4ΑΛΛ. 30 Ιουνίου, 1995 [ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ, Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟ ΑΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΑΝΔΡΕΑΣ Χ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ, Αιτητής, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ,ΜΕΣΩ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΕΡΓΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΟΥ, Καθ' ων η αίτηση. (Υπόθεση Αρ. 1166/91) 5 10 ί5 20 Αναγκαστική Απαλλοτρίωση — Γνωστοποίηση απαλλοτρίωσης—Δεν είναι εκτελεστή διοικητική πράξη — Ενστάσεις — Άρθρο 4 τον πε ρί Αναγκαστικής Απαλλοτριώσεως Νόμον τον 1962 (Ν. 15/62) — Δεκαπενθήμερη προθεσμία — Υποχρέωση εξέτασης μόνο των εμπροθέσμων ενστάσεων σύμφωνα με το Άρθρο 6
(1)τον Νόμον — Εκπρόθεσμη ένσταση κατά Γνωστοποίησης Απαλλοτριώσεως νομί μως αγνοήθηκε στην κριθείσα περίπτωση. Προσφυγή βάσει τον Άρθρον 146τον Σνντάγματος — Προθεσμία Ανα γκαστική απαλλοτρίωση — Καταχώριση προσφυγής τέσσερις μήνες μετά τη δημοσίευση του προσβαλλομένον Διατάγματος Απαλλο τρίωσης — Το ζήτημα της αναγραφής τον ονόματος τον ιδιοκτήτη στο Διάταγμα Απαλλοτρίωσης — Παλαιότερη και πρόσφατη νομο λογία — Η προσφυγή εκπρόθεσμη στην κριθείσα περίπτωση. Ο αιτητής προσέβαλε το Διάταγμα Απαλλοτρίωσης μέρους του ακινήτουτουμετηνπροσφυγήπου καταχωρήθηκετέσσερις μήνες με τά τηδημοσίευσητουΔιατάγματος καιενώηένστασητουαιτητή κατάτηςπροηγηθείσαςΓνωστοποίησηςΑπαλλοτριώσεωςείχευποβληθεί σαράνταπερίπουημέρεςμετάτηδημοσίευσητης Γνωστοποίησης. Το Ανώτατο Δικαστήριο,απορρίπτοντας την προσφυγή, απο φάσισε ότι: 25 Ι. Ο αιτητής ενπροκειμένωυπέβαλετηνένστασητουεκπρόθεσμαγια1289 Κωνσταντινίδης ν.Δημοκρατίας
(1995)τι ενώηΓνωστοποίησηδημοσιεύτηκε στις 18/1/1991 ηένστασηπου υπέβαλεμέσωτουδικηγόρουτουφέρειημερομηνία 26/2/1991. ΣύμφωναμετοΆρθρο6
(1)τουπερίΑναγκαστικής Απαλλοτριώσε ωςΝόμου (Ν.15/62) ηαπαλλοτριούσα αρχή έχειυποχρέωσηναεξετάζει ενστάσεις πουυποβάλλονταιεμπρόθεσμα. Δεν έχειυποχρέω σηόμωςναεξετάζει εκπρόθεσμες ενστάσεις.Οαιτητήςδενμπορεί ναπαραπονείταιγιατηδικήτουπαράλειψη,ανεξάρτητααπότολό γοτουεκπρόθεσμουτηςένστασηςτου. 5 10 Στο προσβαλλόμενο ΔιάταγμαΑπαλλοτρίωσης πουδημοσιεύτη κε στο Τρίτο Παράρτηματης Επίσημης Εφημερίδας της Δημο κρατίας στις 18/8/1991 αναφέρετο ότι καμιά ένσταση δεν υπο βλήθηκε εναντίοντης σκοπούμενης απαλλοτρίωσηςτης ακίνητης ιδιοκτησίαςτουαιτητή. Γιατολόγο αυτόο Υπουργός Συγκοινω15 νιων καιΈργωνδεν έλαβευπόψηούτε εξέτασε, όπως είχε τοδι καίωμα,την εκπρόθεσμηένστασητου αιτητή. Ο αιτητήςκαταχώρησετηνπροσφυγήαυτήστις 19/12/1991 δηλα δήτέσσερις μήνες μετά τηδημοσίευση τουπροσβαλλόμενου Διατάγματος. Ο αιτητής προσέβαλε την Γνωστοποίηση Απαλλοτρίωσης με την υπ' αρ.267/91προσφυγήτου. Ηπροσφυγήαυτή,εγκαταλείφθηκε για το λόγο ότι ηγνωστοποίηση απαλλοτρίωσηςδεν είναι εκτελεστήδιοικητικήπράξηαλλάεκδήλωση πρόθεσης γιατηλήψηεκτε λεστής πράξηςσεμελλοντικό στάδιο,καιγιατίαφήνειτοκαθεστώς ιδιοκτησίαςτηςγης καιταδικαιώματατων ιδιοκτητών ανεπηρέα στα. 20 25 30 2. Το Δικαστήριο στην απόφαση Charalambos Pissas (No. 1 v. Electricity Authority of Cyprus
(1966)3 C.L.R. 634, παραπέ μπονταςστην Venglis v.Electricity Authority of Cyprus
(1965)3 C.L.R. 252, αναφέρει στο σχετικό απόσπασμααπό τη σελίδα 639, πως,παρά το γεγονός ότι η Γνίοστοποίηση Απαλλοτρίωσης είναι πράξη "in rem", το Διάταγμα Απαλλοτρίωσης επηρεάζει άμεσα τον ιδιοκτήτη της απαλλοτριούμενης περιουσίας, του οποίου το όνομα θαπρέπει κατάκάποιοάμεσο ήέμμεσο τρόπο να αναγράφεται στο σχετικό διάταγμα. 35 40 Ηπιοπρόσφατηνομολογίαδενακολούθησεσταθεράτηναπόφα σηPissas αλλά δέκτηκε σανπιοορθήτηνάποψηπως εφ'όσον η ΓνωστοποίησηκαιτοΔιάταγμαΑπαλλοτρίωσης αποτελούνπρά ξεις πραγματοπαγείς (in rem) και όχι προσωποπαγείς (in 1290 4ΑΛΛ. Κωνσταντινίδηςν. Δημοκρατίας personam),διατάγματατα οποία εκδίδονται μεβάσηταΑρθρα4 και 6του Νόμου,είναι νόμιμα έστωκαι χωρίς οποιαδήποτε ανα φορά σταονόματα τωνεπηρεαζόμενων ιδιοκτητών. 5 Ηπροσφυγήαπορρίπτεταιχωρίςέξοδα. Αναφερόμενεςυποθέσεις: Agrotisv.ElectricityAuthority
(1981)3 C.L.R. 503, 10 Κολοκασίδον κ.ά.ν.Δημοκρατίας
(1990)3Α.Α.Δ. 427, Χατζη'ΰοάννουκ.ά,ν.Δημοκρατίας
(1990)3Α.Α.Δ. 2877, 15 Σπύρον ν.Δημοκρατίας
(1994)4ΑΛΛ. 2310, Lefkaritis Brosv.Republic
(1980)3C.L.R. 34, Λουκά κ.ά. ν.Δημοκρατίας
(1990)3ΑΛΛ. 812, 20 Σταυρίδηκ.ά. ν.Δημοκρατίας
(1992)4ΑΛΛ. 2933, Bakkaliaou v.Municipalityof Famagusta
(1969)3C.L.R. 19, 25 Παυλίδουv.Δημοκρατίας
(1990)3ΑΛΛ. 2667, Demetriou andOthers v.Republic
(1988)3C.L.R. 91, Pissas v.ElectricityAuthorityof Cyprus (No. 1)
(1966)3C.L.R. 634, 30 Venglis v.ElectricityAuthorityof Cyprus
(1965)3C.L.R. 252, Ταμασίου v.Δημοκρατίας
(1991)4ΑΛΛ. 1188. 35 40 Προσφυγή. Προσφυγή εναντίον του Διατάγματος Απαλλοτριώσεως το οποίο δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας αρ.2624,ημερομηνίας 16.8.91 μετηνοποία απαλλοτριώθηκε μέρος τουτεμ.21/1,Φυλ.Σχ.XXVIII.50.W2, στο χωριό Καλοπαναγιώτης, ιδιοκτησία του αιτητή. Α. Παντελίδης, γιατον Αιτητή. 1291 Κωνσταντινίδης ν.Δημοκρατίας
(1995)Γ. Γιωργαλλής,Δικηγόρος τηςΔημοκρατίας,γιατους Καθ' ων ηαίτηση. Cur. adv.vult. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ,Δ.:Μετην προσφυγήαυτήοαιτητήςζητά από τοΔικαστήριο τη πιο κάτω θεραπεία:- 5 "Απόφασιν τουΔικαστηρίου ότιη απόφασιςτων καθ' ωνη Αί τησιςκαι/ή εκατέρουεξ'αυτών(ΔιάταγμαΑπαλλοτριώσεως), η οποία εδημοσιεύθη ειςτην Επίσημον ΕφημερίδατηςΔημοκρα- 10 τίαςαρ.2624,ημερομηνίας 16.8.91,διατηςοποίαςαπαλλοτριώ νεται μέρος του τεμ. 21/1,Φύλ.Σχ. XXVIII.50.w2, του χωρίου ΚαλοπαναγιώτηςανήκοντοςειςτονΑιτητήν,είναιάκυροςκαι/ή παράνομοςκαι/ήεστερημένηοιουδήποτε νομικού αποτελέσμα τοςκαι/ή ελήφθηκαθ' υπέρβασινκαι/ήκατάχρησηεξουσίας." 15 Ο αιτητής είναι ο εγγεγραμμένος ιδιοκτήτης των τεμαχίων 16, 17, 18 και 21/1 του Φ./Σχ. XXVIII.50.W2 στη τοποθεσία Ορκόντας τουχωριού Καλοπαναγιώτης της ΕπαρχίαςΛευκω σίας. Στις 18/1/1991ηΚυπριακή Δημοκρατία,ωςηαπαλλοτριούσα αρχή, δημοσίευσε στοΤρίτο Παράρτημα, Μέρος II,τηςΕπίσημης ΕφημερίδαςΑρ.2571,τηνμεαριθμό77ΑτομικήΔιοικητικήΠράξη πουαφορούσετηνπρόθεσητηςνααπαλλοτριώσει μέροςτουτεμα- 25 χίου21/1, τουοποίουοαιτητήςείναι ιδιοκτήτης,έκτασης400τ.μ., καικαλούσεκάθεπρόσωποπουενίστατοναυποβάλειτηνπροβλε πόμενη απότοάρθρο4 του περί Αναγκαστικής Απαλλοτριώσεως Νόμουτου 1962(Νόμος 15/62),ένσταση, εντός δεκαπέντε ημερών απότηνημερομηνίαδημοσίευσηςτης Γνωστοποίησης αυτής. 30 Σύμφωναμετηνπιοπάνωγνωστοποίηση ηακίνητηιδιοκτησία του αιτητήηοποία επεριγράφετο στον Πίνακατηςκρίθηκε ανα γκαίαγιατουςακόλουθους σκοπούς δημόσιαςωφέλειας,"δηλαδή γιατηδημιουργίακαιανάπτυξητωνδημοσίων οδώνκαιποταμών 35 στηΔημοκρατίακαιηαπαλλοτρίωσητηςεπιβάλλεταιγιατουςπιο• κάτωλόγουςδηλαδήγιατηνοριοθέτησητουαργακιούστοδρόμο Αστρομερίτη-Καλοπαναγιώτη στηπεριοχήΟρκόντα.". Για τους ίδιους λόγους δηλαδήτηςδημόσιας ωφέλειας που 40 αναφέροντο στη Γνωστοποίησηκρίθηκεαναγκαίακαιηεπίταξη της ιδιοκτησίας τουαιτητή. Προς το σκοπό αυτό εκδόθηκε το υπ' αρ.91 ΔιάταγμαΕπίταξης,πουδημοσιεύτηκε στο Τρίτο Πα ράρτημα, Μέρος Π, της Επίσημης ΕφημερίδαςτηςΔημοκρατίας 1292 20 4Α Λ Λ Κωνσταντινίδης ν.Δημοκρατίας Δημητριά&ης, Δ. αρ. 2571 ημερομηνίας 18/1/1991. Η επίταξη έγινε με βάση τις πρόνοιες τουάρθρου4 τουΠερί Επιτάξεως ΙδιοκτησίαςΝόμου του 1962 (Νόμος21/62)όπωςαυτόςέχει τροποποιηθείαπό τους Νόμους50/66,61/75 και43/86. 5 10 Σύμφωνα με το άρθρο 6 του Νόμου η απαλλοτριούσα αρχή προβαίνει σε εξέταση των ενστάσεων που υποβλήθηκαν διαρ κούσης της προθεσμίας και στη συνέχεια τις διαβιβάζει στο Υπουργικό Συμβούλιοήτον αρμόδιοΥπουργό. Σύμφωναμετο εδάφιο
(2)τουάρθρου6,τοΥπουργικό Συμβούλιοήοαρμόδιος Υπουργός δύνανται αν κρίνουν τούτο σκόπιμο λαμβανομένων υπόψηόλων των περιστάσεων,ναεκδώσουν Διάταγμα Απαλλο τρίωσης εντόςδέκαμηνώναπότηνημερομηνίαδημοσίευσης της οικείας Γνωστοποίησης. 15 Ο αιτητήςυπέβαλε την ένσταση του εκπρόθεσμα γιατί ενώ η Γνωστοποίηση δημοσιεύτηκε στις 18/1/1991ηένσταση πουυπέ βαλε μέσω του δικηγόρου του φέρει ημερομηνία26/2/1991. 20 25 Σύμφωνα με το άρθρο6
(1)του Νόμουηαπαλλοτριούσααρ χή έχει υποχρέωση να εξετάζει ενστάσεις που υποβάλλονται εμπρόθεσμα.Δεν έχει υποχρέωση όμως ναεξετάζει εκπρόθεσμες ενστάσεις. Ο αιτητής δεν μπορεί να παραπονείταιγια τη δική του παράλειψη,ανεξάρτητα από το λόγο του εκπρόθεσμου της ένστασης του.(Βλέπε Agrotis v.Electricity Authority
(1981)3 C.L.R. 503, Αναστασία Κολοκασίδον κ.ά. ν. Δημοκρατίας
(1990)3 Α.Α.Δ.427, Πόλν Χατζηιωάννον χ.ά. ν. Δημοκρατίας
(1990)3 Α.Α.Δ.2877, και ΜενέλαοςΑντώνηΣπύρου ν. Δημο κρατίας
(1994)4 Α.Α.Δ. 2310) 30 35 40 Στο προσβαλλόμενο Διάταγμα Απαλλοτρίωσης που δημοσι εύτηκεστοΤρίτο Παράρτηματης Επίσημης ΕφημερίδαςτηςΔη μοκρατίαςστις 18/8/1991 αναφέρετοότικαμιάένσταση δενυπο βλήθηκε εναντίον της σκοπούμενης απαλλοτρίωσης της ακίνητης ιδιοκτησίας του αιτητή. Για το λόγο αυτό ο Υπουργός Συ γκοινωνιών και Έργωνδεν έλαβε υπόψηούτε εξέτασε, όπως εί χε το δικαίωμα, την εκπρόθεσμη ένσταση του αιτητή (βλέπε Lefkaritis Bros v.Republic
(1980)3C.L.R, 34). Ο αιτητής καταχώρησε την προσφυγή αυτή στις 19/12/1991 δηλαδήτέσσερις μήνες μετάτηδημοσίευση του προσβαλλόμενου διατάγματος. Ο αιτητής προσέβαλε την Γνωστοποίηση Απαλλοτρίωσης με 1293 Δημητριάδης, Δ. Κωνσταντινίδηςν.Δημοκρατίας
(1995)τηνυπ' αρ.267/91προσφυγήτου.Ηπροσφυγήαυτή,εγκαταλεί φθηκεγιατο λόγο ότι ηγνωστοποίηση απαλλοτρίωσης δενείναι εκτελεστήδιοικητικήπράξηαλλά εκδήλωση πρόθεσηςγιατηλή ψηεκτελεστής πράξηςσε μελλοντικό στάδιο,καιγιατίαφήνειτο καθεστώς ιδιοκτησίας της γης και τα δικαιώματατων ιδιοκτητών ανεπηρέαστα.(Βλέπε σχετικά,Λουκάς Λουκά κ.ά. ν.Δημο κρατίας
(1990)3 Α.Α.Δ. 812 και Ελένη Σταυρίδη κ.ά. ν.Δημο κρατίας
(1992)4Α.Α.Δ. 2933.) 5 Ο δικηγόρος των καθ' ων ηαίτηση επικαλέστηκε το εκπρόθε- 10 σμοτηςπροσφυγής.Οδικηγόροςτουαιτητήαντέκρουσε τηνπρο δικαστική ένσταση επικαλούμενος, μεταξύ άλλων, δικαστικές αποφάσεις που έκριναν πως η καθυστερημένη απάντηση σε εμπρόθεσμη ένσταση επηρεαζόμενων ιδιοκτητών δικαιολογεί πα ράτασητηςπροθεσμίαςυποβολήςπροσφυγής.Τηνεισήγηση τουο 15 δικηγόρος του αιτητή βάσισε στις υποθέσεις Bakkaliaou ν, Municipality of Famagusta
(1969)3C.L.R. 19,Αουκίσ Παυλίδου ν.Δημοκρατίας
(1990)3Α.Α.Δ.2667,Lavrentios Demetriou and Others v.Republic
(1988)3C.L.R.91 καιΕλένη Σταυρίδη κ.ά.v. Δημοκρατίας, ανωτέρω. 20 Είναιόμως φανερόπωςοιπιοπάνωαποφάσειςδεν μπορούν να τύχουν εφαρμογής στα γεγονότα και περιστατικά της υπό κρίσηυπόθεσηςγιατολόγο ότιενπροκειμένω απουσίαζεηαπα ραίτητη προϋπόθεση καταχώρισης εμπρόθεσμης ένστασης από τοναιτητή. 25 Ο δικηγόρος του αιτητή υποστήριξε πως για πρώτη φορά ο αιτητής έλαβε γνώση για την έκδοση του προσβαλλόμενου Δια τάγματος Απαλλοτρίωσης απότηγραπτήαγόρευση τουδικηγό- 30 ρου των καθ' ων ηαίτηση στην προσφυγή που καταχώρισεαρ χικά εναντίον της Γνωστοποίησης Απαλλοτρίωσης καιότι η έλ λειψη αναφοράςστο όνομα του ιδιοκτήτη και στην περιουσία που απαλλοτριώνετο στο κείμενο του προσβαλλόμενου διατάγ ματος εμπόδιζε την ενεργοποίηση της προθεσμίας των 75 ημε- 35 ρών για καταχώριση προσφυγής, κατά συνέπεια, η προσφυγή του αιτητήπουκαταχωρίστηκε εντός 75 ημερών απότην ημερο μηνία απότην οποίααπέκτησεπλήρηγνώση της προσβαλλόμε νης απόφασηςήταν εμπρόθεσμη. 40 Το Δικαστήριο στην απόφαση Charalambos Pissas (No.l v. Electricity Authority of Cyprus
(1966)3 C.L.R. 634, παραπέ μποντας στην απόφαση Vengiis v. Electricity Autority of Cyprus
(1965)3 C.L.R. 252, αναφέρει στο σχετικό απόσπασμα 1294 4ΑΛΛ 5 10 15 20 25 30 Κωνσταντινίδηςν.Δημοκρατίας Δημητριάδης,Δ. από τησελίδα 639, πως,παρά τογεγονός ότιη Γνωστοποίηση Απαλλοτρίωσης είναι πράξη "in rem",το διάταγμα απαλλο τρίωσης επηρεάζει άμεσα τονιδιοκτήτη τηςαπαλλοτριούμενης περιουσίας,τουοποίουτοόνομαθαπρέπει κατάκάποιοάμεσο ήέμμεσοτρόπονααναγράφεται στοσχετικόδιάταγμα. Ηαπόφαση,Bakkaliaou v.Municipalityof Famagusta,ανω τέρω, στην οποίαπαρέπεμψε οδικηγόρος του αιτητήπρος ισχυ ροποίησητηςθέσηςτουότιηπροσφυγήκαταχωρίστηκεεμπρόθεσμα, λήφθηκε επίτηβάσει διαφορετικών πραγματικών γεγονό των.Στηνυπόθεσηεκείνηηαπαλλοτριούσααρχή,δύο μήνεςμετά τη δημοσίευση τηςγνωστοποίησης απαλλοτρίωσης, αποφάσισε να ειδοποιήσει προσωπικά τηνιδιοκτήτρια για την σκοπούμενη απαλλοτρίωσητηςπεριουσίαςτηςκαλώνταςτηνναυποβάλειτυχόν ενστάσεις της προς αυτήν. Η αιτήτρια,ανταποκρινόμενη, απέστειλε γραπτώςκαιεντόςτηςκαθορισθείσης προθεσμίαςτους λόγους της ένστασης της. Η προσφυγή θεωρήθηκε εμπρόθεσμη από την ημερομηνία απόκτησης γνώσης, γιατο λόγοότιη απαλ λοτριούσα αρχή,αντίαπάντησηςστηναιτήτριακαιεγκαταλείπονταςμιαπορείαπουηίδιαεπέλεξεναακολουθήσει, προέβηστην αναγκαστικήαπαλλοτρίωση τηςπεριουσίας της. Ηπιοπρόσφατηνομολογία δεν ακολούθησε σταθεράτην από φασηPissasαλλάδέκτηκεσανπιοορθήτηνάποψηπωςεφ' όσον ηγνωστοποίηση καιτοδιάταγμααπαλλοτρίωσηςαποτελούνπρά ξεις πραγματοπαγείς (in rem) και όχι προσωποπαγείς (in personam), διατάγματα ταοποία εκδίδονται μεβάσητα άρθρα 4 και 6του Νόμου,είναι νόμιμα έστωκαι χωρίς οποιαδήποτεανα φοράσταονόματατωνεπηρεαζόμενων ιδιοκτητών. (Βλέπεσχετικά,ΕλένηΣταυρίδη κ.ά.ν. Δημοκρατίας, ανωτέρω, Αναστασία Κολοκασίδον κ.ά. ν.Δημοκρατίας και ΑθηνούλλαΤαμασίουν. Δημοκρατίας
(1991)4Α.Α.Δ.1188.) Γιατους πιο πάνωλόγους ηπροσφυγή απορρίπτεται. 35 Καμιά διαταγήγιαέξοδα. Η προσφυγή απορρίπτεται χωρίς έξοδα. 1295