Πληροφορίες που λήφθηκαν οδή­ γησαν στηδιεξαγωγή έρευνας γιαπιθανήδιάπραξηαδικημάτων 5 δόλιας αποφυγήςδασμώνκαιφόρωνκαταναλώσεως. Πάνωστη βάσητων αποτελεσμάτων της έρευνας οΔιευθυντής τουΤμήμα­ τος Τελωνείων επανακαθόρισετηδασμολογητέα αξία71αυτο­ κινήτων και απαίτησε από τους εισαγωγείς τους αναλογούντες πρόσθετους δασμούς. Παράλληλα,κατ' επίκληση των διάταξε- 10 ων του περί Τελωνείων και Φόρων Καταναλώσεως Νόμου του 1967 (Ν.82/67όπως τροποποιήθηκε),αριθμός αυτοκινήτωνκα­ τασχέθηκαν ως υποκείμενα σεδήμευση./ Ασκήθηκαν 72 προσφυγές απότους εισαγωγείς των αυτοκι­ νήτων ήκαι τους αγοραστές τους στην Κύπρο. Η φύση των θε­ μάτων που εγείρονται σε συνάρτηση καιπρος το μεγάλο αριθμό των προσφυγών,οδήγησε στην ανάληψητης συνεκδικασης τους από την Ολομέλεια. Οι ίδιοι παράγοντεςπροκάλεσαν καθυστέ­ ρησηστη συμπλήρωση της δικογραφίαςκαι στην εκδίκαση των υποθέσεων. Μεδιάφορους τρόπους διατύπωσης τίθεται υπόαμφισβήτη­ ση η νομιμότητα του επανακαθορισμού της δασμολογητέας αξίας ήκαιτηςκατάσχεσης των αυτοκινήτων. Δεν θαμαςαπα­ σχολήσουν ούτε ο τρόπος διατύπωσης των θεραπειών ούτε η αντιστοιχία τους προς τα ιδιαίτεραπεριστατικά της κάθε υπό- 25 θέσης. Προβάλλουν θεμελιακά ερωτήματαπουκαθιστούναχρεία­ στη την ενασχόλησημε τις λεπτομέρειες. Τοπρώτο, αναφέρεται στη φύση της κατάσχεσης προςδήμευση στο πλαίσιο τουνόμουειδικά, το κατά πόσο είναι εκτελεστήδιοικητική πράξηυποκεί­ μενησε αναθεωρητικόέλεγχοκατάτο άρθρο 146 του Σύνταγμα- 30 τος. Το ζήτημα είναι κατ' εξοχήν νομικό καιθα προχωρήσουμε στην εξέταση του χωρίς άλληεισαγωγή. ΗΦύσητης κατάσχεσης προς δήμευση OL αιτητές, για καλό λόγο θα λέγαμε, δεν αναφέρθηκαν στο θέμαστις γραπτές τους αγορεύσεις. Δεν εγέρθηκε μετηνένστα- 35 ση των καθ' ων η αίτηση τέτοιας μορφής δικαιοδοτικό ζήτημα και,στη συνέχεια, ότανοι καθ' ωνηαίτησηέκριναν πως έπρεπε να τους απασχολήσει, ανέπτυξαν στη γραπτή τους αγόρευση 286 15 20 3 Α.Α.Δ. Αριστοτέλους κ.ά. ν. Δημοκρατίας Κων/οης. Δ. τους λόγους για τους οποίους θαέπρεπε να θεωρηθεί ότι η κα­ τάσχεση συνιστά εκτελεστή διοικητική πράξη και ότι OL προ­ σφυγές, απόαυτήτην άποψη, είναιπαραδεκτές. 5 10 15 20 25 30 35 40 Όταν μελετήσαμε το ζήτημα κρίναμε πως δεν θα έπρεπε να αχθούμε σε κατάληξη πριν γνωρίσουμε σε όλους τους παράγο­ ντες της δίκης πως ό,η θεωρούσαν ως δεδομένο, .αποτελούσε αντικείμενο προβληματισμού. Γι' αυτότολόγοαλλάκαιγιαάλ­ λους στους οποίους δεν θα χρειαστεί να αναφερθούμε τώρα, επανανοίξαμε την υπόθεση και τους δώσαμε την ευκαιρία να επιχειρηματολογήσουν. Οι καθ'ων ηαίτηση δεν διαφοροποίη­ σαν την αρχικήτους άποψηκαι οι αιτητές τους ακολούθησαν. Η κατάσχεση προς δήμευση, διενεργούμενη κατά τις διατά­ ξεις του άρθρου 170 του Νόμου,άγει σε περίπτωσηαμφισβήτη­ σης σε δικαστικήδιαδικασίαπρος έκδοση δικαστικής απόφασης "επί του θέματος της δημεύσεως". Ηδιαδικασία, την οποία το άρθρο 176χαρακτηρίζειως "τελωνειακή δίωξη",ρυθμίζεταιαπό τις διατάξεις του Δευτέρου Παραρτήματοςτου Νόμου. Ορίζε­ ται ως αστική και διεξάγεται ενώπιον του αρμόδιου, κατά τα κριτήριαπουτίθενται,Δικαστηρίου. ΣτηνυπόθεσηAkakMarine Company Ltd v. Λιενθνντή ΤμήματοςΤελωνείων Πολιτική Έφεση8065 ημερομηνίας 17Σεπτεμβρίου 1993 και21 Οκτωβρί­ ου 1994 έγινεδεκτήη θέσητηςΔημοκρατίαςπωςακόμακαι στην περίπτωση διαδικασίας προς δήμευση πλοίου, αρμόδιο Δικα­ στήριο είναι, κατά το Νόμο,το ΕπαρχιακόΔικαστήριο και όχι το Ανώτατο Δικαστήριο ως Ναυτοδικείο. Το αντικείμενο της διαδικασίας είναι καθορισμένο. Κηρύσσεται δικαστικώς ηδή­ μευση, "εαν το Δικαστήριο εξεύρη ότι τούτο, ότε κατεσχέθη τω όντι υπέκειτο εις δήμευσιν". Ιδιαίτερεςπρόνοιες του ίδιου Πα­ ραρτήματος αλλά και του άρθρου 177 καθορίζουν αρχές ως προς την απόδειξηορισμένων ζητημάτων. Σύμφωνα με τις απόψεις που εκφράστηκαν,ηκατάσχεση εί­ ναι εκτελεστήδιοικητική πράξηεπειδήεπιφέρει στέρησητης κα­ τοχής και τηςχρήσης των εμπορευμάτων και, όπως προσθέτουν οι καθ' ων η αίτηση, επειδή εμπεριέχει απόφαση του αρμόδιου διοικητικού οργάνου ότι τα εμπορεύματα πράγματιυπόκεινται σε δήμευση. Επομένως, όπως εισηγούνται, "OL διατάξεις του Δευτέρου Παραρτήματος τουΝόμουπερίΤελωνείωνκαιΦόρων Κατανάλωσης αρ. 82/67, OL οποίες καθιερώνουν την κήρυξη ή επικύρωση της δήμευσης μέσα απόαστικήδιαδικασίαενώπιον Επαρχιακού Δικαστηρίου", είναι συλλήβδην αντισυνταγματι­ κές. Όπως εξήγησαν,το έργοτουελέγχουτηςορθότηταςτηςνο287 Κων/οης, Δ. Αριστοτέλουςκ.ά.ν.Δημοκρατίας

(1995)μιμότητας της κατάσχεσης εμπίπτει κατά το Σύνταγμα στην αποκλειστική δικαιοδοσίατουΑνωτάτου Δικαστηρίου. Βρίσκεται στον πυρήνατηςεισήγησης ηαντίληψηπωςοιδια­ τάξεις του Νόμου που εξουσιοδοτούν την κατάσχεση είναιαυ­ τοτελείς και, επομένως, διαχωρίσιμες από τις υπόλοιπες. Δεν 5 είναι έτσι. Ο Νόμος εισάγει μηχανισμό αδιαίρετο. Ηκατάσχε­ σηδεναποτελεί τηνενέργειαπουαφ' εαυτής,κατάτοΝόμο,επι­ φέρει τηδήμευση και δεν επάγεται συνέπειες ως προς τοδικαί­ ωμα της κυριότητας επί του εμπορεύματος πουκατάσχεται. Το εμπόρευμα περιέρχεται ή δεν περιέρχεται στην κυριότητα της 10 Δημοκρατίας ανάλογα με την αντίδραση του κυρίου του ή την κατάληξη της τελωνειακής δίωξης. Η πρόταση των καθ' ων η αίτησηκαι των αιτητών που την υιοθετούν,παραγνωρίζειαυτή την πραγματικότητα. Αποτελεί όρο του Νόμουνα διενεργείται ηκατάσχεση όχι για ναεπέλθουν εξ αυτήςτης ίδιαςόποιαέννο- 15 μα αποτελέσματα,εννοείται άλλααπόόσα συνδέονται προςτην προσωρινή κατοχήτου εμπορεύματος στα οποίαθαεπανέλθου­ με, αλλά για να ακολουθήσουν όσα προνοούνται ως συνέχεια κατά το νόμο. Η υιοθέτηση της εισήγησης που υποβλήθηκε θα προσέδιδε στην κατάσχεση έννοιακαιπεριεχόμενο ασυμβίβαστο 20 προς τις ρητές διατάξεις τουΝόμουπουτηδιέπουν. Ο εξοβελισμός,ως αντισυνταγματικών,τουΔευτέρου Παραρ­ τήματος και των άλλων διατάξεωνως προςτην τελωνειακήδίω­ ξη θακατέλειπε τις διατάξειςπου εξουσιοδοτούν την κατάσχεση αιωρούμενες στο κενό. ΤοΑνώτατο Δικαστήριο στο πλαίσιο της 25 δικαιοδοσίας τουκατάτο άρθρο 146 τουΣυντάγματος,ουδέποτε θα μπορούσε να υποκαταστήσει το ΕπαρχιακόΔικαστήριο. Το Ανώτατο Δικαστήριο ασκεί έλεγχο νομιμότητας και ηδικαιοδο­ σία είναι αμιγώς ακυρωτική. Δεν προβαίνει σε πρωτογενείς δια­ πιστώσεις ως προς ταγεγονότα κατά υποκατάστασητης κρίσης 30 της διοίκησης και μεκανένατρόποδενθαήτανεπιτρεπτόνακρί­ νει αντο εμπόρευμα "τω όντι υπέκειτο εις δήμευσιν". Οι καθ' ων η αίτηση αναφέρθηκανστην υπόθεση Instabouli Bros v.Director of Customs

(1986)1 CL.R. 465,ωςθεμελιώνουσα τηφύση της κατάσχεσης ως διοικητικής πράξης. Δενχρειάζε- 35 ταί να επεκταθούμε σε όλο το εύρος των θεμάτων που κάλυψε η υπόθεσηαυτή. Γιατουςσκοπούςτουζητήματοςπουσυζητούμε εί­ ναι αρκετόναυποδείξουμε πωςεκείτοζήτημαήτανεντελώςδια­ φορετικό. Είχε υποβληθεί ο ισχυρισμός πως ηκήρυξη δήμευσης σύμφωνα με την παράγραφο 6του Δεύτερου Παραρτήματοςσυ- 40 νιστά ποινήκατά παράβασητουΑρθρου 12

(3)τουΣυντάγματος 288 3 Α.Α.Δ. 5 10 15 20 25 30 35 40 Αριστοτέλους κ.ά. ν.Δημοκρατίας Κων/6ης, Δ. και είναι σε αντιδιαστολή προς τον όρο "ποινή" που το Δικα­ στήριο περιέγραψε τη δήμευση ως διοικητικό μέτρο. Προσθέ­ τουμε πωςδιακρίνουμε αντινομίαμεταξύτων απόψεων πουεκ­ φράστηκαν εδώκαιτης επίκλησης τηςπιοπάνωυπόθεσηςαφού εκεί υπό κρίση ήταναπόφασητου Επαρχιακού Δικαστηρίου το οποίο,κατ'εφαρμογήντουάρθρου6τουΔευτέρου Παραρτήμα­ τος,κήρυξε τηδήμευση καιτο τελικό αποτέλεσμα ήτανηεπικύ­ ρωση αυτήςτης κατάληξηςκατ' έφεση. Έχει γίνει αναφοράκαι στις πρωτόδικες υποθέσεις Costas Mourtouvanis & Sons Ltd v. Republic

(1966)3 C.L.R. 108, Chrysostomou v. Republic

(1986)3 C.L.R. 2666, Herodotou v.Republic

(1987)3C.L.R. 874. Aristotelous v.Republic

(1988)3 C.L.R.(A) 224, Fairways Nicosia Ltd v. Δημοκρατίας Προ­ σφυγή 481/87 ημερομηνίας 10 Ιουνίου 1991, και Στυλιανός Γ. Παναγιωτον ν.Δημοκρατίας Προσφυγή 299/91 ημερομηνίας 4 Σεπτεμβρίου 1992. Σεκαμιά από αυτές δεν είχε εγερθεί καιεξε­ ταστεί ζήτημααναφερόμενο στη φύση της κατάσχεσης ως εκτε­ λεστής διοικητικήςπράξης. Τέτοιο ζήτημα εξετάστηκε στις υποθέσεις Health and Diet Food Centre v.Republic

(1985)3C.L.R.2756,Κώστα Ορφανίδη v. ΔημοκρατίαΠροσφυγή 134/90ημερομηνίας 12 Απριλίου 1991 καιΧ"Γεωργίον ν.ΔημοκρατίαςΠροσφυγή243/91ημερο­ μηνίας31Ιανουαρίου1992. Στιςδυοπρώτεςυποθέσεις (βλ.επί­ σης Maalouf and Another ν. ΔημοκρατίαςΠροσφυγή 44/87 ημερομηνίας 19Οκτωβρίου 1992) οΠρόεδρος Α. Λοϊζου έκρινε πως ηκατάσχεση ήταν προπαρασκευαστική της τελικής δήμευ­ σης και πως δεν ήταν εκτελεστήαλλά συνδεδεμένη με τηδήμευ­ ση για την οποία θα έπρεπε να ακολουθηθεί η διαδικασίαπου προνοεί οΝόμος. ΣτηντρίτηοΔικαστής Δ. Στυλιανίδης,όπως ήταντότε,άχθηκεσε αντίθετηκατάληξηαλλά,πρέπει να σημει­ ώσουμε, προσεγγίζοντας τοζήτημααπότηνάποψητων γενικών αρχών ως προς το τι συνιστά προπαρασκευαστικήπράξη. Γιατουςλόγουςπουπαραθέσαμεκρίνουμεπως,στοπλαίσιοτου πλέγματος των διατάξεωντουΝόμου82/67, ηκατάσχεσηδεν είναι εκτελεστήδιοικητικήπράξηκαιδενυπόκειταισεαναθεωρητικόέλεγ­ χο δυνάμει τουάρθρου 146 τουΣυντάγματος. Είναιγεγονός ότιη κατάσχεσηαφ' εαυτήςστερείτηνκατοχήτουεμπορεύματοςπουκα­ τάσχεται άλλα δεν είναι εξ αυτούτου λόγου εκτελεστήδιοικητική πράξηενόψει τηςάρρηκτηςσύνδεσης τηςπροςτηδικαστική διαδικασία που προνοείται. Οι υποθέσεις Phedias Kyriakides v. Republic! R.S.C.C.66,και CharilaosXenophontosv. Republic! 289 Κων/δης, Δ. Αριστοτέλουςκ.ά.ν.Δημοκρατίας

(1995)R.S.C.C.89 είναι σχετικές. Οι προσφυγές στην έκτασηπουπρο­ σβάλλουν κατάσχεση που έγινε, θα απορριφθούν ως απαράδε­ κτες. Ο επανακαθοοισαόςτηςαξίαςτων αυτοκινήτωνκαιτο έννοU.0 συμφέρον των ανοοαστών 5 Οι προσφυγές 745/86, 746/86,45/87, 163/87, 184/87,649/87, 650/87, 279/89, 291/89, 313/89, 325/89, 335/89, 351/89,ασκήθη­ καν όχι απότους εισαγωγείς αλλάαπότους ιδιοκτήτες τωναυ­ τοκινήτων. Αιτητής στην προσφυγή221/87είναι εκτός απότον εισαγωγέα και ο ιδιοκτήτης του αυτοκινήτου. Στονκαθένααπό 10 αυτούς είτεκοινοποιήθηκε ηεπιστολή προς τους εισαγωγείς με την οποία αξιωνόταν από εκείνους η καταβολήτου πρόσθετου δασμούκαι σημειωνόταν ηπιθανότηταδήμευσης τωναυτοκινή­ των είτε,σε ορισμένες περιπτώσεις χρόνια μετάτονεπανακαθο­ ρισμό της αξίας,στάληκε επιστολή με την οποία πληροφορού- 15 νταν για το γεγονός της αξίωσης του πρόσθετου δασμού από τους εισαγωγείς, τημηαποπληρωμήτουκαιτις ενδεχόμενες συ­ νέπειες. Είναικοινήηθέσηως προςτοζήτηματουπληρωτέουδασμού. Αφορά μόνο στους εισαγωγείς τωναυτοκινήτων. Τίθεται,επομέ- 20 νως, ζήτημα ως προς το έννομο συμφέρον των αιτητών στους' οποίους αναφερόμαστεγιαπροσβολή τωναποφάσεωνγιαεπανα­ καθορισμό της αξίαςτων αυτοκινήτων. Σεορισμένες προσφυγές οι καθ' ων η αίτηση αμφισβήτησαν την ύπαρξητέτοιου εννόμου συμφέροντος ευθέως. Δεν προώθησανόμως περαιτέρωτοζήτημα 25 καιη επιθυμίαμαςναέχουμεκαιωςπροςαυτήτηνπτυχήτιςαπό­ ψεις και των δυο πλευρών ήτανο δεύτερος απότους λόγους για τους οποίους επανανοιξαμετηνυπόθεση. Τελικά συμπλέουν καιεδώοι καθ' ων ηαίτησηκαιοι αιτητές. Θεωρούν όλοι ότι οι αγοραστές έχουν έννομο συμφέρον ενόψει 30 τηςεπενέργειαςπουμπορείναέχειτοζήτηματουοφειλόμενουδα­ σμού πάνω στην, ενδεχόμενη έστω, κατάσχεση των αυτοκινήτων προς δήμευση και, επομένως, πάνωστασυμφέροντα τωναγορα­ στών. Εξήγησαν συναφώς οι καθ' ων ηαίτηση,πως "είναι υπο­ χρεωμένοι δυνάμει τουΔεύτερου Παραρτήματοςτηςνομοθεσίας, 35 να εγείρουν αγωγήγιαεπικύρωσητηςδήμευσηςκαλώνταςωςδιά­ δικο το πρόσωπο στην κατοχήτου οποίου βρισκόταν τοαυτοκί­ νητο κατάτοχρόνο τηςκατάσχεσης προςδήμευση". Αυτήη πρό­ τασηείναι κατ'ευθείαναντινομικήπροςτηνάποψητωνκαθ' ων η αίτηση πως το Δεύτερο Παράρτημαείναι αντισυνταγματικό, 40 290 3 Α.Α.Δ. Αριστοτέλους κ.ά. ν.Δημοκρατίας Κων/δης, Δ. αλλά δεν θαμας απασχολήσει άλλο εκείνο τοζήτημα. 5 10 15 20 25 30 35 40 Εφόσον επροωθείτο η δικαστική διαδικασία που προνοεί ο Νόμος,αναμφίβολαοι ιδιοκτήτες τωναυτοκινήτωνθαείχαν λό­ γο. θα προσθέταμε μάλιστα πως ακριβώς θαήταν σε εκείνο τοπλαfcσLO που θα αναμενόταν να αναπτυχθούν τα επιχειρήματα των ιδιοκτητών αναφορικάμετοανπράγματιενυπήρχε κατάτο νόμο δυνατότητακατάσχεσης προς δήμευση εμπορεύματος ήδη εκτελωνισθέντος πουπεριήλθε στην κατοχήκαλόπιστου τρίτουκαι ανηαπάντησηθαήτανκαταφατική,αναφορικάμε το αντέτοια νομοθετική ρύθμιση είναι συνταγματική. Και, βέβαια,τα αντίστοιχα επιχειρήματα των καθ' ων η αίτησηπως η επίπτωση της δήμευσης επέρχεται και σε περιπτώσεις όπως η παρούσα αφού είναι πραγματοπαγής, κατάτα αποφασισθέντα στις υπο­ θέσεις De Keyser v. British Railway Traffic and Electric Co [1936] 1KB. 224 και Denton v.JohnLister Ltd and another [1971] 3All E.R. 669, Customsand Excisev.Air Canada [1991] 1 All E.R. 570. Δεν είναι όμως αυτό το ερώτημα που τίθεται. Το ερώτημα είναι αν αυτήκαθ' εαυτή η ενδεχόμενη επικύρωση της απόφασηςγια επανακαθορισμό της αξίας,ηοποία θααπέλήγεστηδιαπίστωση πως εξακολουθεί να οφείλεται δασμός,εί­ ναι δυνατό κατά το Νόμο να συσχετιστεί προς την κατάσχεση των αυτοκινήτων προς δήμευση τους. Εάν δεν δικαιολογείται αυτός ο συσχετισμός,ενόψει της θέσης και των καθ'ων ηαίτη­ σηπωςδεν απαιτείταιαπότους αγοραστές ηκαταβολή δασμού, δεν θα υπάρχει αναγνωρίσιμο έννομο συμφέρον των ιδιοκτη­ τών. Από τα στοιχεία των φακέλλων αλλά και από την ίδια τη γραπτήαγόρευση των καθ'ων ηαίτησηπροκύπτει καθαρά πως διεκδικείται δυνατότητακατάσχεσης ενόψει των προνοιών των άρθρων39(ε) και 188

(3)τουΝόμου,όσο καιαν,ως προςτοδεύ­ τερο κυρίως, δεν γίνεται ρητή αναφορά από το Διευθυντή. Προς άρσηκάθεπιθανήςαμφιβολίας, οι καθ' ων ηαίτησηκαθι­ στούν σαφές ότι "η κατάσχεση προς δήμευση δεν είναι επακό­ λουθο της οφειλής οποιουδήποτε ποσού ως δασμού αλλά διοικητικό μέτρο επακόλουθο τουτελωνειακού αδικήματοςπουέχει διαπραχθεί σε σχέσημε το προς δήμευση αυτοκίνητο". Κατά το άρθρο 39(ε) υπόκεινται σε δήμευση εισαγόμενα εμπορεύματαταοποία"εξευρίσκονται, προήμετάτην παράδοσιν των,ως μή συνάδοντα προς τα εν τηδιασαφήσεικαθοριζόμένα τοιαύτα". Τοάρθρο 188

(1)(α)και (β),υπόόρους πουτίθε­ νται, καθιστούν αδίκημα ορισμένες αναληθείς δηλώσεις ή την 291 Κων/οης, Δ. Αριστοτέλουςκ.ά.ν.Δημοκρατίας

(1995)έκδοση ήυπογραφήήπαράδοση αναληθώνεγγράφων ήτηνπρό­ κλησηαυτών των ενεργειών. Οι επιπτώσεις διαφοροποιούνται ανάλογαμετοαντο αδίκημαδιαπράχθηκε"ενγνώσει"ή"εκ βα­ ρείας αμελείας". Σετέτοια περίπτωση,το άρθρο 188

(3)προνο­ εί αυξημένη χρηματική ποινή και φυλάκιση και ορίζει πως τα 5 εμπορεύματα στα οποίααφοράη δήλωση ή τοπροσκομισθέν έγγραφον, υπόκεινται σε δήμευση. Διαφορετικά, κατά το άρθρο 188

(4), ο ένοχος υπόκειται μόνο σε μειωμένηχρηματική ποινή. Σε κάθεπερίπτωση, σύμφωνα μετο άρθρο 188.2,δασμός ήφό­ ρος μή καταβληθείς κλπ;, "εισπράττεται ως χρέος οφειλόμενον 10 τη Δημοκρατία ήως αστικόν τοιούτον". Δεν αφοράσ' αυτήτηδιαδικασίατοανδικαιολογείται ηυπα­ γωγή των υποθέσεων που συζητούμε στα πιο πάνω άρθρα του Νόμου. Ο επαναπροσδιορισμός της δασμολογητέας αξίαςκαι η διαπίστωση πως εξ αιτίας του παρέμεινε δασμός οφειλόμενος 15 είναι θέμα άσχετο προς όσα οι ίδιοι οι καθ' ων η αίτηση θεω­ ρούν ότι παρέχουν νόμιμο έρεισμα για κατάσχεση προς δήμευ­ ση. Οι προσφυγές πουαπαριθμήσαμεσ' αυτότο μέρος της από­ φασης είναι απαράδεκτεςγιατί οι αιτητές στερούνται εννόμου συμφέροντος. 20 Αντικείμενο της εξέτασης απόεδώ καιπέρα, θαείναι οι προ­ σφυγές που άσκησαν οι ίδιοι οι εισαγωγείς, στην έκταση τους που αφορούν στη δασμολογητέα αξία των αυτοκινήτων. Όλοι οι αιτητέςκαι οι καθ'ων η αίτησηείδανπώςοι προσβαλλόμενες αποφάσεις για επανακαθορισμό της αξίας των αυτοκινήτων 25 εμπεριείχαν και ανάκληση του πρώτου καθορισμού της αξίας τους. Η ανάκληση του καθορισμού της αξίαςτων αυτοκινήτων. Ορισμένοι από τους αιτητές εισηγούνται πως στις πλείστες περιπτώσεις δεν παρίσταταιανάγκηαναφοράςκαν σταγεγονό- 30 τα. Προτείνουν πως όπου δεν ήταν ρητή η ανάκληση ακύρως έγινε αφού, κατάτις γενικές αρχές,δεν χωρεί σιωπηρήανάκλη­ ση διοικητικής πράξης. Αυτό είναι ορθό αλλά διακρίνουμε πα­ ρανόηση ως προς το τί συνιστά σιωπηρή ανάκληση. Δεν είναι σιωπηρή η ανάκληση που προκύπτει ως το αναγκαίο αποτέλε- 35 σμα της έκδοσης νέας εκτελεστής διοικητικής πράξης πάνω στο ίδιο θέμα. Εν προκειμένω εκδόθηκαννέες εκτελεστές διοικητι­ κές πράξεις με περιεχόμενο διάφοροαπότις αρχικές ως προ το ίδιο ακριβώς θέμα. Οι πρώτες αντικαταστάθηκανυποχρεωτικά και ηανάκληση δεν ήτανσιωπηρή. (Βλ. Μιχ. Δ. Στασινόπονλος 40 292 3 Α.Α.Δ. Αριστοτέλουςκ.ά.ν.Δημοκρατίας Κων/οης,Δ. -Δίκαιο τωνΔιοικητικώνΠράξεωνανατύπωση 1982, σελ. 455, Γ.Μ. Παπαχατζής- Σύστηματον ΙσχύοντοςστηνΕλλάδα Διοι­ κητικούΔίκαιον σελ. 685 παράγραφος95). 5 10 15 20 25 30 35 40 Σεσχέσημεκάθεδιασάφησηεισαγωγής κατετίθετο τιμολόγιο που εμφανιζόταννα περιέχει την τιμή αγοράςτου αυτοκινήτου από τους αλλοδαπούς πωλητές. Μετρήσαμε 22 περιπτώσεις στις οποίες τοαυτοκίνητοδηλώθηκεπωςήτανκτυπημένοήστις οποίεςηαξίατουπροσδιορίστηκε πάνωστηβάσηπωςήτανκτυ­ πημένο ενώ, όπως διαπιστώθηκε από έλεγχο της ηλεκτρομηχανολογικής υπηρεσίαςήκαιμηχανικώνήακόμακαιτεχνικών της Scotland Yard, ουδέποτε είχαν υποστεί οποιεσδήποτε ζημιές. Περιλαμβάνουμε σ' αυτήτην κατηγορία των υποθέσεων και τις ελάχιστες στις οποίες πιστοποιήθηκανζημιές ασύγκριτα μικρό­ τερες ή και άλλης φύσης από εκείνες που αποτέλεσαν τη βάση του αρχικούκαθορισμού της αξίαςτων αυτοκινήτων. Σεόλες, εκτωνυστέρων, μετάδηλαδήκαιτηκατάθεσηστις πλείστες από αυτέςκαιδεύτερης διασάφησηςενόψειασήμαντωνδιαφοροποι­ ήσεων που επιφέρονταν,κατατέθηκε στο φάκελλο εκτίμησηζη­ μιών από ιδιώτη εκτιμητή εντεταλμένο από τον εισαγωγέα που δεν είχεσχέση με την πραγματικότητακαι φωτογραφίες κτυπη­ μένου αυτοκινήτουάλλου απότο εισαχθέν. Συναφώς,οεκτιμη­ τής παραδέχθηκεγραπτώςπως ετοίμαζε τις εκτιμήσεις τουχω­ ρίς να επιθεωρεί τα αυτοκίνητα. Ο Διευθυντής πραγματοποίησε έρευνα στην Κύπρο και στο εξωτερικό. Επισκέφθηκε προσωπικάτο Ηνωμένο Βασίλειοκαι εντόπισε στην κατοχή των πωλητών τιμολόγια στο όνομα των εισαγωγέων που εμφάνιζαν διαφορετική την εικόνα. Αλλα τι­ μολόγια, όμοιας φύσης, στάληκαν από τις τελωνειακές αρχές του Ηνωμένου Βασιλείου και άλλα από τις Γερμανικές αρχές. Σε ορισμένες περιπτώσεις οι εμφανισθέντες στις διασαφήσεις ως εισαγωγείς, είτεδήλωσαν άγνοιααποποιούμενοι κάθεσχέση με το αυτοκίνητο και ουσιαστικά καταλογίζοντας πλαστογρα­ φία είτε παραδέχθηκαν πως δάνεισαν το όνομα τους για να δι­ ευκολύνουν τουςπραγματικούςεισαγωγείς. Η έρευνα,όπουκρίθηκε αναγκαίο,έφθασε και μέχρι τα ίδια τα εργοστάσια παρα­ γωγής των αυτοκινήτων και εξασφαλίστηκαν στοιχεία ως προς ταπροσαρτήματατους πουήτανάλλα απόεκείνα πουείχανδη­ λωθεί. Στις πλείστες περιπτώσεις, εισαγωγέας ήταν ηεταιρεία Τ & Α Θεοδωρίδης &Αγγελίδης Μότορς Λτδ που είναι οι αιτητές στις περισσότερες απότις προσφυγές. Όπουδενπαρουσιά­ στηκε αυτήη εταιρεία ως εισαγωγέας είτε οι εμφανισθέντες ως εισαγωγείς αποποιήθηκαναυτή την ιδιότητα όπως έχουμε ήδη 293 Κων/δης,Α. Αριστοτέλους κ.ά.ν.Δημοκρατίας

(1995)σημειώσει, είτευπήρχανστοιχεία που εύλογα έδειχναν τησχέση της. Ηεταιρείααυτή,στην ΠοινικήΥπόθεση12149/89του Επαρ­ χιακού Δικαστηρίου Αεμεσούπαραδέχθηκεενοχή σεκατηγορία για δόλια αποφυγή καταβολήςδασμού σε σχέσημε την εισαγω­ γή αυτοκινήτων. Επίσης τέσσερις τελωνειακοί λειτουργοί πα- 5 ραδέχθηκαν κατηγορία για παραμέληση υπηρεσιακού καθήκο­ ντος. Έχει διευκρινιστεί πωςηποινική υπόθεση δεν αφορούσε σε οποιαδήποτε από τα αυτοκίνητα που εμπλέκονται στις πα­ ρούσες υποθέσεις και αυτήημεταγενέστερη εξέλιξηδεν μπορεί να συνδεθεί μετις προσβαλλόμενες αποφάσεις. 10 Είναι αρκετό αυτότογενικό περίγραμμα. Από το σύνολο των στοιχείων του φακέλλου ήτανεύλογο ναθεωρηθεί πως οαρχικός καθορισμός της αξίας έγινε πάνωστη βάσηανύπαρκτωνδεδομέ­ νων. Διοικητική απόφασηπου λαμβάνεται κατάπλάνη περί τα πράγματα είναι παράνομη. Παράνομη διοικητική απόφαση ανα- 15 καλείται ελεύθερα. Η ένσταση της παρόδουεύλογου χρόνου δεν είναι ανοικτή για τους αιτητές εδώ γιατί, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, προκάλεσαν η συνήργησαν στην πρόκληση της πλάνης, ανεξάρτητα από την παράλληλη ευθύνη ή εμπλοκή τελωνειακών λειτουργών. (Κοντόγιωργα θεοχαροπονλον,ΤόμοςΤιμητικός 20 τον Σνμβονλίον της Επικρατείας 1929 - 1979 , Τόμος IIσελ. 355, στησελίδα 387, Μιχ.Δ.Στασινόπονλος(ανωτέρω)σελ.427,Επαμ. Σπηλιωτόπουλος (ανωτέρω) ΕγχειρίδιοΔιοικητικού Δικαίου 6η έκδοση, 1993 παράγραφος 178 σελ. 180). Δεν θα επεκταθούμε λοιπόν σε χρονικούς συσχετισμούς. 25 Με τρεις εξαιρέσεις στις οποίες θααναφερθούμε αμέσως μετά, ηανάκλησητων αρχικώναποφάσεωνμετις οποίες καθορίστηκε η αξία των αυτοκινήτων, ήταν εύλογα επιτρεπτή. Ως προς τις υπόλοιπες απομένει να εξεταστεί το ξεχωριστό ζήτημα τηςαυ­ τοτελούς απόφασηςμετην οποίαεπανακαθορίστηκε ηαξίατων 30 αυτοκινήτων. Στιςυποθέσεις 115/87και 139/87 έγινε η ανάκλη­ ση επειδή,σύμφωνα μετηναιτιολογίαπουδόθηκε,τοαυτοκίνη­ το παρεδόθη ενώ δεν είχε ολοκληρωθεί η διαδικασία,πρινδη­ λαδή πληρωθεί ορισμένο ποσό ως υπόλοιπο του οφειλόμενου δασμού. Το θέμα έμεινε εκεί, χωρίς δηλαδήνα καθοριστεί νέα 35 αξία. Δεν υπάρχει η απαραίτητησύνδεση της αιτιολογίας που δόθηκε με το ζήτηματης αξίαςτουαυτοκινήτουκαιαυτήηανά­ κληση δεν ήταν εύλογα επιτρεπτή. Είχε γίνει το ίδιο και στην υπόθεση 220/87 αλλά αναφερόμαστε σε αυτήξεχωριστά επειδή μετά την ανάκληση στάληκαν στοιχεία απότους κατασκευαστές 40 τουαυτοκινήτου με βάσηταοποίακαθορίστηκε νέα, προσωρινή όμως, αξία. Τοζήτημαπαρέμεινε μέχρις εκεί και πάντωςταμε294 3 Α.Α.Δ. Αριστοτέλους κ.ά.ν. Δημοκρατίας Κων/δης, Δ. ταγενέστερα της ανάκλησης δεν ενδιαφέρουν. Δεν ήταν εύλογα επιτρεπτή ούτε αυτήη ανάκληση. Η εξεύρεσητης αξίαςτων αυτοκινήτων 5 10 15 20 Ήταν σε σχέσηπροςαυτήτηνπτυχήτηςυπόθεσης που συγκέντρωσαν το βάροςτων επιχειρημάτων τους οι εισαγωγείς. Είναι ηκεντρικήτουςεισήγησηπωςηνέααξίακαθορίστηκεκατάπαρά­ βασητωνδιατάξεωντουΝόμου. Υποστηρίζουν πωςηστήριξητης διοίκησηςσετιμολόγιαήσταάλλαστοιχείαπουαναφέρθηκανπου και αυτά ήταναμφίβοληςπροέλευσης καιαξίας,δενήτανπαραδεκτή μέθοδος. ΗΟλομέλεια του Ανωτάτου Δικαστηρίου ασχολή­ θηκεπρόσφαταμετοάρθρο 159 τουΝόμου,πουείναι το σχετικό, στην υπόθεσηRosla Ltd ν. Δημοκρατίας,

(1994)3Α.Α.Δ.543. To άρθρο 159 καθορίζει τημέθοδο εξεύρεσηςτης αξίας εισαγωμένων εμπορευμάτωνσεκάθεπερίπτωσηκατάτηνοποίαεπιβάλλεταιδασμός κατάεκτίμηση της αξίαςτους. Ως τέτοια αξία,όπως ορίζε­ ται στην παράγραφο

(1)του Πρώτου Παραρτήματος "λογίζεται η συνήθης αυτών τιμή,ήτοι η τιμή,ήν δυνατόννα αποκομίσωσι, καθ'ον χρόνον κατατίθεταιηπερί τούτωνδιασάφησις προς εσωτερικήν κατανάλωσιν (ή εάν δεν κατατεθή τοιαύτηδιασάφησιςκατάτον χρόνον τηςεισαγωγής των),πω­ λούμενα εντη ελευθέρα αγορά,μεταξύαγοραστούκαιπωλητού ανεξαρτήτων αλλήλων" Δυνάμει της επιφύλαξης στο άρθρο 159, υπό όρους που τίθε­ νται 25 30 35 "ο δασμός λογίζεται καταβληθείς επί της αξίας ταύτης, εάν πρίν ή τα εμπορεύματα παραδοθώσιν προς εσωτερικήν κατα­ νάλωσιν, προσφερθή και γενή αποδεκτός δασμός επι δεδηλω­ μένης αξίας, εδραζομένης επί της εντησυμβάσει τιμής." Ο επανακαθορισμόςτης αξίας στις υποθέσεις που εξετάζουμε εκδήλως δεν έγινε κατ' εφαρμογή της εναλλακτικής μεθόδου που εισάγει ηεπιφύλαξη. Αν όχι οτιδήποτεάλλο,η εφαρμογήτηςεπι­ φύλαξης προϋποθέτει δήλωση του εισαγωγέα ως προς το τι δια­ λαμβάνει ησύμβαση πώλησης που συνήψε, καταβολήτουδασμού πουαναλογεί καιαποδοχήτουαπό τοΔιευθυντή. Εδώοδιευθυντής αφούπαρέκαμψε,για καλό λόγο, τατιμολόγια που κατατέ­ θηκαν αρχικά,προσδιόρισε την αξία των αυτοκινήτων μονομε­ ρώς, σαφώς εκτός του πλαισίου της επιφύλαξης. Κάτω από τις συνθήκες, ηαξίατωναυτοκινήτωνθαμπορούσε ναεξευρεθείμά295 Κων/δης, Δ. Αριστοτέλουςκ.ά.ν.Δημοκρατίας

(1995)νο δια του προσδιορισμού της "συνήθους τιμής" τους, όπως την ορίζει τοΠρώτοΠαράρτημα. Προκύπτει πράγματι σοβαρόζήτημαως προς την έρευνα που διεξάχθηκε. Έφθασε μέχρι τις πηγές στις χώρες κατασκευήςκαι προέλευσης των αυτοκινήτων αλλά είχε λανθασμένο στόχο. Δεν 5 απέβλεψεστην εξεύρεσητηςσυνήθουςτιμήςκαι,βεβαίως,δενοδή­ γησεστην εξεύρεσητης. Τατιμολόγια πουεντοπίστηκαν δενμπο­ ρεί να θεωρηθεί, χωρίς άλλο, ότι αποκαλύπτουντην τιμή πουθα ήτανδυνατόνααποκομίσουντααυτοκίνηταστηνελεύθερηαγορά "μεταξύ αγοραστού και πωλητού ανεξαρτήτων αλλήλων", μάλι- 10 στακατάτοχρόνο κατάθεσηςτηςδιασάφησηςπουείναι μεταγενέ­ στερος τηςημερομηνίαςτωντιμολογίων· ιδιαίτεραενόψεικαιτης παραγράφου 2 του Δευτέρου Παραρτήματοςαναφορικάμε το τί προϋποθέτει η"πώλησις εν τηελευθέρα αγοράμεταξύαγοραστού και πωλητούανεξαρτήτων αλλήλων." 15 Ισχύουν τα ίδια και στις λιγότερες περιπτώσεις κατά τις οποίες η αξίαπροσδιορίστηκε πάνωστηβάσηεκτίμησης τηςηλε­ κτρομηχανολογικής υπηρεσίας ή και άλλων μηχανικών ενόψει πληροφοριών που λήφθηκαν από τα εργοστάσια ή και ενόψει διαπιστώσεων αναφορικά μεταπραγματικά_προσαρτήματατων 20 αυτοκινήτων. Σετελική ανάλυση,ηάξία'δενεξευρέθησύμφωνα με τις διατάξειςτου Νόμουκαιαναπόφευκτααυτότο μέρος των προσβαλλόμενων αποφάσεωνείναιάκυρο. Απομένει μια λεπτομέρεια. Οι προσφυγές 117/87, 197/87, 200/87 και 201/87 προσβάλλουν αποφάσεις για καθορισμό της 25 αξίας που και αυτές,ενόψει περαιτέρω στοιχείων, ανακλήθηκαν^ καιαντικαταστάθηκανμενέες,πουαποτελούντοαντικείμενο των" προσφυγών 511/87,525/87,225/87και515/

1. Οι τέσσεριςαυτές προσφυγές, στην έκτασηπουπροσβάλλουν την ανάκλησητου αρ­ χικού καθορισμού της αξίας των αυτοκινήτων, για τους λόγους 30 που έχουμε εξηγήσει, αποτυγχάνουν. Στηνέκτασηόμως πουπρο­ σβάλλουν τον καθορισμό νέας αξίας έχουν απωλέσει το αντικεί­ μενοτουςκαιπρέπεινααπορριφθούνγι' αυτότο λόγο. Ηκατάληξηείναι η ακόλουθη:
2. Το αίτημα για αναθεώρηση της κατάσχεσης προς δήμευ- 35 ση, όπου βεβαίως υποβάλλεται, είναι απαράδεκτο και απορρίπτεται.
3. Οι προσφυγές που ασκήθηκαν όχι από τους εισαγωγείς 296 3Α.Α.Δ. 5 10 15 20 Αριστοτέλουςκ.ά.ν.Δημοκρατίας Κων/δης,Δ. των αυτοκινήτων αλλά από τους αγοραστές τους ή γενι­ κότερα απόταπρόσωπα στο όνομα των οποίων ενεγρά­ φησαν, στην έκταση που έχουν ως αντικείμενο την ανά­ κλησηκαιτον επανακαθορισμό τηςαξίας τωναυτοκινήτωνείναι απαράδεκτεςκαιαπορρίπτονται γιατί αυτοί οι αιτητές στερούνται εννόμου συμφέροντος. Οι προσφυγές αυτές είναι οι πιο κάτω: 745/86, 746/86, 45/87, 163/87, 184/87, 649/87, 650/87, 279/89, 291/89, 313/89, 325/89, 335/89, 351/
4. Στην προσφυγή 221/87 απορρίπτεται ως απαράδεκτοτοαίτηματουιδιοκτήτη τουαυτοκινήτου.
5. Στις προσφυγές 89/87, 114/87, 116,87, 117/87, 118/87, 119/87, 120/87, 121/87, 122/87, 123/87, 124/87, 125/87, 126/87, 127/87, 128/87, 132/87, 133/87, 134/87, 135/87, 136/87, 137/87, 138/87, 189/87, 190/87, 191/87, 192/87, 193/87, 194/87, 195/87, 196/87, 197/87, 198/87, 199/87, 200/87, 201/87, 218/87, 219/87, 221/87, 225/87, 226/87, 227/87, 246/87, 247/87, 248/87, 249/87, 250/87, 251/87, 252/87, 511/87, 512/87, 513/87, 514/87, 515/87, 525/87, 651/87,684/87 (α)ηανάκλησητουαρχικούκαθορισμούτηςαξίαςτωναυτο­ κινήτων επικυρώνεται. (β) Ο επανακαθορισμός της αξίας των αυτοκινήτων, όπου έγινεακυρώνεται. 25
6. Οι ανακλήσεις στις προσφυγές 115/87, 139/87 και220/87 ακυρώνονται. Δεν εκδίδεται διαταγήγιαέξοδα. Αποτέλεσμα ως ανωτέρω χωρίς διαταγή για έξοδα. 297