23 Ιουνίου, 1995 [ΑΡΤΕΜΗΣ, Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΙΚΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ, Αιτητής, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ ΕΦΟΡΟΥ ΦΟΡΟΥΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣΚΑΙ ΑΛΛΟΥ, Καθ' ου ηαίτηση. (Υπόθεση Αρ. 58/92) Φορολογία — Φορολογία Εισοδήματος — Ο όρος "πρόσωπο" στο Άρθρο 5(ϊ)
(9)των περί Φορολογίας τον Εισοδήματος Νόμων, 1961-1990— Οργανισμός Κυπριακής Γαλακτομικής Βιομηχανίας είναι πρόσωπο στηνέννοια τον Νόμον. 5 Φορολογία — Φορολογία Εισοδήματος — Εξαίρεση από τηφορολο γία τωναντιπροσώπων τονκράτουςinconsimili casu—Νομολογία — ΟΟργανισμός Κνπριακής Γαλακτομικής Βιομηχανίας δενπλη ροί τακριτήρια καιδενεξαιρείται από τη φορολογία. 10 15 Φορολογία — Φορολογία Εισοδήματος — Εμπορική ή βιομηχανική επιχείρηση στοΆρθρο5(ί)(α) τωνπερί Φορολογίας τον Εισοδήμα τος Νόμων, 1961-1990 — Κριτήρια από τη νομολογία — Ορθήη απόφαση τουΕφόρου,ναθεωρήσει τον Οργανισμό Κυπριακής Γαλακτομικής Βιομηχανίας ωςδιεξάγοντα εμπορικήεπιχείρηση. 20 Μετηνπροσφυγήεπιδιώχθηκεη απόφασηφορολόγησηςτου ει σοδήματος τουαιτητή μετο σκεπτικόότι αποτελούν κρατικό φο ρέα,μετηνευρεία έννοια,πουδενμπορείναυπαχθεί στην έννοια του προσώπου πουδιενεργείεμπορικέςπράξεις. Το Ανώτατο Δικαστήριο, απορρίπτοντας την προσφυγή, απο φάσισεότι: 1241 Οργ. KVTIQ. ΓαλακτοκομικήςΒιομηχανίαςν.Δημοκρατίας
(1995)1. Έχοντας υπόψη τον ορισμό της λέξης "πρόσωπο" στο Αρθρο 2 του Νόμου,πουπεριλαμβάνει οργανισμό προσώπων,πουσημαί νει και οποιοδήποτε σώμα με ή χωρίς νομική προσωπικότητα και,λαμβάνονταςυπόψηκαιτις εξουσίεςτουοργανισμού,όπως αυτές φαίνονται στον Περί Κυπριακής Γαλακτοκομικής Βιομηχανίας Νόμο του 1969 (Νόμος4/69) τοΔικαστήριο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ο οργανισμός αποτελεί "πρόσωπο"εντός τηςέν νοιας του Αρθρου 5
(1)(α) των Περί Φορολογίας του Εισοδήμα τος Νόμων του 1961-
- 5
- Ταθέματαπου εγείρονται στην παρούσαπροσφυγήεξετάστηκαν με λεπτομέρεια στη σχετικά πρόσφατηαπόφαση στην Κυπριακή Δημοκρατία ν.Αρχής Τηλεπικοινωνιών Κύπρου. Αντιπρόσωποι του Κράτους θεωρούνται εκείνοι που οι εξουσίες καιοιδραστηριότητεςπουασκούνείναιστενάσυνδεδεμένες μετην άσκηση του Βασιλικού Προνομίου (Royal Prerogative) και τα Δι καστήρια στην Αγγλία αρνήθηκανεπανειλλημένα να επεκτείνουν την απαλλαγή από φορολογία σε εμπορικές δραστηριότητες του κράτους. 15 20 Έχονταςυπόψηότι inconsimilicasuμπορούνμόνο ναθεωρηθούν πρόσωπα που ασκούν αποκλειστικά λειτουργίες εκτελεστικής εξουσίας κάτωαπότην αυστηρήτης έννοια και εφαρμόζονταςτις αρχές που διατυπώθηκανεκτενώς στην υπόθεση Δημοκρατία ν. Δρχής Τηλεπικοινωνιών Κύπρου (πιο πάνω), καταλήγει στο συ μπέρασμα ότι ο Οργανισμός Γαλακτοκομικής Βιομηχανίας δεν μπορεί να θεωρηθεί ως αντιπρόσωπος του κράτους (in consimili icasu). Στο συμπέρασμα αυτό το Δικαστήριο καταλήγει χωρίς να παραβλέπει τον έλεγχοπουασκεί ηκυβέρνηση στον Οργανισμό,ο οποίος εν πάση περιπτώσει δεν είναι ο μόνος παράγονταςπου πρέπειναλαμβάνεται υπόψη.
- Τοτελευταίο θέμαπουπρέπει να αποφασισθείείναι,κατά πόσο ο Οργανισμός Γαλακτομικής Βιομηχανίας διεξάγει εμπορική ή βιομηχανικήεπιχείρηση,μέσαστηνέννοιατουΑρθρου5
(1)(α)τωνΠε ρί Φορολογίαςτου Εισοδήματος Νόμων.ΣτηνυπόθεσηΑρχής Τη λεπικοινωνιών Κύπρου (πιοπάνω)αναλύθηκεσε έκτασηκαιαυτό το θέμα, όπου τονίστηκε πως ο όρος "εμπορία" παρόλον ότι σε πλείστες περιπτώσεις ενέχεικαιτην έννοιατουκέρδους εντούτοις σεπολλές αποφάσειςυποστηρίζεταιηθέση ότι τοκίνητροτουκέρ δουςδεν είναι πάντοτεαπαραίτητο. Τοκριτήριο εμπορίας είναι αντικειμενικό καιδεν σχετίζεται μετα 1242 25 30 35 40 4ΑΛΛ Οογ. KVJIQ. ΓαλακτοκομιχήςΒιομηχανίαςν.Δημοκρατίας Αρτεμης,Δ. ελατήρια τουκάθεεμπορευόμενου. Επίσης ο τρόπος διάθεσης του εισοδήματος δενεπηρεάζει τηνυποχρέωση πληρωμής φόρου. 5 10 Αφού το Δικαστήριο εξέτασε με προσοχή τις εξουσίες του οργανισμού τις ενδεχόμενες εξουσίες αναφορικά με την εμπορία γαλακτομικών προϊόντων καιτις οικονομικές διατάξειςπουπεριέ χονται στα ΜέρηV, VI και VIII του Ν.4/69 αντίστοιχα,κατέλη ξε στο συμπέρασμα ότι η απόφασητου Εφόρου Φόρου Εισοδή ματος ναθεωρήσει τον αιτητήως διεξάγοντα εμπορική επιχείρηση ήτανορθήκάτωαπότις περιστάσεις. Η προσφυγή απορρίπτεται χωρίς έξοδα. Αναφερόμενεςνποθέσεις: 15 Δημοκρατία ν.Α.ΤΗ.Κ.
(1993)3Α.Α.Δ. 295, BankVoorHandelEnScheepraatN.Y. v.AdministratorofHugarian Property[1954] 1 All E.R.969, 20 Mersey DocksHarbourBoard v.Lucas2 T.C.25, Trastees v.Cameron [1864] 11 H.L.C443, 25 Republic v. TheCyprusPortsAuthority
(1986)3 C.L.R. 117, C.I.R.v. Incorporated Council of Law Reporting, for England and Nales, 2 T.C. 105, 30 E.A.C. v.Petrolian Co. Ltd
(1971)1C.L.R. 19, Harrison (Wartford) Ltd v. Griffiths, 40 T.C. 281, MerseyDocksHarbourBoard v.Lucas2 T.C.
- 35 Προσφυγή. 40 Προσφυγή εναντίον της απόφασης για επιβολή προσωρινής Φορολογίας Φόρου Εισοδήματος στον αιτητή,για το φορολογικό έτος
- Κ. Χ" Ιωάννου, για τον Αιτητή. Στ. Ιαχτήφ, Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τον Καθ' ου η 1243 Οργ. Kwip.ΓαλακτοκομικήςΒιομηχανίας ν.Δημοκρατίας
(1995)αίτηση. Cur. adv. vult. ΑΡΤΕΜΗΣ,Δ.: Οαιτητήςστην παρούσα προσφυγή,πουείναι ο Οργανισμός Κυπριακής Γαλακτοκομικής Βιομηχανίας, προ5 σβάλλειτηνπροσωρινήΦορολογίαΦόρουΕισοδήματος,πουεπι βλήθηκε σ' αυτόν για το φορολογικό έτος
- Το εισόδημα του Οργανισμού κατά τον ουσιώδη χρόνο προερχόταν, μεταξύ άλ λων,απότηδιάθεσηγαλακτοκομικών προϊόντων. Επειδήοαιτητής δεν είχε υποβάλει δήλωση του προσωρινού εισοδήματος του 10 πριν την 1ηΑυγούστου, 1991 σύμφωνα μετο άρθρο25 των περί Βεβαιώσεως και Εισπράξεως Φόρων Νόμων του 1978-1991, ο καθ' ουηαίτησηαπέστειλε σ' αυτόνειδοποίησηεπιβολήςπροσω ρινής φορολογίας για το φορολογικό έτος 1991, που βασίστηκε στο εισόδημα του αιτητή του τελευταίου γνωστού έτους για το 15 οποίο του είχε επιβληθεί φορολογία,δηλαδή το
- Τρία είναι ταβασικά ερωτήματαπου εγείρονται με τηνπρο σφυγή αυτή, που στην ουσία της αφοράτην απόφασητουκαθ' ου ηαίτηση να τον φορολογήσει με βάσητο άρθρο 5
(1)(α) των 20 περί Φορολογίας του Εισοδήματος Νόμων,1961-90:
(1)Κατά πόσο ο αιτητής εμπίπτει στην έννοια του ορισμού "πρόσωπο" στο άρθρο5
(1)(α)των σχετικών νόμων, 25
(2)κατά πόσο ο αιτητής διεξάγει εμπορική ή βιομηχανική επιχείρηση μέσα στην έννοια του άρθρου 5
(1)(α) των σχετικών νόμων και,
(3)κατά πόσο ο αιτητής είναι αντιπρόσωπος (agent), υπάλληλος (servant) του κράτουςήυπέχει θέσηυπαλλήλου τουκρά τους (inconsimilicasutoservant of theState)καισυνεπώςαπαλλάττεται του φόρου εισοδήματος. 30 Αναφορικά με τον πρώτολόγο, έχονταςυπόψητον ορισμό της 35 λέξης"πρόσωπο"στοάρθρο2τουΝόμου,πουπεριλαμβάνειοργα νισμόπροσώπων,που σημαίνει καιοποιοδήποτε σώμαμεήχωρίς νομική προσωπικότητα και,λαμβάνοντας υπόψηκαι τις εξουσίες του οργανισμού,όπως αυτές φαίνονταιστον Περί ΚυπριακήςΓα λακτοκομικής Βιομηχανίας Νόμο του 1969 (Νόμος 4/69) δεν έχω 40 κανέναενδοιασμόνακαταλήξωστοσυμπέρασμαότιο οργανισμός αποτελεί "πρόσωπο"εντός τηςέννοιαςτουάρθρου5
(1)(α). Τα θέματα που εγείρονται στην παρούσα προσφυγή εξετά1244 4 ΑΛΛ. 5 10 15 20 25 30 35 40 Οργ. KvnQ. ΓαλακτοκομικήςΒιομηχανίας ν.Δημοκρατίας Αρτεμης, Δ. στηκαν με λεπτομέρεια στη σχετικά πρόσφατη απόφαση στην Κυπριακή Δημοκρατία ν. Αρχής ΤηλεπικοινωνιώνΚύπρου
(1993)3 Α.Α.Δ.
- Στην υπόθεση εκείνη το Δικαστήριο ανέ τρεψε την απόφασητου πρωτόδικουΔικαστή, με την οποίακατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Αρχή Τηλεπικοινωνιών Κύπρου είναι in consimili casu προς υπηρέτες της Δημοκρατίας που ασκούν λειτουργίες που εμπίπτουν στη δικαιοδοσία της κυβέρ νησης ως εκτελεστικής εξουσίας. ΤοΔικαστήριο έκρινε ότι απόφασηεπί τουθέματος δεν είναι πάντοτεεύκολο εγχείρημα καιπωςσχετική είναι καιηαρχήπως τα Δικαστήρια αποκλίνουν συνήθως εναντίον της επέκτασης του καταλόγου των εξαιρουμένων κατηγοριών σε εμπορικές δραστηριότητες, έστω καιαναυτέςυπάγονταισε κάποιοβαθμό σε δημόσιο νομοθετικό έλεγχο. Εξαιρούνται δε πρόσωπα ήόρ γανα της φορολογίας, ότανείναι απλώςυπουργικά εκτελεστικά όργανα της θέλησης του κράτους (Bank Voor Handel En Scheepraat 1S.Y. v. Administrator of Hungarian Property [1954] 1 All E.R.
- Δέστε επίσης και Mersey Docks and HarbourBoard Trustees v. Cameron[1864] 11 H.L.C. 443). Ο ευπαίδευτος συνήγορος του αιτητή αναφέρθηκεστηνυπό θεση Republic v. The Cyprus Ports Authority
(1986)3 C.L.R. 117 προς υποστήριξη των θέσεων του. Όπως λέχθηκε και στην υπόθεση Δημοκρατία ν.Αρχής Τηλεπικοινωνιών Κύπρου (πιό πάνω), ηαπόφασηεκείνη διαφοροποιείται λόγω του ότι σεαυ τήαποφασίστηκεπωςηΑρχήΛιμένων ήτανinconsimili casu βα σικά γιατί οι δραστηριότητες και η λειτουργία της Αρχής ανα λαμβάνονταν ανέκαθεναπότο Κράτος.Σίγουρα,κατά τηγνώμημου,ηφύσητων λειτουργιών τουαιτητήστην παρούσαπερί πτωση είναι εντελώς διαφορετικήκαι δεν δύναταινα εξομοιω θεί με εκείνη της Αρχής Λιμένων. Αντιπρόσωποι του Κράτους θεωρούνται εκείνοι που οι εξουσίες και οι δραστηριότητες που ασκούν είναι στενά συνδεδεμένες με τηνάσκησητου Βασιλικού Προνομίου (Royal Prerogative) καιτα Δικαστήρια στην Αγγλία αρνήθηκαν επανειλημμένα να επεκτείνουν την απαλλαγή από φορολογία σε εμπορικές δραστηριότητες τουκράτους. Έχοντας υπόψη ότι in consimili casu μπορούν μόνο να θεωρηθοΰνπρόσωπαπουασκούν αποκλειστικά λειτουργίες εκτελε στικής εξουσίας κάτωαπότην αυστηρήτης έννοια καιεφαρμό ζοντας τις αρχές πουδιατυπώθηκανεκτενώς στην υπόθεση Δη μοκρατίαν.ΑρχήςΤηλεπικοινωνιώνΚύπρου(πιοπάνω),κατα λήγω στο συμπέρασμα ότι ο Οργανισμός Γαλακτοκομικής Βιο1245 Αρτεμης, Δ. 0©γ.Κυπα.ΓαλακτοκομικήςΒιομηχανίαςν.Δημοκρατίας
(1995)μηχανίας δεν μπορεί να θεωρηθεί ως αντιπρόσωπος του κρά τους (in consimili casu). Στο συμπέρασμα μου αυτό καταλήγω χωρίς να παραβλέπω τον έλεγχο που ασκεί η κυβέρνηση στον Οργανισμό, ο οποίος εν πάσηπεριπτώσει δεν είναι ο μόνοςπα ράγοντας πουπρέπει να λαμβάνεταιυπόψη. 5 Το τελευταίο θέμα που πρέπει να αποφασισθεί είναι, όπως ανέφερα πιο πάνω, κατά πόσο ο Οργανισμός Γαλακτοκομικής Βιομηχανίας διεξάγει εμπορικήήβιομηχανικήεπιχείρηση, μέσα στην έννοια τουάρθρου5
(1)(α)των ΠερίΦορολογίαςτου Εισο- 10 δήματοςΝόμων.ΣτηνυπόθεσηΑρχήςΤηλεπικοινωνιώνΚύπρου (πιο πάνω)αναλύθηκε σε έκταση και αυτό το θέμα,όπου τονί στηκε πως οόρος "εμπορία",παρόλον ότι σε πλείστες περιπτώ σεις ενέχει και την έννοια του κέρδους, εντούτοις σε πολλές αποφάσειςυποστηρίζεται η θέση ότιτοκίνητροτουκέρδουςδεν 15 είναι πάντοτε απαραίτητο. (Δέστε C.I.R. v. incorporated Council of Law Reporting for Englandand WaIes,2T.C 105; EAC v.Petrolina Co. Lid
(1971)1 C.L.R. 19). Οπως δε λέχθηκε και στην υπόθεση Harrison(Watford) Ltd v.Griffiths,40T.C. 281, το κριτήριο εμπορίας είναι αντικειμενικό και δεν σχέτιζε- 20 ται με τα ελατήρια του κάθε εμπορευόμενου. Επίσης ο τρόπος διάθεσηςτουεισοδήματος δεν επηρεάζειτηνυποχρέωση πληρω μήςφόρου(Mersey Docks HarbourBoard v.Lucas,2T.C. 25). Αφού εξέτασα με προσοχή τις εξουσίες του οργανισμού, τις 25 ενδεχόμενες εξουσίες αναφορικάμε την εμπορία γαλακτοκομι κών προϊόντων και τις οικονομικές διατάξεις που περιέχονται στα ΜέρηV, VI καιVIII τουΝ.4/69 αντίστοιχα,έχωκαταλήξει στο συμπέρασμα ότι η απόφαση του Εφόρου ΦόρουΕισοδήμα τος ναθεωρήσει τον αιτητήως διεξάγοντα εμπορική επιχείρηση 30 ήταν ορθήκάτωαπότις περιστάσεις. Με βάση τα προαναφερθέντα καταλήγω στο συμπέρασμα πωςηπροσφυγήπρέπει νααπορριφθείκαιτηναπορρίπτω. Δεν εκδίδωδιάταγμα για έξοδα. Η προσφυγή απορρίπτεται χωρίς έξοδα. 1246 35