(1995)20Ιουλίου, 1995 [ΚΟΥΡΡΗΣ,Δ/στής] Α Ν Α Φ Ο Ρ Ι Κ Α Μ Ε Τ Ο Α Ρ Θ Ρ Ο 146 Τ Ο Υ Σ Υ Ν Τ Α Γ Μ Α Τ Ο Σ Μ. Φ Λ Ω Ρ Ι Δ Η Σ , Ω Σ Δ Ι Α Χ Ε Ι Ρ Ι Σ Τ Η Σ Τ Η Σ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ Τ Η ΣΑΠΟΒΙΩΣΑΣΗΣ Θ Ε Ο Δ Ο Σ Ί Α ς Γ Ε Ω Ρ Γ Ι Α Δ Ο Υ Μ Α Ρ Δ Α ΚΑΙ ΆΛΛΟΙ, Αιτητές, ν. ΕΠΙΤΡΟΠΗΣΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ ΠΟΛΥΣΤΥΠΟΣ ΚΑΙ ΑΛΛΟΥ, Καθ' ων ηαίτηση. (Υπόθεση Αρ. 829/93) Προσφυγή βάσει τον Άρθρου 146τον Συντάγματος — Παθητική νομι μοποίηση — Συνένωση τηςΔημοκρατίας σεπερίπτωση προσβολής διατάγματος αναγκαστικής απαλλοτρίωσης πον δεν εξεδόθη από αυτήν — Απόρριψη τηςπροσφυγής ωςπρος τηΔημοκρατίας βάσει και της απόφασης Κισσοπόδα χ.ά. ν.Δημοκρατίας χ.ά. Διοικητικό Δίκαιο — Σνλλογικά όργανα — Δύο διαφορετικά όργανα με την αυτή σύνθεση— Ηχωριστή οντότητα τουςδενεπηρεάζεται — Η περίπτωση Χωριτικής Αρχής και Επιτροπής Υγείας που απαρτίζονταν από τααυτά πρόσωπα οδήγησεσεπαράνομη ανάμιξη τουενός οργάνου σεέργατουάλλον στην κριθείσα περίπτωση. Προσφυγήβάσει τονΆρθρον 146τονΣυντάγματος —Λόγοιακυρώσεως — Ανάμιξη μηαρμοδίου οργάνουσεέργαάλλουαρμοδίου τηςαυτής όμωςσυνθέσεως— Επέφερετηνακυρότητατηςτελικήςαπόφασης. 5 10 15 Μετηνπροσφυγήπροσεβλήθη διάταγμααπαλλοτρίωσηςακίνη της ιδιοκτησίας που εξέδωσεηΕπιτροπήΔημόσιαςΥγείας του χω ριού Πολύστυπος ως Απαλλοτριούσα Αρχή. 20 Το Ανώτατο Δικαστήριο,ακυρώνοντας την επίδικηαπόφαση, αποφάσισεότι: 1432 4ΑΛΛ. 5 10 15 20 25 30 Φλωοίδηςκ,ά, ν.Επιτρ,ΔημόσιαςΥγείαςΠολυστΰπουκ,ά.
- Οι καθ' ων ηαίτηση2 ήγειραν προδικαστική ένσταση ότιεσφαλ μέναστρέφεταιηπροσφυγήεναντίοντους,διότιδενεξέδωσαν το προσβαλλόμενο διάταγμααπαλλοτρίωσης, μεαναφοράστιςυπο θέσεις ToullaTryphonosand Others v. TheMunicipalityof Nicosiaand Another, Κτηνοτροφική ΕταιρείαΤίμιοςΣταυρός ΑνμπιώνΑχδ. και Άλλοι ν.ΟργανισμούΚυπριακήςΓαλακτοκο μικήςΒιομηχανίας, καιτηνπρόσφατη απόφαση θεοπίστη Σ. Κισσοπόδα καιΆλλοι ν. ΚυπριακήςΔημοκρατίαςκαι Άλλων. Κρίνεται ότι η ένσταση των καθ*ωνηαίτηση2είναι βάσιμηκαι ηπροσφυγή εναντίον των καθ' ων ηαίτηση2 απορρίπτεται.
- ΗΧωριτική ΑρχήΠολυστΰπου καιη Επιτροπή Υγείας Πολυ στΰπου αποτελούν δύοξεχωριστές νομικές οντότητες. Ησύστασηκαιαρμοδιότητες τηςΧωριτικής Αρχής διέπονται από τον περί Χωριτικών Αρχών Νόμο(Κεφ.244, όπως τροποποιήθηκε) της δε Επιτροπής Δημόσιας Υγείας απότον περί Δημόσιας Υγείας (Χωρίων) Νόμο (Κεφ. 259,όπως τροποποιήθηκε). Τα δύο όργανα, όπως φαίνεται από τους οικείους νόμους, έχουν ξεχωριστές και διαφορετικές εξουσίες καιαρμοδιότητες. Από λυτασχετική επίτουθέματοςείναικαιηαπόφασηΠηνελόπη Α. Πέτσα καιΆλλοι ν.Δημοκρατίας. Στην παρούσα περίπτωση, όπως φαίνεται από το περιεχόμενο των διοικητικών φακέλων,ηδιαδικασίαγια την απαλλοτρίωση ξεκίνησε μεαίτημα τηςΧωριτικής Αρχής Πολυστΰπου και όχι τηςΕπιτροπήςΔημόσιας Υγείαςτουχωρίου. Ηδιαδικασία(αλ ληλογραφία) συνεχίστηκε ωςεπίτοπλείστον καιπάλι από τη Χωριτική Αρχή. Ηδημοσίευση τηςγνωστοποίησης καιτουδια τάγματος απαλλοτρίωσης στοόνομα τηςΕπιτροπής Δημόσιας Υγείας δεν θεραπεύει την παρανομία,ούτε διασώζει τηνπράξη. Ηπροσφυγή επιτυγχάνει χωρίςέξοδα. 35 Αναφερόμενεςυποθέσεις: Tryphonos andOthers v. MunicipalityofNicosiaandAnother
(1988)3 (B) C.L.R.901, 40 Κτηνοτροφική Εταιρεία Τίμιος Σταυρός Ανμπιών Λτδ. κ.ά.ν. Οργανισμού Κυπριακής ΓαλακτοκομικήςΒιομηχανίας
(1990)3 ΑΛΛ. 852, Κισσοπόδα κ.ά. ν.Δημοκρατίας (Αρ. 2)
(1994)4ΑΛΛ. 2053, 1433 ΦλωοίοηςΧΛ.v. EJIETQ.ΔημόσιαςΥγείαςΠολυστΰπουκ,ά.
(1995)Πέτσα κ.ά. ν. Δημοκρατίας
(1994)4 ΑΛΛ.
- Προσφυγή. Προσφυγή εναντίον του διατάγματος απαλλοτρίωσης που δημοσιεύτηκε στην ΕπίσημηεφημερίδατηςΔημοκρατίαςμεημε ρομηνία 20/8/1993με αρ. γνωστοποίηση 1326, αναφορικάμε το τεμάχιο 1561/4(όλο)και 1563 (Μέρος),στο χωριό Πολύστυπος. 5 Α. Σ.Αγγελίδης, γιατουςΑιτητές. 10 Π.Αγγελίδης, για τους Καθ' ων ηαίτηση
- Ε.Κλεόκα, Δικηγόρος τηςΔημοκρατίας,γιατους Καθ'ωνη αίτηση
- Cur. adv. vult. ΚΟΥΡΡΗΣ,Δ.: Μετηνπροσφυγήαυτήοι αιτητέςζητούναπό φασητουΔικαστηρίου ότι τοδιάταγμααπαλλοτρίωσης που δημο σιεύθηκε στην επίσημη εφημερίδατηςΔημοκρατίαςμ£ημερομηνία 20/8/1993, με αρ. γνωστοποίησης 1326, όσον αφορά το τεμάχιο 1561/4(όλο)και 1563 (μέρος)στοχωριό Πολύστυπος,είναιάκυρο. Ο αιτητής
(1)είναι δικηγόρος καιδιαχειριστής βάσει διατάγ ματοςτουΕπαρχιακούΔικαστηρίουΛευκωσίας, τηςπεριουσίας της αποβιωσάσης Θεοδοσίας Γεωργιάδου Μαρδά,τέως απότον Πολΰστυπο, ηοποίαήταν ημητέρατων αιτητών
(2)μέχρι
(8). Στις h/12/1992 η Επιτροπή Δημόσιας Υγείας του χωριού Πολύστυπος ως ηΑπαλλοτριούσα Αρχή, δημοσίευσε στο Τρίτο Παράρτημα, Μέρος II της επίσημης εφημερίδας της Δημοκρα τίας,τηνπρόθεσητηςνααπαλλοτριώσει τοτεμάχιο 1561/4(όλο) και 1563 (μέρος) τουοποίουοιαιτητέςείναι ιδιοκτήτες,έκτασης ενός δεκαρίου και 200 τ.μ. περίπου,του κυβερνητικού χωρομετρικού σχεδίου XXXVIII.41, και καλούσε κάθε πρόσωπο που ενίστατο ναυποβάλει ένσταση στην Απαλλοτριούσα Αρχή,μέσω του ΕπαρχουΛευκωσίας, εντός 15 ημερών. 15 20 25 30 35 Σύμφωνα με την πιο πάνωγνωστοποίηση ηακίνητηιδιοκτη σία των αιτητών η οποία περιγραφότανστον Πίνακατης, κρί- 40 θηκεαναγκαίαγιατους ακόλουθους σκοπούςδηλαδή"γι<*τηδη μιουργίαπάρκουκαιδρόμουπροσπέλασης καιηαπαλλοτρίωση της επιβάλλεται για τους πιοκάτω λόγους, δηλαδήτηδημιουρ γία πάρκουκαιδρόμουπροσπέλασης στην τοποθεσία "Λαούδα" 1434 4ΑΛΛ. Φλωο,ίδηςΧΜ.ν. Επιτρ.ΔημόσιαςΥγείαςΠολυστΰπουΧΜ. Κοΰρρης,Α στο χωριό Πολύστυπος της ΕπαρχίαςΛευκωσίας". 5 10 Σύμφωνα με το άρθρο 6 του περί Αναγκαστικής Απαλλο τριώσεως Νόμου (Ν. 15/62),ηΑπαλλοτριούσα Αρχή προβαίνει σε εξέταση των ενστάσεων που υποβλήθηκαν διαρκούσης της προθεσμίας και στη συνέχεια τις διαβιβάζει στο Υπουργικό Συμβούλιο. Σύμφωναμε το εδάφιο
(2)του άρθρου 6, αν τούτο κριθεί σκόπιμο, λαμβανομένων υπόψη όλων των περιστάσεων, εκδίδεται διάταγμα απαλλοτρίωσης εντός 10 μηνών από την ημερομηνία δημοσίευσης της γνωστοποίησης. Οι αιτητές δεν υπέβαλαν ένσταση διότι υπέβαλαν ένσταση σε προηγούμενη γνωστοποίηση για απαλλοτρίωση σχετικά με το ίδιο κτήμα η οποία εγκαταλείφθηκε και οι αιτητές δεν γνώριζαν για τηνέα γνωστοποίηση απαλλοτρίωσης. 15 20 25 30 35 40 Στο προσβαλλόμενο διάταγμααπαλλοτρίωσης που δημοσι εύθηκε στο Τρίτο Παράρτημα, Μέρος II, της επίσημης εφημερί δαςτηςΔημοκρατίας,ημερομηνίας20/8/93, αναφερόταν ότικα μία ένσταση δεν υποβλήθηκε εναντίον της σκοπούμενης απαλλοτρίωσης της ακίνητης ιδιοκτησίας των αιτητών. Για το λόγο αυτότοΥπουργικό Συμβούλιο ενέκρινε τηνυπόκρίσηαπαλλο τρίωσητηςακίνητηςιδιοκτησίας.Ωςαποτέλεσματωνπιοπάνω καταχωρήθηκε ηπαρούσα προσφυγή. Οι καθ' ων η αίτηση 2 ήγειραν προδικαστική ένσταση ότι εσφαλμένα στρέφεται ηπροσφυγήεναντίον τους,διότι δεν εξέ δωσαν το προσβαλλόμενο διάταγμααπαλλοτρίωσης. Στηνπα ρούσα υπόθεση Απαλλοτριούσα Αρχή είναι η ΕπιτροπήΔημό σιας Υγείας του χωριού Πολύστυπος-καθ' ου η αίτηση 1και τούτο αναφέρεται στη γνωστοποίηση απαλλοτρίωσης. Το Υπουργικό Συμβούλιο ενέκρινε την έκδοση του διατάγματος απαλλοτρίωσης απότον καθ' ου ηαίτηση 1. Ησυνήγορος των καθ'ωνηαίτηση2 υποστήριξε την εισήγηση της με αναφοράστις υποθέσεις ToullaTryphonos & Others v. The Municipality of Nicosia&Another
(1988)3(B) C.L.R. 901, Κτηνοτροφική Εταιρεία ΤίμιοςΣταυρός ΑνμπκόνΑτδ. και Άλλοι ν. Οργανισμού Κυπριακής ΓαλακτοκομικήςΒιομηχανίας
(1990)3 Α.Α.Δ.852 καιτηνπρόσφατηαπόφαση θεοπίστη Σ.Κισσοπόδα και Άλλοι ν. Κυπριακής Δημοκρατίας και Άλλων
(1994)4 Α.Α.Δ.2053,όπουοΔικαστής Κωνσταντινίδης αναφέρει: 'Το επόμενο θέμααφοράστη συνένωση της Κυπριακής Δημο κρατίαςωςκαθ'ωνηαίτηση. Απαλλοτριούσα αρχήείναιοΚυ1435 Κοΰρρης,Δ. ΦλωρίοηςΧΜ.ν.Επιτρ.Δημόσιας ΥγείαςΠολυστΰπου
(1995)πριακόςΟργανισμός Αναπτύξεως Γης. (Βλ.άρθρο30
(1)τουπε ρί Κυπριακού Οργανισμού Αναπτύξεως ΓηςΝόμου του 1980 (Ν. 42/80 όπως τροποποιήθηκε). Το Υπουργικό Συμβούλιο άσκησε αρμοδιότητες σε δύο στάδια.Πρώταενέκρινε τηνμέλ λουσανααπαλλοτριωθείακίνητηιδιοκτησία(βλ. άρθρο31
(2)(γ) 5 τουΝ.42/80)καιμετάενέκρινε τηνίδιατηναναγκαστική απαλ λοτρίωση (βλ. την επιφύλαξηστο άρθρο6
(3)τουπερί Αναγκα στικής Απαλλοτριώσεως Νόμουτου 1962(Ν. 15/62) όπωςτρο ποποιήθηκε καιάρθρο 30
(3)τουΝόμου 42/80). Ηενδιάμεση εγκριτική απόφαση δεν αποτελεί αυτοτελές αντικείμενο της 10 προσφυγής ενπάσηπεριπτώσει ηδετελική έγκριση δεν μετα βάλλει τογεγονός ότι ηαπόφασητηςέκδοσης τουδιατάγματος προέρχεταιαπότον Οργανισμό ωςτημόνηαπαλλοτριούσααρ χή.(βλ.HjiVassiliou v.CyprusAthleticOrganisation
(1987)3 C.L.R.2142, Toulla TryfonosandOthers v.TheMunicipality 15 of Nicosia andthe Counsil of Ministers
(1988)3C.L.R.901, Κτηνοτροφική Εταιρεία ΤίμιοςΣταυρός Ανμπιών Ατδ. και Άλλοι ν.ΟργανισμούΚυπριακής Γαλακτοκομικής Βιομηχα νίας
(1990)3Α.Α.Δ. 852, Ανδρέα Χ"Βασιλείονν. Κυπριακού ΟργανισμούΑθλητισμούκαιΆλλου
(1993)4Α.Α.Δ. 981).Οφεί- 20 λωνασημειώσω ότι στηνυπόθεσηΝορβάνΧανιάνν.Δημοκρα τίας
(1994)4Α.Α.Δ. 1873,η κατάληξηήτανδιαφορετική.Η έν σταση των καθ' ωνηαίτηση 1είναι βάσιμηκαι πρέπει ναδια γραφούν ωςδιάδικοιστηνΠροσφυγή". 25 Κρίνω ότιηένσταση τωνκαθ'ωνηαίτηση2είναι βάσιμηκαι ηπροσφυγή εναντίον των καθ'ωνηαίτηση2 απορρίπτεται. Θα προχωρήσω στην εξέταση τηςνομιμότητας τηςεπίδικης απόφασης,σε σχέσημε τους καθ'ωνηαίτηση 1. 30 Ο δικηγόρος τουαιτητή ισχυρίστηκε, ανάμεσασ' άλλα,ότι η διαδικασία τηςαπαλλοτρίωσης είναι παράνομηκαι άκυρηγιατί υπήρξεσ'αυτήνανάμειξηάλλου οργάνουαπότην Απαλλοτριού σαΑρχή,καισυγκεκριμένα της Χωριτικής ΑρχήςΠολυστΰπου. 35 Ο δικηγόρος των καθ* ων ηαίτησηυποστήριξε ότιηανάμει ξητηςΧωριτικής Αρχήςδεν ισοδυναμεί μεπαρανομία,αφούτα δύο όργανα (ηΧωριτική Αρχήκαι η ΕπιτροπήΔημόσιας Υγεί ας τουχωριού Πολύστυπος), απαρτίζονταιαπόταίδια άτομα και επομένως πρόκειται, στην ουσία, περί ενός καιτουαυτού οργάνουκαι/ήνομικού προσώπου. Δεν συμφωνώ μετηθέσητωνκαθ' ωνηαίτηση. Η Χωριτική 1436 40 4 ΑΛΛ. 5 10 15 20 25 30 35 ΦλωρίοηςΧΜ. ν.Επιτρ. Δημόσιας ΥγείαςΠολυστΰπουΧΜ. Κούρρης, Δ. ΑρχήΠολυστΰπου καιη ΕπιτροπήΥγείαςΠολυστΰπου αποτελούν δύο ξεχωριστές νομικές οντότητες. Η σύσταση και αρμοδιότητες της Χωριτικής Αρχήςδιέπονται απότον περί Χωριπκών Αρχών Νόμο(Κεφ. 244,όπωςτροποποιήθηκε)τηςδεΕπιτροπής Δημόσιας Υγείας απότονπερίΔημόσιας Υγείας (Χωρίων) Νόμο(Κεφ.259, όπωςτροποποιήθηκε). Ταδύοόργανα, όπωςφαίνεταιαπότουςοι κείους νόμους, έχουν ξεχωριστές και'διαφορετικές εξουσίες και αρμοδιότητες. Απόλυτα σχετική επί του θέματος είναι και ηαπό φαση Πηνελόπη Α. Πέτσα και Άλλοι ν.Δημοκρατίας
(1994)4 Α.ΑΑ 481,όπουοαδελφός Δικαστής Νικήτας,εξετάζονταςακρι βώςτο ίδιο θέμα, είπε,ανάμεσασ'άλλακαιταακόλουθα: "Ηαρμοδιότηταοργάνουναεκδίδει διοικητικήπράξηκαθορί ζεται αυστηρά από το νόμο. Η ικανότητα του αυτή αποτελεί όρο ή προϋπόθεση εγκυρότητας της απόφασης. Έχει λεχθεί στην προκείμενη περίπτωση ότι η λήψηαπόφασης από άλλο όργανο δεν είναι ουσιώδης λόγω της σύνθεσης των δύοοργά νων. Δενμπορώνασυμφωνήσω. Αν αφεθείναεπικρατήσει τέ τοιο επιχείρημα ηαρχήτης νομιμότητας θαυποστεί βαθύ και επικίνδυνο ρήγμα.ΗΕπιτροπήΔημόσιας Υγείας έχει χωριστή νομική οντότητα από τηνΧωριτική Αρχή. Οι αρμοδιότητες εί ναι διαφορετικές και οριοθετούνται από τους οικείους νό μους,οι οποίοι τηνκαθιστούν ανεξάρτητηκαιαυθυπόστατη. Στην προκείμενη περίπτωση ούτε η απόφαση για απαλλο τρίωση αλλ' ούτε η προβληθείσα ένσταση εξετάστηκε απότην καθηςηαίτηση ΕπιτροπήΔημόσιας Υγείας Λαγουδέρων σαν την κατάνόμο αρμόδια αρχή,αλλά από άλλο όργανο.Τίπο τε απ' ό,τι συνέβη μετά (π.χ. δημοσίευση του ονόματος της Επιτροπής στα διατάγματα)δεν μπορούσε να διασώσει την πράξη, ηοποία έπασχε στη γένεσητης. Για τους λόγους αυ τούς το διάταγμααπαλλοτρίωσης ακυρώνεται.". Η ΕπιτροπήΔημόσιας Υγείας έχει ρητή εξουσία απότον περί Δημοσίας Υγείας (Χωρίων) Νόμο,Κεφ.259, όπως τροποποι ήθηκε από το Νόμο 81/63, "να προβαίνει εις την αναγκαστικήν απαλλοτρίωσα ιδιοκτησίας δι' οιονδήποτε των σκοπών αυτής, σύμφωνος προς ταςδιατάξεις του περί Αναγκαστικής Απαλλο τριώσεως Νόμου του 1962" (άρθρο 7
(1)(κδ). 40 Μεταξύ των εξουσιών που παρέχει ο πιο πάνω Νόμος στην Επιτροπή Δημόσιας Υγείας είναι, σύμφωνα με τηνπαράγραφο (ιζ) του εδαφίου
(1)του άρθρου 1,γενικά: "να προάγει την βελτίωσιν καιανάπτυξιντου χωρίου". Βάσει των πιοπάνω διατάξε1437 Κούρρης,Δ. ΦλωρίοηςΧΜ.ν.Επιτρ.Δημόσιας Υγείας Πολυστΰπου ΧΜ.
(1995)ων παρέχεταιεξουσία στην Επιτροπήνααπαλλοτριώνει ακίνητη ιδιοκτησία γιατηδημιουργίαπάρκωνκαιδρόμων προσπέλασης. Στην παρούσαπερίπτωση,όπως φαίνεταιαπότο περιεχόμενο των διοικητικών φακέλων, η διαδικασίαγια την απαλλοτρίωση ξεκίνησε μεαίτηματηςΧωριτικής Αρχής Πολυστΰπουκαιόχιτης Επιτροπής Δημόσιας Υγείας τουχωρίου. Η διαδικασία(αλληλο γραφία)συνεχίστηκε ως επίτο πλείστον καιπάλι απότη Χωριτι κήΑρχή. Ηδημοσίευση τηςγνωστοποίησης καιτου διατάγματος απαλλοτρίωσης στο όνομα της Επιτροπής Δημόσιας Υγείας δεν θεραπεύει την παρανομία, ούτε διασώζει την πράξη. Γιατο λόγο αυτό, βρίσκω ότι η επίδικηαπόφασηπρέπει ναακυρωθεί, ενόψει δε της ακυρώσεως της επίδικης απόφασης δεν θα ασχοληθώ με τους υπόλοιπους λόγους ακυρότηταςπου προβλήθηκαν. 5 10 15 Ως αποτέλεσμα,ηπαρούσαπροσφυγή επιτυγχάνει καιηεπί δικηαπόφαση ακυρώνεται. Καμιά διαταγήγιαέξοδα. Η προσφυγή επιτυγχάνει χωρίς έξοδα. 1438