clr/1995/1995_4_1081.pdf

(1995)το 1982,διαφορετικάηφράση"εξ αρχής"δενθαείχεκανένανόημα. Είναι δε μεβάσηαυτότοσημείωμα πουοΈφορος ενέκρινε την ει­ σήγησηγιαναθεωρηθεί τοπροϊόν τηςπώλησης τουδιαμερίσματος ως φορολογητέο εισόδημαμεβάσητονόμογιατοΦόροΕισοδήμα­ τος.Παρόλονότι στην επιστολή μετηνοποίακοινοποιήθηκε η από' 5 φάσηστουςαιτητέςαναφέρεταιηορθήημερομηνία,εντούτοις τοαι­ τιολογικό φαίνεταιναβασίζεταιστοσημείωμα τουΑναπληρωτή Δι­ ευθυντήπουαναφέρεταισεπρόθεσηδιαμονήςστοδιαμέρισμα μέχρι αποπερατώσεως "κανονικήςκατοικίας". Μεβάσηταπιοπάνωθεω­ ρείται ότι ο λόγος 4 πουέχειδοθεί γιατηναπόρριψητης ένστασης 10 πάσχει,γιατί παραμένει υπόνοια ότι ηλανθασμένη θεώρηση ότι η αγορά των οικοπέδων έγινετο 1982 ήτανο λόγος πουοδήγησε στο συμπέρασμαότι "εξαρχής"ήτανπρόθεσηηπροσωρινήδιαμονήστο διαμέρισμα μέχρι αποπεράτωσηςτηςοικίαςκαιωςεκτούτουτοΔι­ καστήριο δεν μπορεί ναγνωρίζει ποιο θαήταντο συμπέρασμα στο 15 οποίοθακατέληγεοΑναπληρωτής Διευθυντής και,κατ'επέκταση,ο Έφορος ΦόρουΕισοδήματος ανηημερομηνία αγοράςτουοικοπέ­ δουαναφερότανορθά. 3. Παρόλον ότι, όπου είναι εύλογα επιτρεπτό το συμπέρασμα στο οποίο καταλήγουν οι φορολογικές αρχές το Δικαστήριο δεν επεμβαίνει, εντούτοις, για τους λόγους που ανέφερε πιο πάνω αναφορικά με την ημερομηνία αγοράς των οικοπέδων, βρίσκει ότι ηαπόφασηθαπρέπει ναακυρωθεί. 20 25 Οι προσφυγές επιτυγχάνουνμεέξοδα. Αναφερόμενη υπόθεση: Γεωργίου ν.Δημοκρατίας

(1993)4Α.Α.Δ.

1. 30 Προσφυγές. Προσφυγές εναντίον της απόφασης του καθ' ου η αίτηση με την οποία θεώρησε το προϊόν από την πώληση διαμερίσματος των αιτητών σαν φορολογητέο εισόδημα και επέβαλαν την αντίστοιχη φορολογία στους αιτητές. 35 Χρ. Γεωργιάδη, για τους Αιτητές. Λ. Δημητριάδου, Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τον Καθ' ου 40 η αίτηση. Cur.adv.vult. ΑΡΤΕΜΗΣ, Δ.: Οι αιτητές, που είναι σύζυγοι, στις συνεκδι1082 4ΑΛΛ, 5 10 15 20 25 30 35 40 Φραγκουλίδηςκ.ά.ν.Δημοκρατίας Αρτεμης, Δ. καζόμενες αυτές προσφυγές ζητούν δήλωση του Δικαστηρίου πωςη απόφασητου Διευθυντή τουΤμήματος Εσωτερικών Προ­ σόδων καιΕφόρουεπίτου ΦόρουΕισοδήματος,που περιέχεται στην επιστολή τουημερ.25.5.93προςτουςλογιστέςτωναιτητών μετην οποίαθεώρησαν το προϊόν απότηνπώληση διαμερίσμα­ τος τωναιτητών σανφορολογητέο εισόδημα καιεπέβαλε αντί­ στοιχη φορολογία στους αιτητές, είναι πράξη αντισυνταγματι­ κή,άκυρη,παράνομηκαιχωρίς αποτέλεσμα. Είναιηθέσητωναιτητώνότικατάπαράβασητουάρθρου5 του περίΦορολογίαςτουΕισοδήματοςΝόμουοκαθ'ουηαίτησηθεώ­ ρησετοπροϊόν τηςπώλησης τουδιαμερίσματοςτουςωςφορολο­ γητέο,σύμφωναμετονπιόπάνωΝόμοκαιόχιωςκέρδοςαπόδιά­ θεση ακίνητης ιδιοκτησίας πουέπρεπε ναφορολογηθεί μεβάση τονπερίΚεφαλαιουχικώνΚερδώνΝόμο. Επίσηςηαπόφασηπρο­ σβάλλεται ωςπροϊόν πραγματικής πλάνης,λανθασμένης αιτιολο­ γίαςκαιως ληφθείσακαθ'υπέρβασηήκατάχρησηεξουσίας. Οι αιτητές κατάτο 1981-82ανήγειραντην πολυκατοικία "Πανόραμα 1" στην Χλώρακα και πώλησαν όλα τα διαμερίσματα εκτόςαπόένα. Όταν τονΙούνιοτου 1982 αποπερατώθηκετοδια­ μέρισμα αυτό,απότότεκαιμέχρι τονΙούλιο του 1987οιαιτητές το χρησιμοποίησαν ωςτην κατοικίατωνιδίων καιτης οικογένει­ αςτους.Το 1985 οιαιτητέςαποφάσισανκαιαγόρασαν2οικόπεδα μεσκοπότηνανέγερσηκατοικίαςπουθαανταποκρίνετοστιςανά­ γκες τηςπενταμελούς οικογένειας τους. Στηνέατους κατοικία εγκαταστάθηκαντο 1987 καιτοδιαμέρισμαενοικιάστηκε για2 1/2 χρόνια.Γύρωστοτέλοςτου 1989, οιαιτητέςπώλησαντοδιαμέρι­ σμακαιείναιοισχυρισμός τουςότιηπώλησηαυτήέγινεέξωαπό κάθεπλαίσιο εμπορίαςήεπαγγελματικήςδραστηριότητας.Οκαθ' ουηαίτηση θεώρησε τοπροϊόν της πώλησης του διαμερίσματος ωςφορολογητέο εισόδημαπροερχόμενο απόεπιχείρηση εμπορίας και οι αιτητές υπέβαλαν ένσταση στην πιοπάνω απόφαση στις 17.11.92, μετηνοποίαζητούσανναφορολογηθούν μεβάσητονπερί Κεφαλαιουχικών Κερδών Νόμο.Αφού τοαίτηματους εξετά­ στηκε, η ένσταση απορρίφθηκε με επιστολή πουκοινοποιήθηκε στους λογιστέςτους στις25.5.
2. Οι λόγοιγιατουςοποίους απορρίφθηκεηένστασηφαίνονται καθαρά στην πιόπάνω επιστολή πουείναι ΠαράρτημαΓ στην Αίτησηκαι που αναφέρει μεταξύάλλων καιταακόλουθα: "1)Απότο 1980και μετάδηλώνετε εισοδήματα απότηναγο­ ράκαι ανάπτυξηγης (Developer). Τοδιαμέρισμαπουπω1083 Αρτεμης,Δ. Φραγχονλίδης κ.ά. ν.Δημοκρατίας

(1995)λήθηκε κτίστηκε μαζί με άλλα διαμερίσματα μέσα στα πλαίσια τηςεμπορικής σαςδραστηριότητας. 2) Τογεγονός ότι το διαμέρισμα χρησιμοποιήθηκε γιαιδιο­ κατοίκηση για μερικά χρόνια (1982-1987) και μετά ενοικιάστηκε γιαδύο χρόνια προτού πωληθεί το 1989,αυτό από μόνο τουδενσημαίνει ότιτοδιαμέρισμα έπαυσε αυ­ τόματαναείναι μέρος τουεμπορικού σας αποθέματος. 5 3) Οτρόποςπαρουσίασηςτουδιαμερίσματος στους λογαρια- 10 σμούς σας,δεν δεσμεύει το Τμήμα γιατην απόφαση του έστω και αν αυτό παρουσιάζεται σαν μέρος τουΠάγιου Ενεργητικού όπωςαναφέρεταιστηυπόθεσηΦντείαι Φόιζα Ατό ν.τηςΚυπριακήςΔημοκρατίας

(1992)4Α.Α.Δ.324. 15 4) Από την κεφαλαιουχική κατάσταση που παρουσιάσετε φαίνεται ότιτο 1985αγοράσατε2οικόπεδα στην οδόΛήδρας στηΠάφο καιυποβάλατε αίτηση για άδεια οικοδο­ μήςγια μεγάληοικία.Έτσι φαίνεταιότιπρόθεσησαςήταν να μείνετεστοδιαμέρισμα μέχρι νααποπερατωθείη"κα- 20 νονική κατοικία"σαςτο 1987". Ηουσιώδης ερώτηση πουέπρεπενααπαντηθείαπότον Έφο­ ροήτανκατάπόσο ενόψειτωνγεγονότων τηςυπόθεσης ηπώλη­ σητουδιαμερίσματος αποτελούσε μέρος τηςάσκησης εμπορίας γης καιακινήτων, μετηνοποία ασχολούνταν οι αιτητές,ήρευ­ στοποίηση κεφαλαίουπουθαέπρεπε να φορολογηθεί, στηδεύτε­ ρηπερίπτωση,μεβάσητονπερί ΚεφαλαιουχικώνΚερδώνΝόμο. Όπως έχει επανειλημμένα νομολογηθεί το θέμα είναι μεικτό Νόμουκαι γεγονότων καικάθεπερίπτωση πρέπει ναεξετάζεται με τα ιδιαίτερατης περιστατικά. Οι αρχές πουδιέπουντοθέμααναλύθηκανστην υπόθεση Γε­ ωργίου ν.ΚυπριακήςΔημοκρατίας

(1993)4Α.Α.Δ.513,απότην οποία παραθέτω τοσχετικό απόσπασμα,τοοποίο καιυιοθετώ: 'Το ερώτημαπουεγείρεται είναι κατάπόσοτοκέρδοςπου προέκυψε απότηνπώλησητουπιόπάνωχωραφιούαποτελεί εμπορικόκέρδος,σύμφωνα μετουςπερίΦόρουΕισοδήματος Νόμους. Είναι καλά νομολογημένο ότιτοζήτημαείναι μεικτόζή­ τημα νομικό και πραγματικόκαι κάθε περίπτωση πώλησης 1084 25 30 35 40 4ΑΛΛ. 5 10 15 20 25 30 35 40 Φραγχουλίδηςκ.ά. ν.Δημοκρατίας Αρτεμης, Δ. εξετάζεται και αποφασίζεται με βάση τα ιδιαίτερα στοιχεία καιπεριστατικάτης,τοδεΔικαστήριο τούτοστην άσκησητης Αναθεωρητικής του δικαιοδοσίας, δεν επεμβαίνει στην κρίση των φορολογικών αρχώνανηαπόφασηήταν εύλογα επιτρεπτή με βάση τα ενώπιον τους στοιχεία (Βλ. Βαρναβίδης ν. Δημοκρατίας

(1990)3 Α.Α.Δ. 3376, Αέρνη ν. Δημοκρατίας

(1991)3 Α.Α.Δ. 346). Τα κριτήρια έχουν καθοριστεί σε σειρά αποφάσεων και εκτίθενται συνοπτικά στην απόφαση του Δικαστηρίου στην Αμάνι Εντερπράϊσες (Χάουσες) Ατό ν.Δημοκρατίας

(1990)3Α.Α.Δ. 1041, στην οποία αναφέρονταιταπιόκάτω: "ΤοΔικαστήριο τούτο σε σειρά υποθέσεων, οι οποίες ανα­ φέρονταικαισε μεγάλη έκτασηστις υποθέσεις Αλέξανδρος Παΐκκος ν. ΓενικούΕισαγγελέα

(1990)3 Α.Α.Δ. 592 και ColakidesDevelopment Co Ltd v.Δημοκρατίας

(1990)3 Α.Α.Δ.977,έχεικαθορίσειτις αρχέςτουτι συνιστά εμπορία γης ήποίαπράξηέχει τοχαρακτήραεμπορίας. Δεν υπάρ­ χει συγκεκριμένη απόφασηστην οποίακαθορίστηκαν εξα­ ντλητικάόλατακριτήριακαιαυτότονίζεται σε όλες,αλλά τοσύνολοτων υποθέσεων περιλαμβάνει ένααριθμόκριτη­ ρίων πουείναι τα ακόλουθα:

1. Το αντικείμενο της περιουσίας.
2. Ηχρονική περίοδος της ιδιοκτησίας.
3. Ησυχνότητα παρόμοιαςπράξεως.
4. Συμπληρωματική εργασία που γίνεται σχετικά με την περιουσία που πωλείται.
5. Περιστάσεις που ευθύνονται γιατην πώληση.
6. Κίνητρο.
7. Μέθοδος χρηματοδότησης.
8. Γνώση του ιδιοκτήτη. Έχει σημασία κατά πόσον την πράξη αυτήτην κάμνει κάποιος ο οποίος δεν έχεικα­ μιά σχέσημε το επάγγελμα ή μια εταιρεία που ιδρύθη­ κε γιατο σκοπόαυτό.
9. Οτρόπος απόκτησηςκαι
10. Το τι γίνεται με το προϊόν της πωλήσεως." Μετάαπότηνένσταση τουάιτητήστηνπαρούσαπερίπτωσητο αίτηματουμελετήθηκε ξανάκαιμεβάσηπροφανώςτογεγονός ότι ηεμπορία σε γηδεν αποκλείει σε συγκεκριμένη περίπτωση να γί­ νει πώλησηπουναμηνεμπίπτει στηγενική εργασίαεμπορίαςτου φορολογημένου, έγινε εισήγηση προς τον Έφορο, από αρμόδιο 1085 Αρτεμης, Δ. Φραγκονλίδηςκ.ά.ν.Δημοκρατίας

(1995)λειτουργό (Π.Παναγίδη),όπως μηθεωρηθεί ηπώληση τουδιαμε­ ρίσματος ως εμπορίαγης. Μεταπιοπάνωδιαφώνησε στοσημεί­ ωμα του που βρίσκεται στο διοικητικό φάκελοτης υπόθεσης οκ. Π. Ριαλάς (Αναπληρωτής Διευθυντής) στις 2.2.92,όπουκαι ειση­ γείταιτηφορολογία τωναιτητώνμεβάσητοάρθρο5τουπερίΦόρου Εισοδήματος Νόμου,αναφέροντας ταακόλουθα: 5 "Από τα στοιχεία στο φάκελο φαίνεται ότι ο φορολογούμε­ νος αγόρασε το 1982 οικόπεδοκαιτο 1985 εξασφάλισε άδεια οικοδομής για μεγάλη οικία. Εξ αρχής σκοπός του ήταν να 10 μείνει στο διαμέρισμα μέχρι αποπερατώσεως "κανονικής" κατοικίας. Μετά την αποπεράτωσητης οικίας στην οδό Λήδρας προχώρησε σε πώληση του διαμερίσματος. Καμιά έν­ δειξη δεν υπάρχει περί πρόθεσης ναπαρέμενε το διαμέρισμα σαν πάγιο ενεργητικό και δεν έχω αμφιβολία ότι αποτελεί 15 πώληση εμπορικούαποθέματος". Δίπλα στο σημείωμα αυτό με δικό του σημείωμα,προφανώς ο ΈφοροςΦόρουΕισοδήματος,συμφωνεί μεαυτόκαιδίδειοδη­ γίες ναθεωρηθεί τοκέρδος απότηνπώληση ωςφορολογητέο, με 20 βάσητο νόμο για το Φόρο Εισοδήματος. Τογεγονός ότι τα οικόπεδα αγοράστηκαντο 1985 και όχι το 1982 οδήγησε τους αιτητές να υποβάλουν, μεταξύ άλλων, στο Δικαστήριο ότι οΈφορος ενήργησεκάτωαπόπραγματική πλά- 25 νη αναφορικά με τα γεγονότα και ως εκ τούτου θα έπρεπε να ακυρωθείη απόφασητου.Από τηνάλλη,οκαθ' ουηαίτησηυπο­ στήριξε ότι η ημερομηνία που αναφέρεται στο σημείωμα του κ. Ριαλά ως ημερομηνία αγοράς των οικοπέδων έγινε προφανώς από λάθος και τούτο είναι φανερό από την επιστολή, με την 30 οποία κοινοποιήθηκε ηαπόφασηστους αιτητές,όπουαναφέρε­ ται ηορθή ημερομηνία ενδεικτικό, κατάτην εισήγηση του, του γεγονότος ότι οΈφοροςείχεπάντοτεκατάνου τηνορθήημερο­ μηνίακαι δεν ενήργησε με βάσηπραγματική πλάνη. 35 Είναικατάτηνκρίση μουφανερόότι τοσημείωμα τουκ. Ρια­ λά, στο οποίο αναφέρεταιότι "εξ αρχής"ήτανσκοπός των αιτη­ τώνναμείνουν στοδιαμέρισμαμέχρι αποπεράτωσης"κανονικής" κατοικίας, είναι βασισμένο στην αντίληψη ότι τα οικόπεδααγο­ ράστηκαναπότο 1982,διαφορετικάηφράση"εξ αρχής"δενθαεί- 40 χεκανένανόημα. Είναιδεμεβάσηαυτότοσημείωμα πουοΈφο­ ρος ενέκρινε την εισήγησηγια να θεωρηθεί το προϊόν τηςπώλη­ σης τουδιαμερίσματος ως φορολογητέο εισόδημα μεβάσητονό­ μο για το Φόρο Εισοδήματος. Παρόλον ότι στην επιστολή που 1086 4ΑΛΛ. 5 10 15 20 Φραγκουλίδηςκ.ά. ν.Δημοκρατίας Αρτεμης,Δ. κοινοποιήθηκε ηαπόφασηστους αιτητές αναφέρεταιηορθήημε­ ρομηνία,εντούτοις το αιτιολογικό φαίνεταιναβασίζεται στο ση­ μείωμα του κ. Ριαλά,που αναφέρεται σε πρόθεση διαμονής στο διαμέρισμα μέχρι αποπερατώσεως "κανονικής κατοικίας". Με βάση τα πιο πάνω θεωρώ ότι ο λόγος 4 που έχει δοθεί για την απόρριψη της ένστασης πάσχει, γιατί παραμένει υπόνοια ότι η λανθασμένη θεώρηση ότι η αγορά των οικοπέδων έγινε το 1982 ήταν ο λόγος που οδήγησε στο συμπέρασμα ότι "εξ αρχής"ήταν πρόθεση η προσωρινή διαμονή στο διαμέρισμα μέχρι αποπεράτωσης τηςοικίας καιως εκτούτου τοΔικαστήριο δεν μπορεί να γνωρίζει ποιοθαήταντοσυμπέρασμα στο οποίοθακατέληγε οκ. Ριαλάς και,κατ' επέκταση, ο Έφορος Φόρου Εισοδήματος αν η ημερομηνία αγοράςτου οικοπέδου αναφερόταν ορθά. Παρόλον ότι,όπουείναι εύλογα επιτρεπτότοσυμπέρασμα στο οποίοκαταλήγουν οι φορολογικές αρχές τοΔικαστήριο δεν επεμ­ βαίνει,εντούτοις, γιατους λόγους πουανέφεραπιοπάνωαναφο­ ρικάμετηνημερομηνία αγοράςτωνοικοπέδων,βρίσκωότιη από­ φασηθαπρέπει ναακυρωθεί. Εν όψει τούτου,δεν θα υπεισέλθω στους άλλους λόγους που προτάθηκανγια ακύρωση της απόφα­ σης. Η προσφυγή επιτυγχάνει και ηαπόφασημετην οποία απορ­ ρίφθηκεηένσταση των αιτητών ακυρώνεται μεέξοδαυπέρτους. Οι προσφυγές επιτυγχάνουν με έξοδα. 1087