(1995)11Δεκεμβρίου, 1995 [ΠΙΚΗΣ,Π.,ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ, ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ,ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ,ΝΙΚΟΛΑΟΥ, Δ/στές] ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΛΟΪΖΙΔΟΥ, Εφεσείονσα - αιτήτρια, ν. ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΔΙΑ ΤΟΥ ΕΦΟΡΟΥ ΦΟ ΡΟΥ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ, Εφεσιβλήτον - καθ' ον η αίτηση. (Αναθεωρητική έφεσηαρ.1348) ΦόροςΚεφαλαιονχικών Κερδών — Δωρεά προς την αιτήτρια, ακινήτον από τον πατέρα της πον είχεπροηγονμένως δωρηθεί σ' αντόν από τη σύζνγό τον — Πώς καθορίζεται ηαξία τον ακινήτον σεπε ρίπτωση μεταγενέστερης πώλησηςτου από την αιτήτρια — Επιφύ λαξη τον άρθρον 10(β)τον περί ΦορολογίαςΚεφαλαιονχικών Κερ- 5 δώνΝόμον τον 1980, (Ν.52/80). Λέξεις και Φράσεις — "Η αρχική αξία κατά τον χρόνο κτήσεως της ιδιοκτησίας υπό τον δωρητού", στην πρώτη επιφύλαξη τον άρθρον 10(β)τον περί Φορολογίας Κεφαλαιονχικών Κερδών Νόμον τον 1980, (Ν.52/80). Ερμηνεία νομοθετημάτων — Ηπροσθήκη λέξεων πον δενχρησιμοποι ήθηκαν από τον νομοθέτη δενείναι επιτρεπτή. Στις 20.12.1984 η μητέρατης αιτήτριαςμεταβίβασεδιάδωρεάς στο σύζυγο της και πατέρα της αιτήτριας, ένα ακίνητοστην Κάτω Λακατάμια. Τοενλόγωακίνητοενεγράφη στοόνοματηςαιτήτριας 15 στις 16.6.1986αφούδωρήθηκεσ' αυτήναπότον πατέρα της. Στις 21.4.1987ηαιτήτρια το πώλησε γιαΛΚ13.
- ΟΔιευθυντήςΤμή ματος Εσωτερικών Προσόδων(οΔιευθυντής) αποδέκτηκετο ποσό τωνΛΚ13.350 σανπροϊόνδιάθεσηςαλλάδεναποδέκτηκε τηναγο ραία αξίατου ακινήτου πουήτανκατάτην 20.12.1984,ΛΚ12.850 20 και τηνκαθόρισε σε ΛΚ7.000με βάσητην 27.6.
- Αποτέλεσμα ήταν ηεπιβάρυνσητηςαιτήτριας μετηνπληρωμήμεγαλύτερου πο450 10 3Α.Α.Δ. Λοϊζίδου ν. Δημοκρατίας σού σαν φόρουκεφαλαιουχικών κερδών. 5 10 15 Τοπρωτόδικο Δικαστήριο επικύρωσε την απόφασητου Διευθυ ντήαφούαποδέκτηκετην ερμηνεία της φράσης "αρχικήαξία"στην πρώτη επιφύλαξη του άρθρου 10(β) του Ν.52/80,που έδωσε ο δικηγόρος της Δημοκρατίας,ότι δηλαδήηπιοπάνωφράσηαναφέρε ται στην αξία της ιδιοκτησίας κατάτον χρόνο απόκτησης της από τον πρώτο δωρητή, στην περίπτωση που υπάρχει σειρά δωρεών που δεν φορολογούνται. ΗΟλομέλεια του Ανωτάτου Δικαστηρίου αποδέκτηκετην έφεση και αποφάνθηκεότι η φράση "αρχική αξία" αναφέρεται σε χρόνο και άτομο που προσδιορίζονται στην ίδια τη διάταξη που λέγει "κατά τον χρόνο κτήσεως της ιδιοκτησίας υπό του δωρητού". Εφαρμόζονταςτηδιάταξηστην παρούσαυπόθεση,ηαξίαπουδιέ θεσε την περιουσία της η αιτήτρια, καθορίζεται στις 20.12.1984, που η μητέρα της το μεταβίβασε διά δωρεάς στον πατέρατης και όχι στις 16.6.1986, πουοπατέραςτηςτοδώρησε σ' αυτή. Υιοθέτη σητηςπροσέγγισης τουπρωτόδικουΔικαστηρίου, θαείχεσαναπο τέλεσμα την προσθήκη λέξεων στο κείμενο του νόμου που ο νομο θέτης δεν χρησιμοποίησε. 20 Η έφεση επιτρέπεται με έξοδα εις βάρος τηςΔημοκρατίας. Έφεση. 25 Έφεση εναντίον Δικαστή του Ανωτάτου Δικαστηρίου Κύ πρου (Χρυσοστομής, Δ.) με την οποία την 30η Απριλίου, 1991 απορρίφθηκε η προσφυγή της εφεσείουσας (Προσφυγή αρ. 329/90) εναντίον απόρριψης εκ μέρους του εφεσίβλητου - καθ' ου ηαίτηση, ένστασης της εφεσείουσας σχετικά με την ημερομη νία καθορισμού της αγοραίας αξίας του επίδικου ακινήτου. ΑΛιχηγορόπονλος, 30 για την εφεσείουσα. Γ.Λαζάρου, Δικηγόρος της Δημοκρατίας Α', για τους εφεσί βλητους. Cur. adv. vult. ΠΙΚΗΣ, Π.: Την ομόφωνη απόφασητου Δικαστηρίου θαδώ σει ο δικαστής Χρ. Αρτεμίδης. 451 Λοΐζίδου ν. Δημοκρατίας
(1995)ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ, Δ.: Το μοναδικό θέμαπου απασχόλησε το συ νάδελφο μας πρωτοδίκως, και εμάς στην παρούσα έφεση, είναι αποκλειστικά νομικό και αφοράστην εφαρμογή των διατάξεων τηςπρώτηςεπιφύλαξηςστοάρθρο 10(β)τουπερίΦορολογίαςΚε φαλαιουχικών Κερδών Νόμου του 1980, (Ν.52/80), που έχει ως 5 ακολούθως: "
- Δια τους σκοπούς τουπαρόντοςΝόμουδιάθεσιςιδιο κτησίας περιλαμβάνει πώλησιν, συμφωνίαν πωλήσεως,ανταλλαγήν, μίσθωσιν, ήτιςενεγράφησυμφώνως προςτας διατάξεις του εκάστοτε εν ισχύϊ περί Ακινήτου Ιδιοκτησίας (Διακατοχή, 10 ΕγγραφήκαιΕκτίμησις) Νόμουκαιδωρεάνιδιοκτησίαςωςκαι εγκατάλειψιν χρήσεως ήεκμεταλλεύσεωςοιουδήποτε σχετικού δικαιώματος,αλλά δενπεριλαμβάνει(α) (β) δωρεάν γενομένην υπό γονέως προς τέκνον, μεταξύ 15 συζύγων ήσυγγενών μέχρι δευτέρου βαθμούσυγγενεί ας ή προς εταιρείαν περιορισμένης ευθύνης άπαντες οι μέτοχοι της οποίας είναι μέλη και εξακολουθούν δια μίαν πενταετίαν μετά την τοιαύτην δωρεάν να εί ναι μέλητης οικογενείας του διαθέτου: 20 Νοείται ότι, εν τοιαύτη περιπτώσει, ως αξία της ιδιοκτη σίας λογίζεται η αρΥΐκή αξία κατά τον νοόνον της κτήσεως της ιδιοκτησίας υπό του δωοητού ή η αξία αυτής κατά την 27ην Ιουνίου, 1978, οιαδήποτετων ημερομηνιών τούτωνήθελεν είναι ημεταγενέστερα: 25 (Υπογραμμίζουμε την επίμαχη διάταξη). Τα απλάγεγονότα της υπόθεσης είναι ταεξής. Στις20.12.84 η μητέρα, της αιτήτριας μεταβίβασε δια δωρεάς το ακίνητο, τεμ.370,αριθμός εγγραφήςΕ362Φ/Σχ.30/13/ν/Γ στην ΚάτωΛα- 30 κατάμια, στο σύζυγο της και πατέρατης αιτήτριας. Ο τελευταί ος,αφούτο δώρισε στην αιτήτρια,ενεγράφη στο όνομα της στις 16.6.
- Ηίδιατοπώλησε για£13,350,στις 21.4.1987.Στοέντυ πο δήλωσης διάθεσης ακίνητης ιδιοκτησίας αναγράφεται ως προϊόν διάθεσης το ποσό των £13,350, και ως η αγοραία αξία 35 του,κατάτην20.12.84,£12,850.0Διευθυντής Τμήματος Εσωτε ρικών Προσόδων αποδέκτηκε το προϊόν διάθεσης, όπως τούτο δηλώθηκε από την αιτήτρια. Δεν αποδέκτηκε όμως την δηλω452 3 Α.Λ.Δ. 5 10 15 20 25 30 35 40 Λοΐζίδου ν.Δημοκρατίας Αρτεμίδης,Δ. θείσα αγοραία αξία του'ακίνητου, όπως καθοριζόταν στις 20.12.
- Ο ίδιοςθεώρησε ως τηνκατάτοΝόμοορθήημερομηνία καθορισμούτηςαξίαςτουακινήτουτην27.6.78,τηνοποίακαιόρι σε σε £7,
- Αποτέλεσμαβεβαίως της απόφασηςτου Διευθυντή ήταν ηανύψωση του κεφαλαιουχικού κέρδους της αιτήτριας XOL επομένως τουοφειλομένου φόρουτης. Σχετικήένστασητης,στην οποίαισχυριζότανπωςηαγοραίααξίατουακινήτουθαέπρεπενα καθοριστεί στις 20.12.84,καιόχι27.6.78, απερρίφθη. Ο συνάδελφος μαςπουδίκασεπρωτοδίκωςτηνυπόθεση,και πρέπεινααναφέρουμεεδώπωςτονομικό ζήτημαπουμαςαπα σχόλησε δεν ηγέρθη προηγουμένως, εδέχθη την εισήγησητουδι κηγόρου της Δημοκρατίας, ότι δηλαδή η θέση του Διευθυντή ήτανορθή. Αιτιολόγησεδεως ακολούθως τηναπόφασητου: "Είναι φανερό πως η λέξη 'αρχική' αναφέρεται σε άλλη αξίαπρογενέστερη, ηοποίαυπολογίζεται κατάτοχρόνοκτή σεως της ιδιοκτησίας από το δωρητή. Αυτή η αρχικήαξία, συμφωνώ μετοδικηγόρο των καθ' ων η αίτηση ότιαναφέρε ται στην αξίατης ιδιοκτησίας κατάτο χρόνο απόκτησης της από τον πρώτο δωρητή, σε περίπτωση που η διάθεσηακολουθείσειρά δωρεώνπουδενφορολογούνται. Οσκοπός του νομοθέτη μετηχρήση τηςλέξης 'αρχική', ήτανναφορολογή σει το κεφαλαιουχικό κέρδος που προέκυψε στο παρελθόν και για το οποίο δεν πληρώθηκε φόρος, λόγω δωρεών που δεν φορολογούνται, αλλοιώς δεν υπήρχε,λόγος να χρησιμοποιηθεί ηλέξη'αρχική'". Δεν συμφωνούμε μετηνπροσέγγιση τουσυναδέλφου μαςστο επίμαχοζήτημα. Έχουμε τηνάποψηπως ηγλώσσατου νομοθε τήματος είναι απόλυτα σαφήςκαι ηεφαρμογήτου δενπροϋπο θέτει οποιαδήποτεερμηνεία του. Οι λέξεις "αρχικήαξία",που αποτέλεσε το κλειδί της διχογνωμίας,αναφέρεταισε χρόνο και άτομο που προσδιορίζονται στην ίδια τη διάταξη,που λέγει: "κατά τον YOOVO της κτήσεως της ιδιοκτησίας υπό του δωοητού". Έτσι,εφαρμόζονταςτηδιάταξησταγεγονότα της παρού σας υπόθεσης, ηαξίαπου διέθεσε ηαιτήτρια την ακίνητη ιδιοκτησία καθορίζεται στις 20.12.84,που η μητέρα της το μεταβί βασεδιαδωρεάςστον πατέρατης,καιόχι στις 16.6.86,πουοπα τέραςτης το δώρησε σ' αυτήν. Η εισήγηση του δικηγόρου της Δημοκρατίας, που απεδέχθη το πρωτόδικοΔικαστήριο, ότι δηλαδήη φράση"η αρχικήαξία" αναφέρεταιστηναξίατηςιδιοκτησίαςκατάτοχρόνοαπόκτησης 453 Αρτεμίδης, Δ. Λοΐζίδου ν.Δημοκρατίας
(1995)της απότον πρώτο δωρητή, στην περίπτωση πουυπάρχει σειρά δωρεώνπουδενφορολογούνται,δενευσταθεί. Υιοθέτηση αυτής της προσέγγισης απολήγει στην πρόσθεση λέξεων στο κείμενο του Νόμουπουονομοθέτης δεν χρησιμοποίησε. Η έφεση γίνεται αποδεκτή με έξοδα εις βάρος της Δημοκρα- 5 τίας,πουθαυπολογίσει οπρωτοκολλητής καιθαεγκρίνει τοΔι καστήριο. Η έφεση επιτρέπεται με έξοδα εις βάρος τηςΔημοκρατίας. 454