clr/1995/1995_4_1258.pdf

(1995)28 Ιουνίου, 1995 [ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ, Δ/στης] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΜΑΤΣΟΥΚΗΣ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΕΙΔΗ ΛΤΔ, Αιτήτρια, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ ΤΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝΠΡΟΣΟΔΩΝ ΚΑΙ ΕΦΟΡΟΥ ΕΠΙ ΤΟΥ ΦΟΡΟΥ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ, Καθ' ων ηαίτηση. (Προσφυγή Αρ. 807/94) Προσφυγή βάσει τον Άρθρον 146του Συντάγματος —Αναθεωρητικός έλεγχος — Δεν είναι δυνατόν να ασκηθεί με πιθανολογήσεις ως προς τους λόγους για τους οποίους λήφθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση — Ηπερίπτωση απόφασηςπερί φορολογίαςεισοδήματος εταιρείας που δημιουργούσε σύγχυση ως προς την αιτιολογική της βάση και πιθανότητα πλάνης — Η φορολογία ακυρώθηκε. Φορολογία — Φορολογία εισοδήματος — Φορολογητέο εισόδημα εταιρείας — Άρση τον εταιρικού πέπλου — "Νοητοί" τόκοι — Κε­ φαλαιουχικές δαπάνες—Σύγχυση εγγενής στην επιβληθείσα φόρολογία εισοδήματος στην κριθείσα περίπτωση — Περιστάσεις. 5 10 Η αιτήτρια εταιρεία προσέβαλε την απόφασητου Εφόρου Φό­ ρου Εισοδήματος να θεωρήσει ως δάνειο ταχρήματαπουανέλαβε ο Διευθυντής της απότο ταμείο της εταιρείας,και όχι ως τίμημα 15 για την αγορά περιουσιακών στοιχείων της εταιρείας πουανήκαν προηγουμένως στον Διευθυντή, με αποτέλεσμα ο Έφορος να επι­ καλεστεί και εφαρμογήτου Αρθρου 47Α του περί Φορολογίας Ει­ σοδήματοςΝόμουκαιναυπολογίσει καιτουςαντίστοιχουςτόκους ωςεισόδημα τηςεταιρείας.Κρίσιμο ενώπιον τουΔικαστηρίου απέ20 βητοζήτηματουποιαήτανηαιτιολογικήκαινομικήβάσητηςπρο­ σβαλλόμενης πράξης. 1258 4ΑΛΛ. Γ.ΜατσούκηςΠετρελαιοειδήΛτδν.Δημοκρατίας Το Ανώτατο Δικαστήριο, ακυρώνοντας την επίδικηαπόφαση, αποφάσισεότι: 5 10 1. Κάτωαπότιςσυνθήκεςτηςπαρούσαςυπόθεσηςηαπορίατηςαιτήτριαςεταιρείαςστηγραπτήτηςαγόρευσηωςπροςτοανη κρί­ σιμη πίστωση αγνοήθηκεωςεικονική κατ'επίκληση τουΑρθρου 33

(1)τουΝόμουήκατάτιςαρχέςπουδιέπουντηνάρσητου εται­ ρικούπέπλου, έχειτηθέση της.Ο αναθεωρητικόςέλεγχος δενεί­ ναιδυνατόναασκηθεί μεπιθανολογήσεις ωςπρος τουςλόγους γιατουςοποίουςλήφθηκεηπροσβαλλόμενηαπόφαση. Ανεξάρτητα απόταπιοπάνω,ηπροσβαλλόμενηαπόφασηόπως αυτήδιατυπώθηκεστηνεπιστολήημερομηνίας 18Ιουλίου, 1994, δημιουργεί περαιτέρωερωτηματικά. 15 2. Η σύγχυσηως προς την αιτιολογική βάσηκαιηπιθανή πλάνη καθιστάτηνπροσβαλλόμενη απόφαση άκυρη. Ηπροσφυγήεπιτυγχάνειμεέξοδα. 20 Αναφερόμενη υπόθεση: Friemii TradingLtdν. ΕφόρουΦόρουΕισοδήματος

(1994)4Α.Α.Δ. 2212. 25 Προσφυγή. 30 35 Προσφυγήεναντίοντηςαπόφασηςτωνκαθ*ωνηαίτησημετην οποία αγνόησαν τη χρέωση της αιτήτριας εταιρείας με το ποσό των£200.000καιθεώρησαν ταποσάπουαναλήφθηκαναπότον Γ. Ματσούκη ως δάνειο που του παραχώρησε ηαιτήτριακαι περιέ­ λαβαν στο φορολογητέο εισόδημα της τόκους προς 9% ετησίως πάνωσταποσάπου αναλήφθηκαν. XQ. Γεαιργιάδης, για την Αιτήτρια. Α. Δημητριάδου,Δικηγόρος τηςΔημοκρατίας,γιατους Καθ' ων ηαίτηση. Cur, adv. wit. 40 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ, Δ.: Ο Γεώργιος Ματσούκης ήταν από ετών ο ιδιοκτήτηςδυοπρατηρίωνπετρελαιοειδών στην Πάφο. Το 1989 συνέστησε, μαζί με τη σύζυγο του, την αιτήτρια εταιρεία, πρώτος σκοπός της οποίας ήταν ηαπόκτηση των πρατηρίων. Ο 1259 Κωνσταντινίδης, Δ. Γ. ΜατσούκηςΠετρελαιοειδήΛτδ ν.Δημοκρατίας

(1995)σκοπός υλοποιήθηκε και το ζήτημα που εγείρεται τώρααφορά στις φορολογικές υποχρεώσεις της εταιρείας σε σχέση με την ανάληψητωνπρατηρίων. Ο Γ. Ματσούκης εμφανίστηκε να μεταβίβασε στην εταιρεία, 5 μεταξύ άλλων, τη φήμηκαι την πελατεία της επιχείρησης και ο τρεχούμενος λογαριασμός του με την εταιρεία πιστώθηκε με το ποσό των £200,000 που θεωρήθηκε, μεταξύ τους, on αντιπρο­ σώπευε την αξίατους. Κατάτο 1990 ο Γ. Ματσούκης,ο οποίος είναι και ο Διευθυντής της εταιρείας, έλαβε απότο ταμείο της 10 £95.271 και κατά το 1991 άλλες £7,286,σύνολο £102.557,και ο τρεχούμενος λογαριασμός τουπαρέμεινεπιστωμένος μετουπό­ λοιπο. Ηεταιρείαπαρουσιάζειτον ΈφοροΦόρουΕισοδήματος να έχειαγνοήσει τηχρέωσητης μετοποσότων£200,000,ναέχει θεωρήσει τα ποσά που αναλήφθηκαναπό τον Γ. Ματσούκη ως 15 δάνειο πουτου παρεχώρησε και ναέχει περιλάβει στο φορολο­ γητέο εισόδημα της τόκους προς 9% ετησίως πάνω στα ποσά που αναλήφθηκαν,δυνάμει του άρθρου 47Α του περί Φορολο­ γίας Εισοδήματος Νόμουωςπρος το 1991 καιδυνάμειτακτικής που ακολουθείτο ως προς το 1990. 20 Κατά τις διευκρινίσεις συμφώνησαν και OLκαθ'ων ηαίτηση πως αυτήακριβώςήτανηουσίατηςπροσβαλλόμενης απόφασης, για ναπροσθέσουν πως, 25 (α)τοουσιαστικό επίδικοζήτημααναφέρεταιστο κατάπόσοεύ­ λογα ο Έφορος απεφάσισε ό,τι ονομάζουμε ως άρση του εταιρικούπέπλου, (β)δεν εγείρεται στην παρούσα υπόθεση θέμα αγνόησης της πί- 30 στωσης του λογαριασμού του Γ.Ματσούκη με το ποσό των £200,000ως εικονικής δυνάμει του άρθρου 33

(1)του Νόμου και (γ)εφόσον ηαπάντηση στο ερώτημα (α)είναι καταφατική,εγεί­ ρεται το ερώτημα κατά πόσο το άρθρο47Α του Νόμουκαι η 35 κατ' ισχυρισμόν προγενέστερη τακτικήπουακολουθείτοαπό τον Έφορο, παρέχουν έρεισμα στη συμπερίληψη στο εισόδη­ ματης εταιρείας "νοητών" τόκων. Διαπιστώνω ανυπέρβλητο εμπόδιοστηνπροσέγγιση τηςυπόθέσης με τον πιο πάνωτρόπο.Από τημελέτητης προσβαλλόμε­ νης απόφασηςσε συσχετισμόκαιπρος ταστοιχεία του φακέλου καταφαίνεται σοβαρή σύγχυση που δεν νομίζω πως μπορεί να αντιμετωπιστεί με δηλώσεις εκτων υστέρων. 1260 40 4 ΑΛΛ. 5 10 15 20 25 30 35 40 Γ. Ματσούκη;ΠετρελαιοειδήΛτδ ν.Δημοκρατίας Κωνσταντινίδης, Δ. Τηνένσταση τηςαιτήτριαςσύμφωνα μετηνοποίαθαήτανλά­ θος να αγνοηθεί "το ποσό της φήμης και πελατείας" η οποία, όπως αναφέρεται,υπολογίστηκε με αποδεκτήμέθοδο, ακολούθη­ σε παράκλησηεκ μέρους του Εφόρουγιαπροσκόμισηαποδεικτικων στοιχείων σε σχέσημε τους ισχυρισμούς πουπροβλήθηκαν. Στην ίδιαεπιστολή, ημερομηνίας 16Φεβρουαρίου 1994, γνωστο­ ποιήθηκε στον αιτητή ηπρόθεση να μήν επιτραπεί το ποσό που διεκδικείται σαν "φήμηκαι πελατεία" επειδή η πώληση της δεν εξυπηρετούσε κανέναεμπορικό σκοπό αλλάαπέβλεπεστην εξουδετέρωση του άρθρου47Α του Νόμου.Απάντησε ηεταιρεία,με­ λετήθηκε το θέμα και αποφασίστηκε η απόρριψη της ένστασης. Στο σημείωμα ημερομηνίας 15 Νοεμβρίου 1993, το οποίο εγκρί­ θηκεαπό τον Έφορο,διαβάζουμετηβάσητουσυλλογισμού: "Σετέτοιες περιπτώσεις ηδημιουργίατουG'willκαιηανάλογη πίστωση του προσωπικού λογαριασμού του μετόχου δεν έχει κανέναεμπορικόσκοπόήκαιόφελοςγιατην επιχείρηση.Εφό­ σον πρόκειται γιαRelatedParty Agreement δεν μπορεί το ένα πρόσωποναπωλεί στοάλλοτέτοιαfictitiousassetsπουδενεξυπηρετούν κανένα εμπορικό σκοπό αλλά παρά μόνο τη δημι­ ουργίατηςδυνατότηταςπουπεριγράφειοκ. Παναγίδης." Στο σημείωμα του κ. Παναγίδη, ημερομηνίας 11 Νοεμβρίου 1993 προτείνεται όχι η αγνόηση της πίστωσης αλλά ο καθορισμόςτου ύψους "της φήμηςκαιπελατείαςβάσειπροκαθορισμένων κριτηρίων για να μη υπάρχει το ενδεχόμενο σημαντικής αύξησης του ποσού της φήμηςκαιπελατείαςαπότον αυτοεργοδοτούμενο κατάτην μετατροπήτης επιχείρησης του σε εταιρείαπεριορι­ σμένηςευθύνης καιπίστωση του τρεχούμενου λ/σμούτου με σκοπό ναεξουδετερώνεται ηπρόνοιατου άρθρου47Α ...." Ό,τι γνωστοποιήθηκε στην εταιρεία ως ηαπόφασητουΕφόρου περιέχεται στην επιστολή ημερομηνίας 18 Ιουλίου 1994. Αναφέρεται σ' αυτή πως αποφασίστηκε να μή ληφθεί υπόψη η πίστωση του λογαριασμού του Γ. Ματσούκη με το ποσό των £200,000 αλλά δημιουργούνται ερωτηματικά, εξ αντικειμένου αλλά και σε συσχετισμό προς τα προηγηθέντα,ως προς τηναιτιολογικη βάση της απόφασης. Η πίστωση περιγράφεται ως απλήημερολογιακή εγγραφή,γίνεται αναφοράστα συμφέροντα των μετόχων τα οποία,σύμφωνα με την επιστολή, δεν επηρεά­ ζονται καιπροστίθεται πως "ηεταιρείαδεν έχεικανένα εμπορι­ κό σκοπό ήκαι όφελος ανδεν ληφθεί υπόψη ηπίστωση για φή1261 Κωνσταντινίδης, Δ. Γ. Ματσούκη;ΠετρελαιοειδήΛτδ ν.Δημοκρατίας

(1995)μηκαιπελατεία". Στοίδιοπλαίσιοτονίζεταιπως ο Γ.Ματσού­ κηςπου "χειρίζετο"την επιχείρησηπριντησύστασητηςεταιρεί­ ας, είναι ο μόνος σύμβουλος καιοκύριος μέτοχος της. Κάτω από αυτές τις συνθήκες η απορία της εταιρείας στη γραπτήτηςαγόρευσηωςπροςτοανηπίστωσηαγνοήθηκεως ει­ κονική κατ' επίκληση του άρθρου 33

(1)του Νόμου ή κατά τις αρχές πουδιέπουντην άρσητουεταιρικούπέπλου,έχειτηθέση της. Ο αναθεωρητικόςέλεγχος δεν είναι δυνατό να ασκηθεί με πιθανολογήσεις ωςπροςτουςλόγους γιατουςοποίουςλήφθηκε ηπροσβαλλόμενη απόφαση. 5 10 Ανεξάρτητα από τα πιο πάνω, η προσβαλλόμενη απόφαση όπως αυτήδιατυπώθηκεστην επιστολή ημερομηνίας 18 Ιουλίου 1994, δημιουργεί περαιτέρω ερωτηματικά. Αναφέρεται σ' αυτή 15 πως η πίστωση των £200,000δεν λήφθηκε υπόψη,"για σκοπούς περιορισμού τωνπληρωθέντωντόκωνπάνωσταχρεωστικάυπό­ λοιπα των τρεχούμενων λογαριασμών των Διευθυντών". Κατά συνέπεια,ηαγόρευσητων καθ' ων ηαίτησηαναλώθηκε,ωςπρος αυτήτην πτυχή, στην προσπάθεια ναυποστηριχθεί απόφασητου 20 Εφόρουγιααπόρριψηυποτιθέμενουαιτήματοςτηςεταιρείαςγια παραχώρηση έκπτωσης ίσης προς τόκους που εμφανιζόταν ότι πλήρωσε στο Διευθυντή της σε σχέση με το ποσό των £200,000. Επικαλέστηκαν, λοιπόν, τις Διοικητικές Οδηγίες αναφορικάμε εκπτώσεις,χαλαρώσειςήάλλεςπαραχωρήσειςπουπεριλήφθηκαν 25 στην Κ.Δ.Π. 340/89καιυποστήριξαν πως,ούτως ήάλλως,η δα­ πάνηπου πραγματοποίησεηεταιρείαήτανκεφαλαιουχικής φύ­ σης. Παρέπεμψανσυναφώςστηνομολογίαπάνωστοθέμακαιεί­ δαν την παρούσα υπόθεση να είναι παρόμοια με την υπόθεση Friemil TradingLtd και ΕφόρουΦόρουΕισοδήματος