(1995)1ηΜαρτίου, 1995, [ΠΙΚΗΣ, ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ, ΧΑΤΖΗΤΣΑΓΓΑΡΗΣ,ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ,ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ,Δ/στές] ΑΝΔΡΕΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΥ, Εφεσείων, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ, Εφεσίβλητων. (Αναθεωρητική ΈφεσηΑρ. 1195) Πράξεις ήαποφάσεις μέσα στην έννοια τουΆρθρον 146.1 τον Συντάγ ματος — Άρνηση τηςαρμόδιας αρχής ναεκδώσει προσφυγική ταυ τότητα — Ο τόπος μόνιμης κατοικίας τον αιτούντος πριν από την τουρκική εισβολή τον 1974 είναι καθοριστικήςσημασίας. Διοικητικό Δίκαιο—Δέουσα έρευνα— Επφάλλεται από τις αρχέςτης χρηστής διοίκησηςκαι επεκτείνεταιστην αναζήτησηκαι διερεύνηση όλων των ονσιωδών για τη λήψη της επίδικης απόφασης γεγονό των. Αναθεωρητική Δικαιοδοσία — Αντικείμενο αποτελεί ο έλεγχος της νομιμότητας της διοικητικής πράξης ήαπόφασης. 5 10 Γενικές Αρχές Διοικητικού Δικαίου — Διαπίστωση ονσιωδών γεγονό των — Εμπίπτει στο πεδίο τηςδιοίκησης. Η αρμόδιααρχή αρνήθηκενα εκδόσει προσφυγική ταυτότητα στον αιτητήγια τον λόγο ότι κατά τον κρίσιμο χρόνο δεν είχε τη μόνιμηκατοικία του σε τουρκοκρατούμενηπεριοχήσυγκεκριμένα στο Παλαίκυθροκαισυνεπώςδενήταν εκτοπισθείς. Τοπρωτόδικο Δικαστήριο επεκύρωσετην απόφασητηςδιοικητικής αρχής. Σεέφεοήτου ενώπιον της Ολομέλειας τουΑνωτάτου Δικαστη ρίου,οεφεσείων ιχυρίστηκεότιηδιοικητικήέρευναγιαδιαπίστω ση τωνγεγονότωνήταν ατελήςκαιηδιαπίστωσητουπρωτόδικου Δικαστηρίουπερίτουαντιθέτου εσφαλμένη. 74 15 20 3 Λ.Α.Δ. Αντωνίου ν.Δημοκρατίας ΗΟλομέλειατου Ανωτάτου Δικαστηρίου απέρριψε τηνέφεση καιαποφάνθηκεότι: 5 10 Ηέρευνατηςαρμόδιας αρχήςήτανηενδεδειγμένη. Επεκτάθηκε προς κάθε κατεύθυνση περιλαμβανομένων και πληροφοριών που λήφθηκαναπότοΤμήμαΚοινωνικώνΑσφαλίσεων. Σημαντικήπηγή πληροφόρησηςαποτέλεσεεπίσηςηκατάθεσητηςσυζύγουτουεφεσείονταηοποίαανέφερεότικατάτηντουρκικήεισβολήτου1974ημόνι μη κατοικίατουςήτανστηΛευκωσίαγεγονός πουτουςεπέτρεψενα φιλοξενήσουν πολλούς εκτοπισθέντες συγγενείςτουεφεσείοντα. Τα γεγονότααυτάείναιπαραδεκτάστηνέκθεσηγεγονότωνπουστοιχει οθετούν την προσφυγήκαι είναι αντίθεταπρος τον ισχυρισμό του εφεσείονταότιείχετη μόνιμηκατοικίατουστοΠαλαίκυθρο. Ηέφεσηαπορρίπτεται. Δενεκδίδεται διαταγήγιαέξοδα. 15 Έφεση. 20 Έφεσηεναντίον της απόφασηςΔικαστή του Ανωτάτου Δικα στηρίου Κύπρου (Δημητριάδης,Δ.) που δόθηκε στις 30 Αυγού στου, 1990 (Προσφυγή αρ.477/86) με την οποία απορρίφθηκε προσφυγή του εφεσείοντα εναντίον της άρνησης των εφεσιβλήτων νατου εκδόσουν προσφυγική ταυτότητα. Λ. Κληρίδης,για τον εφεσείοντα. Π. Κληρίδης, ΑνώτεροςΔικηγόρος της Δημοκρατίας,για τους εφεσίβλητους. Cur. adv.vult. 25 30 Την απόφαση του Δικαστηρίου θα δώσει ο Δικαστής Γ. Μ. Πικής. ΠΙΚΗΣ,Δ.: Ηέφεσηστρέφεται εναντίον απόφασηςτου Ανω τάτουΔικαστηρίου στηνάσκησητηςαναθεωρητικήςτουδικαιοδο σίας, με την οποία απορρίφθηκε προσφυγή του εφεσείοντα εναντίοντηςάρνησηςτηςαρμόδιαςαρχήςνατουεκδόσει προσφυγική ταυτότητα. Το Δικαστήριο επεκύρωσε την απόφαση της διοικητι κήςαρχήςότι κατάτονκρίσιμο χρόνο οαιτητήςδενείχετη μόνιμη κατοικίατουσετουρκοκρατούμενηπεριοχήκαισυνεπώς δενήταν εκτοπισθείς ώστεναδικαιούταισεπροσφυγική ταυτότητα. 75 Πικής,Δ. Αντωνίουν.Δημοκρατίας
(1995)Οιτρεις λόγοι της έφεσης απολήγουν ουσιαστικάσεένα- ότιη διοικητική έρευναγιατη διαπίστωση των γεγονότων ήτανατελής ήπλημμελής καιότιηδιαπίστωσηπερίτουαντιθέτουαπότοπρω τόδικο Δικαστήριο είναι εσφαλμένη. Οι αρχές της χρηστής διοί κησηςεπιβάλλουνόπωςηέρευναπουδιενεργείται απότοαρμόδιο (διοικητικό) όργανο για τη διαπίστωση των γεγονότων, είναι η ενδεδειγμένη- και έχει αυτό το χαρακτήρα εφόσον επεκτείνεται στην αναζήτησηκαιδιερεύνηση κάθεγεγονότος που είναι ουσιώ δεςγιατηλήψη της επίδικης απόφασης. 5 Ο δικηγόρος του εφεσείοντα,στην αγόρευσητουέκαμεαναφο- 10 ρά σε αριθμό αποφάσεων προσδιοριστικών της ερμηνείας των όρων "κατοικία" "μόνιμη διαμονή" και "μόνιμη κατοικία". Οι αποφάσεις αυτές,βοηθητικές όσο κι αν είναι για τον ορισμό των αντίστοιχων όρων, δεν άπτονταιάμεσα της επίδικης διαφοράςη οποία επικεντρώνεται στο πούείχετημόνιμηκατοικίατουο εφε- 15 σείωνπριναπό τηντούρκικηεισβολή· στηΛευκωσία,όπωςβρήκε η αρμόδια αρχή,ήστο Παλαίκυθρο (που καταλήφθηκεαπό τους Τούρκους), όπως ισχυρίζεται οεφεσείων. ΤοΔικαστήριο προέβη στο θετικό εύρημαότι οεφεσείων δενείχετημόνιμηκατοικίατου στο Παλαίκυθρο. Η διαπίστωση των ουσιωδών γεγονότων δεν 20 αποτελεί έργο τουδιοικητικούδικαστηρίου. Η δικαιοδοσίακάτω απότοΑρθρο 146.1 τουΣυντάγματοςείναιαναθεωρητική- αφορά στον έλεγχο της νομιμότητας της πράξης. Το εύρημα όμως δεν αναιρεί ούτεαδυνατίζειτηδιαπίστωσητουΔικαστηρίου ότιη διε ρεύνηση των γεγονότων υπήρξε πλήρης και ότι, υπό το φως των 25 γεγονότων τα οποία προέκυψαν, το πόρισμα των αρχών για τον τόπο της μόνιμης κατοικίας του εφεσείοντα ήταν εύλογο. Στην απόφασητουΔικαστηρίου επισημαίνεταιότιταίδιαγεγονόταπου ο εφεσείων επικαλείταιγιατηστοιχειοθέτηση τηςπροσφυγήςτου, αντιμάχονταιτον ισχυρισμό τουότιπριντηνεισβολή είχετη μόνι- 30 μηκατοικίατουστοΠαλαίκυθρο. Έτσι,ανασκάπτεταιτοθεμέλιο της προσφυγήςτου. Σύμφωνα με την απόφασητης αρμόδιαςαρχής,κατάτον κρί σιμοχρόνο ημόνιμη κατοικίατουεφεσείοντα ήτανστηΛευκωσία όπουδιέμενεμετησύζυγο του. Ο κ.Κληρίδης επέσυρε τηνπροσοχή μαςσετρία συγκεκριμένα γεγονότα ταοποία έτειναν νακαταδείξουνότι,κατάτοχρόνο της εισβολήςη μόνιμηκατοικίατουεφεσείοντα ήτανστοΠαλαίκυθρο. Αυτά ήταν76 35 3 Α.Α.Δ. Αντωνίου ν. Δημοκρατίας Πικής, Δ. (α) Ησυμπερίληψη του(εφεσείοντα)στους ΕκλογικούςΚατα λόγους του Παλαικύθρου, 5 (β) η αναγραφήτουΠαλαικύθρουωςτόπουδιαμονήςτουεφε σείοντα στην πολιτική ταυτότητα που του εκδόθηκε το 1973και, (γ) η κατοχή της θέσης του Προέδρου στο σωματείο ΑΠΟΠ τηςκοινότηταςΠαλαικύθρου,θέσητηνοποίασυνεχίζει να κατέχει. 10 15 20 25 Τα πιο πάνωγεγονότα ήταν σχετικά, όχι όμως καθοριστικά για τον τόποτης μόνιμης κατοικίαςτου εφεσείοντα. Ηέρευνα επεκτάθηκεπροςκάθεκατεύθυνση πουέτεινεναδιαφωτίσει ως προς τη μόνιμη κατοικία του εφεσείοντα, περιλαμβανομένων και πληροφοριών που λήφθηκαν από το Τμήμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Σημαντική πηγή πληροφόρησης αποτέλεσε η κατάθεσητηςσυζύγουτουεφεσείοντα η οποίαανέφερε ότι μετά τον πρόσκαιροκλειδωνισμό τουγάμουτους το 1972, οι σχέσεις τουζεύγους αποκαταστάθηκαν,καθώςκαιη συμβίωση τους στη συζυγικήκατοικίαστηΛευκωσία. Κατάτοχρόνοτης εισβολής, η μόνιμη κατοικία τους ήταν στη Λευκωσία, γεγονός που τους επέτρεψε ναπαράσχουνγια σημαντικό χρονικό διάστημαστέγη στους εκτοπισθέντες γονείς και άλλους συγγενείς του εφεσείο ντα. Στην έκθεση των γεγονότων που στοιχειοθετούν τηνπρο σφυγή, τα γεγονότα αυτάγίνονται παραδεκτά. Είναι αυτάτα γεγονότα που επεσήμανε το πρωτόδικοΔικαστήριο ως αντικείμένα προς τον ισχυρισμό του εφεσείοντα ότι είχε τη μόνιμη κατοικία του στοΠαλαίκυθρο. Καταλήγουμε ότι δεν έχει καταδειχθεί λόγος που ναδικαιο λογεί επέμβαση με την πρωτόδικη απόφαση. Η έφεση απορρίπτεται. 30 Δικαστήριο : Διεκδικείτε έξοδακ. Κληρίδη; Π. Κληρίδης: Δε διεκδικούμε έξοδα. Δικαστήριο : Δεν εκδίδεταιδιαταγήγιαέξοδα. Η έφεση απορρίπτεται έξοδα. 77 χωρίς