clr/1995/1995_3_349.pdf

(1)&2(β). Στις 28.5.1986 ο εφεσείων αποτάθηκε στην Επαρχιακή Διοίκηση Πάφουγιαδιόρθωσητηςημερομηνίαςγέννησηςτουαπό22.5.1922στις 19.12.1920 ισχυριζόμενος ότι η ορθήημερομηνίαήταν η 19.12.

1. Αποτέλεσμα τηςδιόρθωσηςθαήτανη παροχήσ' αυτόνσύνταξης γή­ ρατος από 19-5.1986, ημέρα κατά την οποία θα συμπλήρωνε από 19.12.1920το65έτοςτηςηλικίαςτου. Τοαίτηματουεφεσείοντααπορ­ ρίφθηκεαπότηναρμόδιααρχή. Οεφεσείωνπροσέβαλετηνπιοπάνω απορριπτικήαπόφασημετηνπροσφυγή αρ.528/
2. Στις2.9.1987και ενώηπροσφυγήεκκρεμούσε, ο εφεσείωνυπέβα­ λε αίτημαστον Διευθυντή Κοινωνικών Ασφαλίσεων (οΔιευθυντής) γιαπαροχήσ' αυτόνσύνταξηςγήρατος, αφούείχεσυμπληρώσειτο65 349 Γεωργίουν. Δημοκρατίας

(1995)έτοςτηςηλικίας τουακόμακαιμεβάσητηνκαταγραφείσαημερομη­ νία γέννησης, απότις 27.5.1987. Ταυτόχροναεπεφύλαξετα δικαιώ­ ματατουαναφορικάμετηνπροηγούμενηπερίοδο,σεπερίπτωσηεπι­ τυχίας της προσφυγής του. ΟΔιευθυντής του παραχώρησετηναι­ τούμενησύνταξημετρίμηνηαναδρομικήισχύ,δηλ.από26.1987, δυ- 5 νάμειτου Κανονισμού 3

(1)και

(2)(β)τωνπερί Κοινωνικών Ασφαλί­ σεων (Παροχαί)Κανονισμώντου1980-1987,οιοποίοιεκδόθηκανδυ­ νάμειτουάρθρου73τουπερίΚοινωνικών ΑσφαλίσεωνΝόμου

1. Ηαπόφασητης αρμόδιαςαρχήςνα μηπροβεί στη διόρθωση της 10 ημερομηνίας γέννησης του εφεσείοντα ακυρώθηκε με την προσφυγή αρ.526/86, στις7.12.
2. Μεταξύέκδοσηςτηςπιοπάνωδικαστικής απόφασης και της 22.2.1988,ο εφεσείων αποτάθηκεστον Διευθυντή ζητώντας να του καταβληθεί σύνταξη αναδρομικά από 19.12.1985, ημερομηνίακατάτηνοποίασυμπλήρωσε στηνπραγματικότητατο65 15 έτος ηλικίας,μέχρι 2.6.1987ημερομηνία απότην οποίατου είχεήδη καταβληθείσύνταξη. Το αίτηματου εφεσείοντα απορρίφθηκεαπότον Διευθυντή στις 2.7.1988, μετηναιτιολογίαότιαυτόυπεβλήθηεκπρόθεσμα,αφούδεν είχευποβληθείμέσασετρειςμήνεςαπότηνημερομηνίαπουσυμπλή- 20 ρώσετο65 έτος τηςηλικίαςτου. ΗαπόφασητουΔιευθυντήακυρώθηκεμετηνπροσφυγή746/
3. Το αίτημα του εφεσείοντα επανεξετάστηκε από τον Διευθυντή ο οποίοςαποφάσισεμεβάσητον Κανονισμό 3τηνχορήγησησύνταξης από2.9.1986καιόχι από 20.12.
4. 25 Αυτόείχεσαναποτέλεσματηνκαταχώρησητρίτηςπροσφυγήςμε τηνοποίαεπικυρώθηκεηαπόφασητουΔιευθυντή. ΤοπρωτόδικοΔι­ καστήριο κατέληξε στην απόφασητου αφού ερμήνευσε τους σχετι­ κούς Κανονισμούς,κρίνονταςότι εφαρμογήστηνπαρούσαπερίπτω­ σηείχεο Κανονισμός 3καιόχι ο Κανονισμός 4,χωρίς ως εκτούτου 30 να ασχοληθεί καθόλου μεθέμαδεδικασμένου. Λόγοι έφεσης:
5. Παραγνώρισηδεδικασμένου(resjudicata),πουδημιουργήθηκε μετηνπροσφυγήαρ.746/
7. Εσφαλμένα εφαρμόστηκε ο Κανονισμός 3 αντί του Κανόνι- 35 σμού 4

(3)με βάση τον οποίο ο εφεσείων είχε δικαίωμα για 350 3 Α.Α.Δ. Γεωργίουν. Δημοκρατίας αναδρομικήσύνταξη για περίοδο δύο χρόνων απότην πρώτη πληρωμή. 5 Εκ μέρους του εφεσείοντα έγινε η εισήγησηότι το θέμαδεδικα­ σμένουμπορούσε ναεξεταστείαυτεπάγγελτααπότοΔικαστήριο,παρόλονότι δεν εγέρθηκε προηγουμένως, αφούαποτελούσε θέμαδημό­ σιαςτάξης. Η ΟλομέλειατουΑνωτάτου Δικαστηρίου επέτρεψετηνέφεσηκαι αποφάνθηκεότι: 10

1. Το δεδικασμένο, στην Κύπρο,έχει συνταγματική ισχύδυνάμει τουΑρθρου 146.5 τουΣυντάγματος.
2. Η έκτασητηνοποίακαλύπτειτοδεδικασμένο αποτελείθέμαερ­ μηνείαςπουείναιπάντοτεθέμανομικό. Εφόσονηύπαρξητου καταδειχθεί,επιβάλλεται ησυμμόρφωση με αυτό στην έκταση πουκατάτηνερμηνεία τουκαλύπτει. 15 20 25 30 35
3. Στην προκειμένη περίπτωση το θέμα δεδικασμένου παρόλο πουδενέχειδιατυπωθείμεορολογία πουναυπογραμμίζειτην αυτοτέλεια του,κατέστη μεσυγκεκριμένα στοιχεία καιότι συ­ νάγεταιαπόαυτά,θέμαγιαεξέταση.
4. Μεβάσητις αγγλικές αρχέςεπί τουθέματοςκαιτις αρχέςπου επεκράτησαν στην Ελλάδα και στην Κύπρο,το δεδικασμένο, ωςπροςτοπεριεχόμενο του,συνίσταται σε ότι καλύπτει η δι­ καστικήαπόφανση,ηοποίαδενπεριορίζεται μόνο στο διατα­ κτικό αλλά εκτείνεται καιστις διαπιστώσεις του Δικαστηρίου επί των επιδίκων θεμάτων (πραγματικών ή νομικών), στον βαθμό που απαιτείταιγια την κατάληξη η οποία εκφράζεται στο διατακτικό.
5. Τόσο η απόφασητου Διευθυντή για χορήγηση σύνταξης στον εφεσείοντα από2.9.1986όσοκαιηεκκαλούμενηαπόφασηαντί­ κεινταιπροςτοδεδικασμένοπουδημιουργήθηκε μετηναπόφασηστηνπροσφυγήαρ.746/88,τοοποίοδενάφηνεχώρογιατην ερμηνείατων Κανονισμών πουδόθηκεαπότοπρωτόδικοΔικα­ στήριο. Η έφεσηεπιτυγχάνει. Η επίδικη από­ φαση τουΔιευθυντή ακυρώνεταιβάσει τουΑρθρου 146.40) τονΣυντάγματος. Δενεκδίδεταιδιαταγήγια έξοδα. 351 Γεωργίουν. Δημοκρατίας

(1995)Υποθέσειςπουαναφέρθηκαν: Δημοκρατία ν.Ματθαίου, Α.Ε.ημερ. 12.7.1990 Πιερής ν.Δημοκρατίας,

(1983)3Α.Α.Δ. 1054Απόφαση Σ.τ.Ε 851/1932 " 46/1973, ΑΠ39/1988, Ελλη.Δ/νη 1989, 1153 1429/1986 " • 813/

1. 5 Έφεση. Έφεσηεναντίον της απόφασηςΔικαστή τουΑνωτάτου Δικα­ στηρίου Κύπρου (Στυλιανίδης, Δ.) που δόθηκε στις 27 Οκτώ- 10 βρίου, 1990 (προσφυγήαρ. 755/89)μετην οποίααπορρίφθηκεη προσφυγή του εφεσείοντα εναντίον της άρνησης των εφεσίβλη­ των να του καταβάλουν αναδρομική πληρωμή σύνταξης γήρα­ τος για την περίοδο από 19.12.1985 μέχρι 2.9.1986, Κ. Κακονλλή (χα) για Γ. Κακογιάννηγια τον εφεσείοντα. 15 Α. Βασιλειάδης, Αν. Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τους εφεσίβλητους. Cur. adv.vult. ΠΙΚΗΣ,Π.: ΤηνομόφωνηαπόφασητουΔικαστηρίου θαδώ­ σει ο Νικολάου Δ. 20 ΝΙΚΟΛΑΟΥ, Δ.: Παραθέτουμε πρώτα το ιστορικό των πε­ ριστάσεων που οδήγησαν στην εκκαλούμενη απόφαση ως ανα­ γκαίαπροϋπόθεσηγιατην ευχερήκατανόησητων λόγων έφεσης. Ο εφεσείων κατάγεται από την Πόλη Χρυσοχούς. Στα λη­ ξιαρχικά βιβλία της Επαρχιακής Διοίκησης Πάφου είχε κατά- 25 χωρηθεί ως ημερομηνία γέννησης του η22 Μαΐου
2. Την 28 Μαΐου 1986 αποτάθηκε στην αρμόδια αρχή για διόρθωση της ημερομηνίας γέννησης προβάλλοντας, με αναφοράσε διάφορα στοιχεία, ότι ηορθή ημερομηνία ήτανη 19Δεκεμβρίου
3. Το αποτέλεσμα τέτοιας διόρθωσης θα ήταν ότι, μετρώντας απότη 30 19 Δεκεμβρίου 1920, ο εφεσείων θα είχε ήδη, από 19 Μαΐου 1986, συμπληρώσει το65ο έτοςηλικίαςκαιως εκτούτουθα εδι352 3 Α^Α-Δ. 5 10 15 20 25 30 35 40 Γεωργίον ν.Δημοκρατίας Νικολάου, Δ. καιούτο σε σύνταξη γήρατος. Το πότε ο εφεσείων διαπίστωσε αυτήτη διάσταση στο χρόνο γέννησης του ήτο πότε εύλογα θα μπορούσε νατηνείχεδιαπιστώσει ώστενακαταφανείποίαήταν ηπρώτηευκαιρίαπουείχεγιατηλήψηδιορθωτικώνμέτρων,δεν τογνωρίζουμε. Ηαρμόδιααρχή,με απόφασητης,ημερομηνίας 12 Ιουνίου 1986, απέρριψε το αίτημα για διόρθωση αναφέρο­ νταςως λόγοότι ο εφεσείων δενείχεπείσει ότι ηκαταγραφείσα ημερομηνίαήτανλανθασμένη. Οεφεσείων προσέβαλε τηνεν λό­ γω απόφαση με την προσφυγή αρ.528/
4. Την2 Σεπτεμβρίου 1987, εκκρεμούσας τηςπροσφυγής,οεφε­ σείων υπέβαλε στον Διευθυντή Κοινωνικών Ασφαλίσεων (στο εξής ο "Διευθυντής"), αίτηση με την οποίαζητούσε τηνχορήγη­ ση σύνταξης γήρατοςδεδομένου ότι,ακόμακαι με βάσητηνκα­ ταγραφείσα ημερομηνία γέννησης, είχε ήδηαπό27 Μαΐου 1987, συμπληρώσει το 65ο έτος ηλικίας, αλλά συνάμα επιφύλαξε τα δικαιώματα του αναφορικάμετην προηγούμενη περίοδο σε πε­ ρίπτωση που θα επιτύγχανε σε διόρθωση της ημερομηνίας γέν­ νησης. Ο Διευθυντής του παραχώρησε την αιτούμενη σύνταξη με τρίμηνη αναδρομικήισχύ,ήτοι,από2 Ιουνίου 1987, καιτούτοδυνάμει του Κανονισμού 3

(1)&

(2)(β)των περί Κοινωνικών Ασφαλίσεων (Παροχαί)Κανονισμών του 1980 -1987, οι οποίοι εκδόθηκανδυνάμει του άρθρου73 του περί Κοινωνικών Ασφα­ λίσεωνΝόμου 1980 - 1990. Στονενλόγω Κανονισμό προβλέπε­ ται ότι η αίτηση υποβάλλεται εντός χρονικού διαστήματος τριών μηνών απότην ημερομηνία πουπροέκυψε τοδικαίωμα. Ακολούθως, την 7Δεκεμβρίου 1987, εκδόθηκε στην προσφυ­ γή αρ. 526/86απόφασημε την οποίαακυρώθηκε ηαπόφαση της αρμόδιας αρχής να μην προβεί σε διόρθωση της ημερομηνίας γέννησης του εφεσείοντος. Ως αποτέλεσμα, η αρμόδια αρχή προέβηακολούθως στη σχετική διόρθωση. Την ημερομηνίααυ­ τής της εξέλιξης δεν τη γνωρίζουμε. Πάντως ήταν μεταξύ της έκδοσης της αναφερθείσαςδικαστικής απόφασηςκαιτης 29Φε­ βρουαρίου 1988 κατά την οποία ο εφεσείων, εφοδιασμένος με νέο πιστοποιητικό γέννησης στο οποία αναγραφόταν η ορθή πλέον ημερομηνία, αποτάθηκε με επιστολή στον Διευθυντή ζη­ τώντας να του καταβληθεί σύνταξη αναδρομικάαπό 19Δεκεμ­ βρίου 1985, ημερομηνία κατάτην οποίαστην πραγματικότητα ο εφεσείων είχεσυμπληρώσει το65ο έτος ηλικίας,μέχρι την2 Ιου­ νίου 1987, ημερομηνία απότην οποία του είχε ήδηκαταβληθεί σύνταξη. Ας σημειωθεί ότι στηδικογραφίααπαντάται και η 28 Μαΐου 1987 ως εναλλακτική της 2 Ιουνίου 1987, προφανώς επειδήηπρώτηήτανηημερομηνία πουέφερε ηαίτησητουεφε- 353 Νικολάου,Δ. Γεωργίουν.Δημοκρατίας

(1995)σείοντος για σύνταξη,ενώ η2 Ιουνίου 1987 λάμβανευπόψητην ημερομηνία παραλαβής της αίτησηςαπότον Διευθυντή. Θαθε­ ωρήσουμε ως τη σχετική σε τούτο ημερομηνία, την 2 Ιουνίου

1. Με επιστολή ημερομηνίας 2 Ιουλίου 1988, γνωστοποιήθηκε 5 στον εφεσείοντα απόφασητου Διευθυντή με την οποίααπορρι­ πτόταν το αίτημα. Το ουσιώδες μέρος της επιστολής είχε ως εξής: "Στην αίτηση σας για σύνταξη, που υποβλήθηκε στις 2.9.1987είχατε δηλώσει σανημερομηνία γεννήσεως την 28ην 10 Μαΐου 1922, ενώ η προσφυγή σας για διόρθωση της ημερο­ μηνίας αυτής καταχωρήθηκε στο Ανώτατο Δικαστήριο μέσα στο
2. Ηπερίπτωση σαςθαήτοδιαφορετικήανηαίτηση σας υποβάλλετο με βάση τηνημερομηνία γεννήσεως που κα­ ταχωρήθηκε στην προσφυγή σας δηλαδήτις 19.12.
3. Με 15 βάση τα πιο πάνω το αίτημα σας για αναδρομική πληρωμή δεν είναι δυνατό να ικανοποιηθεί, επειδή πρόκειται για εκ­ πρόθεσμη υποβολή αίτησης για σύνταξη γήρατος, η οποία στην περίπτωση σας έπρεπε να υποβληθεί μέσα σε τρεις μή­ νες από την ημερομηνία συμπλήρωσης του 65ου έτους της 20 ηλικίας σας,δηλαδήστις 19.12.1985." Εναντίον αυτής της απόφασηςτου Διευθυντή ο εφεσείων κα­ ταχώρησε τηνπροσφυγήαρ. 746/
4. ΟΔικαστής πουεπιλήφθηκε τηςπροσφυγής εξέδωσετην 13Ιουλίου 1989 ακυρωτική απόφαση ηοποίαδεν εφεσιβλήθηκε. Επειδήηενλόγω απόφασηενέχεικρι- 25 σιμότητα σε ό,τι ακολούθησε, θεωρούμε χρήσιμο, προτούπροχω­ ρήσουμε για συμπλήρωση του ιστορικού, να αναφερθούμε στα όρια ταοποίακαλύπτει ηαπόφαση μετο σκεπτικό καιτηνκατά­ ληξη της. Σε τούτο περιοριζόμαστε μόνο σε ο,τι εμφαίνεται στο κείμενο τηςαπόφασηςδεδομένουότι ταστοιχεία τηςδικογραφίας 30 από την οποίαπροέκυψε δεν έχουν αποτελέσει συναρτημένο υλι­ κό σταυπόεξέταση θέματα. Στηνενλόγω απόφαση,αφούτο Δι­ καστήριο πρώτα κατευθύνει την προσοχή του στον Κανονισμό 3

(1)& 2(β), ακολούθως επισημαίνει, με αναφοράσε νομολογία, την αναγκαιότηταπροσκόμισης πιστοποιητικούγέννησης προκει- 35 •μένουη αίτηση για σύνταξη γήρατος να αποκτήσει τοαναγκαίο έρεισμα από άποψης καθορισμού της ηλικίας του αιτούντος ως τηνπροϋπόθεσηγιατηχορήγησησύνταξης. Μεαυτόωςαφετηρία, εκτίθεταιπρώταμιαδιαπίστωσηκαιέπειταέναςσυλλογισμόςπου καταλήγει στην έκφραση συγκεκριμένης γνώμης σε σχέση με τη 40 δεύτερηαίτησητου εφεσείοντος στη βάσητου νέου πιστοποιητι354 3 Α.Α.Δ. Γεωργίου ν.Δημοκρατίας Νικολάου, Δ. κούγέννησης. Παραθέτουμετοσχετικόαπόσπασμα: 5 10 15 20 25 30 35 40 "Στην παρούσαυπόθεση ο αιτητής υπέβαλε αίτηση για πα­ ροχή σύνταξηςγήρατοςσύμφωνα μετηνημερομηνία πουανα­ γραφόταν στο Πιστοποιητικό Γεννήσεως και συμμορφώθηκε καθ' όλα με τις πρόνοιες και τους περιορισμούς που διαγρά­ φονται από το Νόμο. Εάν ο αιτητής υπέβαλλε αίτηση στις 19.12.1985,κατά την ημερομηνία δηλαδή που έφθασε στη συ­ ντάξιμη ηλικία όπως μετάεπιβεβαιώθηκε με την απόφασητου Ανωτάτου Δικαστηρίου,δενθατηρούσε τιςαπαραίτητεςπροϋποθέσεις σύμφωναμεταέγγραφαπουθαπαρουσίαζε. Κατάτη γνώμη μουοαιτητήςενήργησεορθά." Ηουσίατηςδιαπίστωσηςπουπεριέχεται στην πρώτηπρόταση του αποσπάσματος συνίσταται, καθώς μας φαίνεται, στα εξής, ήτοι,ότιηαίτησηγιασύνταξητηνοποίαείχευποβάλειο εφεσείων δεν μπορούσε παρά να ήτανχρονικά συναρτημένη μετην έκδοση τουνέου πιστοποιητικού γέννησης το οποίο προέκυψε ωςαποτέ­ λεσμα της απόφασηςστην προσφυγή αρ.528/86και ότι ο εφεσεί­ ων υπέβαλεαίτησηέγκαιρακατόπινέκδοσης τουνέουπιστοποιη­ τικού. Οσυλλογισμόςστη δεύτερηπρότασηαποτελεί απλώςεπεξήγηση και δεν προσθέτει στηδιαπίστωση επί της ουσίας. Τέλος, με τηντρίτη πρόταση, εκφέρεταιη γνώμηπερί ορθότηταςτηςυπό αναφορά ενέργειας του εφεσείοντος. Την εν λόγω παράγραφο ακολουθεί,στην αμέσως επόμενη παράγραφο,ηαπόφανσηότι: 'Ή διοίκηση είχευποχρέωση νασυμμορωθεί μετηναπόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου και να αποκαταστήσει τον αιτητή στην θέση πουθαβρισκόταν ανδεν υπήρχετο λάθος στο Πιστοποιητικό Γεννήσεως του. Αναγκαστικά και οι προθε­ σμίεςπουθέτει ονόμοςγιατηνυποβολήτηςαίτησηςαρχίζουν να λειτουργούν από τηνημερομηνία πουέγινεη διόρθωση." Κατάτηγνώμη μαςμε αυτή την απόφανσητίθεται,έστω κατά τρόπο έμμεσο, το νομικό καθεστώς - δηλαδήο τρόπος ερμηνείας τουσχετικού Νόμουκαιτων Κανονισμών -κάτωαπότοοποίοθα έπρεπε να είχε.εξεταστεί, κατ' επέκτασηκαι στο μέλλοννα εξετα­ στεί,τοαίτηματουεφεσείοντος γιαχορήγησησύνταξηςαπό20Δεκεμβρίου 1985. Με την πρώτηπρόταση της εν λόγω απόφανσης δηλώνεταιηαναγκαιότητααναδρομήςστις20Δεκεμβρίου 1985 ως την ημερομηνία κτήσης δικαιώματος για τη χορήγηση σύνταξης ενόψει της απόφασηςτουΑνωτάτου Δικαστηρίου στην προσφυγή αρ. 526/86. Ενώ με τη δεύτερη πρόταση διευκρινίζεται ότι ως χρόνος καθυστέρησης στην υποβολήαίτησης λαμβάνεται υπόψη 355 Νικολάου,Δ. Γεωργίουν.Δημοκρατίας

(1995)ο χρόνος εκείνος που αρχίζει μετάτηδιόρθωση τουπιστοποιη­ τικού γέννησης και ότι, εφόσον καθοριστεί η έκταση του,προ­ σμετρά πλέον με αναφοράόχι προς την ημερομηνία υποβολής της αίτησης,αλλά προς την20 Δεκεμβρίου

1. Ηδιαπίστωση από το Δικαστήριο λίγο πιο πριν ότι ηαίτηση δεν ήταν εκπρό- 5 θεσμηλάμβανε προφανώςυπόψηότι, καθώςείδαμε,ηημερομη­ νία διόρθωσης, όποια και αν ήταν, αναγόταν χρονικά μεταξύ της απόφασηςστην προσφυγή αρ.528/86,ηοποία εκδόθηκε την 7 Δεκεμβρίου 1987 και της νέας αίτησης για σύνταξη στη βάση του νέου πιστοποιητικού ηοποία υποβλήθηκε την 29 Ιανουαρί- 10 ου 1988, ήτοι,εντός τηςπροβλεπόμενης τριμηνιαίαςπροθεσμίας χάριτος. Κατόπιν της έκδοσης της εν λόγω δικαστικής απόφασης,ο Διευθυντής, έχοντας την υπόψητου,επανεξέτασε το αίτηματου εφεσείοντος. Και με επιστολή,ημερομηνίας 7 Αυγούστου 1989, 15 του γνωστοποίησε πως αποφάσισε τηχορήγηση σύνταξης από2 Σεπτεμβρίου 1986 και όχι από20 Δεκεμβρίου
2. Ηαιτιολο­ γία αυτής της απόφασηςτου Διευθυντή συνίστατο στα εξής: "Η ημερομηνία υποβολής της αίτησης σας είναι 2.9.
3. Σύμφωνα με την επιφύλαξη του εδαφίου

(2)του άρθρου 3 20 των περί Κοινωνικών Ασφαλίσεων (Παροχαί) Κανονισμών του 1980 - 1984 ο λόγος που η αίτηση σας υποβλήθηκε εκ­ πρόθεσμα θεωρήθηκε σαν εύλογη αιτία για τη σημειωθείσα καθυστέρηση,η οποίαόμως σεκαμμιάπερίπτωσηπαρατείνε­ ται πέραν των δώδεκα μηνών απότησχετική ημερομηνία." 25 Ο εφεσείων καταχώρησε τότε την τρίτη κατά σειρά προσφυ­ γήστην οποίαεκδόθηκεηεκκαλούμενη δικαστικήαπόφαση. Με την τελευταία αυτήπροσφυγήοεφεσείων ζητούσε δύο δηλώσεις OL οποίες, παρά τη διαφορά στο λεκτικό τους, κατέτειναν στο αυτό αποτέλεσμα. Είναι επομένως αρκετόναπαραθέσουμετην 30 πρώτη από αυτές ως απεικονίζουσα ό,τι εζητείτο ως θεραπεία. Είναι ηεξής: "Δήλωση του Δικαστηρίου ότι η απόφασητου Καθ' ου η Αίτηση 1 που περιέχεται στην επιστολή του ημερομηνίας 7.8.1989 με την οποία απορρίπτει το αίτημα του Αιτητή για 35 αναδρομικήπληρωμή σύνταξηςγήρατοςγιατηνπερίοδοαπό 19.12.1985 (ημερομηνία που ο Αιτητής συμπλήρωσε τη συ­ ντάξιμη ηλικία) μέχρι 2.9.1986 είναι άκυρη και στερείται οποιουδήποτε εννόμου αποτελέσματος." 356 3 Λ.Α.Δ. 5 10 15 20 25 30 35 40 Γεωργίουν.Δημοκρατίας Νικολάου, Δ. Παρόλον που στο αιτητικό της προσφυγής δεν παρεχόταν έν­ δειξη ότι ηπροσβαλλόμενη απόφασηλήφθηκεκατ' αντίθεσηπρος δεδικασμένο,εν τούτοις,απότηνέκθεση των γεγονότων τα οποία ο εφεσείων επικαλείτο,προέκυπτεότιέρεισμα αποτελούσε τοδεδικασμένο πουδημιούργησε ηαπόφασηστην προσφυγή αρ.746/88, απόφασηηοποίαμάλιστακατατέθηκεως τεκμήριο. Έπειτα,στην αγόρευσητηςπρωτόδικα,ησυνήγορος τουεφεσείοντος εξήγησετα περιστατικάτηςυπόθεσηςκατάτρόποπουενώεξυπονοούσε τοδε­ δικασμένοως τηνορθολογική βάση τηςκατάληξηςστην προσφυγή αρ.746/88,εν τούτοις δεν εξειδίκευε, με την έννοια της στοχευμένηςλεκτικής άρθρωσης,θέμαδεδικασμένουκαιεπικέντρωσε τηνο­ μικήεπιχειρηματολογία της στην ερμηνείατων προνοιών τουΝό­ μουκαι των Κανονισμών με ιδιαίτεροβάροςστους Κανονισμούς 3και4. Εισηγήθηκε συναφώςπωςενπροκειμένω εφαρμογήείχεο Κανονισμός 4 καιόχι ο Κανονισμός 3. Το ίδιοκαι ηεπιχειρημα­ τολογία της άλλης πλευράς επικεντρώθηκε στην ερμηνεία των εν λόγω Κανονισμών, με αντίθετη εισήγηση ως προς το ποιος από τουςδύοΚανονισμούς ήτανοεφαρμοστέος στην προκείμενηπερί­ πτωση. Πρωτόδικα, το Δικαστήριο αντίκρυσε το αποτέλεσμα στην προσφυγήαρ.746/88, μετοντρόποπουεμφαίνεταιστην εξήςπε­ ρικοπή: "Στις 13 Ιουλίου, 1989, το Ανώτατο Δικαστήριο, με βάση την επιφύλαξη του Κανονισμού 3

(2)των περί Κοινωνικών Ασφαλίσεων (Παροχαί) Κανονισμών του 1980 έως 1987, (Κ.Δ.Π.243/80,74/83,258/85,263/87),(οι 'Κανονισμοί'), ακύ­ ρωσετην απόφασητου Διευθυντή, επειδή ο αιτητής απόδειξε Εύλογη αιτία' γιατημηυποβολήτηςαίτησης μέσαστηνκαθο­ ρισμένη προθεσμία των τριών μηνών. Μετά την ακυρωτική απόφαση του Δικαστηρίου, ο Διευθυντής επανεξέτασε την υπόθεση και ενέκρινε πληρωμή αναδρομικής σύνταξης γήρα­ τος από2 Σεπτεμβρίου,

1. Βάσισε την απόφασητου στον Κανονισμό 3 και την κοινοποίησε στον αιτητή με επιστολή ημερομηνίας 7Αυγούστου, 1989." Επομένως, τηλύσητοΔικαστήριο την αναζήτησεστους εν λό­ γω Κανονισμούς, αφούπρώτααναφέρθηκεσταάρθρα36 και 60 του Νόμου ως υπόβαθρο. Και κατέληξε στην απόφασητου ως αποτέλεσμα τηςερμηνείαςίων Κανονισμών,κρίνονταςότιεφαρ­ μογήείχεστηνπαρούσαπερίπτωσηοΚανονισμός 3καιόχι οΚανονισμός
2. ΜεθέμαδεδικασμένουτοΔικαστήριο πρωτόδικαδεν ασχολήθηκε καθόλου. 357 Νικολάου,Δ. Γεωργίουν.Δημοκρατίας

(1995)Καθώς ήδηαναφέραμε, ο Κανονισμός 3

(1)&

(2)(β) προβλέ­ πει τηχορήγηση παροχήςαναδρομικάγιαδιάστημαμέχρι τριών μηνών απότην ημερομηνία υποβολής της αίτησης. Προστίθεται όμως καιηεπιφύλαξηότι εάναποδειχθεί"εύλογηαιτία"γιατην καθυστέρηση στην υποβολή αίτησης, τότε η χορήγηση παροχής 5 επεκτείνεται χρονικά σε διάστημα μέχρι δώδεκα μηνών. Έπει­ τα, στον Κανονισμό 3

(4),προβλέπεται ότι, έξω απότις προβλε­ πόμενες προθεσμίες, το δικαίωμαγια σύνταξη αποσβένεται. Ο Κανονισμός 4

(3)τον οποίο επικαλέσθηκε ησυνήγορος του εφε­ σείοντος προβλέπει ότι εφόσον εγκρίνεται ηχορήγηση παροχής, 10 το δικαίωμα αποσβένεται μόνο σε σχέση με περίοδο πουυπερ­ βαίνειταδύοέτηαπότηνημερομηνίατηςτελευταίας πληρωμής. Ενώπιον μας,ησυνήγορος τουεφεσείοντος ανέπτυξε επιχει­ ρηματολογίααναφορικά μεδύολόγους έφεσης. Μετον έναπου ήταν,καθώςανέφερε,καιοκύριος,η απόφασηεμφανίζεταιλαν- 15 θασμένη ως παραγνωρίζουσαδεδικασμένο που δημιούργησε η απόφασηστην προσφυγήαρ.746/88. Και μετον άλλο,που ήταν εναλλακτικός, προβάλλεται ότι εφαρμογή είχε εν προκειμένω ο Κανόνας 4

(3), ο οποίος, κατά την εισήγησητης συνηγόρου,πα­ ρείχε στον εφεσείοντα δικαίωμα για χορήγηση σύνταξης ανα- 20 δρομικά για περίοδο δύο ετών πριν από την πρώτη πληρωμή. Σε σχέση με αυτό τον δεύτερο λόγο μπορούμε να πούμε συνο­ πτικάότι,όπωςορθάυπέδειξε τοΔικαστήριο πρωτόδικα,οΚα­ νονισμός 4

(3)καμιάσχέσηδεν έχει με το πρόβλημα πουανέκυ­ ψε στην παρούσαυπόθεση. 25 Ως προς τον πρώτο λόγο, ησυνήγορος ξεκίνησε εκφράζοντας τηνάποψηότιτοθέμαδεδικασμένουδενείχετεθείπρωτόδικα.Ει­ σηγήθηκε ωστόσο ότι το θέμαείχεπαρούσασημασία διότιαποτε­ λούσεθέμαδημόσιαςτάξηςτοοποίοτοΔικαστήριο θα μπορούσε και θαέπρεπε ναεξετάσει αυτεπάγγελτα. Ησυνήγορος παρέπεμ- 30 ψε εκτενώς σε Ελληνικά συγγράμματα και σε κάποια Κυπριακή νομολογία ωςπροςτηνέννοιακαιτηνέκτασηπουκαλύπτειτοδε­ δικασμένοκαιέπειταεξήγησεότιπαρόλονπουστηνομολογία δεν υπάρχει ρητήαναφοράστο δεδικασμένο ωςθέμαδημόσιαςτάξης, εντούτοιςη εξειδίκευσητέτοιωνθεμάτων,όπωςστηνυπόθεσηάψ 35 μοχρατία ν.Ματθαίον Α.Ε. αρ.832/12.7.1990,δενήτανπαράμό­ νο ενδεικτικήκαιόχι εξαντλητική. Οσυνήγορος των εφεσίβλητων αντιτάχθηκεσε αυτό,προβάλλοντας την άποψηότι ηεξέτασηδε­ δικασμένου προϋποθέτει υπόβαθρο γεγονότων και ενδεχομένως την προσαγωγή μαρτυρίαςσεσχέσημεαυτά. Κατέληξε συναφώς 40 ότι όχι μόνοδεν μπορούσε ναπροωθηθεί θέμαδεδικασμένουχω358 3Α.Α.Δ. 5 10 15 20 25 Γεωργίουν.Δημοκρατίας Νικολάου, Δ. ρίς αυτόνα είχε προηγουμένως εγερθεί στοχευμένα ώστε να πα­ ρασχεθεί η δυνατότητα αντιμετώπισης του, αλλά και δεν μπο­ ρούσε να θεωρηθεί θέμα δημόσιας τάξης δεδομένου ότι στη νο­ μολογία που εξειδικεύονται θέματα δημόσιας τάξης δεν περιλαμβάνεταικιαυτό. Η επίκληση δεδικασμένου (res judicata) θέτει πάντοτε θέμα τουλάχιστο μερικώς πραγματικό δεδομένου ότι αναφέρεται σε μια κατάσταση, ηύπαρξητης οποίας δεν μπορεί να είναι γνω­ στή εκτός εάναποδειχθεί έστω καιανηαπόφασηηοποία ενσωματώνει το δεδικασμένο αποτελεί μέρος της νομολογίας. Αυτό βέβαιααφοράμόνο την ύπαρξητουδεδικασμένου καθεαυτήν.Η έκταση όμως την οποίακαλύπτει το δεδικασμένο αποτελεί θέμα ερμηνείας που είναι πάντοτε θέμα νομικό. Πάντως, εφόσον η ύπαρξη δεδικασμένου καταδειχθεί - με υλικό που ποικίλει βέβαιαανάλογαμετηνπερίπτωση- επιβάλλεται η συμμόρφωση με αυτό στην έκταση πουκατάτην ερμηνεία τουκαλύπτει. Στην Κύπρο,στον τομέατουδιοικητικού δικαίου,τοδεδικα­ σμένο δεν αποτελεί, όπως στην Αγγλία, μόνο δόγμα δικαίουή, όπως στην Ελλάδα,θέμα αρχήςπου εν τέλει έτυχε νομοθετικής ρύθμισης αλλά,καθώςεπισημαίνεται στην απόφασητης Ολομέ­ λειας του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην υπόθεση Πιερήςν. Δημοκρατίας

(1983)3Α.Α.Δ. 1054, (στη σελ. 1066),έχει συνταγμα­ τική ισχύ δυνάμει του Αρθρου 146.5 του Συντάγματος. Διαλαμ­ βάνεται εκεί ότι: "146 5. Η κατά τηντέταρτηνπαράγραφοντουπαρόντοςάρθρου απόφασις δεσμεύει πάν δικαστήριον, όργανον ή αρχήν εν τη Δημοκρατία,και τα περί ων πρόκειται όργανα,αρχαί ήπρό­ σωπαυποχρεούνται εις ενεργόν συμμόρφωσιν προςταύτην." 30 35 Ενόψει αυτής της συνταγματικής επιταγής εγείρεται ζήτημα αναφορικά με το κατάπόσο δεν θαέπρεπε, εφόσον απότηδικο­ γραφία αναδύεταισαφώς τοδεδικασμένο,να θεωρείται καιαυτό ως αναγόμενο - όπως και η εκτελεστότητα πράξης, το έννομον συμφέροκαιτοεκπρόθεσμοτηςπροσφυγής-στοντομέαδημόσιας τάξης.Λέγοντας το αυτό δεν παραγνωρίζουμε βέβαιαότι οι ήδη αναγνωρισμένες περιπτώσεις δημόσιας τάξης αποτελούν από τη φύσητους απαραίτητηπροϋπόθεσηγιαθεμελίωση του δικαιώμα­ τοςπροσφυγής,ενώηπερίπτωσηδεδικασμένουαναφέρεταισεο,τι επιβάλλεται ως κατάληξητης προσφυγής. Όμωςαυτήη διαφορά 359 Νικολάου,Δ. Γεωργίουν.Δημοκρατίας

(1995)ίσωςναμήνεπιδράκατάτρόποκρίσιμο στοθέμααρχήςπουείναι νομίζουμε τοπώς,μέσαστο πλαίσιογενικήςπολιτικής,ορίζεταιη έννοια της"δημόσιας τάξης". ΣτηνΕλλάδα,καθώςαναφέρειοΦ. Θ.Βεγλερήςστο σύγγραμματου"ΗΣυμμόρφωσις της Διοικήσεως εις τας Αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας", η Σ.τ.Ε 5 851/1932υποστηρίζει τηνάποψηότιθέμαδεδικασμένου μπορείνα ληφθεί υπόψηαυτεπάγγελτα. Καταλήγει επομένως στα εξής(στη σελ.63): "Ότι ολόγοςακυρώσεως εκπαραβάσεωςτουδεδικασμένουδύ­ ναται καιεξ επαγγέλματος ναληφθη υπ'όψιν υπό τουΣυμ- 10 βουλίου της Επικρατείας, τούτο είναι αναμφίβολον, καθ' ό σύμφωνον μετηνλοιπήννομολογίαν περίτηςαπεριορίστου εκ των προτάσεων των διαδίκων ερεύνης της νομιμότητος της προσβαλλομένης πράξεως αρκεί όμως νασυντρέχουν αι ουσιαστικαί προϋποθέσεις υπάρξεωςδεδικασμένου." 15 Ωστόσο,δενπαρίσταται ανάγκηναεκφέρουμεοριστικήάποψη δεδομένου ότι,κατάτηγνώμη μας,εδώτοθέμαδεδικασμένου,παρόλον πουδενδιατυπώθηκεμεορολογίαπουναυπογραμμίζειτην αυτοτέλεια του,κατέστημεσυγκεκριμμένα στοιχείακαιό,τι συνά­ γεται απόαυτά,θέμαγια εξέταση. Καιδενθαέπρεπεναείχεπα- 20 ραγνωριστεί. Ηαντίθετηπερίτούτουάποψηακόμακαιτηςσυνη­ γόρου τουεφεσείοντος δενμεταβάλλει αυτήτηνεξ αντικειμένου διαπιστωθείσα πραγματικότητα. Συνεπώςοσχετικός μεαυτόλό­ γος έφεσης αποκτά έρεισμα. Τοερώτημαείναιλοιπόν τοκατάπό­ σο η απόφαση του Διευθυντή, ημερομηνίας 7 Αυγούστου 1989, 25 αφίστατο δεδικασμένου πουδημιούργησε ηαπόφασηστην προ­ σφυγή αρ.746/88. Τοδεδικασμένο προϋποθέτεικατ' αρχήντηδικαστική απόφαν­ ση επίτηςουσίας εγειρομένης διαφοράςκαι όχιεπίκαταλήξεων όταν αυτέςείναι αποτέλεσμα τηςέλλειψηςτωνπροϋποθέσεων για 30 την εξέταση της ουσίας. Έπειτα,ως προς τοπεριεχόμενο του, το δεδικασμένο συνίσταται σεό,τικαλύτει ηαπόφανσηείτερητά είτε ως αναπόφευκτοσυμπέρασμα: βλ.Πιερής ν.Δημοκρατίας (ανω­ τέρω). Ηδικαστική απόφανση, όπως χρησιμοποιούμε τον όρο, δεν περιορίζεται σεμόνο τοδιατακτικόαλλά εκτείνεται και στην 35 όποια διαπίστωση του Δικαστηρίου επίεπίδικου θέματος, πραγ­ ματικού ή νομικού, στοβαθμόπου απαιτείταιγια την κατάληξη τηνοποίαεκφράζειτοδιατακτικό. Αυτήηαντίκρυσητουθέματος λαμβάνει υπόψητόσο τις αγγλικές αρχέςεπί τουθέματος - οιπιο σημαντικές αποφάσεις εκτίθενται στην Πιερής ν.Δημοκρατίας 40 (ανωτέρω)-αλλάκαιτιςαρχέςπουεπικράτησανστην Ελλάδακα360 3 Α.Α.Δ. Γεωργίου ν. Δημοκρατίας Νικολάου, Δ. τά την ερμηνεία σχετικής διαταγήςαναφορικάμε τον προσδιορι­ σμό του κριθέντος θέματος. Συνοψίζονται στο σύγγραμμα "Εγ­ χειρίδιο Διοικητικού Δικαίου"τουΕπ.Σπηλιωτόπουλου,6η Έκδ. στη σελ. 548 ως εξής: 5 10 15 20 25 30 35 40 "Όπως απόόλες τις αποφάσειςτου ΣΕ, έτσικαι απότις απο­ φάσεις που εκδίδονται επί αιτήσεων ακυρώσεως, είτε είναι απορριπτικές είτε ακυρωτικές, πηγάζει δεδικασμένο (Δ/μα 18/1989, άρθρο50 #5),το οποίο καλύπτει τόσο το ακυρωτικό αποτέλεσμα (στην περίπτωση των ακυρωτικών αποφάσεων) πουδιατυπώνεταιστοδιατακτικό,όσοκαιτα 'διοικητικής φύ­ σεως' ζητήματαπου κρίθηκαν με σκέψεις,οι οποίεςδιατυπώ­ νονται στην αιτιολογίατης απόφασης. Ως προςτοακυρωτικό αποτέλεσμα, το δεδικασμένο, λόγω του διαπλαστικού τουχα­ ρακτήρα,αφούεξαφανίζειτηνπράξη,ισχύειγιαόλους. Όσον αφοράτα 'διοικητικής φύσεως' ζητήματα,πρέπει να συντρέ­ χουν οι συνήθεις προϋποθέσεις τουδεδικασμένου: ταυτότητα προσώπου (ΣΕ46/1973,ΑΠ 39/1988, Ελλ. Δ/νη 1989, 1153) και ταυτότητα διαφοράς,δηλαδήδιαφοράςπου θεμελιώνεται στα ίδια πραγματικά ήνομικά δεδομένα (ΣΕ 1429/1986). Είναι δε 'διοικητικής φύσεως' ζητήματαταπραγματικάκαι νομικά ζη­ τήματα πουρυθμίζονται απόκανόνες τουδιοκητικούδικαίου καιαναφέρονταιστημείζοναήτηνελάσσοναπρότασητουσυλ­ λογισμού της απόφασης,εφόσον ήταν αντικείμενο διάγνωσης καικρίσηςκαιβρίσκονταισεσυνάρτηση μετοσυμπέρασμαπου έγινεδεκτό απότην απόφαση (ακύρωσητης πράξηςή απόρρι­ ψητης αίτησης)δηλαδή,αποτελούντο στήριγμα τουσυμπερά­ σματος αυτού(ΣΕ813/1981,1429/1986)." Στην προκειμένη περίπτωση είναι,κατάτηγνώμη μας, προφα­ νές ότι ο Διευθυντής με την απόφαση του ημερομηνίας 7 Αυγούστου 1989, ενήργησε κατ' αντίθεση προς δεδικασμένο που δημι­ ούργησε ηδικαστική απόφασηστην προσφυγή αρ. 746/88 με την οποία,καθώςείπαμεκατάτην ανάλυση της ενωρίτερα,τέθηκε το νομικό καθεστώς γιατην εξέταση του αιτήματοςτου εφεσείοντος για σύνταξη όπωςκαι τοπραγματικόβάθρο. ΟΔιευθυντής ενήργησεκατ' αντίθεση διότι,παραγνωρίζονταςτην έννοια της εν λό­ γω δικαστικής απόφασης επιχείρησε επίλυση του προβλήματος στη βάση δικού του προσανατολισμού ως προς το τί επέβαλλε η ορθή ερμηνεία των Κανονισμών. Και κατέληξε, στο εγχείρημα πουανέλαβε,σεερμηνείαδιαφορετικήαπόεκείνηπουείχετεθεί με τοδεδικασμένο. Στηνπροσφυγήη οποίαακολούθησε,ήτοιεκείνη στην οποία εκδόθηκε η εκκαλούμενη απόφαση, το Δικαστήριο προέβη σε ανάλογο εγχείρημα. Η άποψητου Δικαστηρίου πρω361 Νικολάου, Δ. Γεωργίουν. Δημοκρατίας

(1995)τόδικα ότι η απόφαση στην προσφυγή αρ. 746/88 είχε ως λόγο την "εύλογη αιτία" (ως προς την καθυστέρηση υποβολής αίτη­ σης) όπως ηφράση αυτήαπαντάται στην επιφύλαξητου Κανο­ νισμού 3

(1)&2(β) έτσι ώστε ναεφαρμόζεται εδώαυτήη επιφύ­ λαξη ήταν,όπως προκύπτει από την ανάλυση μας, εσφαλμένη. 5 Υπήρχε επί του προκειμένου δεδικασμένο το οποίο δεν άφηνε χώρο για τέτοια ερμηνεία των Κανονισμών. Το δικαίωμα του εφεσείοντος - και μόνο αυτούβέβαια- το οποίο απέρρεε απότο δεδικασμένο δεν μπορούσε να αναιρεθεί απόκατάληξηδιαφο­ ρετική. Καιτούτο ανεξάρτητααπότις επιφυλάξεις μαςωςπρος 10 την ορθότητα της ερμηνείας που δόθηκε στους κανονισμούς με την απόφασηπουδημιούργησε τοδεδικασμένο. Η έφεση επιτυγχάνει. Ηπρωτόδικηαπόφαση παραμερίζεται. Η επίδικηαπόφασητουΔιευθυντήακυρώνεταιβάσειτου Αρθρου 146.4(β)του Συντάγματος. Δεν εκδίδεται διαταγήγιαέξοδα. 15 Η έφεση επιτυγχάνει χωρίς δια­ ταγή για έξοδα. 362